Ολγα Κεφαλογιάννη: Με αυστηρούς όρους το νέο χωροταξικό

Το αμέσως επόμενο διά­στημα ανα­μέ­νε­ται να υπο­γρα­φεί η κοινή υπουρ­γική απόφαση για το ειδικό χωρο­τα­ξικό σχέδιο του του­ρι­σμού, το οποίο θα δίνει έμφαση σε μη ανε­πτυγ­μέ­νες περιο­χές και θα θέτει αυστη­ρούς όρους και προ­ϋ­πο­θέ­σεις για περαι­τέρω ανά­πτυξη σε ανε­πτυγ­μέ­νες. Παράλ­ληλα, το υπουρ­γείο Του­ρι­σμού υλο­ποιεί σχέδιο για την ανά­πτυξη του του­ρι­σμού υψηλής προ­στι­θέ­με­νης αξίας με νέα προ­ϊ­ό­ντα και άνοιγμα σε νέες αγορές, με παράλ­ληλη αύξηση των αερο­πο­ρι­κών συν­δέ­σεων. Αυτά, μεταξύ άλλων, υπο­γραμ­μί­ζει στην «Καθη­με­ρινή» η υπουρ­γός Του­ρι­σμού Ολγα Κεφα­λο­γιάννη, που δηλώνει αισιό­δοξη για τη δια­τή­ρηση της ανα­πτυ­ξια­κής δυνα­μι­κής του του­ρι­σμού, χωρίς ωστόσο να παρα­γνω­ρί­ζει την ύπαρξη σοβαρών προ­κλή­σεων, όπως η δια­χεί­ριση των προ­ο­ρι­σμών, η προ­στα­σία του φυσικού και πολι­τι­στι­κού περι­βάλ­λο­ντος και των τοπικών κοι­νω­νιών και η ανα­βάθ­μιση και ανά­πτυξη της του­ρι­στι­κής εκπαί­δευ­σης με στόχο τη βελ­τί­ωση της επάν­δρω­σης του τομέα. «Επι­τυ­χία δεν είναι από μόνη της η αύξηση στα ποσο­τικά μεγέθη. Επι­τυ­χία είναι να έχουμε έναν του­ρι­σμό βιώσιμο, με υψηλό επίπεδο υπη­ρε­σιών, με μια αντα­γω­νι­στική του­ρι­στική προ­σφορά», ανα­φέ­ρει χαρα­κτη­ρι­στικά, προ­σθέ­το­ντας ότι επι­μέ­ρους ζητή­ματα όπως οι βρα­χυ­χρό­νιες μισθώ­σεις παρα­μέ­νουν στο επί­κε­ντρο της προ­σο­χής της κυβέρ­νη­σης.

– Μετά τα αλλε­πάλ­ληλα ρεκόρ σε αφίξεις και εισπρά­ξεις, μπορεί ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός να συνε­χί­σει να δίνει ανα­πτυ­ξιακή δυνα­μική στην ελλη­νική οικο­νο­μία ή θα παρα­μεί­νει στα τρέ­χο­ντα, υψηλά είναι η αλήθεια, επίπεδα;

