Το τάμα σε μπουκάλι που ξεβράστηκε στην Τήνο φωτίζει μια αθόρυβη διαδρομή ελπίδας ως τον Πανορμίτη

Πι­στοί εμπι­στεύ­ο­νται στη θά­λασ­σα μη­νύ­μα­τα και υπο­σχέ­σεις με την πε­ποί­θη­ση ότι θα οδη­γη­θούν στη Μονή του Πα­νορ­μί­τη της Σύμης

Η ει­κό­να μοιά­ζει σχε­δόν κι­νη­μα­το­γρα­φι­κή, αλλά ανή­κει στον κόσμο των πραγ­μα­τι­κών αν­θρώ­πων και της κα­θη­με­ρι­νής τους πί­στης. Ένα μπου­κά­λι, κλει­στό, πα­ρα­δο­μέ­νο στο νερό, χωρίς θό­ρυ­βο, χωρίς μάρ­τυ­ρες, χωρίς βε­βαιό­τη­τα για το αν θα φτά­σει ποτέ. Κι όμως, αυτή ακρι­βώς η αβε­βαιό­τη­τα είναι που κάνει το έθιμο να ξε­χω­ρί­ζει, γιατί δεν στη­ρί­ζε­ται σε μια τυ­πι­κή δια­δι­κα­σία, ούτε σε έναν προ­βλέ­ψι­μο δρόμο προ­σκυ­νή­μα­τος. Στη­ρί­ζε­ται στην πε­ποί­θη­ση ότι η θά­λασ­σα δεν είναι μόνο φυ­σι­κό στοι­χείο, αλλά και φο­ρέ­ας ενός μη­νύ­μα­τος, μιας υπό­σχε­σης, μιας ανά­γκης.

Το έθιμο συν­δέ­ε­ται με τη Μονή του Πα­νορ­μί­τη στη Σύμη και την πίστη ότι τα κύ­μα­τα μπο­ρούν να οδη­γή­σουν το μή­νυ­μα στον προ­ο­ρι­σμό του. Δεν έχει ση­μα­σία μόνο το πε­ριε­χό­με­νο του τά­μα­τος, αλλά και η πράξη της πα­ρά­δο­σης, η στιγ­μή που κά­ποιος αφή­νει το μπου­κά­λι στο νερό και απο­δέ­χε­ται ότι από εκεί και πέρα η πο­ρεία του δεν ελέγ­χε­ται. Είναι μια πράξη εμπι­στο­σύ­νης που μοιά­ζει να συ­μπυ­κνώ­νει όσα δεν λέ­γο­νται εύ­κο­λα, τους φό­βους, την αγω­νία, την ελ­πί­δα, αλλά και την υπό­σχε­ση ότι αν κάτι αλ­λά­ξει, αν έρθει ένα καλό νέο, αν υπάρ­ξει λύση, τότε το τάμα θα εκ­πλη­ρω­θεί.

Η ανεύ­ρε­ση στην Τήνο και το μή­νυ­μα που δεν έμει­νε στη σιωπή

Αυτό ακρι­βώς το νήμα πί­στης και αν­θρώ­πι­νης συ­γκί­νη­σης φω­τί­στη­κε όταν πι­στοί βρή­καν ένα τέ­τοιο μπου­κά­λι σε πα­ρα­λία της Τήνου, σε ση­μείο που δεν είναι προ­σβά­σι­μο από στε­ριά, γε­γο­νός που προ­σθέ­τει ακόμα με­γα­λύ­τε­ρη αί­σθη­ση τυ­χαί­ου και θαυ­μα­στού στην ιστο­ρία. Η ανεύ­ρε­ση δεν πα­ρου­σιά­στη­κε ως αξιο­πε­ρί­ερ­γο. Αντί­θε­τα, πήρε τον χα­ρα­κτή­ρα μιας απο­στο­λής, ενός χρέ­ους που περνά από χέρια σε χέρια, από νησί σε νησί, μέχρι να κλεί­σει ο κύ­κλος του τά­μα­τος.

