Social media στην Ελλάδα: Έρχεται νόμος που θα απαγορεύει τη χρήση για παιδιά έως 15 ετών

Έτοιμη να προ­χω­ρή­σει στον απο­κλει­σμό των ανη­λί­κων από τα κοι­νω­νικά δίκτυα είναι και η ελλη­νική κυβέρ­νηση. Μετά την Αυστρα­λία, που έχει προ­χω­ρή­σει σε ban των social media για τους ανη­λί­κους, και καθώς όλο και περισ­σό­τερα ευρω­παϊκά κράτη λαμ­βά­νουν την ίδια απόφαση, η Ελλάδα ετοι­μά­ζει τη δική της παρέμ­βαση.

Βάσει του σχεδίου που έχει ετοι­μά­σει η κυβέρ­νηση, στη χώρα μας η απα­γό­ρευση πρό­σβα­σης στα κοι­νω­νικά δίκτυα θα είναι καθο­λική για τους νέους κάτω των 15 ετών, ενώ για τους κάτω των 18 θα προ­βλέ­πο­νται αυστη­ροί περιο­ρι­σμοί, όπως το μπλο­κά­ρι­σμα μηνυ­μά­των από αγνώ­στους και η απα­γό­ρευση πρό­σβα­σης από τα μεσά­νυ­χτα έως τις 6 το πρωί.

Σε αντί­θεση με ό,τι συμ­βαί­νει σε άλλες χώρες, οι ανή­λι­κοι στην Ελλάδα θα είναι σχεδόν αδύνατο να ξεγε­λά­σουν τις συσκευές τους και να συν­δε­θούν, καθώς θα χρη­σι­μο­ποιεί­ται το εθνικό σύστημα επα­λή­θευ­σης ηλικίας (Kids Wallet) το οποίο έχει ήδη τεθεί σε λει­τουρ­γία.

 Έλεγχος

Όπως έχει απο­κα­λύ­ψει το «ΘΕΜΑ», η Ελλάδα είναι τεχνικά έτοιμη να εφαρ­μό­σει το ban, καθώς το υπουρ­γείο Ψηφια­κής Δια­κυ­βέρ­νη­σης έχει ολο­κλη­ρώ­σει τη δια­δι­κα­σία – ήδη από τα τέλη του περα­σμέ­νου έτους.

Ακο­λού­θησε διά­λο­γος με άλλες ευρω­παϊ­κές αρχές, τις ίδιες τις πλατ­φόρ­μες κοι­νω­νι­κών δικτύων (κάποιες εκ των οποίων εμφα­νί­ζο­νται πρό­θυ­μες να συν­δρά­μουν) και μια γενι­κό­τερη προ­ε­τοι­μα­σία αυτό το τείχος προ­στα­σίας για τους ανη­λί­κους να μην ορθωθεί μόνο από την Ελλάδα, αλλά πανευ­ρω­παϊκά.

Το τελευ­ταίο ανέ­λα­βαν ο πρω­θυ­πουρ­γός Κυριά­κος Μητσο­τά­κης και η πρώτη κυρία της χώρας, Μαρέβα Γκρα­μπόφ­σκι. Καθώς έχουν προ­σω­πικό ενδια­φέ­ρον για το ζήτημα -ως γονείς- και είναι κάτι που τους συγκι­νεί, ανέ­λα­βαν να επι­κοι­νω­νή­σουν την ιδέα βρί­σκο­ντας ανοι­χτούς δρόμους όπου το επι­χεί­ρη­σαν.

Το σχέδιο που έχει επε­ξερ­γα­στεί η κυβέρ­νηση δεν βασί­ζε­ται στην αντα­πό­κριση των κοι­νω­νι­κών δικτύων (όπως στην Αυστρα­λία όπου έχουν επω­μι­στεί το βάρος να επι­βε­βαιώ­σουν ή προσ­διο­ρί­σουν την ηλικία των χρηστών και να δράσουν ανάλογα), αλλά στην… πηγή.

Δηλαδή στα κινητά, στα τάμπλετ, στα λάπτοπ και σε όλες τις συσκευές των ανη­λί­κων από τις οποίες μπορούν να συν­δε­θούν στα social.

Οι συσκευές, στις οποίες θα πρέπει να είναι ενερ­γο­ποι­η­μένη η εφαρ­μογή Kids Wallet από τον κηδε­μόνα, θα κάνουν αυτό­ματο age verification, ενερ­γο­ποιώ­ντας όλα τα πρω­τό­κολλα ασφα­λείας. Θα αφαι­ρούν δηλαδή τη δυνα­τό­τητα πρό­σβα­σης σε ορι­σμένα sites και apps, αλλά και θα ενη­με­ρώ­νουν τις πλατ­φόρ­μες για την ηλικία του χρήστη.

