Ο Βασίλης Α. Υψηλάντης Εισηγητής της ΝΔ στο Νομοσχέδιο για τη Νόμιμη Μετανάστευση : Από τη διαχείριση της παρανομίας στη στρατηγική της νομιμότητας

Την 15η ει­σή­γη­σή του, σε νο­μο­σχέ­διο στην Ολο­μέ­λεια της Βου­λής των Ελ­λή­νων και μετά πο­λυ­ή­με­ρη επε­ξερ­γα­σία στην Επι­τρο­πή Δη­μό­σιας Διοί­κη­σης,  πραγ­μα­το­ποί­η­σε σή­με­ρα ο Κο­σμή­το­ρας της Βου­λής και Βου­λευ­τής Δω­δε­κα­νή­σου Βα­σί­λης Α. Υψη­λά­ντης, ως ει­ση­γη­τής της Νέας Δη­μο­κρα­τί­ας  στο νο­μο­σχέ­διο του Υπουρ­γείο Με­τα­νά­στευ­σης και Ασύ­λου για τη νό­μι­μη με­τα­νά­στευ­ση και την εν­σω­μά­τω­ση της Οδη­γί­ας (ΕΕ) 2024/1233 του Συμ­βου­λί­ου και του Ευ­ρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λί­ου της 24ης Απρι­λί­ου 2024. .

Ο κ. Υψη­λά­ντης ξε­κί­νη­σε την ομι­λία του με ανα­φο­ρά στο τρα­γι­κό ναυ­τι­κό δυ­στύ­χη­μα στη Χίο, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας ότι η απώ­λεια αν­θρώ­πι­νων ζωών ανα­δει­κνύ­ει με τον πιο σκλη­ρό τρόπο την ανά­γκη νό­μι­μων, ασφα­λών και ελεγ­χό­με­νων με­τα­να­στευ­τι­κών οδών, που στε­ρούν έδα­φος από τα εγκλη­μα­τι­κά κυ­κλώ­μα­τα δια­κί­νη­σης αν­θρώ­πων.

Όπως τό­νι­σε, το υπό ψή­φι­ση νο­μο­σχέ­διο ση­μα­το­δο­τεί μια κα­θα­ρή πο­λι­τι­κή στρο­φή  από τη δια­χεί­ρι­ση της πα­ρα­νο­μί­ας, στη στρα­τη­γι­κή της νο­μι­μό­τη­τας, με κα­νό­νες, δια­φά­νεια και θε­σμι­κή ευ­θύ­νη.

Ο ει­ση­γη­τής της ΝΔ επε­σή­μα­νε ότι το σχέ­διο νόμου:

•           ενι­σχύ­ει τις νό­μι­μες με­τα­να­στευ­τι­κές οδούς,

•           απα­ντά σε πραγ­μα­τι­κές ανά­γκες της αγο­ράς ερ­γα­σί­ας (αγρο­τι­κός το­μέ­ας, του­ρι­σμός, κα­τα­σκευ­ές, υπη­ρε­σί­ες),

•           απλο­ποιεί και ενο­ποιεί δια­δι­κα­σί­ες που για χρό­νια πα­ρή­γα­γαν διοι­κη­τι­κά αδιέ­ξο­δα,

•           εν­σω­μα­τώ­νει πλή­ρως το ενω­σια­κό δί­καιο με ενιαία δια­δι­κα­σία άδειας δια­μο­νής και ερ­γα­σί­ας και κοινό πλαί­σιο δι­καιω­μά­των.

Ιδιαί­τε­ρη ανα­φο­ρά έκανε στην αυ­στη­ρο­ποί­η­ση των ποι­νών για ορ­γα­νω­μέ­νες πρα­κτι­κές πα­ρά­νο­μης δια­κί­νη­σης και κα­τά­χρη­σης διοι­κη­τι­κών δια­δι­κα­σιών, καθώς και στην πρό­βλε­ψη ίσης με­τα­χεί­ρι­σης για τους νο­μί­μως δια­μέ­νο­ντες ερ­γα­ζό­με­νους τρί­των χωρών, με δι­καιώ­μα­τα αλλά και υπο­χρε­ώ­σεις.

