• Από την αμφισβήτηση στη συνειδητοποίηση της βούλησης για την κατασκευή σχολείων μέσω ΣΔΙΤ στον Δήμο Ρόδου
Η πορεία των έργων ΣΔΙΤ στη Ρόδο- 11 σχολικών μονάδων και 2 κλειστών γυμναστηρίων- αναδεικνύει μια διαδρομή με πολιτικές αντιφάσεις, καθυστερήσεις, αλλά και μια κρίσιμη θετική διαπίστωση. Η Πολιτεία έχει βούληση να στηρίξει τα έργα και τα χρηματοδοτικά εργαλεία είναι ενεργά.
Η αφετηρία έγινε το 2018, επί δημαρχίας Φώτης Χατζηδιάκου, όταν τα έργα εντάχθηκαν στις διατάξεις του ν. 3389/2005 και άνοιξε ο δρόμος για την υλοποίησή τους μέσω ΣΔΙΤ. Η θεσμική θωράκιση, υπήρξε. Ωστόσο, τα επόμενα χρόνια η πρόοδος ήταν περιορισμένη. Η δημοτική αρχή που ακολούθησε δεν προχώρησε με την απαιτούμενη ταχύτητα, ενώ και η σημερινή διοίκηση του Αλέξανδρου Κολιάδη αρχικά επέλεξε να θέσει δημόσια ερωτήματα για τη βιωσιμότητα και τη χρηματοδότηση των έργων. Οι δηλώσεις περί ανυπαρξίας πόρων («Να μας δείξουν πού είναι αυτά τα λεφτά, γιατί δεν υπάρχουν. Πρόκειται για ίδιους πόρους. Με τι λεφτά θα ξεκινήσουμε αυτή τη διαδικασία; Δεν είναι κάτι εύκολο να γίνει σήμερα υπό τις παρούσες συνθήκες») ήταν η τοποθέτηση του δημάρχου κ. Κολιάδη και δημιούργησαν σύγχυση, τη στιγμή που ήδη από τις 4 Ιουνίου 2024 η Διυπουργική Επιτροπή είχε αποφασίσει την ένταξη των έργων στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, διατηρώντας τη συμμετοχή του Δημοσίου στη χρηματοδότηση. Με απλά λόγια, τα 41,7 εκατ. ευρώ για τα σχολεία δεν ήταν θεωρητικό σενάριο, αλλά εγκεκριμένο χρηματοδοτικό πλαίσιο.
Η Πολιτεία όχι μόνο δεν απέσυρε τη στήριξη, αλλά επανασχεδίασε το πλαίσιο ένταξης για να διασφαλίσει την απόδοση των έργων. Το ίδιο ισχύει και για το έργο απορριμμάτων από την πλευρά της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου το οποίο προχώρησε θεσμικά, περνώντας στη Β’ φάση της διαγωνιστικής διαδικασίας.
