• Τι συνέβη στις 23.8.2015 στις 12:30, πώς περιγράφεται ο κρίσιμος ελιγμός «τετ α κε» και ποια ήταν η εικόνα της σύγκρουσης πάνω στον υγρό στίβο
Το ατύχημα που απασχόλησε επί χρόνια τη Δικαιοσύνη δεν εκτυλίχθηκε σε δρόμο, αλλά σε υγρό στίβο αγώνα ταχύτητας, με ταχύτητες που προσεγγίζουν εκείνες ενός αυτοκινητόδρομου και με χρόνους αντίδρασης που μετρώνται σε δευτερόλεπτα.
Στην απόφαση 27/2026 του Τριμελούς Εφετείου Δωδεκανήσου, που εκδόθηκε χθες, αποτυπώνονται με λεπτομέρεια οι συνθήκες, η αλληλουχία των κινήσεων, το τι είδαν οι παριστάμενοι και τι προέκυψε από το αποδεικτικό υλικό, μέχρι και το πώς ένα απότομο «γύρισμα» ενός σκάφους έγινε το κρίσιμο εμπόδιο για όσους ακολουθούσαν.
Πότε και πού έγινε το ατύχημα
Το περιστατικό σημειώθηκε στη Λέρο, την 23.8.2015 και περί ώρα 12:30, στο πλαίσιο Πανελλήνιου Πρωταθλήματος Φουσκωτών. Δύο σκάφη συμμετείχαν στον ίδιο αγώνα, αμφότερα ταχύπλοα φουσκωτά, με τους οδηγούς τους να αγωνίζονται ως διαγωνιζόμενοι. Το ένα ήταν το σκάφος «ΤΡΙΤΩΝ». Το άλλο ήταν το σκάφος «MARATHON».
Ο αγώνας, όπως περιγράφεται, διεξαγόταν σε υγρό στίβο τριγωνικού σχήματος, με σημαδούρες στις κορυφές, όπου οι οδηγοί όφειλαν να εκτελούν στροφές μεγαλύτερες των 120 μοιρών με μεγάλη ταχύτητα. Εκείνη την ώρα, ο καιρός ήταν σχεδόν αίθριος, με βορειοδυτικούς ανέμους 3 μποφόρ, στοιχείο που καταγράφεται ως βασικό δεδομένο του περιβάλλοντος του αγώνα.
Η κρίσιμη στιγμή μετά την 3η στροφή και ο ελιγμός «τετ α κε»
Η αλληλουχία ξεκινά αμέσως μετά την έξοδο του «ΤΡΙΤΩΝ» από την 3η στροφή. Σύμφωνα με τα πραγματικά περιστατικά που έγιναν δεκτά, το συγκεκριμένο σκάφος, ενώ είχε ήδη επανέλθει σε ευθεία πορεία, απώλεσε τον έλεγχο και πραγματοποίησε επιτόπια αυτοπεριστροφή, κίνηση που στην αγωνιστική ορολογία αποδίδεται ως tête à quai ή «τετ α κε». Το αποτέλεσμα της κίνησης αυτής ήταν να ακινητοποιηθεί το σκάφος σε οριζόντια θέση ως προς την πορεία των λοιπών σκαφών, δηλαδή να βρεθεί πρακτικά «σταυρωτά» στην αγωνιστική γραμμή, μετατρεπόμενο σε εμπόδιο.
Στην ίδια περιγραφή επισημαίνεται ότι η κίνηση «τετ α κε» απαντάται συχνά σε αγώνες σκαφών και μπορεί να οφείλεται σε σειρά αιτιών όπως μηχανική βλάβη, κατασκευαστικό λάθος, αδέξιο χειρισμό, απώλεια ελέγχου, απότομη μείωση ταχύτητας, υπερκαταπόνηση ή αιφνίδια στροφή λόγω κυματισμού, με το δικαστήριο να τη συνδέει, ως προς την προέλευσή της, κυρίως με τη σφαίρα επιρροής του οδηγού του σκάφους που την εκτέλεσε.
