Στον εορταστικό τζίρο ποντάρει το λιανεμπόριο – Ανοιχτά σήμερα τα καταστήματα

Με τα γιορ­τι­νά της έχει «ντυ­θεί» και επι­σή­μως η αγορά, καθώς ο Δε­κέμ­βριος προ­χω­ρά και λίγες μόλις μέρες μας χω­ρί­ζουν από τις γιορ­τές των Χρι­στου­γέν­νων και της Πρω­το­χρο­νιάς. Υπό το βάρος ση­μα­ντι­κό­τα­των προ­κλή­σε­ων που ναρ­κο­θε­τούν την ανά­πτυ­ξη και τη βιω­σι­μό­τη­τα χι­λιά­δων επι­χει­ρή­σε­ων, ο κλά­δος του λια­νι­κού εμπο­ρί­ου πο­ντά­ρει πολλά στον εορ­τα­στι­κό τζίρο, προ­σβλέ­πο­ντας σε μια ση­μα­ντι­κή ανάσα ρευ­στό­τη­τας στα τα­μεία του.

Με όχημα τη βελ­τί­ω­ση της ψυ­χο­λο­γί­ας λόγω των εορ­τών, ο εμπο­ρι­κός κό­σμος της χώρας προσ­δο­κά για το επό­με­νο διά­στη­μα γε­μά­τα κα­τα­στή­μα­τα και κα­τα­να­λω­τές με… διά­θε­ση να ψω­νί­σουν, ανα­γνω­ρί­ζο­ντας ωστό­σο ότι η αγο­ρα­στι­κή τους δύ­να­μη έχει μειω­θεί αι­σθη­τά τα τε­λευ­ταία χρό­νια, καθώς οι ισχυ­ρό­τα­τες πλη­θω­ρι­στι­κές πιέ­σεις «ρο­κά­νι­σαν» το δια­θέ­σι­μο ει­σό­δη­μα των νοι­κο­κυ­ριών.

Δε­δο­μέ­νων δε και των «χα­μη­λών πτή­σε­ων» που κα­τα­γρά­φη­καν κατά την εφε­τι­νή Black Friday, γί­νε­ται αντι­λη­πτό ότι οι πω­λή­σεις των επι­χει­ρή­σε­ων μέσα στις επό­με­νες 15-20 ημέ­ρες θε­ω­ρού­νται από τους επι­χει­ρη­μα­τί­ες του χώρου «βα­ρό­με­τρο» για το συ­νο­λι­κό κλεί­σι­μο του 2025. «Είναι αλή­θεια ότι οι επι­δό­σεις του λια­νι­κού εμπο­ρί­ου στη Black Friday δεν ήταν οι ανα­με­νό­με­νες. Ο κλά­δος δεν πήγε καλά και αυτό κα­θι­στά ακόμη πιο δύ­σκο­λο τον στόχο για την κά­λυ­ψη της υστέ­ρη­σης των 750 εκατ. ευρώ που κα­τα­γρά­φη­καν τους πρώ­τους εννέα μήνες του 2025 σε σχέση με πέ­ρυ­σι», σχο­λί­α­ζε πρό­σφα­τα, μι­λώ­ντας στο insider.gr, o πρό­ε­δρος του Εμπο­ρι­κού Συλ­λό­γου Πει­ραιώς, Θε­ό­δω­ρος Κα­πρά­λος.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται εδώ ότι με βάση τα στοι­χεία της ΕΣΕΕ, στο τέ­ταρ­το τρί­μη­νο του 2024 ο κύ­κλος ερ­γα­σιών για το λια­νι­κό εμπό­ριο -εκτός τρο­φί­μων, οχη­μά­των, καυ­σί­μων-δια­μορ­φώ­θη­κε σε 7,4 δισ. ευρώ. Με βάση τη μέχρι τώρα εξέ­λι­ξη του εν λόγω τζί­ρου, ο κύ­κλος ερ­γα­σιών για το τε­λευ­ταίο τρί­μη­νο του 2025 θα πρέ­πει να ανέλ­θει σε του­λά­χι­στον 8,2 δισ. ευρώ, ήτοι μια αύ­ξη­ση της τάξης του 10%, ώστε οι επι­χει­ρή­σεις να κα­λύ­ψουν το αυ­ξη­μέ­νο λει­τουρ­γι­κό κό­στος και να εξα­σφα­λί­σουν, βρα­χυ­πρό­θε­σμα, τη βιω­σι­μό­τη­τά τους.

Τα εμπο­ρι­κά κα­τα­στή­μα­τα λει­τουρ­γούν άλ­λω­στε εδώ και καιρό σε ένα πε­ρι­βάλ­λον αυ­ξη­μέ­νων πιέ­σε­ων. Η πλειο­ψη­φία των επι­χει­ρή­σε­ων βρί­σκε­ται αντι­μέ­τω­πη με μεί­ω­ση της ζή­τη­σης και άρα με υπο­χώ­ρη­ση του κύ­κλου ερ­γα­σιών και της ρευ­στό­τη­τάς τους. Με­γά­λο «αγκά­θι» πα­ρα­μέ­νει η αύ­ξη­ση του λει­τουρ­γι­κού κό­στους, η οποία αντα­να­κλά­ται στα υπέ­ρο­γκα μι­σθώ­μα­τα, το αυ­ξη­μέ­νο κό­στος ενέρ­γειας, καθώς και σε ση­μα­ντι­κές μι­σθο­λο­γι­κές επι­βα­ρύν­σεις.