– Στόχος μας είναι η ποιο­τική ανά­πτυξη του του­ρι­σμού. Επι­τυ­χία δεν είναι από μόνη της η αύξηση στα ποσο­τικά μεγέθη. Επι­τυ­χία είναι να έχουμε έναν του­ρι­σμό βιώσιμο, με υψηλό επίπεδο υπη­ρε­σιών, με μια αντα­γω­νι­στική του­ρι­στική προ­σφορά. Μέσα από αυτές τις συν­θή­κες πιστεύ­ουμε ότι θα επι­τευ­χθεί η σταθερή αύξηση στα έσοδα, άμεσα και έμμεσα, αλλά και στα πολ­λα­πλα­σια­στικά οφέλη του του­ρι­σμού. Στόχος είναι επίσης να δια­κρι­νό­μα­στε για την περι­βαλ­λο­ντική προ­στα­σία και να κατα­στή­σουμε τον ελλη­νικό του­ρι­σμό ανθε­κτικό στις επι­πτώ­σεις της κλι­μα­τι­κής κρίσης. Να πετύ­χουμε ακόμη μια πιο ισόρ­ροπη του­ρι­στική ανά­πτυξη σε όλες τις περι­φέ­ρειες, από την οποία θα ωφε­λεί­ται όσο το δυνατόν μεγα­λύ­τερο μέρος της κοι­νω­νίας. Οι ιστο­ρικά υψηλές επι­δό­σεις το 2023 και το 2024 σε ταξι­διω­τική κίνηση και ιδίως σε έσοδα, και η δυνα­μική που, όπως δεί­χνουν τα έως σήμερα στοι­χεία, δια­τη­ρεί­ται και το 2025, είναι ενδει­κτι­κές της φήμης της χώρας μας και της εδραί­ω­σής της ως προ­ο­ρι­σμού παγκό­σμιας απή­χη­σης. Αλλά είναι και απο­τύ­πωση της δου­λειάς που έχει γίνει από όλους – την πολι­τεία, τους φορείς, τις επι­χει­ρή­σεις και τους εργα­ζο­μέ­νους. Συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης και της επι­τυ­χούς δια­χεί­ρι­σης που έγινε κατά την παν­δη­μία. Εχουμε λοιπόν λόγους να αισιο­δο­ξούμε.

Στόχος μας είναι η ποιο­τική ανά­πτυξη του του­ρι­σμού. Επι­τυ­χία δεν είναι από μόνη της η αύξηση στα ποσο­τικά μεγέθη. Επι­τυ­χία είναι να έχουμε έναν του­ρι­σμό βιώσιμο, με υψηλό επίπεδο υπη­ρε­σιών, με μια αντα­γω­νι­στική του­ρι­στική προ­σφορά. Μέσα από αυτές τις συν­θή­κες πιστεύ­ουμε ότι θα επι­τευ­χθεί η σταθερή αύξηση στα έσοδα, άμεσα και έμμεσα, αλλά και στα πολ­λα­πλα­σια­στικά οφέλη του του­ρι­σμού.

– Το ερώτημα παρα­μέ­νει όμως: εάν έχουμε αγγίξει το πλαφόν σε πλήθος ατόμων που μπο­ρούμε να φιλο­ξε­νή­σουμε, πώς μπο­ρούμε να αυξή­σουμε την αξία που εισπράτ­τουμε;

– Η απά­ντηση βρί­σκε­ται στη δια­φο­ρο­ποί­ηση και στον εμπλου­τι­σμό της του­ρι­στι­κής προ­σφο­ράς, καθώς και στην ενί­σχυση των δημο­σίων υπο­δο­μών, για να εξυ­πη­ρε­τούν τόσο τους κατοί­κους όσο και τους επι­σκέ­πτες. Βασική προ­τε­ραιό­τητα προς αυτή την κατεύ­θυνση είναι η ανά­πτυξη των μορφών του­ρι­σμού υψηλής προ­στι­θέ­με­νης αξίας. Η επέν­δυση στις ειδικές μορφές του­ρι­σμού μπορεί ασφαλώς να αυξήσει το ενδια­φέ­ρον και για λιγό­τερο ανε­πτυγ­μέ­νες του­ρι­στικά περιο­χές και σε χρο­νι­κές περιό­δους εκτός του­ρι­στι­κής αιχμής και να συμπα­ρα­σύ­ρει το επεν­δυ­τικό ενδια­φέ­ρον. Με το πρό­γραμμα του υπουρ­γείου Του­ρι­σμού για την αξιο­ποί­ηση των πόρων του Ταμείου Ανά­καμ­ψης έχουν δρο­μο­λο­γη­θεί και υλο­ποιού­νται έργα που υπο­στη­ρί­ζουν τέτοιες μορφές του­ρι­σμού. Οι χρη­μα­το­δο­τή­σεις αφορούν ανα­βάθ­μιση υπο­δο­μών που υπο­στη­ρί­ζουν δρα­στη­ριό­τη­τες όπως ο ορεινός και χει­με­ρι­νός του­ρι­σμός, ο θαλάσ­σιος του­ρι­σμός, ο κατα­δυ­τι­κός και ο ιαμα­τι­κός. Σε εξέλιξη είναι ακόμη έργο για την προ­ώ­θηση του αγρο­του­ρι­σμού, του γαστρο­νο­μι­κού του­ρι­σμού και του οινο­του­ρι­σμού. Και βεβαίως κομβικό ρόλο μπορεί να δια­δρα­μα­τί­σει και το άνοιγμα σε νέες αγορές. Γι’ αυτό και δίνουμε έμφαση σε αγορές με ισχυρή δυνα­μική, όπως η Ανα­το­λική Ασία και η Μέση Ανατολή και στην ενί­σχυση των αερο­πο­ρι­κών συν­δέ­σεων. Βεβαίως συνε­χί­ζουμε την προ­σπά­θεια ενί­σχυ­σης της θέσης μας στην αγορά της Βόρειας Αμε­ρι­κής, από την οποία έχουμε τα τελευ­ταία τρία χρόνια πολύ σημα­ντική αύξηση της κίνησης και ακόμη σημα­ντι­κό­τερη των ταξι­διω­τι­κών εισπρά­ξεων.

