Απορρίφθηκε αγωγή αδικοπραξίας για εταιρική διαφορά ιδιοκτήτη με «αφανή» συνεταίρο του σε γνωστό εστιατόριο της Ρόδου

• Το Δικα­στή­ριο έκρινε ότι οι επι­κλή­σεις περί απάτης δεν συγκρο­τούν αυτο­τελή αδι­κο­πρα­κτική ευθύνη και συμ­ψή­φισε τα δικα­στικά έξοδα

Δικα­στική διαμάχη που αφο­ρούσε στη λει­τουρ­γία γνωστού εστια­το­ρίου στην πόλη της Ρόδου οδη­γή­θηκε σε κρίσιμο απο­τέ­λε­σμα. Το Μονο­με­λές Πρω­το­δι­κείο Ρόδου απέρ­ριψε την αγωγή που είχε ασκήσει ο εμφα­νι­ζό­με­νος εταίρος κατά προ­σώ­που που φερόταν ως «αφανής» συνε­ταί­ρος και δια­χει­ρι­στής σε πραγ­μα­τικό επίπεδο. Η απόφαση δημο­σιεύ­θηκε σε έκτακτη δημόσια συνε­δρί­αση και συνο­δεύ­τηκε από συμ­ψη­φι­σμό δικα­στι­κών εξόδων μεταξύ των δια­δί­κων.

Το σχήμα της επι­χεί­ρη­σης και το ιστο­ρικό της συνερ­γα­σίας

Σύμφωνα με τα κατα­τε­θέ­ντα, το επι­χει­ρη­μα­τικό εγχεί­ρημα οργα­νώ­θηκε το 2018 μέσω μονο­πρό­σω­πης εται­ρείας με αντι­κεί­μενο την εκμε­τάλ­λευση κατα­στή­μα­τος εστί­α­σης. Τυπικά εμφα­νι­ζό­ταν ένας εταίρος, ωστόσο στην πράξη συνερ­γά­στη­καν τρία πρόσωπα με άτυπη συμ­φω­νία συμ­με­το­χής στα κέρδη και στις ζημίες. Ο εμφανής εταίρος είχε την τεχνο­γνω­σία για οργά­νωση επι­χεί­ρη­σης υγειο­νο­μι­κού ενδια­φέ­ρο­ντος, δεύτερο πρόσωπο είχε επαγ­γελ­μα­τικό ρόλο στην κουζίνα και τρίτο πρόσωπο, χωρίς εξει­δί­κευση στο αντι­κεί­μενο, ανέλαβε την κάλυψη του αρχικού κεφα­λαίου και τη δια­χεί­ριση του ταμείου. Η λει­τουρ­γία ξεκί­νησε τον Φεβρουά­ριο του 2019.

Κατά τα εκτε­θέ­ντα, ως τα τέλη της του­ρι­στι­κής περιό­δου του 2019 δεν δια­νε­μή­θη­καν κέρδη και τέθηκαν ζητή­ματα ζημιών, βεβαιω­μέ­νων οφειλών προς φορο­λο­γι­κές και ασφα­λι­στι­κές αρχές, απαι­τή­σεων από κατα­σκευα­στι­κές εργα­σίες και γνη­σιό­τη­τας παρα­στα­τι­κών.

Η πλευρά του εμφα­νι­ζό­με­νου εταίρου ανέφερε ακόμη ίδρυση νέας εται­ρείας με έδρα στον ίδιο χώρο και χρήση του δια­κρι­τι­κού τίτλου του κατα­στή­μα­τος, καθώς και θέμα παρα­στα­τι­κού επι­στρο­φής εξο­πλι­σμού. Τα στοι­χεία αυτά απο­τέ­λε­σαν τον καμβά επί του οποίου στη­ρί­χθηκε η αγωγή για αδι­κο­πρα­ξία και ηθική βλάβη.

Το αντι­κεί­μενο της αγωγής και τα αιτή­ματα

Με την αγωγή επι­διώ­χθηκε η κατα­βολή ποσών που είχαν βεβαιω­θεί σε φορο­λο­γι­κές και ασφα­λι­στι­κές αρχες, καθώς και χρη­μα­τική ικα­νο­ποί­ηση λόγω ηθικής βλάβης. Συγκε­κρι­μένα ζητή­θη­καν 44.184,18 ευρώ για τη φορο­λο­γική αρχή, 62.241,39 ευρώ για τον ασφα­λι­στικό φορέα και 50.000 ευρώ για ηθική βλάβη, μαζί με αιτή­ματα προ­σω­ρι­νής εκτε­λε­στό­τη­τας και προ­σω­πι­κής κρά­τη­σης του ενα­γο­μέ­νου.