Κε­ντρι­κό στοι­χείο της υπό­θε­σης είναι η ανάρ­τη­ση της κ. Ει­ρή­νης Κών­στα, η οποία πε­ρι­γρά­φει με έντο­νη προ­σω­πι­κή φόρ­τι­ση την εμπει­ρία και κυ­ρί­ως την από­φα­ση να βοη­θή­σει ώστε το μπου­κά­λι να φτά­σει στον Πα­νορ­μί­τη. Το κεί­με­νο λει­τουρ­γεί σαν γέ­φυ­ρα ανά­με­σα σε μια άγνω­στη γυ­ναί­κα που έστει­λε το τάμα της στη θά­λασ­σα και σε αν­θρώ­πους που το εντό­πι­σαν και επέ­λε­ξαν να το σε­βα­στούν.

Αυ­τού­σια η ανάρ­τη­ση της Ει­ρή­νης Κών­στα για την ανεύ­ρε­ση του τά­μα­τος

Σή­με­ρα έγινε κάτι που δεν πί­στευα πως θα μου συμ­βεί ποτέ … Μια βόλτα σε μια πα­ρα­λία που δεν είναι προ­σβά­σι­μη, με μικρό φου­σκω­τά­κι, ίσα ίσα 4 άτομα… Για μια βολ­τού­λα… Στο όμορ­φο νησί της Τήνου…. Και βρή­κα­με το τάμα σου που έστει­λες στον Πα­νορ­μί­τη…. Κο­πέ­λα μου να ξέ­ρεις πως το μπου­κά­λι θα φτά­σει στον προ­ο­ρι­σμό του…. Μια από την παρέα είναι δα­σκά­λα στην Ρόδο… Σου υπό­σχο­μαι πως το τάμα σου θα ολο­κλη­ρω­θεί…..

Όταν η θά­λασ­σα γί­νε­ται τα­χυ­δρό­μος και οι άγνω­στοι γί­νο­νται κρί­κος

Η ουσία αυτής της ιστο­ρί­ας δεν βρί­σκε­ται μόνο στο αντι­κεί­με­νο που ξε­βρά­στη­κε. Βρί­σκε­ται στη συ­νέ­χεια. Στο ότι κά­ποιοι, αντί να το αντι­με­τω­πί­σουν σαν πε­ρί­ερ­γο εύ­ρη­μα, το αντι­με­τώ­πι­σαν σαν ευ­θύ­νη. Η ανα­φο­ρά ότι μια από την παρέα είναι δα­σκά­λα στη Ρόδο λει­τουρ­γεί σαν πρα­κτι­κή λε­πτο­μέ­ρεια που με­τα­τρέ­πε­ται σε υπό­σχε­ση συ­νέ­χειας. Στην πράξη, υπο­δη­λώ­νει ότι το τάμα δεν θα μεί­νει εκεί που βρέ­θη­κε, αλλά θα βρει δρόμο προς τον προ­ο­ρι­σμό του, με αν­θρώ­πι­νη πα­ρέμ­βα­ση που μοιά­ζει να συ­μπλη­ρώ­νει αυτό που ξε­κί­νη­σε η θά­λασ­σα.

Το μο­τί­βο είναι γνώ­ρι­μο σε πολλά λαϊκά θρη­σκευ­τι­κά έθιμα, αλλά εδώ παίρ­νει μια ιδιαί­τε­ρη μορφή. Το τάμα ξε­κι­νά από μια ιδιω­τι­κή ανά­γκη, περνά μέσα από το απρό­βλε­πτο της φύσης, και κα­τα­λή­γει σε μια συλ­λο­γι­κή πράξη, γιατί άλλοι άν­θρω­ποι ανα­λαμ­βά­νουν να το σε­βα­στούν. Το μή­νυ­μα, ακόμα κι αν είναι άγνω­στο στο πε­ριε­χό­με­νό του, γί­νε­ται σε­βα­στό ως πράξη πί­στης.