Απα­γο­ρεύ­σεις

Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες που έχει στη διάθεσή του το «ΘΕΜΑ», η προ­τει­νό­μενη ρύθμιση έχει σχε­δια­στεί να αφορά όλους τους ανη­λί­κους κάτω των 15 ετών που δια­μέ­νουν στην ελλη­νική επι­κρά­τεια, ανε­ξαρ­τή­τως ιθα­γέ­νειας. Σε αυτούς, βάσει του σχεδίου, θα απα­γο­ρεύ­ο­νται η δημιουρ­γία και δια­τή­ρηση προ­σω­πι­κού λογα­ρια­σμού σε πλατ­φόρ­μες κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης, η πρό­σβαση σε προ­σω­πο­ποι­η­μένο περιε­χό­μενο, αλγο­ριθ­μικά feeds και η ιδιω­τική ανταλ­λαγή μηνυ­μά­των. Η απα­γό­ρευση εδώ θα είναι καθο­λική και δεν θα υπάρ­χουν εξαι­ρέ­σεις, με γονική συναί­νεση κ.ά., ενώ τον απο­κλει­σμό θα φρο­ντί­ζει μέσω age verification λει­τουρ­γίας (η οποία έχει ήδη τεθεί σε λει­τουρ­γία) το Kids Wallet. Φυσικά, είναι ευθύνη του κηδε­μόνα να έχει κατε­βά­σει και ενερ­γο­ποι­ή­σει την εφαρ­μογή σε όλες τις συσκευές που χρη­σι­μο­ποιεί το παιδί.

Δια­φο­ρε­τικά, θα είναι τα πράγ­ματα για τους ανη­λί­κους άνω των 15 ετών. Σύμφωνα με το προ­τει­νό­μενο σχέδιο, αυτοί θα πρέπει να επα­λη­θεύ­σουν υπο­χρε­ω­τικά την ηλικία τους (και πάλι μέσω του Kids Wallet) ώστε να δημιουρ­γή­σουν λογα­ρια­σμό. Μέσω του age verification, για τους ανη­λί­κους κάτω των 18 μα άνω των 15 ετών θα ενερ­γο­ποιού­νται τα teen account settings. Πρό­κει­ται για mode λει­τουρ­γίας που θα ενερ­γο­ποιεί αυτό­ματα αυξη­μέ­νες ρυθ­μί­σεις προ­στα­σίας, μεταξύ των οποίων θα είναι οι περιο­ρι­σμοί ιδιω­τι­κών μηνυ­μά­των από αγνώ­στους, η απε­νερ­γο­ποί­ηση συλ­λο­γής δεδο­μέ­νων για προ­σω­πο­ποι­η­μένη δια­φή­μιση και η προβολή τέτοιας, αλλά και ο περιο­ρι­σμός της νυχτε­ρι­νής χρήσης. Εξε­τά­ζε­ται το τελευ­ταίο να αφορά χρονικό διά­στημα από τις 24.00 έως τις 06.00.

Στο στό­χα­στρο μπαί­νουν, εκτός από τα κοι­νω­νικά δίκτυα, οι πλατ­φόρ­μες τζόγου, αυτές που αφορούν την online πώληση καπνι­κών προ­ϊ­ό­ντων και αλκοόλ, ενώ φυσικά θα φιλ­τρά­ρο­νται και όσες έχουν πορ­νο­γρα­φικό υλικό κ.ά. Αυτο­νό­η­τος θα πρέπει να θεω­ρεί­ται και ο απο­κλει­σμός της πρό­σβα­σης ανη­λί­κων σε πλατ­φόρ­μες online γνω­ρι­μιών και σεξ, όπως το Tinder, η δημο­φι­λέ­στερη σε όλο τον κόσμο.

Η παρέμ­βαση εστιά­ζει, καταρ­χάς, στις πλατ­φόρ­μες κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης που βασί­ζο­νται σε αλγο­ριθ­μικό feed, ατε­λεί­ωτο scrolling και μηχα­νι­σμούς διαρ­κούς αλλη­λε­πί­δρα­σης (likes, reels, stories, short videos), στοι­χεία που, σύμφωνα με διε­θνείς μελέτες, συν­δέ­ο­νται με αυξη­μένο κίνδυνο εθι­στι­κής χρήσης στους ανη­λί­κους. Πλατ­φόρ­μες όπως το Facebook, το Instagram, το TikTok, το YouTube, το Snapchat και το X ενσω­μα­τώ­νουν σχε­δια­στικά χαρα­κτη­ρι­στικά «διαρ­κούς ροής περιε­χο­μέ­νου», τα οποία ενι­σχύ­ουν την παρα­τε­τα­μένη παρα­μονή στην εφαρ­μογή, το λεγό­μενο «doom scrolling», όπου ο χρήστης βρίσκει τον εαυτό του να σκρο­λά­ρει στα βίντεο της εφαρ­μο­γής χωρίς να μπορεί να στα­μα­τή­σει.

