Το Κτηματολόγιο «κολλάει» σε θεσμικά και τεχνικά κενά που παγώνουν συναλλαγές και καλλιεργούν ανασφάλεια

• Επι­στο­λή με ημε­ρο­μη­νία 15 Σε­πτεμ­βρί­ου 2025, προς την πο­λι­τι­κή ηγε­σία του Υπουρ­γεί­ου Ψη­φια­κής Δια­κυ­βέρ­νη­σης και τη διοί­κη­ση του «Ελ­λη­νι­κό Κτη­μα­το­λό­γιο», κα­τα­γρά­φει εκτε­νώς τα προ­βλή­μα­τα και κα­τα­θέ­τει συ­γκε­κρι­μέ­νες προ­τά­σεις για νο­μο­θε­τι­κές, τε­χνι­κές και ορ­γα­νω­τι­κές λύ­σεις

Στο επί­κε­ντρο μιας κοι­νής κί­νη­σης βρί­σκο­νται οι φο­ρείς της Ρόδου, της Κω και της Λέρου, οι οποί­οι απευ­θύ­νουν λε­πτο­με­ρή επι­στο­λή για τα προ­βλή­μα­τα που, εννέα μήνες μετά την έναρ­ξη λει­τουρ­γί­ας του νέου Κτη­μα­το­λο­γι­κού Γρα­φεί­ου Δω­δε­κα­νή­σου, εξα­κο­λου­θούν να δυ­σχε­ραί­νουν ή και να κα­θι­στούν αδύ­να­τη την κα­θη­με­ρι­νή συ­ναλ­λα­κτι­κή πραγ­μα­τι­κό­τη­τα.

Η ει­κό­να που πε­ρι­γρά­φε­ται αφορά συσ­σω­ρευ­μέ­νες δυ­σλει­τουρ­γί­ες με πραγ­μα­τι­κές συ­νέ­πειες: εκ­κρε­μό­τη­τες σε πρά­ξεις, κα­θυ­στε­ρή­σεις στη δι­καιο­σύ­νη, ανα­σφά­λεια δι­καί­ου και φρε­νά­ρι­σμα της το­πι­κής οι­κο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας.

Η επι­στο­λή κοι­νο­ποιεί­ται στους πο­λι­τι­κούς και διοι­κη­τι­κούς απο­δέ­κτες που εμπλέ­κο­νται στη λει­τουρ­γία του φορέα «Ελ­λη­νι­κό Κτη­μα­το­λό­γιο» και συ­νο­δεύ­ε­ται από ανα­λυ­τι­κό πα­ράρ­τη­μα τεκ­μη­ρί­ω­σης.

Η επι­στο­λή: απο­δέ­κτες, ημε­ρο­μη­νία, κε­ντρι­κό αί­τη­μα

Το κεί­με­νο, απευ­θύ­νε­ται στον Υπουρ­γό Ψη­φια­κής Δια­κυ­βέρ­νη­σης Δη­μή­τριο Πα­πα­στερ­γί­ου, με κοι­νο­ποί­η­ση στον Υφυ­πουρ­γό Χρή­στο Δερ­μεν­τζό­που­λο, στον Πρό­ε­δρο του Δ.Σ. της «Ελ­λη­νι­κό Κτη­μα­το­λό­γιο» Αθα­νά­σιο Λίπα, στη Γε­νι­κή Διευ­θύ­ντρια Ολυ­μπία Μαρ­κέλ­λου, στους βου­λευ­τές Δω­δε­κα­νή­σου, στον Πε­ρι­φε­ρειάρ­χη Γιώρ­γο Χα­τζη­μάρ­κο, στους δη­μάρ­χους των νη­σιών και στον διευ­θυ­ντή του Κτη­μα­το­λο­γι­κού Γρα­φεί­ου Δω­δε­κα­νή­σου, Νι­κό­λαο Μα­τσά­κη.

