ΤΟΠΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Η δίκη των πλημμυρών της Ρόδου επέστρεψε μετά από 13 χρόνια με το Ελληνικό Δημόσιο απόν

Δαμιανός Αθανασίου 8 λεπτά ανάγνωση
ΠΛΗΜΜΥΡΑ 2013

• Οι εφέσεις εκδι­κά­στη­καν την Πέμπτη 29.1.2026 στον Πειραιά για 4 θανά­τους σε Κρε­μα­στή και Παστίδα και το κενό της κρα­τι­κής παρου­σίας άνοιξε νέο κύκλο ερω­τη­μά­των, για το πώς υπε­ρα­σπί­ζε­ται το ίδιο το κράτος τις θέσεις του, όταν κρί­νε­ται η ευθύνη του

Η υπόθεση των κατα­στρο­φι­κών πλημ­μυ­ρών του Νοεμ­βρίου 2013 στη Ρόδο επέ­στρεψε στο προ­σκή­νιο με τρόπο που θύμισε σε όλους ότι η δικα­στική δια­δρομή δεν είναι μόνο αριθμοί απο­φά­σεων και κεφά­λαια απο­ζη­μιώ­σεων, αλλά μια ανοιχτή πληγή για οικο­γέ­νειες και μια διαρκής δοκι­μα­σία για τους θεσμούς.

Περίπου 13 χρόνια μετά από εκείνη τη μέρα που 4 άνθρω­ποι χάθηκαν σε 2 δια­φο­ρε­τικά σημεία του νησιού, το Διοι­κη­τικό Εφετείο Πειραιά έγινε ο νέος σταθμός του αγώνα δικαί­ω­σης, αλλά και της σύγκρου­σης μεταξύ φορέων που εξα­κο­λου­θούν να δια­φω­νούν για το ποιος είχε την αρμο­διό­τητα, ποιος όφειλε να κάνει τι και ποιος τελικά βαρύ­νε­ται από πράξεις και παρα­λεί­ψεις.

Και μέσα σε αυτή την ήδη φορ­τι­σμένη εικόνα, ένα γεγονός προ­κά­λεσε εντύ­πωση και σχο­λιά­στηκε έντονα. Το Ελλη­νικό Δημόσιο, αν και διάδικο μέρος, δεν παρα­στά­θηκε για να εκθέσει τις απόψεις του και να υπο­στη­ρί­ξει τις θέσεις του στη δίκη των εφέσεων. Η απουσία αυτή δεν είναι μια απλή λεπτο­μέ­ρεια δια­δι­κα­σίας.

Η εκδί­καση των εφέσεων την Πέμπτη 29 Ιανουα­ρίου 2026 στην κύρια έδρα του Διοι­κη­τι­κού Εφε­τείου στον Πειραιά έφερε στο ίδιο ακρο­α­τή­ριο τις δια­φο­ρε­τι­κές εκδοχές της ευθύνης και τις αντίρ­ρο­πες ερμη­νείες για την αιτιώδη συνά­φεια.

Σε αυτό το σκηνικό, η μη παρου­σία του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου, ενώ παρα­μέ­νει στο επί­κε­ντρο της κρίσης ως ενα­γό­μενο και εκκα­λού­μενο μέρος σε επι­μέ­ρους σκέλη, δημιουρ­γεί ανα­πό­φευ­κτα ένα διπλό απο­τέ­λε­σμα. Πρώτον, αφήνει την εικόνα ότι το κράτος δεν επέλεξε να δώσει στο δικα­στή­ριο την πλήρη εκδοχή του εκείνη τη συγκε­κρι­μένη ημέρα, σε μια υπόθεση που αφορά ανθρώ­πι­νες απώ­λειες. Δεύ­τε­ρον, πρα­κτικά μετα­το­πί­ζει την αντι­δι­κία και τη δημόσια ανά­γνωση της υπό­θε­σης στους υπό­λοι­πους φορείς, κυρίως στην Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου και στον Δήμο Ρόδου, οι οποίοι βρέ­θη­καν να υπο­στη­ρί­ζουν θέσεις που ακου­μπούν συχνά και σε ζητή­ματα κρα­τι­κών υπη­ρε­σιών, προει­δο­ποί­η­σης, πολι­τι­κής προ­στα­σίας και συνο­λι­κής δια­χεί­ρι­σης κιν­δύ­νου.