Το ζήτημα των οικοπέδων και η ατυχής δήλωση
Εδώ αναδεικνύεται μια κρίσιμη αντίθεση. Ενώ η δημοτική αρχή εξέφραζε ενστάσεις για τα ΣΔΙΤ, η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου και ο ΦοΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου κινούνταν μεθοδικά για το έργο της Μονάδας Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Απορριμμάτων. Με αποφάσεις, εγκρίσεις και θεσμικές κινήσεις, το έργο πέρασε στη δεύτερη φάση, εξασφαλίζοντας τη συνέχεια της διαδικασίας. Η Περιφέρεια δεν μπήκε στη συζήτηση «αν υπάρχουν χρήματα», αλλά προχώρησε αξιοποιώντας το θεσμικό εργαλείο. Αυτή η διαφοροποίηση στάσης είναι πολιτικά και διοικητικά ουσιώδης: δείχνει ότι τα ΣΔΙΤ δεν «μπλοκάρουν» από μόνα τους, αλλά από την έλλειψη διοικητικής επιτάχυνσης.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η τοποθέτηση του αντιδημάρχου Τεχνικών Υπηρεσιών, Σταύρου Τσούβαλη, ότι «εάν υπάρχει πρόβλημα ακόμη και σε ένα οικόπεδο, χάνονται τα ΣΔΙΤ». Η δήλωση αυτή με βάση την εξέλιξη ήταν, τουλάχιστον, ατυχής Από τα 11 οικόπεδα, τα 9 είναι ήδη ιδιοκτησίας του Δήμου. Οι εκκρεμότητες εντοπίζονταν σε δύο συγκεκριμένες περιπτώσεις (Αφάντου και Ατάβυρος), ή ενδεχομένως και σε άλλα οικόπεδα. Το βασικό επιχείρημα που παρουσιάζεται πλέον είναι ότι έχει καταβληθεί προσπάθεια ώστε οι αστοχίες να διορθωθούν και να επιλεγούν οικόπεδα που μπορούν πραγματικά να σταθούν διοικητικά και τεχνικά. Όμως η ίδια η διαδικασία της Β’ φάσης, όπως αποτυπώνεται και στο πρόσφατο δελτίο Τύπου του δημάρχου, αποδεικνύει ότι το έργο όχι μόνο δεν χάνεται, αλλά προχωρά. Αν πράγματι «χάνονταν» τα ΣΔΙΤ με μία εκκρεμότητα, δεν θα υπήρχε έγκριση συνέχισης της διαδικασίας, ούτε μετάβαση σε επόμενο στάδιο. Το ίδιο το δελτίο Τύπου της δημοτικής αρχής, που κάνει λόγο για απεμπλοκή και είσοδο στη φάση ελέγχου και δημοπράτησης, αποκαλύπτει την πραγματικότητα. Τα έργα δεν ήταν στον αέρα, τα λόγια -που ακούγονταν σε Δημοτικό Συμβούλιο και δηλώσεις- ήταν του αέρα!
Από την ένταση στη στροφή
Η ειδική συνεδρίαση λογοδοσίας σημαδεύτηκε από προσωπικές αιχμές, κυρίως προς τον πρώην ειδικό σύμβουλο Μανώλη Σαββή. Ωστόσο, πίσω από τη σύγκρουση, διαφαίνεται μια ουσιαστική μετατόπιση. Ο Δήμος πλέον ενεργοποιεί τεχνικό σύμβουλο, δρομολογεί τη Β’ φάση, αναγνωρίζει έμπρακτα ότι το έργο μπορεί να προχωρήσει. Η πρόσφατη συνάντηση του δημάρχου στην Αθήνα με τον γενικό γραμματέα ΣΔΙΤ Νικόλαο Σέργη και η ανακοίνωση ότι «πήραμε την έγκριση να προχωρήσουμε στην επόμενη φάση» συνιστά θετική εξέλιξη. Δείχνει ότι η δημοτική αρχή αντιλήφθηκε πως η βούληση της Πολιτείας που εκδηλώθηκε ήδη από το 2018 και επιβεβαιώθηκε το 2024 είναι ενεργή. Τα ΣΔΙΤ στη Ρόδο δεν ξεκινούν σήμερα. Έχουν θεσμική αφετηρία από την περίοδο Χατζηδιάκου, χρηματοδοτική κατοχύρωση από τη Διυπουργική και διοικητική προώθηση. Η καθυστέρηση βαραίνει διαδοχικές διοικήσεις, συμπεριλαμβανομένης της δημοτικής αρχής Καμπουράκη και της σημερινής διοίκησης που αρχικά επέλεξε την αμφισβήτηση. Το θετικό στοιχείο είναι ότι πλέον φαίνεται να επικρατεί η λογική της συνέχειας. Από το «πού είναι τα λεφτά» περνάμε στο «προχωράμε στη Β’ φάση». Από τη ρητορική αμφισβήτησης, στην αναγνώριση ότι τα εργαλεία υπάρχουν αρκεί να αξιοποιηθούν. Και αυτό, για τα παιδιά της Ρόδου και για το περιβάλλον του νησιού, είναι ίσως η πιο ουσιαστική εξέλιξη.