Το θέμα που τί­θε­ται είναι η «επεί­γου­σα ανά­γκη θε­σμι­κής και λει­τουρ­γι­κής πα­ρέμ­βα­σης» για να ομα­λο­ποι­η­θεί η λει­τουρ­γία του Γρα­φεί­ου, μετά την κα­τάρ­γη­ση των πρώην κτη­μα­το­λο­γι­κών γρα­φεί­ων Ρόδου–Κω–Λέρου.

Η ιδιαι­τε­ρό­τη­τα της Δω­δε­κα­νή­σου και οι συ­νέ­πειες  της με­τά­πτω­σης

Οι φο­ρείς υπεν­θυ­μί­ζουν ότι Ρόδος, Κως και Λέρος απο­τε­λούν μο­να­δι­κή πε­ρί­πτω­ση στην επι­κρά­τεια, καθώς διέ­πο­νταν από τον Κτη­μα­το­λο­γι­κό Κα­νο­νι­σμό Δω­δε­κα­νή­σου με κτη­μα­το­γρα­φη­μέ­να ακί­νη­τα ήδη από τις δε­κα­ε­τί­ες 1923–1932. Η έντα­ξη στο Εθνι­κό Κτη­μα­το­λό­γιο δεν είναι τυ­πι­κή, αλλά απαι­τεί ει­δι­κή «προ­σαρ­μο­γή» (με­τά­πτω­ση) των πα­λαιών δε­δο­μέ­νων στο ΣΠΕΚ. Μέχρι την πλήρη εν­σω­μά­τω­ση, πολλά στοι­χεία –από φύλλα με ΚΑΕΚ μέχρι δια­γράμ­μα­τα γε­ω­α­να­φο­ράς– πα­ρα­μέ­νουν υπό δια­μόρ­φω­ση, κάτι που επη­ρε­ά­ζει την πα­ρα­δο­σια­κή ροή πρά­ξε­ων και τις ψη­φια­κές λει­τουρ­γί­ες.

Λει­τουρ­γι­κά εμπό­δια στην πράξη

Στην κα­θη­με­ρι­νή δια­δι­κα­σία κα­τα­γρά­φο­νται εμπό­δια με άμεσο αντί­κτυ­πο στις συ­ναλ­λα­γές. Ση­μα­ντι­κός αριθ­μός πρά­ξε­ων που συν­δέ­ο­νται με δια­φο­ρές τελών με­τα­γρα­φής δεν μπο­ρεί να ολο­κλη­ρω­θεί, επει­δή το νέο πλη­ρο­φο­ρια­κό σύ­στη­μα δεν υπο­στη­ρί­ζει την πλη­ρω­μή δια­φο­ρών, ακόμη και για μικρά ποσά. Επι­πλέ­ον, η ανα­ζή­τη­ση πρά­ξε­ων από αριθ­μό με­ρί­δας στην πλατ­φόρ­μα 12n.ktimatologio λει­τουρ­γεί με τρόπο που εμ­φα­νί­ζει πλή­θος μη συ­να­φών απο­τε­λε­σμά­των, επι­βα­ρύ­νο­ντας επαγ­γελ­μα­τί­ες που χει­ρί­ζο­νται με­γά­λο όγκο φα­κέ­λων. Δια­πι­στώ­νε­ται επί­σης κα­θυ­στέ­ρη­ση στην έκ­δο­ση αντι­γρά­φων με­ρί­δας και σχε­δια­γραμ­μά­των, ενώ η ποιό­τη­τα των ψη­φια­κών αντι­γρά­φων συχνά δεν επαρ­κεί για δι­κα­στι­κή ή συμ­βο­λαιο­γρα­φι­κή χρήση.

Πα­ράλ­λη­λα, πα­ρα­μέ­νουν με­τέ­ω­ρες δια­δι­κα­σί­ες όπως οι ενο­ποι­ή­σεις όμο­ρων ακι­νή­των του ίδιου ιδιο­κτή­τη που είχαν κι­νη­θεί στο πα­λαιό κα­θε­στώς, αλλά δεν έχουν ορι­στι­κο­ποι­η­θεί με τους κα­νό­νες του νέου συ­στή­μα­τος· ζη­τεί­ται σαφής δια­δι­κα­σία ώστε να μην επη­ρε­ά­ζε­ται η ισχύς συμ­βο­λαί­ων που προ­ϋ­πο­θε­τούν την ενο­ποί­η­ση.