Το χρονικό της 22.11.2013 και τα 2 σημεία των θανάτων

Οι ανθρώ­πι­νες απώ­λειες συν­δέ­θη­καν με 2 καίρια σημεία της ίδιας ημέρας.

Το πρώτο ήταν στη γέφυρα και τη διάβαση της Κρε­μα­στής στον Κρε­μα­στενό ποταμό. Εκεί παρα­σύρ­θηκε όχημα στο οποίο επέ­βαι­ναν ο Κων­στα­ντί­νος Αργυ­ρό­που­λος και η Ανα­στα­σία Κατσα­ρού. Μαζί τους βρι­σκό­ταν και ο Ιωάννης Γκίζης, ο οποίος σώθηκε πια­σμέ­νος από σίδερο στη βάση της γέφυρας.

Το δεύτερο σημείο ήταν στη γέφυρα της Παστί­δας, στην περιοχή μεταξύ Παστί­δας και Μαρι­τσών, όπου ο Ιωάννης Μπαϊ­ρά­μης και η σύζυγός του Καλ­λιόπη Πανα­γιώ­του Μπαϊ­ράμη παρα­σύρ­θη­καν με το αυτο­κί­νητό τους.

Στον πυρήνα της αντι­δι­κίας δεν βρί­σκε­ται μόνο το τι συνέβη στις κρί­σι­μες ώρες, αλλά κυρίως το τι είχε προη­γη­θεί, αντι­πλημ­μυ­ρικά έργα, διευ­θε­τή­σεις κοιτών, καθα­ρι­σμοί ρεμάτων, σήμανση κιν­δύ­νου, αστυ­νό­μευση, προει­δο­ποί­ηση και η κατα­νομή αρμο­διο­τή­των μεταξύ κρα­τι­κών υπη­ρε­σιών, Περι­φέ­ρειας και Δήμου. Σε αυτό ακριβώς το πεδίο, οι εφέσεις μετα­τρέ­πουν την υπόθεση σε μια μεγάλη “ακτι­νο­γρα­φία” του πώς μοι­ρά­ζε­ται η ευθύνη στο διοι­κη­τικό κράτος όταν μια φυσική κατα­στροφή κατα­λή­γει σε θανά­τους.

Οι απο­φά­σεις 301/2022, 302/2022 και 303/2022 που άνοιξαν τον δρόμο των εφέσεων

Το Τρι­με­λές Διοι­κη­τικό Πρω­το­δι­κείο Ρόδου εξέδωσε το 2022 τις απο­φά­σεις 301/2022, 302/2022 και 303/2022, που απο­τέ­λε­σαν την πρώτη ουσια­στική κρίση για το ποιος θεω­ρεί­ται υπεύ­θυ­νος και σε ποιο βαθμό, καθώς και για τα ποσά χρη­μα­τι­κής ικα­νο­ποί­η­σης λόγω ψυχικής οδύνης.

Στην υπόθεση του Κων­στα­ντί­νου Αργυ­ρό­που­λου, η απόφαση 301/2022 απέρ­ριψε την αγωγή κατά του Δήμου Ρόδου και ανα­γνώ­ρισε υπο­χρέ­ωση της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου και του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου να κατα­βά­λουν εις ολό­κλη­ρον στη χήρα 8.000 ευρώ και στον γιο 50.000 ευρώ, με επι­τό­κιο 6% από την επίδοση της αγωγής.

Στην υπόθεση της Ανα­στα­σίας Κατσα­ρού, η απόφαση 302/2022 απέρ­ριψε την αγωγή ως προς τους θείους της εκλι­πού­σας και ως προς το σκέλος κατά του Δήμου Ρόδου, όμως δέχθηκε εν μέρει την αγωγή ως προς Περι­φέ­ρεια και Ελλη­νικό Δημόσιο, με ποσά 40.000 ευρώ, 20.000 ευρώ, 20.000 ευρώ, 20.000 ευρώ και 10.000 ευρώ στους 5 πρώτους ενά­γο­ντες, με επι­τό­κιο 6% από την επίδοση της αγωγής. Στην υπόθεση του Ιωάννη Μπαϊ­ράμη και της Καλ­λιό­πης Πανα­γιώ­του Μπαϊ­ράμη, η απόφαση 303/2022 απέρ­ριψε την αγωγή κατά της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου, δέχθηκε όμως εν μέρει την αγωγή ως προς Ελλη­νικό Δημόσιο και Δήμο Ρόδου, επι­δι­κά­ζο­ντας εις ολό­κλη­ρον 85.000 ευρώ και 85.000 ευρώ στους 2 πρώτους ενά­γο­ντες και 40.000 ευρώ στην 11η ενά­γουσα, καθώς και σειρά μικρό­τε­ρων ποσών σε λοιπούς συγ­γε­νείς, με αναφορά στις ημε­ρο­μη­νίες επί­δο­σης και στον τρόπο υπο­λο­γι­σμού τόκων μετά την 1.5.2019.