Συνερ­γα­σία

Η εξε­τα­ζό­μενη από την κυβέρ­νηση παρέμ­βαση αφορά όλες τις πλατ­φόρ­μες κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης που επι­τρέ­πουν δημιουρ­γία προ­σω­πι­κού λογα­ρια­σμού, τη δημο­σί­ευση περιε­χο­μέ­νου ή αλλη­λε­πί­δραση (σχόλια, μηνύ­ματα), χρη­σι­μο­ποιούν αλγο­ριθ­μική προ­ώ­θηση περιε­χο­μέ­νου και συλ­λέ­γουν και επε­ξερ­γά­ζο­νται προ­σω­πικά δεδο­μένα. Στο τραπέζι έχει πέσει η σκέψη να εφαρ­μό­ζε­ται η ρύθμιση σε κάθε ψηφιακή πλατ­φόρμα με περισ­σό­τε­ρους από 100.000 ενερ­γούς χρήστες στην Ελλάδα, ώστε να μην παρα­καμ­φθεί μέσω εναλ­λα­κτι­κών εφαρ­μο­γών.

Η συνερ­γα­σία των κοι­νω­νι­κών δικτύων θεω­ρεί­ται δεδο­μένη, αλλά σε περι­πτώ­σεις μη συμ­μόρ­φω­σης εξε­τά­ζε­ται ένα πλαίσιο κυρώ­σεων, το οποίο περι­λαμ­βά­νει διοι­κη­τικά πρό­στιμα από την εφαρ­μογή πλαι­σίου για την προ­στα­σία των προ­σω­πι­κών δεδο­μέ­νων και ποι­νι­κές κυρώ­σεις βάσει του Εθνικού Δικαίου, όπου προ­βλέ­πο­νται. Οι κυρώ­σεις επι­βάλ­λο­νται από την Αρχή Προ­στα­σίας Δεδο­μέ­νων Προ­σω­πι­κού Χαρα­κτήρα και τις αρμό­διες εθνικές ρυθ­μι­στι­κές αρχές.

Το προη­γού­μενο διά­στημα, και ιδιαί­τερα στη διάρ­κεια του καλο­και­ριού που πέρασε, οι ευρω­παϊ­κές υπη­ρε­σίες είχαν ανοιχτό δίαυλο επι­κοι­νω­νίας και συνερ­γα­σίας με τις πλατ­φόρ­μες κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης για την ανα­ζή­τηση κοινώς απο­δε­κτών λύσεων. Την καλή συνερ­γα­σία όλων των πλευρών επάνω στο ζήτημα εξαί­ρουν και οι ελλη­νι­κές υπη­ρε­σίες, τονί­ζο­ντας μάλιστα ότι κάποιοι κολοσ­σοί του Δια­δι­κτύου εργά­στη­καν πολύ σθεναρά επάνω στο ζήτημα της προ­στα­σίας των ανη­λί­κων.

Ξεχω­ρί­ζει η περί­πτωση της Google, η οποία μάλιστα υπέβαλε και δέσμη προ­τά­σεων για μέτρα προ­στα­σίας των ανη­λί­κων τόσο στις ευρω­παϊ­κές όσο και στις ελλη­νι­κές αρχές. Οι προ­τά­σεις της, πάντως, αν και αξιο­λο­γή­θη­καν ως πολύ ενδια­φέ­ρου­σες και τεχνικά άρτιες, δεν υιο­θε­τή­θη­καν από την ευρω­παϊκή πλευρά, καθώς υπήρχαν ήδη οι έτοιμες λύσεις των εθνικών apps, όπως στην περί­πτωση της Ελλάδας του Kids Wallet. Αυτό που δεν έχει ακόμη απο­φα­σι­στεί είναι αν και με ποιον τρόπο θα συμπε­ρι­λη­φθούν πλατ­φόρ­μες κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης και επι­κοι­νω­νιών, όπως το WhatsApp, που χρη­σι­μο­ποιού­νται και για μαθη­σια­κούς σκοπούς, αλλά και για την επι­κοι­νω­νία των γονιών με τα παιδιά τους.