Νο­μο­θε­τι­κά κενά

και προ­τει­νό­με­νες

ρυθ­μί­σεις

Κε­ντρι­κό ση­μείο της επι­στο­λής είναι ότι η πρό­ω­ρη εφαρ­μο­γή τμη­μά­των του νέου πλαι­σί­ου, χωρίς να έχει ολο­κλη­ρω­θεί η με­τά­πτω­ση, προ­κα­λεί αβε­βαιό­τη­τες. Οι φο­ρείς προ­τεί­νουν ρητή ερ­μη­νευ­τι­κή διά­τα­ξη: η παύση ισχύ­ος των ου­σια­στι­κών δια­τά­ξε­ων του Κτη­μα­το­λο­γι­κού Κα­νο­νι­σμού Δω­δε­κα­νή­σου να τελεί υπό την έκ­δο­ση δια­πι­στω­τι­κής πρά­ξης μετά την ολο­κλή­ρω­ση της με­τά­πτω­σης.

Ιδιαί­τε­ρη έμ­φα­ση δί­νε­ται στην τύχη των ήδη ασκη­θει­σών αγω­γών χρη­σι­κτη­σί­ας και των απο­φά­σε­ων που εκ­δό­θη­καν με γνώ­μο­να το προϊ­σχύ­σαν το­πι­κό κα­θε­στώς: προ­τεί­νε­ται ρητή με­τα­βα­τι­κή ρύθ­μι­ση ώστε οι πα­λαιές υπο­θέ­σεις να μην απορ­ρί­πτο­νται για τυ­πι­κούς λό­γους και να κα­τα­χω­ρί­ζο­νται με βάση την τε­λε­σι­δι­κία τους.

Στο ίδιο πνεύ­μα, επει­δή δεν έχουν ολο­κλη­ρω­θεί οι βά­σεις προ­σαρ­μο­γής με ΚΑΕΚ και δια­γράμ­μα­τα ΣΠΕΚ για τις πα­λιές με­ρί­δες, ζη­τεί­ται να γίνει δεκτό, μέχρι την έκ­δο­ση της δια­πι­στω­τι­κής πρά­ξης, ότι αντί κτη­μα­το­λο­γι­κού φύλ­λου και δια­γράμ­μα­τος ΣΠΕΚ μπο­ρούν να προ­σκο­μί­ζο­νται, αντι­στοί­χως, πι­στο­ποι­η­τι­κό κα­τα­χώ­ρι­σης αγω­γής και το­πο­γρα­φι­κό διά­γραμ­μα γε­ω­με­τρι­κών με­τα­βο­λών εκτός ΣΠΕΚ.

Τε­χνι­κά ζη­τή­μα­τα: δρό­μοι, ρυ­μο­το­μή­σεις, δα­σι­κοί χάρ­τες

Το πα­ράρ­τη­μα πα­ρα­θέ­τει ανα­λυ­τι­κές πε­ρι­πτώ­σεις όπου η ύπαρ­ξη οδών –χα­ρα­κτη­ρι­σμέ­νων ή μη– μέσα σε ιδιο­κτη­σί­ες δη­μιουρ­γεί πρα­κτι­κά αδιέ­ξο­δα, πα­ρό­τι δεν υπάρ­χει ρητή νο­μο­θε­τι­κή απα­γό­ρευ­ση με­τα­γρα­φής πρά­ξε­ων. Ζη­τεί­ται επί­ση­μη διευ­κρί­νι­ση για τον χει­ρι­σμό ρυ­μο­το­μού­με­νων τμη­μά­των, με σα­φείς κα­νό­νες ανά­λο­γα με το αν υφί­στα­ται κύ­ρω­ση πρά­ξης εφαρ­μο­γής, πράξη ανα­λο­γι­σμού ή κή­ρυ­ξη και συ­ντέ­λε­ση απαλ­λο­τριώ­σε­ων σε εθνι­κές και επαρ­χια­κές οδούς.