 Η «ακτι­νο­γρα­φία» του σύγ­χρο­νου κα­τα­να­λω­τή

Όπως επι­βε­βαιώ­νε­ται από τη νέα, πέμ­πτη έκ­δο­ση της έρευ­νας της EY Ελ­λά­δος, EY Future Consumer Index Ελ­λά­δα 2025, ο πα­ρα­τε­τα­μέ­νος πλη­θω­ρι­σμός και η πα­γκό­σμια οι­κο­νο­μι­κή αβε­βαιό­τη­τα εξα­κο­λου­θούν να επη­ρε­ά­ζουν τους Έλ­λη­νες κα­τα­να­λω­τές. Ωστό­σο, η έρευ­να κα­τα­γρά­φει κά­ποια ση­μά­δια υπο­χώ­ρη­σης των ανη­συ­χιών και απο­συ­μπί­ε­σης της κα­τα­νά­λω­σης. Οι ανη­συ­χί­ες για το αυ­ξη­μέ­νο κό­στος ζωής (64%) και τα προ­σω­πι­κά οι­κο­νο­μι­κά (56%) πα­ρα­μέ­νουν κυ­ρί­αρ­χες, αλλά σε υπο­χώ­ρη­ση σε σχέση με πέ­ρυ­σι (69% και 63%, αντί­στοι­χα). Υπο­χω­ρούν, επί­σης, για πρώτη φορά εφέ­τος, δεί­κτες που απο­τυ­πώ­νουν τον αντί­κτυ­πο της οι­κο­νο­μι­κής πί­ε­σης στην κα­τα­νά­λω­ση, όπως η δυ­σκο­λία στις αγο­ρές από το αυ­ξα­νό­με­νο κό­στος (51% από 59% το 2024), η αγορά μόνο των απα­ραί­τη­των (43%, από 50%), και η δυ­σκο­λία αντα­πό­κρι­σης σε βα­σι­κά έξοδα(15% από 21%).

Υψηλά, αλλά μειω­μέ­να σε σχέση με τις προη­γού­με­νες χρο­νιές, πο­σο­στά των κα­τα­να­λω­τών εξα­κο­λου­θούν να δη­λώ­νουν ότι θα πε­ριο­ρί­σουν τις δα­πά­νες τους στα πε­ρισ­σό­τε­ρα είδη κατά το επό­με­νο τε­τρά­μη­νο. Την ίδια ώρα, ενι­σχύ­ε­ται το πο­σο­στό των ερω­τώ­με­νων που σχε­διά­ζουν να ξο­δέ­ψουν πε­ρισ­σό­τε­ρα, κυ­ρί­ως, σε βα­σι­κά τρό­φι­μα και κα­θη­με­ρι­νή δια­τρο­φή, αλλά και είδη προ­σω­πι­κής φρο­ντί­δας.

Ταυ­τό­χρο­να, για πρώτη φορά, το πο­σο­στό των κα­τα­να­λω­τών που εκτι­μούν ότι η οι­κο­νο­μι­κή τους κα­τά­στα­ση θα βελ­τιω­θεί κατά το επό­με­νο δω­δε­κά­μη­νο (27%, από 22% πέ­ρυ­σι), ξε­περ­νά το πο­σο­στό όσων ανα­μέ­νουν επι­δεί­νω­ση (25%, από 29%).

Η πο­λυ­κα­να­λι­κή συ­μπε­ρι­φο­ρά των κα­τα­να­λω­τών ενι­σχύ­ε­ται, καθώς η πα­ράλ­λη­λη χρήση φυ­σι­κών κα­τα­στη­μά­των και δια­δι­κτύ­ου διευ­ρύ­νει τις επι­λο­γές. Η πλειο­νό­τη­τα των κα­τα­να­λω­τών «ψά­χνει» πριν αγο­ρά­σει και το φυ­σι­κό κα­τά­στη­μα πα­ρα­μέ­νει κυ­ρί­αρ­χο, ενώ οι πλή­ρως ψη­φια­κές αγο­ρές (έρευ­να και αγορά απο­κλει­στι­κά online) πε­ριο­ρί­ζο­νται γύρω στο 10%.

Η κα­λύ­τε­ρη τιμή απο­τε­λεί το κυ­ρί­αρ­χο κρι­τή­ριο επι­λο­γής εμπο­ρι­κής επι­χεί­ρη­σης για την πλειο­ψη­φία των κα­τα­να­λω­τών, με τις εκ­πτώ­σεις και προ­σφο­ρές και τη βο­λι­κή το­πο­θε­σία του κα­τα­στή­μα­τος να ακο­λου­θούν. Αντί­θε­τα, κατά την επι­λο­γή προ­ϊ­ό­ντος, ο κα­τα­να­λω­τής φαί­νε­ται να συ­νυ­πο­λο­γί­ζει μία σειρά από βα­σι­κούς πα­ρά­γο­ντες που ορί­ζουν το «value» της αγο­ράς: την τιμή, την ποιό­τη­τα, αν είναι υγιει­νό/κάνει καλό, τη δια­θε­σι­μό­τη­τα και το ίδιο το brand.