Πώς θα απο­κλει­στούν

Πώς όμως θα γίνει ο απο­κλει­σμός των ανη­λί­κων από τα κοι­νω­νικά δίκτυα; Σύμφωνα με απο­λύ­τως ασφα­λείς πλη­ρο­φο­ρίες που έχει στη διάθεσή του το «ΘΕΜΑ», η Ελλάδα έχει απο­φα­σί­σει από την πρώτη ώρα που έπεσε η ιδέα στο τραπέζι να χρη­σι­μο­ποι­ή­σει το πιο ασφαλές σύστημα, το age verification. Η χώρα μας δεν ανα­πτύσ­σει νέα πλατ­φόρμα και νέο σύστημα, αλλά θα χρη­σι­μο­ποι­ή­σει το ήδη υπάρχον, δοκι­μα­σμένο με επι­τυ­χία και σε λει­τουρ­γία Kids Wallet, ως εθνικό μηχα­νι­σμό επα­λή­θευ­σης ηλικίας για πλατ­φόρ­μες social media, εξα­σφα­λί­ζο­ντας ότι μόνο χρήστες με πιστο­ποι­η­μένη ηλικία μπορούν να δημιουρ­γούν ή και να λει­τουρ­γούν λογα­ρια­σμούς.

Οι λύσεις που ακο­λου­θούν οι μυη­μέ­νοι στην τεχνο­λο­γία ανή­λι­κοι στην Αυστρα­λία για να ξεφύ­γουν από το (πρω­τό­γονο τεχνο­λο­γικά εκεί) ban, απλά, δεν θα είναι εφικτό να χρη­σι­μο­ποι­η­θούν εδώ. Η χρήση VPN, για παρά­δειγμα, θα είναι δώρο άδωρο, καθώς η ανί­χνευση των λογα­ρια­σμών δεν θα βασί­ζε­ται απο­κλει­στικά στη διεύ­θυνση IP που θα μπο­ρούσε να παρα­καμ­φθεί. Αντί­θετα, θα εφαρ­μό­ζε­ται πολυ­πα­ρα­γο­ντι­κός έλεγχος, που θα περι­λαμ­βά­νει συν­δυα­στικά:

■ σύνδεση από IP εντός ελλη­νι­κής επι­κρά­τειας,

■ δηλω­μένο τόπο κατοι­κίας στην Ελλάδα,

■ επιλογή ελλη­νι­κής γλώσσας ως κύριας γλώσσας λογα­ρια­σμού ή συσκευής,

■ δημιουρ­γία λογα­ρια­σμού μέσω ελλη­νι­κού τηλε­πι­κοι­νω­νια­κού παρόχου,

■ συστη­μα­τική ανάρ­τηση περιε­χο­μέ­νου στην ελλη­νική γλώσσα,

■ χρήση ελλη­νι­κού αριθμού κινητού για επα­λή­θευση,

■ γεω­ε­ντο­πι­στικά δεδο­μένα συσκευής (όπου παρέ­χε­ται συγκα­τά­θεση).

Με την εφαρ­μογή των ανωτέρω επι­πλέον δικλί­δων ασφα­λείας, η ρύθμιση δεν θα περιο­ρί­ζε­ται σε έλεγχο IP, αλλά θα βασί­ζε­ται σε συν­δυα­στική αξιο­λό­γηση στοι­χείων χρήστη. Αυτό καθιστά ουσια­στικά ανα­πο­τε­λε­σμα­τική την απλή χρήση VPN ως μέσου παρά­καμ­ψης του συστή­μα­τος.

Οι ίδιες πηγές επι­ση­μαί­νουν ότι οι πλατ­φόρ­μες των κοι­νω­νι­κών δικτύων θα υπο­χρε­ω­θούν να ενσω­μα­τώ­σουν την επα­λή­θευση του Kids Wallet ως μέρος της δια­δι­κα­σίας εγγρα­φής, αντί απλώς να εμπι­στεύ­ο­νται την αυτο­α­να­φε­ρό­μενη ηλικία. Για τους ήδη εγγε­γραμ­μέ­νους χρήστες θα ζητηθεί εκ νέου η επα­λή­θευση ηλικίας με deadline, π.χ. 90 ημερών, όπου μετά θα κλει­δώ­νε­ται ο λογα­ρια­σμός τους. Κυβερ­νη­τι­κές πηγές επι­ση­μαί­νουν ότι τρέχει δια­πραγ­μά­τευση με τις ισχυ­ρό­τε­ρες πλατ­φόρ­μες κοι­νω­νι­κών δικτύων του πλανήτη, κάποιες εκ των οποίων (λόγω και της δρα­στη­ριο­ποί­η­σής τους στην Ελλάδα) αντα­πο­κρί­θη­καν θετικά από την αρχή και προ­σφέρ­θη­καν να βοη­θή­σουν στην ανά­πτυξη τεχνο­λο­γίας απο­κλει­σμού των ανη­λί­κων. Το ζητού­μενο, ωστόσο, είναι μετά την επιβολή του μέτρου να αντα­πο­κρι­θούν κι από τη δική τους πλευρά.

Πηγή: newmoney.gr