Επι­πλέ­ον, για εκτός σχε­δί­ου ιδιο­κτη­σί­ες με τμή­μα­τα δα­σι­κού χα­ρα­κτή­ρα, υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι στη Δω­δε­κά­νη­σο –ως πε­ριο­χή του άρ­θρου 62 του Ν. 998/79, όπως ισχύ­ει– δεν εφαρ­μό­ζε­ται τεκ­μή­ριο κυ­ριό­τη­τας υπέρ του Δη­μο­σί­ου, ενώ για τις συ­ναλ­λα­γές απαι­τού­νται συ­γκε­κρι­μέ­να πι­στο­ποι­η­τι­κά δα­σι­κού χα­ρα­κτή­ρα και ακα­ΐ­ας. Το­νί­ζε­ται ότι ο προσ­διο­ρι­σμός του χα­ρα­κτή­ρα δεν θα πρέ­πει να λει­τουρ­γεί ως λόγος μη με­τα­γρα­φής από το Κτη­μα­το­λο­γι­κό Γρα­φείο.

Ει­δι­κή πε­ρί­πτω­ση: Με­σαιω­νι­κή  Πόλη Ρόδου

Η Με­σαιω­νι­κή Πόλη Ρόδου, μνη­μείο Πα­γκό­σμιας Κλη­ρο­νο­μιάς, διέ­πε­ται από ει­δι­κό κα­θε­στώς. Οι πα­λαιές ρυ­μο­το­μι­κές γραμ­μές των Β.Δ. του 1961 και 1963 έχουν κρι­θεί ανε­φάρ­μο­στες σε αρ­κε­τά ση­μεία, προ­κα­λώ­ντας δυ­σχέ­ρειες σε με­τα­βι­βά­σεις και τα­κτο­ποι­ή­σεις, ενώ εκ­κρε­μεί η ολο­κλή­ρω­ση της ανα­θε­ω­ρη­μέ­νης πο­λε­ο­δο­μι­κής με­λέ­της. Οι φο­ρείς ζη­τούν, μέχρι τότε, η με­τα­βί­βα­ση να γί­νε­ται με πε­ρι­γρα­φή της υφι­στά­με­νης κα­τά­στα­σης και ρητή ανα­φο­ρά στο κα­θε­στώς των γραμ­μών.

Η ψη­φια­κή πλατ­φόρ­μα και τι αλ­λά­ζει στην εξυ­πη­ρέ­τη­ση

Πέρα από το νο­μι­κό σκέ­λος, το πλη­ρο­φο­ρια­κό πε­ρι­βάλ­λον 12n.ktimatologio χρειά­ζε­ται τε­χνι­κές διορ­θώ­σεις: πλη­ρέ­στε­ρη συμ­βα­τό­τη­τα με κι­νη­τές συ­σκευ­ές, στα­θε­ρή υπο­βο­λή αρ­χεί­ων, κα­θο­δή­γη­ση για με­γέ­θη και μορ­φό­τυ­πους, ρητή «σειρά» δι­καιο­λο­γη­τι­κών. Ζη­τεί­ται ανα­λυ­τι­κό εγ­χει­ρί­διο χρή­σης και helpdesk πραγ­μα­τι­κού χρό­νου ώστε να πε­ριο­ρι­στούν τυ­πι­κές απορ­ρί­ψεις και κα­θυ­στε­ρή­σεις.