Όπως και σε όλες τις προη­γού­με­νες εκ­δό­σεις, κα­τα­γρά­φε­ται αυ­ξη­μέ­νη η τάση του κα­τα­να­λω­τή να αλ­λά­ξει τις μάρ­κες που αγο­ρά­ζει. Στην από­φα­ση αυτή οδη­γεί­ται, κυ­ρί­ως, από την ανα­ζή­τη­ση κα­λύ­τε­ρης τιμής. Συγ­χρό­νως, όμως, δη­λώ­νει ανοι­χτός στο να δο­κι­μά­σει νέα brands, ότι εντυ­πω­σιά­ζε­ται από μια νέα μάρκα και ότι, συχνά, δε βλέ­πει ου­σια­στι­κή δια­φο­ρά ποιό­τη­τας.

Προ­κει­μέ­νου να απο­κο­μί­σουν με­γα­λύ­τε­ρη αξία από τις αγο­ρές τους, οι κα­τα­να­λω­τές επι­λέ­γουν φθη­νό­τε­ρες μάρ­κες με πα­ρό­μοια ποιό­τη­τα (43%), αγο­ρά­ζουν από εκ­πτω­τι­κά κα­τα­στή­μα­τα ή σού­περ μάρ­κετ (41%), ανα­βάλ­λουν την αγορά μέχρι να μπουν τα προ­ϊ­ό­ντα σε προ­σφο­ρά (37%), και στρέ­φο­νται σε προ­ϊ­ό­ντα private label (36%).

Το 26% των ερω­τώ­με­νων, από 37% πέρσι, δη­λώ­νουν ότι αγο­ρά­ζουν πε­ρισ­σό­τε­ρο προ­ϊ­ό­ντα ιδιω­τι­κής ετι­κέ­τας, ενώ 70% αγο­ρά­ζουν, πλέον, επώ­νυ­μα προ­ϊ­ό­ντα μόνο όταν είναι σε έκ­πτω­ση ή προ­σφο­ρά. Την ίδια ώρα, τέσ­σε­ρις στους πέντε κα­τα­να­λω­τές (79%) έχουν πα­ρα­τη­ρή­σει ότι κά­ποια brands έχουν μειώ­σει το μέ­γε­θος συ­σκευα­σί­ας τους, ενώ οι τιμές τους είναι ίδιες ή υψη­λό­τε­ρες.

Παρά τον κυ­ρί­αρ­χο ρόλο του κρι­τη­ρί­ου της τιμής κατά την επι­λο­γή κα­τα­στή­μα­τος ή και μάρ­κας, η εμπει­ρία της εξυ­πη­ρέ­τη­σης εξα­κο­λου­θεί να επη­ρε­ά­ζει ση­μα­ντι­κά τις απο­φά­σεις του κα­τα­να­λω­τή. 74% δη­λώ­νουν ότι έχουν αλ­λά­ξει μάρκα ή κα­τά­στη­μα λόγω κακής εξυ­πη­ρέ­τη­σης, ενώ 65% θα σύ­στη­ναν μια εται­ρεία σε άλ­λους, κυ­ρί­ως, με βάση το πόσο καλά εξυ­πη­ρε­τή­θη­καν, ανε­ξάρ­τη­τα από την τιμή.

Οι ψη­φια­κές αγο­ρές και οι δια­δι­κτυα­κές συ­ναλ­λα­γές έχουν, πλέον, εν­σω­μα­τω­θεί στη ζωή των Ελ­λή­νων κα­τα­να­λω­τών, κυ­ρί­ως στον χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κό τομέα και τις τρα­πε­ζι­κές υπη­ρε­σί­ες (92% συχνή ή πε­ρι­στα­σια­κή χρήση), και λι­γό­τε­ρο στην εξυ­πη­ρέ­τη­ση πε­λα­τών (80%) και στις online αγο­ρές προ­ϊ­ό­ντων (74%).

Σε εξέ­λι­ξη το εορ­τα­στι­κό ωρά­ριο – Ποιες Κυ­ρια­κές θα είναι ανοι­χτά τα κα­τα­στή­μα­τα

Η δε αγορά κι­νεί­ται ήδη σε εορ­τα­στι­κούς ρυθ­μούς, με το εορ­τα­στι­κό ωρά­ριο των κα­τα­στη­μά­των για το 2025 να έχει ξε­κι­νή­σει ήδη από τις 11 Δε­κεμ­βρί­ου, ενώ τα κα­τα­στή­μα­τα μπο­ρούν να είναι ανοι­χτά τόσο σή­με­ρα 14 Δε­κεμ­βρί­ου όσο και τις επό­με­νες δύο Κυ­ρια­κές.

Πηγή: insider.gr