ΤΟΠΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Καταρρέει το Κάστρο της Κρεμαστής

Νατάσα Παμπρή 3 λεπτά ανάγνωση
kastro kremastis

• Εγκε­κρι­μέ­νες μελέτες, ανεκ­πλή­ρω­τες υπο­σχέ­σεις και ένα έργο του 14ου αιώνα σε αργή φθορά

Καταρ­ρέει το Κάστρο της Κρε­μα­στής, το μεσαιω­νικό τοπό­σημο της δημο­τι­κής κοι­νό­τη­τας, ένα μνημείο μονα­δι­κής αρχι­τε­κτο­νι­κής αξίας που ανά­γε­ται στον 14ο αιώνα και το οποίο, σύμφωνα με ιστο­ρι­κές πηγές, χρη­σι­μο­ποι­ή­θηκε ακόμη και ως θερινή κατοι­κία των Μεγάλων Μαγί­στρων του Τάγ­μα­τος των Ιπποτών. Παρά τη σημασία του και τη βαρύ­τητα που φέρει για την ιστο­ρική ταυ­τό­τητα της περιο­χής, το κάστρο φθίνει αργά αλλά σταθερά στο πέρασμα του χρόνου, καθώς όλες οι προ­σπά­θειες που κατά καιρούς έγιναν για την απο­κα­τά­σταση και την ανά­δειξή του απο­δεί­χθη­καν, μέχρι σήμερα, ανα­πο­τε­λε­σμα­τι­κές.

Προσ­δο­κίες  οικο­νο­μι­κής ανά­πτυ­ξης

Σημα­ντική κινη­τι­κό­τητα κατα­γρά­φηκε το 2013, όταν ο τότε πρό­ε­δρος της Κρε­μα­στής, Νίκος Κεφα­λά­κης, σε συνερ­γα­σία με τον αντι­δή­μαρχο Μιχάλη Χρι­στο­δού­λου, ανέ­λα­βαν την πρω­το­βου­λία να «τρέξουν» τον φάκελο του Κάστρου στο Υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού. Οι ενέρ­γειες εκείνης της περιό­δου οδή­γη­σαν σε ένα ουσια­στικό απο­τέ­λε­σμα: την έγκριση από το Κεντρικό Αρχαιο­λο­γικό Συμ­βού­λιο (ΚΑΣ) της μελέτης απο­κα­τά­στα­σης του μνη­μείου, την απόδοση σε αυτό νέας χρήσης πολι­τι­στι­κού χαρα­κτήρα, καθώς και την ανά­δειξη του περι­βάλ­λο­ντος χώρου. Η ίδια η Κρε­μα­στή, άλλωστε, οφείλει το όνομά της στο κάστρο και στην εκκλη­σία που «κρε­μό­ταν» από τον μικρό λόφο. Η ευρύ­τερη περιοχή που περι­κλεί­ε­ται από τη λεωφόρο Ελευ­θε­ρίας και τις οδούς Παπα­γιάννη και Σωκρά­τους θα μπο­ρούσε, μέσω μιας συνο­λι­κής ανά­πλα­σης, να μετα­μορ­φώ­σει ριζικά την καρδιά του οικι­σμού. Σε συν­δυα­σμό με μια μελ­λο­ντική κατε­δά­φιση παλαιών κατοι­κιών στο στενό του ιστο­ρι­κού πυρήνα, το κάστρο θα μπο­ρούσε να απο­τε­λέ­σει το «στεφάνι» της πόλης, επα­να­προσ­διο­ρί­ζο­ντας τη φυσιο­γνω­μία και τη δυνα­μική της Κρε­μα­στής. «Η Κρε­μα­στή είναι μια όμορφη κωμό­πολη με μονα­δική ρυμο­το­μία και εμβλη­μα­τικά κτήρια, αδι­κη­μένη όμως από την οχλούσα δρα­στη­ριό­τητα του αερο­δρο­μίου και εκτός του κύριου του­ρι­στι­κού ενδια­φέ­ρο­ντος.

Στο κέντρο της δεσπό­ζει ο λόφος του Μεσαιω­νι­κού Κάστρου, ο οποίος μπορεί να αλλάξει ριζικά την επι­σκε­ψι­μό­τητα της περιο­χής και να φέρει οικο­νο­μική ανά­πτυξη», ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά ο πρώην πρό­ε­δρος Νίκος Κεφα­λά­κης. Όπως σημεί­ωσε, μετά από απόφαση του Τοπικού Συμ­βου­λίου, πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν συσκέ­ψεις στην Εφορεία Αρχαιο­τή­των Δωδε­κα­νή­σου, στις Τεχνι­κές Υπη­ρε­σίες του Δήμου Ρόδου, καθώς και αυτοψία στον λόφο του Κάστρου, με στόχο τη σύναψη Προ­γραμ­μα­τι­κής Σύμ­βα­σης.

