Στη Βουλή η αποκάλυψη της «δ» για το συνέδριο σχετικά με τα «προβλήματα των Τούρκων της Ρόδου και της Κω»

• Με ερώτηση που κατέ­θε­σαν πέντε βου­λευ­τές του Κινή­μα­τος Δημο­κρα­τίας και όχι της Δωδε­κα­νή­σου προς τον υπουργό Εξω­τε­ρι­κών, ζητού­νται απα­ντή­σεις σε μια σειρά από κρίσιμα ερω­τή­ματα • Όπως ανέ­δειξε η «δ», το συνέ­δριο στη Σμύρνη διορ­γα­νώ­νε­ται από πανε­πι­στη­μια­κούς και φορείς που δρα­στη­ριο­ποιού­νται συστη­μα­τικά γύρω από ζητή­ματα ταυ­τό­τη­τας, μειο­νο­τι­κών θεμάτων και τουρ­κι­κής δια­σπο­ράς

Η απο­κά­λυψη της «δημο­κρα­τι­κής» για το επι­στη­μο­νικό συνέ­δριο που θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί στις 19 Δεκεμ­βρίου στη Σμύρνη, με θεμα­τική ενότητα τα «προ­βλή­ματα των Τούρκων της Ρόδου και της Κω», έφτασε στη Βουλή, μετα­φέ­ρο­ντας στο κοι­νο­βου­λευ­τικό επίπεδο μια υπόθεση που μέχρι πρό­τι­νος εξε­λισ­σό­ταν στον δημόσιο και ακα­δη­μαϊκό λόγο.

Με ερώτηση που κατέ­θε­σαν πέντε βου­λευ­τές του Κινή­μα­τος Δημο­κρα­τίας προς τον υπουργό Εξω­τε­ρι­κών Γιώργο Γερα­πε­τρίτη, ζητού­νται απα­ντή­σεις σε μια σειρά από κρίσιμα ερω­τή­ματα.

Θα πρέπει να σημειω­θεί ότι η πρω­το­βου­λία δεν προ­έρ­χε­ται από βου­λευ­τές εκλεγ­μέ­νους στα Δωδε­κά­νησα, όπως θα ανέμενε κανείς δεδο­μέ­νου ότι αφορά άμεσα στη Ρόδο και στην Κω, αλλά από βου­λευ­τές άλλων εκλο­γι­κών περι­φε­ρειών, οι οποίοι επέ­λε­ξαν να ανα­δεί­ξουν το θέμα σε κεντρικό πολι­τικό επίπεδο.

Την ερώτηση υπο­γρά­φουν οι Μιχάλης Χουρ­δά­κης, Αλέ­ξαν­δρος Αυλω­νί­της, Γιώτα Πούλου, Θεοδώρα Τζάκρη και Ραλλία Χρη­στί­δου, όλοι βου­λευ­τές του Κινή­μα­τος Δημο­κρα­τίας. Η επιλογή τους να παρέμ­βουν κοι­νο­βου­λευ­τικά απο­τυ­πώ­νει ότι το ζήτημα αντι­με­τω­πί­ζε­ται ως θέμα ευρύ­τε­ρου θεσμι­κού και εθνικού ενδια­φέ­ρο­ντος και όχι ως υπόθεση τοπικής δια­χεί­ρι­σης.

Σύμφωνα με το πρό­γραμμα που έχει δημο­σιο­ποι­η­θεί και παρου­σιά­στηκε από τη «δημο­κρα­τική», το συνέ­δριο διορ­γα­νώ­νε­ται από πανε­πι­στη­μια­κούς και φορείς που δρα­στη­ριο­ποιού­νται συστη­μα­τικά γύρω από ζητή­ματα ταυ­τό­τη­τας, μειο­νο­τι­κών θεμάτων και τουρ­κι­κής δια­σπο­ράς. Στη διορ­γά­νωση συμ­με­τέ­χουν ακα­δη­μαϊ­κοί από τουρ­κικά πανε­πι­στή­μια, εκπρό­σω­ποι συλ­λό­γων και φορείς που συν­δέ­ο­νται με την Υπη­ρε­σία Τούρκων του Εξω­τε­ρι­κού, στοι­χείο που προσ­δί­δει θεσμικό βάρος στην εκδή­λωση.