Τέλος, ση­μεί­ω­σε ότι:

•           κα­νέ­νας φο­ρέ­ας δεν ζή­τη­σε την από­συρ­ση του νο­μο­σχε­δί­ου,

•           η βα­σι­κή φι­λο­σο­φία του δεν αμ­φι­σβη­τή­θη­κε,

•           οι πα­ρα­τη­ρή­σεις που κα­τα­τέ­θη­καν ήταν βελ­τιω­τι­κού χα­ρα­κτή­ρα.

«Πρό­κει­ται για ένα ώριμο και ανα­γκαίο βήμα προς μια σύγ­χρο­νη πο­λι­τι­κή νό­μι­μης με­τα­νά­στευ­σης, που προ­στα­τεύ­ει την αν­θρώ­πι­νη ζωή, θω­ρα­κί­ζει το κρά­τος δι­καί­ου και υπη­ρε­τεί την κοι­νω­νι­κή συ­νο­χή», κα­τέ­λη­ξε, ζη­τώ­ντας την υπερ­ψή­φι­ση του σχε­δί­ου νόμου.

Ακο­λου­θεί αυ­τού­σιο το κεί­με­νο της ομι­λί­ας του Κο­σμή­το­ρα της Βου­λής και Βου­λευ­τή Δω­δε­κα­νή­σου Βα­σί­λη Α. Υψη­λά­ντη, όπως εκ­φω­νή­θη­κε στην Ολο­μέ­λεια:

«Κυ­ρί­ες και κύ­ριοι συ­νά­δελ­φοι,

Πριν προ­χω­ρή­σω στην ει­σή­γη­ση μου για  το νο­μο­σχέ­διο, με βαθιά οδύνη και σε­βα­σμό, ανα­φέ­ρο­μαι στα θύ­μα­τα του τρα­γι­κού δυ­στυ­χή­μα­τος που ση­μειώ­θη­κε χθες στη θα­λάσ­σια πε­ριο­χή της Χίου.

Η απώ­λεια αν­θρω­πί­νων ζωών στη θά­λασ­σα, δεν μπο­ρεί να αφή­σει κα­νέ­ναν ασυ­γκί­νη­το. Εκ­φρά­ζω τη θλίψη μου για την απώ­λεια συ­ναν­θρώ­πων μας, την έκ­φρα­ση συ­μπα­ρά­στα­σης και ευχών, σε όσους τραυ­μα­τί­στη­καν και δια­σώ­θη­καν, καθώς και σε όσους συμ­με­τέ­χουν από χθες στις επι­χει­ρή­σεις έρευ­νας και διά­σω­σης.

Στε­κό­μα­στε με σο­βα­ρό­τη­τα στο γε­γο­νός, δίχως την εξα­γω­γή αυτή τη στιγ­μή βια­στι­κών συ­μπε­ρα­σμά­των, αλλά και αρ­νη­τι­κά σε κάθε από­πει­ρα από­δο­σης ευ­θυ­νών δίχως στοι­χεία και κάθε πο­λι­τι­κής εκ­με­τάλ­λευ­σης μιας τέ­τοιας  τρα­γω­δί­ας.

Όμως τέ­τοιες τρα­γι­κές στιγ­μές μας υπεν­θυ­μί­ζουν με τον πιο σκλη­ρό τρόπο γιατί η πα­ρά­νο­μη δια­κί­νη­ση αν­θρώ­πων είναι ένα από τα πιο απάν­θρω­πα εγκλή­μα­τα της επο­χής μας. Γιατί όσο δεν υπάρ­χουν νό­μι­μοι, ασφα­λείς και ελεγ­χό­με­νοι δρό­μοι, άν­θρω­ποι θα συ­νε­χί­ζουν να ρι­σκά­ρουν τη ζωή τους στα χέρια εγκλη­μα­τι­κών κυ­κλω­μά­των.