Απευ­θείας σύνδεση με Απω Ανατολή

– Το ζήτημα της δια­χεί­ρι­σης των προ­ο­ρι­σμών είναι πλέον κεφα­λαιώ­δους σημα­σίας. Ποια πρόοδος έχει –αν έχει– σημειω­θεί και τι σχε­διά­ζει η κυβέρ­νηση για να αντι­με­τω­πί­σει τους χωρι­κούς και χρο­νι­κούς συνω­στι­σμούς;

– Η κυβέρ­νηση έχει κάνει σημα­ντικά βήματα τόσο ως προς την ανα­βάθ­μιση των γενικών υπο­δο­μών όσο και στο πεδίο της αστυ­νό­μευ­σης. Σημα­ντική δουλειά γίνεται βεβαίως, και πρέπει να ανα­γνω­ρι­στεί, και από την τοπική αυτο­διοί­κηση και υπάρ­χουν θετικά παρα­δείγ­ματα σε όλη την επι­κρά­τεια. Χωρίς να λέμε ότι έχουν λυθεί όλα τα προ­βλή­ματα, ότι δεν υπάρ­χουν ελλεί­ψεις ή ότι η μεγάλη αύξηση των ροών δεν έχει αυξήσει την πίεση σε ορι­σμέ­νους του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς. Σε ό,τι αφορά τη δια­χεί­ριση των πιέσεων αυτών, είναι ήδη σε εφαρ­μογή μέτρα που προ­ώ­θησε αυτή η κυβέρ­νηση. Οπως το τέλος κρουα­ζιέ­ρας και η εφαρ­μογή υψη­λό­τε­ρου τέλους ανθε­κτι­κό­τη­τας στην κλι­μα­τική κρίση για τους μήνες από τον Απρίλιο έως τον Οκτώ­βριο. Καθώς επίσης και το μέτρο ανα­στο­λής νέων εγγρα­φών ακι­νή­των βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης σε κεντρι­κές συνοι­κίες της Αθήνας, το οποίο θα ισχύσει και το 2026. Αλλά στους βασι­κούς στρα­τη­γι­κούς μας στόχους για τη βιώσιμη ανά­πτυξη και την καλύ­τερη δια­χεί­ριση και προβολή των του­ρι­στι­κών προ­ο­ρι­σμών περι­λαμ­βά­νε­ται και η προ­ώ­θηση ενός νέου προ­τύ­που δια­κυ­βέρ­νη­σης για τον του­ρι­σμό. Επι­διώ­κουμε να δια­μορ­φώ­σουμε ένα μοντέλο δια­κυ­βέρ­νη­σης στο οποίο θα συνερ­γά­ζο­νται η κεντρική κυβέρ­νηση, η τοπική αυτο­διοί­κηση και ο ιδιω­τι­κός τομέας. Για τον σκοπό αυτό άλλωστε παρέ­χουμε κίνητρα μέσω ειδικού έργου του Ταμείου Ανά­καμ­ψης για τη σύσταση οργα­νι­σμών δια­χεί­ρι­σης και προ­ώ­θη­σης προ­ο­ρι­σμών σε περι­φε­ρειακό και τοπικό επίπεδο.