Οι θεμα­τι­κές ενό­τη­τες του συνε­δρίου περι­λαμ­βά­νουν ζητή­ματα εκπαί­δευ­σης, πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς, θρη­σκευ­τι­κών δικαιω­μά­των, κοι­νω­νι­κής παρου­σίας και δια­χεί­ρι­σης βακου­φι­κών περιου­σιών, με ξεχω­ρι­στές συνε­δρίες αφιε­ρω­μέ­νες στη Ρόδο και στην Κω. Η δια­τύ­πωση των θεμάτων και η επιλογή των ειση­γη­τών συγκρο­τούν ένα πλαίσιο στο οποίο τα δύο νησιά παρου­σιά­ζο­νται ως πεδίο μειο­νο­τι­κών αξιώ­σεων, στη βάση επι­χει­ρη­μά­των που έχουν ανα­πτυ­χθεί τα προη­γού­μενα χρόνια στον τουρ­κικό ακα­δη­μαϊκό και πολι­τικό λόγο.

Ακριβώς σε αυτά τα στοι­χεία εστιά­ζει η κοι­νο­βου­λευ­τική ερώτηση, η οποία στη­ρί­ζε­ται, όπως προ­κύ­πτει από το περιε­χό­μενό της, στις απο­κα­λύ­ψεις της «δημο­κρα­τι­κής». Στο κείμενό τους, οι βου­λευ­τές ζητούν κατ’ αρχάς να διευ­κρι­νι­στεί αν το υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών έχει πλήρη γνώση της διορ­γά­νω­σης του συνε­δρίου, του περιε­χο­μέ­νου του προ­γράμ­μα­τος και των θεμα­τι­κών ενο­τή­των που αφορούν ειδικά στη Ρόδο και στην Κω. Ρωτούν αν η ελλη­νική πλευρά παρα­κο­λου­θεί επι­σή­μως τέτοιου είδους πρω­το­βου­λίες, όταν αυτές αφορούν ελλη­νι­κές περιο­χές και παρά­γουν δημόσιο λόγο με διεθνή απήχηση.

Σε δεύτερο επίπεδο, οι ερω­τώ­ντες ζητούν να απο­σα­φη­νι­στεί πώς αξιο­λο­γεί η κυβέρ­νηση το γεγονός ότι τα Δωδε­κά­νησα εντάσ­σο­νται σε θεμα­τι­κές που παρα­πέ­μπουν σε μειο­νο­τικά ζητή­ματα, μέσα από ανα­φο­ρές σε εκπαί­δευση, θρη­σκευ­τικά δικαιώ­ματα, πολι­τι­στική κλη­ρο­νο­μιά και διε­θνείς συν­θή­κες. Θέτουν το ερώτημα αν θεω­ρεί­ται θεμιτό να παρου­σιά­ζο­νται η Ρόδος και η Κως στο ίδιο θεμα­τικό πλαίσιο με περιο­χές όπου υφί­στα­ται ανα­γνω­ρι­σμένο μειο­νο­τικό καθε­στώς, παρά το γεγονός ότι το ισχύον διεθνές νομικό πλαίσιο δεν προ­βλέ­πει κάτι αντί­στοιχο για τα Δωδε­κά­νησα.

Ιδιαί­τερη αναφορά γίνεται στη Συνθήκη της Λωζάνης, η οποία, όπως επι­ση­μαί­νε­ται στην ερώτηση, ανα­γνω­ρί­ζει μειο­νο­τικά δικαιώ­ματα απο­κλει­στικά για τη μου­σουλ­μα­νική μειο­νό­τητα της Δυτικής Θράκης και όχι για τη Ρόδο και την Κω. Οι βου­λευ­τές σημειώ­νουν ότι η επα­να­λαμ­βα­νό­μενη επί­κληση της Συν­θή­κης στο πλαίσιο του συνε­δρίου δημιουρ­γεί σύγχυση ως προς το νομικό καθε­στώς των νησιών και ενδέ­χε­ται να καλ­λιερ­γεί εσφαλ­μέ­νες εντυ­πώ­σεις σε διεθνές επίπεδο.