Και ακρι­βώς αυτή την πραγ­μα­τι­κό­τη­τα έρ­χε­ται να αντι­με­τω­πί­σει το υπό ψή­φι­ση νο­μο­σχέ­διο, ξε­κι­νώ­ντας ήδη από το πρώτο του άρθρο, με τη θέ­σπι­ση κα­νό­νων για μια νό­μι­μη, ορ­γα­νω­μέ­νη και ασφα­λή με­τα­να­στευ­τι­κή πο­λι­τι­κή, που προ­στα­τεύ­ει την αν­θρώ­πι­νη ζωή, θω­ρα­κί­ζει το κρά­τος δι­καί­ου και στε­ρεί έδα­φος από την πα­ρα­νο­μία.

Η με­τα­νά­στευ­ση είναι ένα από τα πεδία όπου η Πο­λι­τεία κρί­νε­ται όχι από τις προ­θέ­σεις της, αλλά από την ικα­νό­τη­τά της να τη δια χει­ρί­ζε­ται  με  κα­νό­νες.

Κα­νό­νες που να προ­στα­τεύ­ουν τα δι­καιώ­μα­τα, να υπη­ρε­τούν την οι­κο­νο­μία και να δια­σφα­λί­ζουν τη συ­νο­χή της κοι­νω­νί­ας.

Το σχέ­διο νόμου που συ­ζη­τά­με σή­με­ρα κι­νεί­ται ακρι­βώς σε αυτό το τρί­πτυ­χο.

Είναι μια συ­στη­μα­τι­κή πα­ρέμ­βα­ση στη νό­μι­μη με­τα­νά­στευ­ση, με εθνι­κή στό­χευ­ση και ευ­ρω­παϊ­κή συμ­μόρ­φω­ση.

Θέλω εξαρ­χής να υπεν­θυ­μί­σω κάτι που έχει ιδιαί­τε­ρη ση­μα­σία για τη ση­με­ρι­νή συ­ζή­τη­ση.

Το σχέ­διο νόμου τέ­θη­κε σε εκτε­νή δη­μό­σια δια­βού­λευ­ση, κατά την οποία υπο­βλή­θη­καν 246 σχό­λια.

Και είναι κρί­σι­μο να ει­πω­θεί κα­θα­ρά:

στη συ­ντρι­πτι­κή τους πλειο­νό­τη­τα, τα σχό­λια αυτά ανα­γνώ­ρι­σαν ότι οι ρυθ­μί­σεις:

•           επι­λύ­ουν χρό­νια διοι­κη­τι­κά αδιέ­ξο­δα,

•           απλο­ποιούν και ενο­ποιούν δια­δι­κα­σί­ες,

•           και δί­νουν λύ­σεις σε μα­κρο­χρό­νιες εκ­κρε­μό­τη­τες του υφι­στά­με­νου πλαι­σί­ου αδειών δια­μο­νής.

Κατά δε την ακρό­α­ση των φο­ρέ­ων στις Επι­τρο­πές:

•           υπήρ­ξε κα­θο­λι­κή ανα­γνώ­ρι­ση ότι το νο­μο­σχέ­διο ενι­σχύ­ει τις νό­μι­μες με­τα­να­στευ­τι­κές οδούς,

•           απα­ντά σε πραγ­μα­τι­κές ανά­γκες της αγο­ράς ερ­γα­σί­ας, ιδίως σε αγρο­τι­κό τομέα, του­ρι­σμό, κα­τα­σκευ­ές και υπη­ρε­σί­ες,

•           και κι­νεί­ται προς τη σωστή κα­τεύ­θυν­ση.