Ταχύτητες, αποστάσεις και ο «πίδακας» που έκρυψε το εμπόδιο
Τη στιγμή που το «ΤΡΙΤΩΝ» ακινητοποιήθηκε οριζόντια, το «MARATHON» το ακολουθούσε σε απόσταση λίγο μικρότερη των 25 μέτρων, κινούμενο με ταχύτητα 60 κόμβων, δηλαδή περίπου 120 χλμ ανά ώρα, ενώ αναφέρεται και η τάξη μεγέθους της μέγιστης ταχύτητας για την κατηγορία, στους 70 κόμβους.
Αμέσως μετά τη στροφή και στην προσπάθεια ευθυγράμμισης για το επόμενο τμήμα του αγώνα, ο οδηγός του «MARATHON» βρέθηκε μπροστά σε έναν ευμεγέθη πίδακα νερού, που προκλήθηκε από την αυτοπεριστροφή του προπορευόμενου σκάφους και κάλυψε πλήρως το οπτικό πεδίο. Στο ίδιο κλάσμα χρόνου, το «ΤΡΙΤΩΝ» είχε ήδη πάρει θέση εμποδίου στην κίνησή του.
Η σύγκρουση, ο ελιγμός προς τα δεξιά και το πέρασμα πάνω από το σκάφος
Στο επίμαχο σημείο η απόφαση καταγράφει ως δεδομένο ότι έγινε προσπάθεια αποφευκτικού ελιγμού προς τα δεξιά, προς την ανοιχτή θάλασσα. Παράλληλα περιγράφεται ότι ο οδηγός του «MARATHON» επιτάχυνε προς στιγμήν και έστριψε το τιμόνι δεξιά, σε μια προσπάθεια να περάσει και να αποφύγει το εμπόδιο, χωρίς όμως να αποτραπεί η σύγκρουση.
Η εικόνα της σύγκρουσης αποδίδεται με εξαιρετικά συγκεκριμένο τρόπο. Το εμπρόσθιο τμήμα του «MARATHON» ανασηκώθηκε στον αέρα, πέρασε πάνω από το οριζοντίως ακινητοποιημένο «ΤΡΙΤΩΝ» και προσέκρουσε με το πίσω μέρος του περίπου στο μέσο του ακινητοποιημένου σκάφους, στο ύψος της κονσόλας. Κατόπιν προθαλασσώθηκε λίγα μέτρα μετά. Από το χτύπημα προκλήθηκαν υλικές ζημιές στο «ΤΡΙΤΩΝ» και τραυματισμός του 47χρονου τότε οδηγού του.
Σημαντική λεπτομέρεια στην απόφαση είναι και η χρονική συμπίεση του συμβάντος, καθώς αξιολογείται ότι από τη στιγμή που εμφανίζεται ο πίδακας νερού λόγω «τετ α κε» μέχρι τη σύγκρουση μεσολάβησαν περίπου 2 δευτερόλεπτα, με την εξέλιξη να αποτυπώνεται και σε υλικό βίντεο που επισκοπήθηκε.
Οι πρώτες διαγνώσεις στη Λέρο και η διακομιδή στην Αθήνα
Μετά την άμεση διακοπή του αγώνα, ο τραυματίας μεταφέρθηκε στο Κέντρο Υγείας Λέρου. Εκεί διαγνώσθηκαν κάταγμα αυχένος αριστερής ωμοπλάτης και θωρακοωμοπλατιαία διάσταση αριστερής πλευράς, αιωρούμενος αριστερός ώμος και εξελκυσμός βραχιονίου πλέγματος, όπως προκύπτει από ιατρική βεβαίωση και γνωμάτευση που μνημονεύεται στο σκεπτικό.
Λόγω της σοβαρότητας της κατάστασης ακολούθησε διακομιδή σε εφημερεύον νοσοκομείο στην Αθήνα, όπου στην ορθοπεδική κλινική διαγνώσθηκε βαριά κάκωση αριστερού άνω άκρου, με ωμοθωρακικό διαχωρισμό, κάταγμα αυχένος ωμοπλάτης, εξάρθρημα ακρωμιοκλειδικής άρθρωσης και βαριά βλάβη βραχιονίου πλέγματος. Ο τραυματίας υποβλήθηκε σε εγχείρηση σταθεροποίησης της ωμοπλάτης και νοσηλεύθηκε από 24.8.2015 έως 06.9.2015.