Με το πρό­γραμμα του υπουρ­γείου Του­ρι­σμού για την αξιο­ποί­ηση των πόρων του Ταμείου Ανά­καμ­ψης έχουν δρο­μο­λο­γη­θεί και υλο­ποιού­νται έργα που υπο­στη­ρί­ζουν ειδικές μορφές του­ρι­σμού. Οι χρη­μα­το­δο­τή­σεις αφορούν ανα­βάθ­μιση υπο­δο­μών που υπο­στη­ρί­ζουν δρα­στη­ριό­τη­τες όπως ο ορεινός και χει­με­ρι­νός του­ρι­σμός, ο θαλάσ­σιος του­ρι­σμός, ο κατα­δυ­τι­κός και ο ιαμα­τι­κός. Σε εξέλιξη είναι ακόμη έργο για την προ­ώ­θηση του αγρο­του­ρι­σμού, του γαστρο­νο­μι­κού του­ρι­σμού και του οινο­του­ρι­σμού.

– Υπο­γρά­ψατε πρό­σφατα ένα μνη­μό­νιο συνερ­γα­σίας με τον Δήμο Σαντο­ρί­νης γι’ αυτόν τον σκοπό. Τη σύσταση οργα­νι­σμού δια­χεί­ρι­σης. Τι περι­μέ­νετε από αυτό;

– Πιστεύ­ουμε ότι θα απο­τε­λέ­σει πρότυπο και για άλλες περιο­χές και δημο­φι­λείς προ­ο­ρι­σμούς, καθώς μέσα από αυτόν θα μπο­ρέ­σουν να μπουν νέοι κανόνες και απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τε­ρες δια­δι­κα­σίες. Με βασικές κατευ­θύν­σεις το μέτρο, την ισορ­ρο­πία, την προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος και της τοπικής κοι­νω­νίας και τη βελ­τί­ωση της εμπει­ρίας των επι­σκε­πτών. Θα ήθελα δε, με αφορμή την κου­βέ­ντα για τη Σαντο­ρίνη και τις επι­πτώ­σεις που έχει η κρουα­ζιέρα, να υπο­γραμ­μίσω την ανάγκη να περιο­ρι­στεί αυτή η δρα­στη­ριό­τητα εκεί όπου επι­βα­ρύ­νει υπέρ­με­τρα τις υπο­δο­μές, τη δια­χεί­ριση των προ­ο­ρι­σμών και τις τοπικές κοι­νω­νίες. Το τέλος επι­βα­τών κρουα­ζιέ­ρας που επι­βλή­θηκε είναι ένα βήμα προς αυτή την κατεύ­θυνση.

– Ο του­ρι­σμός εξα­κο­λου­θεί να προ­σελ­κύει σημα­ντι­κές επεν­δύ­σεις. Ωστόσο περι­μέ­νουμε ακόμη το ειδικό χωρο­τα­ξικό για τον του­ρι­σμό. Πότε θα είναι έτοιμο;