Τι ζη­τούν – σε θε­σμι­κό, τε­χνι­κό και ορ­γα­νω­τι­κό επί­πε­δο

Οι προ­τά­σεις που κα­τα­τί­θε­νται συν­θέ­τουν ένα πλαί­σιο άμε­σων κι­νή­σε­ων: ρητή ερ­μη­νευ­τι­κή διά­τα­ξη για την παύση ισχύ­ος του το­πι­κού κα­νο­νι­σμού μόνο μετά τη δια­πι­στω­τι­κή πράξη, με­τα­βα­τι­κή ρύθ­μι­ση για εκ­κρε­μείς αγω­γές χρη­σι­κτη­σί­ας, πα­ρα­δο­χή ισο­δυ­νά­μων δι­καιο­λο­γη­τι­κών έως την ολο­κλή­ρω­ση της με­τά­πτω­σης ΣΠΕΚ και συμ­με­το­χή των το­πι­κών φο­ρέ­ων στον κα­θο­ρι­σμό τε­χνι­κών προ­δια­γρα­φών σχε­δια­γραμ­μά­των. Πα­ράλ­λη­λα, προ­τεί­νο­νται ορ­γα­νω­τι­κές λύ­σεις, όπως ενί­σχυ­ση στε­λέ­χω­σης, εξει­δι­κευ­μέ­να τμή­μα­τα και σαφή χρο­νο­δια­γράμ­μα­τα διεκ­πε­ραί­ω­σης.

Οι υπο­γρά­φο­ντες

Την επι­στο­λή συ­νυ­πο­γρά­φουν, με την ιδιό­τη­τά τους, οι πα­ρα­κά­τω εκ­πρό­σω­ποι φο­ρέ­ων: Για το Δι­κη­γο­ρι­κό Σύλ­λο­γο Ρόδου, ο Πρό­ε­δρος Βα­σί­λειος Πε­ρί­δης. Για το ΤΕΕ Τμήμα Δω­δε­κα­νή­σου, η Πρό­ε­δρος Μαρία Πα­παν­δρέ­ου. Για τους Συμ­βο­λαιο­γρά­φους Ρόδου, η εκ­πρό­σω­πος Μαρία Καρ­πο­δί­νη. Για τον Σύλ­λο­γο Δι­κα­στι­κών Επι­με­λη­τών Εφε­τεί­ων Αθη­νών, Πει­ραιώς, Αι­γαί­ου, Δω­δε­κα­νή­σου, Λα­μί­ας, Ευ­βοί­ας και Βο­ρεί­ου Αι­γαί­ου, ο Πρό­ε­δρος Αντω­νί­ου Νι­κό­λα­ος. Για τον Σύλ­λο­γο Αγρο­νό­μων Το­πο­γρά­φων Μη­χα­νι­κών Δω­δε­κα­νή­σου, ο Πρό­ε­δρος Πα­να­γιώ­της Τσι­ρά­κος.

Η κοινή φωνή των φο­ρέ­ων κα­τα­δει­κνύ­ει ότι τα ζη­τή­μα­τα του Κτη­μα­το­λο­γί­ου στη Δω­δε­κά­νη­σο δεν είναι πε­ρι­πτω­σιο­λο­γι­κά, αλλά συ­στη­μι­κά: συν­δέ­ο­νται με την ιδιαι­τε­ρό­τη­τα της πε­ριο­χής, την εν εξε­λί­ξει με­τά­πτω­ση στο νέο σύ­στη­μα και τις ανά­γκες ενός ψη­φια­κού πε­ρι­βάλ­λο­ντος που πρέ­πει να υπη­ρε­τεί τα­χύ­τη­τα, ακρί­βεια και ασφά­λεια δι­καί­ου. Η δέσμη προ­τά­σε­ων που κα­τα­τί­θε­ται στο­χεύ­ει ακρι­βώς σε αυτό: στην απο­κα­τά­στα­ση της ομα­λό­τη­τας, με σα­φείς κα­νό­νες, πλή­ρεις τε­χνι­κές προ­δια­γρα­φές και επαρ­κή στε­λέ­χω­ση, ώστε οι συ­ναλ­λα­γές να συ­νε­χι­στούν απρό­σκο­πτα και με θε­σμι­κή βε­βαιό­τη­τα.