Η μετέπειτα πορεία, οι επανεκτιμήσεις και η αναπηρία 67%
Μετά τη νοσηλεία αναφέρεται παραπομπή σε εξειδικευμένο τμήμα για τη βλάβη του βραχιονίου πλέγματος, χορήγηση αναρρωτικής άδειας 2 μηνών και σύσταση επανεκτίμησης. Σε μεταγενέστερη εξέταση, στις 10.11.2015, καταγράφηκε πάρεση βραχιονίου πλέγματος αριστερά και ωμοθωρακικός διαχωρισμός, με νέα αναρρωτική άδεια 2 μηνών και εκτίμηση αποκατάστασης στον έναν χρόνο.
Ακολούθησε και εξέταση στις 24.11.2015 από χειρουργό ορθοπεδικό, με διάγνωση πάρεσης του βραχιονίου πλέγματος αριστερού άνω άκρου και πάρεσης των μυών αριστερού άνω άκρου και κλείδας. Το κομβικό στοιχείο, που δίνει το μέγεθος της συνέπειας, είναι ότι με γνωστοποιήσεις αποτελέσματος αναπηρίας κρίθηκε εφ όρου ζωής ανάπηρος ως προς το αριστερό άνω άκρο με ποσοστό αναπηρίας 67% λόγω εξελκυσμού του βραχιονίου πλέγματος.
Τι υποστήριξε η κάθε πλευρά για τα αίτια
Στη δικογραφία αποτυπώνονται αντικρουόμενες εκδοχές. Από τη μια, προβάλλεται ότι το «MARATHON» βρισκόταν πίσω σε ευθεία γραμμή, αντί να κινείται πλάγια όπως προβλέπεται για λόγους ασφαλείας και ότι δεν έγινε επαρκής αποφευκτικός χειρισμός. Από την άλλη, αναπτύσσεται ο ισχυρισμός ότι η καθοριστική αιτία ήταν το «τετ α κε» του προπορευόμενου σκάφους, που το έθεσε ξαφνικά ως εμπόδιο, με ορατότητα μειωμένη λόγω του πίδακα νερού και χρόνο αντίδρασης πρακτικά ασφυκτικό.
Καταγράφεται ακόμη ότι έγινε επίκληση κανονισμών αγώνων ως προς την ασφάλεια των γραμμών πλεύσης, όμως στο σκεπτικό αναλύεται ότι από το βίντεο και από καταθέσεις προέκυπτε πως το «MARATHON» κινούνταν πίσω μεν, αλλά σε εσωτερική αριστερή τροχιά πριν από την 3η στροφή, ενώ το κρίσιμο συμβάν έλαβε χώρα σε ευθύ τμήμα της διαδρομής, αμέσως μετά τη στροφή.
Η αξιολόγηση του αποδεικτικού υλικού και η τελική εικόνα της έφεσης
Το καθοριστικό συμπέρασμα της έφεσης ήταν ότι το ατύχημα αποδόθηκε τελικά σε αποκλειστική υπαιτιότητα του 47χρονου τότε οδηγού του «ΤΡΙΤΩΝ», με την αιτιολογία ότι ο ίδιος έχασε τον έλεγχο μετά την 3η στροφή και δεν επιβεβαιώθηκε από κανένα αποδεικτικό μέσο ισχυρισμός περί αιφνίδιας μηχανικής βλάβης. Αντίστοιχα, δεν έγινε δεκτό ότι αποδείχθηκε αμέλεια του άλλου οδηγού, με ειδική αναφορά στον ελάχιστο χρόνο αντίδρασης και στην προσπάθεια ελιγμού προς τα δεξιά. Έτσι, εξαφανίστηκε η πρωτόδικη κρίση που είχε καταλογίσει ποσοστά συνυπαιτιότητας και η αγωγή απορρίφθηκε ως ουσιαστικά αβάσιμη.
Στην ακροαματική διαδικασία, την πλευρά των εναγομένων εκπροσώπησε ο δικηγόρος Γεώργιος Μαυρομμάτης, ενώ την πλευρά του ενάγοντος εκπροσώπησε η πληρεξούσια δικηγόρος Μαγδαληνή Πολυξένη Μελά.