– Βρι­σκό­μα­στε στην τελική φάση υπο­γρα­φής της κοινής υπουρ­γι­κής από­φα­σης για το ειδικό χωρο­τα­ξικό πλαίσιο για τον του­ρι­σμό. Είναι προ­φα­νώς ένα εξαι­ρε­τικά σημα­ντικό εργα­λείο για τον σχε­δια­σμό της του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξης. Θα ενθαρ­ρύ­νει την ανά­πτυξη σε μη ανε­πτυγ­μέ­νες του­ρι­στικά περιο­χές, ενώ θα θέτει πολύ συγκε­κρι­μέ­νους όρους για τις ήδη ανε­πτυγ­μέ­νες. Οι πέντε βασικές αρχές που υπη­ρε­τεί είναι η βιώσιμη του­ρι­στική ανά­πτυξη, η προ­σαρ­μογή στην κλι­μα­τική αλλαγή, η προ­ώ­θηση των ανα­γκαίων υπο­δο­μών, η στήριξη της ανα­πτυ­ξια­κής δυνα­μι­κής και η παγίωση της χώρας ως αντα­γω­νι­στι­κού παγκό­σμιου προ­ο­ρι­σμού, με την προ­σφορά κατάλ­λη­λης γης και χωρο­θε­τι­κών όρων που διευ­κο­λύ­νουν τις του­ρι­στι­κές επεν­δύ­σεις και, τέλος, η υπο­στή­ριξη θεμα­τι­κών μορφών του­ρι­σμού παράλ­ληλα με τον του­ρι­σμό ήλιου – θάλασ­σας, η προ­ώ­θηση σύγ­χρο­νων του­ρι­στι­κών προ­ϊ­ό­ντων και ειδικών του­ρι­στι­κών υπο­δο­μών υψηλής ποιό­τη­τας με ισορ­ρο­πία μεταξύ κλα­σι­κών και ανα­δυό­με­νων του­ρι­στι­κών μοντέ­λων. Θα πρέπει βεβαίως και τα χρη­μα­το­δο­τικά εργα­λεία που παρέ­χο­νται μέσω κινή­τρων ή επι­δο­τή­σεων να προ­σα­να­το­λι­στούν προς την ίδια κατεύ­θυνση.

Επεν­δύ­σεις με σχέδια βιω­σι­μό­τη­τας

– Υπάρ­χουν δύο αδειο­δο­τικά εργα­λεία αυτή τη στιγμή για την προ­ώ­θηση μεγάλων επεν­δύ­σεων. Αυτό των σύν­θε­των του­ρι­στι­κών κατα­λυ­μά­των, που εσείς εισα­γά­γατε προ δεκα­ε­τίας, και το Ειδικό Σχέδιο Χωρικής Ανά­πτυ­ξης Στρα­τη­γι­κών Επεν­δύ­σεων (ΕΣΧΑΣΕ). Τα θεω­ρείτε επαρκή; Κάποιοι μιλούν για εργα­λεία που επι­τρέ­πουν την ανά­πτυξη σε σημεία που δια­φο­ρε­τικά δεν θα έπρεπε.

– Η θέση μας είναι σταθερά θετική σε επεν­δύ­σεις, ωστόσο θέτουμε στην πολι­τική μας κρι­τή­ρια όπως είναι η προ­στα­σία του φυσικού και πολι­τι­στι­κού περι­βάλ­λο­ντος και βεβαίως η ανθε­κτι­κό­τητα των προ­ο­ρι­σμών, με έμφαση στον σεβασμό των τοπικών κοι­νω­νιών και των ιδιαί­τε­ρων χαρα­κτη­ρι­στι­κών τους. Στο πλαίσιο αυτό, τόσο ανα­φο­ρικά με τα σύνθετα του­ρι­στικά κατα­λύ­ματα όσο και τις στρα­τη­γι­κές επεν­δύ­σεις, αυτά προ­φα­νώς και διέ­πο­νται από τις αρχές της ισόρ­ρο­πης και αει­φό­ρου ανά­πτυ­ξης, που απο­τυ­πώ­νο­νται ακριβώς και στον νόμο που απαιτεί την έκδοση από­φα­σης έγκρι­σης περι­βαλ­λο­ντι­κών όρων και δια­βού­λευση. Ειδικά οι επεν­δύ­σεις για τις οποίες εγκρί­νο­νται ΕΣΧΑΣΕ πρέπει να καταρ­τί­ζουν ετήσιο απο­λο­γι­σμό βιω­σι­μό­τη­τας και να εφαρ­μό­ζουν σχέδιο αρχών βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης. Εξάλλου, για την έγκριση των ΕΣΧΑΣΕ απαι­τεί­ται δια­βού­λευση και κατόπιν η έκδοση προ­ε­δρι­κού δια­τάγ­μα­τος, το οποίο υπο­βάλ­λε­ται για επε­ξερ­γα­σία και έλεγχο νομι­μό­τη­τας στο Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τείας. Μια δια­δι­κα­σία που εγγυά­ται την τήρηση των αρχών βιω­σι­μό­τη­τας και των δια­τά­ξεων περι­βαλ­λο­ντι­κής προ­στα­σίας.