Η υπόθεση Αργυ­ρό­που­λου και ο καμβάς της “προει­δο­ποί­η­σης” που δεν προ­έ­βλεψε την ένταση

Ο Κων­στα­ντί­νος Αργυ­ρό­που­λος, 50 ετών, εκπαι­δευ­τι­κός, παρα­σύρ­θηκε από τα νερά του Κρε­μα­στε­νού ποταμού στις 22.11.2013, αγνο­ή­θηκε έως τις 25.11.2013 και εντο­πί­στηκε νεκρός στην Τουρκία, με αιτία θανάτου τον πνιγμό.

Στον δεύτερο βαθμό, η υπόθεση συνο­δεύ­ε­ται από έναν έντονο διάλογο γύρω από το τι γνώ­ρι­ζαν οι αρχές, πόσο συγκε­κρι­μέ­νες ήταν οι προει­δο­ποι­ή­σεις και ποιες ενέρ­γειες έγιναν από τις υπη­ρε­σίες του Δήμου. Περι­γρά­φε­ται ότι στις 20.11.2013 ελήφθη κατε­πεί­γον έγγραφο με έκτακτο δελτίο επι­δεί­νω­σης καιρού, γενικό για τα Δωδε­κά­νησα, χωρίς εξει­δί­κευση ανά νησί, και ότι ο Δήμος έθεσε σε αυξη­μένη ετοι­μό­τητα τις εμπλε­κό­με­νες υπη­ρε­σίες του, οι οποίες έδρασαν στις 22.11.2013 με αντλή­σεις υδάτων, καθα­ρι­σμούς οδών και σχαρών φρε­α­τίων.

Στο ίδιο πλαίσιο, γίνεται αναφορά στην εξέλιξη των φαι­νο­μέ­νων στην Κρε­μα­στή, με σημείο ανα­φο­ράς τη διάβαση ιρλαν­δι­κού τύπου στον Κρε­μα­στενό ποταμό, όπου πολλοί οδηγοί αρχικά διέρ­χο­νταν, ενώ όσο δυνά­μωνε η βροχή επέ­λε­γαν να στα­μα­τή­σουν και να κινη­θούν από άλλη δια­δρομή.

Από την πλευρά της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου, τίθεται με έμφαση το θέμα της αρμο­διό­τη­τας και της σύν­δε­σης του σημείου με το οδικό δίκτυο, ενώ η επι­χει­ρη­μα­το­λο­γία ακουμπά και στη συζή­τηση περί αιτιώ­δους συνά­φειας, ιδίως στο κατά πόσο η επιλογή διέ­λευ­σης από πλημ­μυ­ρι­σμένο σημείο δια­κό­πτει ή μετα­βάλ­λει την ευθύνη των φορέων.

Η υπόθεση Κατσα­ρού και η μάχη για το 60% της συνυ­παι­τιό­τη­τας

Η Ανα­στα­σία Κατσα­ρού, δασκάλα, βρέθηκε στο όχημα που παρα­σύρ­θηκε στην Κρε­μα­στή, μετά τη διακοπή των μαθη­μά­των στο σχολείο του Παρα­δει­σίου. Η υπόθεση αυτή, πέρα από τα ποσά, εξε­λί­χθηκε σε μια ιδιαί­τερα φορ­τι­σμένη σύγκρουση για την κρίση περί συνυ­παι­τιό­τη­τας, καθώς στην πρω­τό­δικη απόφαση απο­δό­θηκε ποσοστό 60% στη θανούσα, στοι­χείο που οι συγ­γε­νείς της θεωρούν αδια­νό­ητο και προ­σβλη­τικό για τη μνήμη της.