Οι πα­ρα­τη­ρή­σεις που δια­τυ­πώ­θη­καν ήταν βελ­τιω­τι­κού χα­ρα­κτή­ρα:

στε­λέ­χω­ση υπη­ρε­σιών, τα­χύ­τη­τα εφαρ­μο­γής, ψη­φιο­ποί­η­ση, τε­χνι­κές λε­πτο­μέ­ρειες.

Κα­νέ­νας φο­ρέ­ας δεν ζή­τη­σε την από­συρ­ση του νο­μο­σχε­δί­ου.

Κα­νέ­νας δεν αμ­φι­σβή­τη­σε τη βα­σι­κή του φι­λο­σο­φία.

Η με­γά­λη τομή αυτού είναι μία και σαφής:

με­τα­κι­νεί το κρά­τος από τη δια­χεί­ρι­ση της πα­ρα­νο­μί­ας

στη στρα­τη­γι­κή της νο­μι­μό­τη­τας.

Για πρώτη φορά:

•           η νό­μι­μη ερ­γα­σία αντι­με­τω­πί­ζε­ται ως ερ­γα­λείο έντα­ξης και προ­στα­σί­ας,

•           η με­τα­νά­στευ­ση συν­δέ­ε­ται με τις ανά­γκες της οι­κο­νο­μί­ας και όχι με τη διοι­κη­τι­κή αδρά­νεια,

•           μπαί­νει τάξη εκεί όπου για χρό­νια κυ­ριαρ­χού­σε η γκρί­ζα ζώνη.

Το κρά­τος:

ξέρει ποιος έρ­χε­ται,

για ποιον λόγο,

με ποιους όρους,

και με ποια δι­καιώ­μα­τα και υπο­χρε­ώ­σεις.

Αυτή είναι η ουσία της πο­λι­τι­κής της νό­μι­μης με­τα­νά­στευ­σης.

Έτσι δια­μορ­φώ­νε­ται μια πο­λι­τι­κή που από την μία θα στέ­κε­ται εμπό­διο στους δια­δρό­μους της πα­ρά­νο­μης με­τα­νά­στευ­σης και από την άλλη δη­μιουρ­γεί τις  προ­ϋ­πο­θέ­σεις για την έλευ­ση αν­θρώ­πι­νου δυ­να­μι­κού με κα­νό­νες, σε­βα­σμό στη χώρα και τους νό­μους της και στις ανά­γκες της οι­κο­νο­μί­ας της και της διά­δο­σης της γλώσ­σας και του πο­λι­τι­σμού μας.

Το νο­μο­σχέ­διο διαρ­θρώ­νε­ται σε 6 κε­φά­λαια και 63  άρθρα και  έχει ταυ­τό­χρο­να και έναν σαφή ευ­ρω­παϊ­κό χα­ρα­κτή­ρα.

Στα δύο πρώτα άρθρα ανα­φέ­ρε­ται αφε­νός στον σκοπό που είναι η δια­μόρ­φω­ση ενός ολο­κλη­ρω­μέ­νου πλαι­σί­ου με­τα­να­στευ­τι­κής πο­λι­τι­κής, αφε­τέ­ρου στο αντι­κεί­με­νο του νο­μο­σχε­δί­ου που ορί­ζει πρώ­τον:

Την εν­σω­μά­τω­ση της Οδη­γί­ας (ΕΕ) 2024/1233 του Συμ­βου­λί­ου και του Ευ­ρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λί­ου της 24ης Απρι­λί­ου 2024, η οποία θε­σπί­ζει:

•           ενιαία δια­δι­κα­σία υπο­βο­λής αί­τη­σης για άδεια δια­μο­νής και ερ­γα­σί­ας,

•           και κοινό σύ­νο­λο δι­καιω­μά­των για τους νο­μί­μως δια­μέ­νο­ντες ερ­γα­ζο­μέ­νους τρί­των χωρών. (άρθρα 3-8).