– Ο του­ρι­σμός έχει πρό­βλημα στε­λέ­χω­σης. Εκτι­μά­ται ότι λείπουν δεκάδες χιλιά­δες εργα­ζό­με­νοι από τον κλάδο. Ποια είναι η λύση;

– Ο του­ρι­σμός στη­ρί­ζε­ται στον ανθρώ­πινο παρά­γο­ντα και βεβαίως ένας από τους στρα­τη­γι­κούς μας στόχους είναι η στήριξη και η ενδυ­νά­μωση του ανθρώ­πι­νου δυνα­μι­κού, την οποία σαφώς συν­δέ­ουμε και με την ενί­σχυση της του­ρι­στι­κής εκπαί­δευ­σης και κατάρ­τι­σης. Με νομο­θε­τι­κές μας παρεμ­βά­σεις ενι­σχύ­σαμε λοιπόν τη στε­λέ­χωση, διοί­κηση και λει­τουρ­γία των σχολών του­ρι­στι­κής εκπαί­δευ­σης. Με νέα νομο­θε­τική πρω­το­βου­λία προ­χω­ράμε και σε αξιο­ποί­ηση, μέσω δια­γω­νι­στι­κής δια­δι­κα­σίας και Συμπρά­ξεις Δημό­σιου και Ιδιω­τι­κού Τομέα, των ακι­νή­των όπου στε­γά­ζο­νται σχολές αρμο­διό­τη­τας του υπουρ­γείου Του­ρι­σμού και τα οποία δια­θέ­τουν άδεια δόμησης ξενο­δο­χείου. Ταυ­τό­χρονα, υλο­ποιούμε προ­γράμ­ματα για την ανα­βάθ­μιση δεξιο­τή­των και επα­νει­δί­κευση χιλιά­δων εργα­ζο­μέ­νων στον του­ρι­σμό και μακρο­χρό­νια ανέργων. Προ­βλέ­ψαμε με νόμο και την κατα­σκευή ειδικών κτιρίων για τη στέγαση των εργα­ζο­μέ­νων, ενώ παράλ­ληλα η εφαρ­μογή της ψηφια-κής κάρτας εργα­σίας στον του­ρι­σμό ήδη απο­δί­δει απο­τε­λέ­σματα.

– Θεσπί­σατε όρους και προ­ϋ­πο­θέ­σεις στις βρα­χυ­χρό­νιες μισθώ­σεις. Πώς προ­χω­ράει η εφαρ­μογή τους;

– Μεταξύ άλλων παρεμ­βά­σεων που έχουμε κάνει είναι και η θέσπιση λει­τουρ­γι­κών προ­δια­γρα­φών και προ­δια­γρα­φών ασφα­λείας για τα ακίνητα που μισθώ­νο­νται βρα­χυ­χρό­νια. Οι σχε­τι­κές ρυθ­μί­σεις τέθηκαν σε εφαρ­μογή από την 1η Οκτω­βρίου του τρέ­χο­ντος έτους. Πιστεύ­ουμε ότι συμ­βάλ­λει καίρια στην ανα­βάθ­μιση της φιλο­ξε­νίας και στην ενί­σχυση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας. Σύντομα θα ξεκι­νή­σουν οι επι­τό­πιοι έλεγχοι για τη δια­κρί­βωση της συμ­μόρ­φω­σης της αγοράς με τους νέους κανόνες.

Πηγή: kathimerini.gr