Από την πλευρά των συγ­γε­νών, η επίθεση στην κρίση αυτή είναι μετω­πική. Περι­γρά­φε­ται ότι οι απαι­τή­σεις που, κατά την ανά­γνωση των συγ­γε­νών, “ζητά” η πρω­τό­δικη απόφαση από μια 26χρονη δασκάλα υπό ακραίες συν­θή­κες υπερ­βαί­νουν τις αντι­δρά­σεις ενός μέσου συνετού ανθρώ­που και ότι η συλ­λο­γι­στική οδηγεί σε μια εικόνα όπου θα έπρεπε να ενερ­γή­σει σαν “μάχιμος ειδικών δυνά­μεων” για να θεω­ρη­θεί ότι δεν φταίει.

Απέ­να­ντι σε αυτή τη θέση, στο υπό­μνημα της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου προ­βάλ­λε­ται ως κεντρικό σημείο ότι το επίδικο σημείο χαρα­κτη­ρί­ζε­ται “ιρλαν­δική διάβαση”, δηλαδή διέ­λευση εντός κοίτης χει­μάρ­ρου, και ότι δεν απο­τε­λεί τμήμα πρω­τεύ­ο­ντος ή δευ­τε­ρεύ­ο­ντος επαρ­χια­κού ή εθνικού δικτύου, άρα η Περι­φέ­ρεια δεν έχει αρμο­διό­τητα συντή­ρη­σης και αστυ­νό­μευ­σης, στοι­χείο που κατά την Περι­φέ­ρεια αναιρεί την αστική της ευθύνη.

Σε αυτό το πεδίο “αρμο­διό­τη­τας”, ανα­πτύσ­σε­ται και άλλη γραμμή αντι­πα­ρά­θε­σης, με αναφορά στο αν ο Δήμος, ως ορεινός μειο­νε­κτι­κός δήμος, φέρει ειδικές ευθύνες για καθα­ρι­σμό και αστυ­νό­μευση ρεμάτων με βάση ειδική νομο­θε­σία, θέση που εντάσ­σε­ται στην ευρύ­τερη προ­σπά­θεια μετα­φο­ράς της ευθύνης από τον έναν φορέα στον άλλον.

Τις νομικές ενέρ­γειες των οικο­γε­νειών των θυμάτων έχουν χει­ρι­στεί και χει­ρί­ζο­νται οι δικη­γό­ροι Γρη­γό­ρης Ματρά­κας, Ιωάννα Βολο­νάκη και Αικα­τε­ρίνη Μαρα­γκού, ενώ στην κατ’ έφεση δια­δι­κα­σία για την υπόθεση Κατσα­ρού μετείχε και ο δικη­γό­ρος κ. Ηλίας Ηλίας.

Η υπόθεση Μπαϊ­ράμη και το “τι είναι δρόμος” όταν η κρίση γίνεται θέμα ζωής και θανάτου

Η τρίτη υπόθεση αφορά στον Ιωάννη Μπαϊ­ράμη, 63 ετών, και τη σύζυγό του Καλ­λιόπη Πανα­γιώ­του Μπαϊ­ράμη, 54 ετών, που παρα­σύρ­θη­καν στις 22.11.2013 περίπου στις 15:30 στη γέφυρα της οδού Παστί­δας Μαρι­τσών.

Στον δεύτερο βαθμό, το κέντρο βάρους μετα­κι­νεί­ται έντονα στο ερώτημα αν το σημείο του συμ­βά­ντος ήταν τμήμα επαρ­χια­κού δικτύου ή αν πρό­κει­ται για αγρο­τική οδό εκτός σχεδίου, άρα για δια­φο­ρε­τική αλυσίδα αρμο­διο­τή­των. Σε υπη­ρε­σιακή ενη­μέ­ρωση που ενσω­μα­τώ­θηκε στο δικο­γρα­φικό υλικό, επι­ση­μαί­νε­ται ότι ενώ στην αγωγή το σημείο περι­γρά­φε­ται ως γέφυρα επί δευ­τε­ρεύ­ου­σας επαρ­χια­κής οδού, στην πραγ­μα­τι­κό­τητα αφορά αγρο­τική οδό σε εκτός σχεδίου περιοχή, άρα δεν συνιστά δευ­τε­ρεύον επαρ­χιακό δίκτυο όπως ανα­φέ­ρε­ται.