Οι πλη­ρε­ξού­σιοι δικη­γό­ροι των μερών

Για τον ενά­γο­ντα κατα­τέ­θη­καν προ­τά­σεις από τον δικη­γόρο κ. Σάββα Λυριστή. Για τον ενα­γό­μενο κατα­τέ­θη­καν προ­τά­σεις από τον δικη­γόρο κ. Κων­στα­ντίνο Ταμπάκη.

Η διά­κριση ανάμεσα σε αστική και ποινική απάτη

Στη μείζονα σκέψη, το Δικα­στή­ριο παρα­πέ­μπει στη θεωρία και στη νομο­λο­γία για να υπο­γραμ­μί­σει ότι στην ακύρωση λόγω απάτης δεν απαι­τεί­ται σκοπός παρά­νο­μου περιου­σια­κού οφέλους, σε αντί­θεση με το άρθρο 386 ΠΚ που προ­ϋ­πο­θέ­τει τέτοιο σκοπό για τη θεμε­λί­ωση ποι­νι­κής απάτης.

Η απάτη μπορεί να προ­σλά­βει αδι­κο­πρα­κτικό χαρα­κτήρα μόνον όταν παρα­βιά­ζει προ­στα­τευ­τικό ποινικό νόμο και συν­δέ­ε­ται με προ­σβολή έννομου συμ­φέ­ρο­ντος του αντι­συμ­βαλ­λο­μέ­νου.

Κατά την ορθή εκτί­μηση του δικο­γρά­φου, ο ενάγων απέδωσε στον ενα­γό­μενο τον πραγ­μα­τικό έλεγχο της δια­χεί­ρι­σης και την κάλυψη του αρχικού κεφα­λαίου, συν­δέ­ο­ντας την ύπαρξη χρεών προς φορο­λο­γι­κές και ασφα­λι­στι­κές αρχές με κακή δια­χεί­ριση. Περιέ­γραψε ακο­λού­θως γεγο­νότα που αφο­ρού­σαν απαι­τή­σεις από κατα­σκευα­στι­κές εργα­σίες, μη διανομή κερδών και απο­χώ­ρηση από τη συνερ­γα­σία, ζητώ­ντας απο­ζη­μί­ωση και ηθική βλάβη.

Στο σκε­πτικό επι­ση­μαί­νε­ται ότι οι επι­κλή­σεις παρα­βί­α­σης υπο­χρε­ώ­σεων που απορ­ρέ­ουν από εσω­τε­ρική σχέση συνερ­γα­σίας ή από συμ­φω­νίες ανα­γνώ­ρι­σης υπο­χρε­ώ­σεων εντάσ­σο­νται στο πεδίο της συμ­βα­τι­κής ευθύνης και δεν συνι­στούν αυτο­τε­λώς αδι­κο­πρα­ξία.

Υπο­γραμ­μί­ζε­ται επίσης ότι δεν προ­βάλ­λε­ται κτήση παρά­νο­μου περιου­σια­κού οφέλους ώστε να συν­δε­θεί η επί­κληση απάτης με ποινική διά­σταση και να θεμε­λιω­θεί ευθύνη κατά το άρθρο 914 ΑΚ. Ως προς το άρθρο 919 ΑΚ, σημειώ­νε­ται ότι δεν εκτέ­θηκε πρόθεση επα­γω­γής ζημίας αντί­θετη προς τα χρηστά ήθη αλλά πρό­κληση δικαιο­πρα­κτι­κής βού­λη­σης, με συνέ­πεια τον χαρα­κτη­ρι­σμό των σχε­τι­κών ισχυ­ρι­σμών ως νομικά αβά­σι­μων.

Το Δικα­στή­ριο δικά­ζο­ντας αντι­μω­λία των δια­δί­κων απέρ­ριψε την αγωγή. Παράλ­ληλα, διέταξε τον συμ­ψη­φι­σμό των δικα­στι­κών εξόδων λόγω της ιδιαί­τε­ρης ερμη­νευ­τι­κής δυσχέ­ρειας των εφαρ­μο­στέων δια­τά­ξεων.

Με την παρούσα κρίση απο­κλεί­στηκε η θεμε­λί­ωση αδι­κο­πρα­κτι­κής ευθύνης υπό τις προ­βλη­θεί­σες νομικές βάσεις και τα συγκε­κρι­μένα πραγ­μα­τικά περι­στα­τικά. Η αντι­πα­ρά­θεση για τυχόν λογα­ρια­σμούς, χρέη και υπο­χρε­ώ­σεις που ανά­γο­νται στην εσω­τε­ρική συνερ­γα­σία και στις μεταξύ των μερών συμ­φω­νίες παρα­μέ­νει ζήτημα που εμπί­πτει στις συμ­βα­τι­κές σχέσεις, όπως προ­κύ­πτει από τον δια­χω­ρι­σμό που κάνει το σκε­πτικό μεταξύ ακύ­ρω­σης λόγω απάτης και αδι­κο­πρα­ξίας.