Το απο­τέ­λε­σμα ήταν η επίσημη έγκριση από το ΚΑΣ: α) της Μελέτης Απο­κα­τά­στα­σης του Μεσαιω­νι­κού Κάστρου Κρε­μα­στής, β)της από­δο­σης νέας χρήσης πολι­τι­στι­κού χαρα­κτήρα, και γ)της ανά­δει­ξης του περι­βάλ­λο­ντος χώρου, με αριθμό πρω­το­κόλ­λου ΥΠΑΙΘΠΑ/ΓΔΑΜΤΕ/ΒΜΜ/6710/868/135, στις 16/01/2013. Παράλ­ληλα, στη διάθεση του Δήμου Ρόδου παρα­χω­ρή­θηκε και η μετα­πτυ­χιακή μελέτη του Θεοδόση Κολιάδη για το Κάστρο της Κρε­μα­στής, ενι­σχύ­ο­ντας περαι­τέρω την επι­στη­μο­νική τεκ­μη­ρί­ωση του έργου. Την ίδια αγωνία για την τύχη του μνη­μείου μοι­ρά­στη­καν και οι διά­δο­χοι της τότε δημο­τι­κής αρχής, Τσα­μπί­κος Ποδιώ­της και Μιχάλης Δράκος. Η Τεχνική Μελέτη του έργου «Ανα­στή­λωση του Κάστρου Κρε­μα­στής» ολο­κλη­ρώ­θηκε το 2014. Ωστόσο, η απόφαση του ΚΑΣ και ο πλήρης φάκελος της μελέτης παρα­μέ­νουν αδρα­νείς στα ράφια του Δήμου. Δέκα και πλέον χρόνια μετά, καθί­στα­ται πλέον επι­τα­κτική η ανάγκη επι­και­ρο­ποί­η­σης της μελέτης, προ­κει­μέ­νου το έργο να μπο­ρέ­σει να προ­χω­ρή­σει σε επόμενο στάδιο.

Μνημείο με ιστο­ρικό απο­τύ­πωμα

Η ιστο­ρική αξία του Κάστρου είναι αδιαμ­φι­σβή­τητη. Το 1914 εντο­πί­στηκε στο εσω­τε­ρικό του οικό­σημο του Μεγάλου Μαγί­στρου Fabrizio del Carretto (1513–1521) και του Τάγ­μα­τος. Αν και το κάστρο φαί­νε­ται να υπήρχε ήδη από τον 14ο αιώνα, υπέστη σημα­ντι­κές επι­σκευές κατά τη δεκα­ε­τία 1510–1520, επί ηγε­μο­νίας ντελ Καρέτο. Σχε­διά­στηκε ως θέση ελέγχου και βρι­σκό­ταν σε άμεση επαφή με την οχύρωση της Φιλε­ρή­μου, ενώ φαί­νε­ται ότι χρη­σι­μο­ποι­ή­θηκε και ως θερινή κατοι­κία των εκά­στοτε Μεγάλων Μαγί­στρων. Σε διά­ταγμα του 1479 ανα­φέ­ρε­ται ότι οι κάτοι­κοι των οικι­σμών Τριάντα και Κρε­μα­στή όφειλαν, σε περί­πτωση τουρ­κι­κής επι­δρο­μής, να κατα­φεύ­γουν στα αντί­στοιχα κάστρα τους. Έγγραφα της Ιππο­το­κρα­τίας μαρ­τυ­ρούν ότι η Κρε­μα­στή απο­τε­λούσε Καστε­λα­νία, ενώ τόσο κατά την περίοδο της Ιππο­το­κρα­τίας όσο και αργό­τερα, επί Τουρ­κο­κρα­τίας, το Κάστρο λει­τούρ­γησε ως κατα­φύ­γιο για τους κατοί­κους και τις οικο­γέ­νειές τους. Το Κάστρο της Κρε­μα­στής έχει ορθο­γώ­νια κάτοψη, έκταση περίπου 400 τετρα­γω­νι­κών μέτρων και περί­με­τρο τειχών 80 μέτρων. Η μονα­δική είσοδος βρι­σκό­ταν στο βόρειο τείχος. Σήμερα σώζο­νται δύο θολωτά δωμάτια στην πύλη του φρου­ρίου, τμήματα των εξω­τε­ρι­κών τειχών, καθώς και η Μονή του Αγίου Νικο­λάου, η οποία ανε­γέρ­θηκε σε μετα­γε­νέ­στερη περίοδο. Ένα μνημείο με τόσο βαρύ ιστο­ρικό απο­τύ­πωμα παρα­μέ­νει, μέχρι σήμερα, έρμαιο της εγκα­τά­λει­ψης, την ώρα που θα μπο­ρούσε να απο­τε­λέ­σει μοχλό πολι­τι­στι­κής και ανα­πτυ­ξια­κής ανα­γέν­νη­σης για ολό­κληρη την Κρε­μα­στή.

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.