Την ανα­μόρ­φω­ση της δια­δι­κα­σί­ας με­τά­κλη­σης πο­λι­τών ιδίως μέσω των Εται­ρειών Προ­σω­ρι­νής Απα­σχό­λη­σης (ΕΠΑ) ως ερ­γο­δο­τών της ει­σα­γω­γής ελά­χι­στου ηλι­κια­κού ορίου των δε­κα­ο­κτώ ετών στη με­τά­κλη­ση ερ­γα­σί­ας.

Την ει­σα­γω­γή νέων κα­τη­γο­ριών εθνι­κών θε­ω­ρή­σε­ων (tech visa, talent visa,επι­σκέ­πτες κα­θη­γη­τές.

Η πρό­βλε­ψη της άμε­σης έκ­δο­σης από­φα­σης επί εκ­κρε­μών αι­τή­σε­ων αρ­χι­κής χο­ρή­γη­σης ή ανα­νέ­ω­σης ασφα­λών κα­τη­γο­ριών αδειών δια­μο­νής ελά­χι­στης  ισχύ­ος τα δύο έτη με την επι­φύ­λα­ξη των λόγων που άπτο­νται της δη­μό­σιας τάξης και ασφά­λειας.

Η χο­ρή­γη­ση άδεια δια­μο­νής σε σπου­δα­στές και φοι­τη­τές αλλά και δι­καιώ­μα­τος δια­μο­νής ενός έτους μετά τις σπου­δές για ανα­ζή­τη­ση ερ­γα­σί­ας ή έναρ­ξη δρα­στη­ριό­τη­τας.

Στα άρθρα 10, 11 και 12:

•           ενι­σχύ­ε­ται η δια­φά­νεια της δια­δι­κα­σί­ας,

•           κα­το­χυ­ρώ­νε­ται το δι­καί­ω­μα ενη­μέ­ρω­σης του αι­τού­ντος,

•           και ανα­λαμ­βά­νει η διοί­κη­ση την ευ­θύ­νη των προ­θε­σμιών της.

Η αυ­το­μα­το­ποι­η­μέ­νη κα­τα­νο­μή αι­τή­σε­ων και η ρύθ­μι­ση των εκ­πρό­θε­σμων ανα­νε­ώ­σε­ων δεν είναι χα­λα­ρό­τη­τα.

Είναι θε­σμι­κή συμ­μόρ­φω­ση με το ενω­σια­κό δί­καιο και ταυ­τό­χρο­να πρα­κτι­κή λύση σε ένα υπαρ­κτό πρό­βλη­μα.

Ιδιαί­τε­ρη συ­ζή­τη­ση έγινε για το άρθρο 15, με το οποίο τρο­πο­ποιεί­ται το άρθρο 24 του Κώ­δι­κα Με­τα­νά­στευ­σης.

Πρέ­πει να εί­μα­στε ξε­κά­θα­ροι:

η ρύθ­μι­ση στο­χεύ­ει ευ­θέ­ως στην αντι­με­τώ­πι­ση ορ­γα­νω­μέ­νων και κατ’ επάγ­γελ­μα πρα­κτι­κών που:

•           υπο­νο­μεύ­ουν τη δη­μό­σια τάξη,

•           ακυ­ρώ­νουν τη νο­μι­μό­τη­τα,

•           και πλήτ­τουν την αξιο­πι­στία της με­τα­να­στευ­τι­κής πο­λι­τι­κής.

Αυ­στη­ρο­ποιού­νται οι ποι­νές:

•           για τη διευ­κό­λυν­ση πα­ρά­νο­μης ει­σό­δου ή δια­μο­νής,

•           για την πα­ρε­μπό­δι­ση του έργου των αρχών,

•           για τη χρήση ή πα­ρα­κρά­τη­ση πλα­στών ή ξένων τα­ξι­διω­τι­κών εγ­γρά­φων,

•           και για την κα­τά­χρη­ση διοι­κη­τι­κών δια­δι­κα­σιών.