Σε τρίτο επίπεδο, η ερώτηση θέτει το ζήτημα της πιθανής αξιο­ποί­η­σης του συνε­δρίου και των πρα­κτι­κών του σε διεθνή φόρα. Οι βου­λευ­τές επι­ση­μαί­νουν ότι διορ­γα­νώ­σεις αυτού του τύπου παρά­γουν υλικό το οποίο μπορεί να χρη­σι­μο­ποι­η­θεί μετα­γε­νέ­στερα σε πολι­τικό ή διπλω­μα­τικό επίπεδο και ζητούν να διευ­κρι­νι­στεί αν η κυβέρ­νηση προ­τί­θε­ται να ανα­λά­βει διπλω­μα­τι­κές ή άλλες ενέρ­γειες ώστε να απο­τρα­πεί η παγίωση αφη­γη­μά­των που δεν στη­ρί­ζο­νται στο διεθνές δίκαιο.

Τέλος, ζητούν ενη­μέ­ρωση για τη συνο­λική στρα­τη­γική της ελλη­νι­κής πλευράς απέ­να­ντι σε διορ­γα­νώ­σεις που, αν και εμφα­νί­ζο­νται ως αμιγώς ακα­δη­μαϊ­κές, φέρουν τη στήριξη θεσμι­κών τουρ­κι­κών φορέων και αφορούν ζητή­ματα ταυ­τό­τη­τας και κυριαρ­χίας σε ελλη­νικά εδάφη. Θέτουν το ερώτημα αν υπάρχει συντο­νι­σμένη παρα­κο­λού­θηση τέτοιων πρω­το­βου­λιών και αν προ­βλέ­πο­νται παρεμ­βά­σεις όταν αυτές απο­κτούν πολι­τική διά­σταση.

Μέχρι στιγμής, από πλευράς υπουρ­γείου Εξω­τε­ρι­κών δεν έχει υπάρξει δημόσια τοπο­θέ­τηση για το περιε­χό­μενο της ερώ­τη­σης. Το ισχύον νομικό πλαίσιο προ­βλέ­πει ότι τα Δωδε­κά­νησα δεν εντάσ­σο­νται σε καθε­στώς μειο­νο­τι­κής προ­στα­σίας βάσει διεθνών συν­θη­κών, στοι­χείο που καθιστά κρίσιμη τη δια­χεί­ριση κάθε δημό­σιας ανα­φο­ράς σε ζητή­ματα ταυ­τό­τη­τας που τα αφορούν.

Η υπόθεση, όπως εξε­λί­χθηκε μετά τα δημο­σιεύ­ματα της «δημο­κρα­τι­κής», ανέ­δειξε τη δυνα­μική που μπορεί να έχει ένα τοπικό δημο­σιο­γρα­φικό ρεπορ­τάζ όταν αγγίζει ζητή­ματα με ευρύ­τερη πολι­τική σημασία. Από την απο­κά­λυψη στη δημόσια συζή­τηση και πλέον στη Βουλή, το συνέ­δριο της Σμύρνης ανα­δει­κνύ­ε­ται σε ζήτημα που ξεπερνά τα όρια της ακα­δη­μαϊ­κής ανταλ­λα­γής και αφορά στον τρόπο με τον οποίο δια­μορ­φώ­νο­νται και προ­βάλ­λο­νται αφη­γή­σεις για τα Δωδε­κά­νησα στο διεθνές περι­βάλ­λον.

Το ενδια­φέ­ρον στρέ­φε­ται πλέον στις απα­ντή­σεις που θα δοθούν εντός των προ­βλε­πό­με­νων κοι­νο­βου­λευ­τι­κών προ­θε­σμιών και στο αν η κοι­νο­βου­λευ­τική παρέμ­βαση θα οδη­γή­σει σε πιο συστη­μα­τική θεσμική παρα­κο­λού­θηση αντί­στοι­χων πρω­το­βου­λιών στο μέλλον.