Ταυ­τό­χρονα, στην επι­χει­ρη­μα­το­λο­γία υπέρ της απόρ­ρι­ψης της ευθύνης της Περι­φέ­ρειας ανα­πτύσ­σο­νται στοι­χεία που σχε­τί­ζο­νται με προη­γού­μενη ποινική κρίση, με κατα­θέ­σεις πραγ­μα­το­γνω­μό­νων και μαρ­τύ­ρων, καθώς και με το αν είχαν γίνει ενέρ­γειες συντή­ρη­σης ή σχε­δια­σμού έργων, όπως ανα­φο­ρές ότι είχε υπάρξει απόφαση ήδη από το 2003 για την αντι­κα­τά­σταση ιρλαν­δι­κής διά­βα­σης.

Από την πλευρά του Δήμου Ρόδου, προ­βάλ­λε­ται με ένταση το πλαίσιο κατά­τα­ξης των οδών και το ποιος κατα­σκευά­ζει και συντη­ρεί κάθε κατη­γο­ρία, με επί­κληση του ν. 3155/1955 για τον δια­χω­ρι­σμό εθνικών, επαρ­χια­κών και δημο­τι­κών οδών και για το ποιος φορέας έχει την ευθύνη συντή­ρη­σης.

Στην κατ’ έφεση δίκη της 29.1.2026, για την Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου παρέστη και υπέ­γραψε υπο­μνή­ματα ο δικη­γό­ρος κ. Γιώργος Μαυ­ρομ­μά­της. Για τον Δήμο Ρόδου, σύμφωνα την υπόθεση χει­ρί­ζο­νται οι δικη­γό­ροι κ.κ. Νατάσσα Παπα­νι­κο­λάου, Μιχάλης Καρα­γιάν­νης και Μανώλης Στάγκας.

Γιατί οι εφέσεις δεν είναι μόνο “πόσα χρήματα” αλλά “ποιος λογο­δο­τεί”

Πίσω από τις 3 δικο­γρα­φίες, δια­κρί­νε­ται ένα κοινό μοτίβο. Η αντι­δι­κία δεν αφορά μόνο στα ποσά που επι­δι­κά­στη­καν ή το αν είναι υψηλά ή χαμηλά. Αφορά στον τρόπο που το διοι­κη­τικό σύστημα μοι­ρά­ζει αρμο­διό­τη­τες και, όταν έρθει η κρίσιμη ώρα, το πώς αυτές οι αρμο­διό­τη­τες μετα­τρέ­πο­νται σε ευθύνη ή σε άρνηση ευθύνης.

Η Περι­φέ­ρεια επι­διώ­κει να θεμε­λιώ­σει την απο­σύν­δεσή της από τα σημεία των συμ­βά­ντων μέσω του “χαρα­κτη­ρι­σμού” των οδών και της διά­βα­σης, αλλά και μέσω της θέσης ότι η αιτιώ­δης συνά­φεια αμφι­σβη­τεί­ται όταν η ανθρώ­πινη επιλογή, υπό ακραίες συν­θή­κες, εμπλέ­κε­ται ως ενδιά­με­σος κρίκος.

Ο Δήμος, από την άλλη, εμφα­νί­ζε­ται σε δια­φο­ρε­τικά σημεία της υπό­θε­σης είτε να απο­τυ­πώ­νει ένα επι­χει­ρη­σιακό αφήγημα ενερ­γειών εκείνης της ημέρας, είτε να δίνει νομικό περιε­χό­μενο στο ποιος είχε τη συντή­ρηση και τον έλεγχο, ανα­δει­κνύ­ο­ντας ότι η ευθύνη δεν μπορεί να μετα­το­πί­ζε­ται αφη­ρη­μένα χωρίς συγκε­κρι­μένη αρμο­διό­τητα.

Οι οικο­γέ­νειες, τέλος, στο­χεύ­ουν στην ουσία. Επι­μέ­νουν ότι πριν από το μοιραίο, υπήρχαν υπο­χρε­ώ­σεις για έργα, καθα­ρι­σμούς, προει­δο­ποί­ηση και σήμανση, και ειδικά στην υπόθεση Κατσα­ρού ανα­δει­κνύ­ουν ότι η έννοια της “συνυ­παι­τιό­τη­τας” σε τέτοιο ποσοστό μετα­τρέ­πε­ται, στα δικά τους μάτια, σε μετα­φορά της ευθύνης στο θύμα.

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.