Ιδίως όταν οι πρά­ξεις αυτές τε­λού­νται:

από κερ­δο­σκο­πία,

κατ’ επάγ­γελ­μα,

ή στο πλαί­σιο ορ­γα­νω­μέ­νης δρά­σης,

η Πο­λι­τεία οφεί­λει να απα­ντά με σαφή και απο­τρε­πτι­κό τρόπο.

Στο ίδιο πλαί­σιο εντάσ­σε­ται και η πρό­βλε­ψη επι­βα­ρυ­ντι­κών πε­ρι­στά­σε­ων όταν οι πρά­ξεις αυτές τε­λού­νται από μέλη Μη Κυ­βερ­νη­τι­κών Ορ­γα­νώ­σε­ων εγ­γε­γραμ­μέ­νων στο Μη­τρώο.

Όχι ως συλ­λο­γι­κή στο­χο­ποί­η­ση, αλλά ως αυ­ξη­μέ­νη θε­σμι­κή ευ­θύ­νη.

Με τα άρθρα 35, 37 και 38 εν­σω­μα­τώ­νε­ται ο πυ­ρή­νας της Οδη­γί­ας ως προς την ίση με­τα­χεί­ρι­ση.

Η νό­μι­μη με­τα­νά­στευ­ση δεν μπο­ρεί να ση­μαί­νει ερ­γα­ζό­με­νους χωρίς δι­καιώ­μα­τα.

Αλλά ούτε και χωρίς υπο­χρε­ώ­σεις.

Η έντα­ξη περνά μέσα από τη νο­μι­μό­τη­τα και τη συμ­με­το­χή στο θε­σμι­κό πλαί­σιο.

Πρό­τει­να και έκανε δεκτή ο κ. Υπουρ­γός όπως

Στο άρθρο 10, που τρο­πο­ποιεί το άρθρο 9 του Κώ­δι­κα Με­τα­νά­στευ­σης:

•           στην πε­ρί­πτω­ση εθ΄, μετά την Αθω­νιά­δα Εκ­κλη­σια­στι­κή Ακα­δη­μία, να προ­στε­θούν τα Εκ­κλη­σια­στι­κά Σχο­λεία και τα Σχο­λεία Μα­θη­τεί­ας Υπο­ψη­φί­ων Κλη­ρι­κών.

•           Αλλά πα­ρα­κα­λώ να γίνει δεκτή και η πρό­τα­ση όπως στην πε­ρί­πτω­ση εζ΄ να προ­στε­θεί ρητή ανα­φο­ρά σε διε­θνή προ­γράμ­μα­τα ανταλ­λα­γής μα­θη­τών, για πα­ρα­κο­λού­θη­ση της τε­λευ­ταί­ας τάξης του Ελ­λη­νι­κού Λυ­κεί­ου, για χρο­νι­κή διάρ­κεια έως ενός έτους,

Πρό­κει­ται για στο­χευ­μέ­νες προ­σθή­κες, απο­λύ­τως συμ­βα­τές με το πνεύ­μα της Οδη­γί­ας και του νο­μο­σχε­δί­ου.

Κυ­ρί­ες και κύ­ριοι συ­νά­δελ­φοι,

Το σχέ­διο νόμου:

•           δεν απορ­ρί­φθη­κε από τους φο­ρείς,

•           δεν απο­δο­μή­θη­κε από την κοι­νω­νία,

•           δεν αμ­φι­σβη­τή­θη­κε ως προς τη βα­σι­κή του φι­λο­σο­φία.

Αντί­θε­τα, απο­τε­λεί ώριμο και ανα­γκαίο βήμα προς μια σύγ­χρο­νη πο­λι­τι­κή νό­μι­μης με­τα­νά­στευ­σης, με κα­νό­νες, δι­καιώ­μα­τα και ευ­θύ­νη.

Με τις σκέ­ψεις αυτές, ζητώ την υπερ­ψή­φι­ση του σχε­δί­ου νόμου.

Σας ευ­χα­ρι­στώ.»