Κοσμοσυρροή στην παρουσίαση του βιβλίου της Ελ. Φτακλάκη «Η Διπλωματία των Ενωσιακών Περιφερειών»

Στον κα­τά­με­στο από κόσμο χώρο του Προ­μα­χώ­να του Πα­λα­τιού στη Με­σαιω­νι­κή Πόλη της Ρόδου πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε η πα­ρου­σί­α­ση του βι­βλί­ου της Διε­θνο­λό­γου, πο­λι­τι­κής επι­στή­μο­νος Δρ. Ελευ­θε­ρί­ας Φτα­κλά­κη, με τίτλο «Η Δι­πλω­μα­τία των Ενω­σια­κών Πε­ρι­φε­ρειών».

Πρό­κει­ται για ένα βι­βλίο εξαι­ρε­τι­κά δο­μη­μέ­νο, με πε­ριε­χό­με­νο γε­μά­το γνώση, που δίνει και το έναυ­σμα για προ­βλη­μα­τι­σμό ως προς τον ρόλο που μπο­ρούν και οφεί­λουν να δια­δρα­μα­τί­σουν οι Ευ­ρω­παϊ­κές Πε­ρι­φέ­ρειες στον δη­μό­σιο, πο­λι­τι­κό αλλά και δι­πλω­μα­τι­κό χώρο.

Με ένα εξαι­ρε­τι­κό πάνελ που κα­θή­λω­σε το ακρο­α­τή­ριο, ομι­λη­τές ήταν οι:  Γιώρ­γος Χα­τζη­μάρ­κος, Πε­ρι­φε­ρειάρ­χης Νο­τί­ου Αι­γαί­ου, Πρό­ε­δρος της Ένω­σης Πε­ρι­φε­ρειών Ελ­λά­δας κι επι­κε­φα­λής της Εθνι­κής Αντι­προ­σω­πεί­ας της Ελ­λά­δας στην Ευ­ρω­παϊ­κή Επι­τρο­πή των Πε­ρι­φε­ρειών, Στέ­λιος Περ­ρά­κης, Ομό­τι­μος Κα­θη­γη­τής Διε­θνούς Δι­καί­ου, πρώην Αντι­πρύ­τα­νης του Πα­ντεί­ου Πα­νε­πι­στη­μί­ου και πρώην  πρέ­σβης επί τιμής της Ελ­λά­δας στο Συμ­βού­λιο της Ευ­ρώ­πης (2015-2019), Γρη­γό­ρης Τσάλ­τας, Ομό­τι­μος Κα­θη­γη­τής Διε­θνούς Δι­καί­ου της Θά­λασ­σας και του Πε­ρι­βάλ­λο­ντος στο Πά­ντειο, πρώην Πρύ­τα­νης του Πα­ντεί­ου Πα­νε­πι­στη­μί­ου και πρώην Υπουρ­γός Πε­ρι­βάλ­λο­ντος, Ενέρ­γειας και Κλι­μα­τι­κής Αλ­λα­γής και Γιάν­νης Στρι­μπής, Ανα­πλη­ρω­τής Κα­θη­γη­τής Διε­θνών Θε­σμών στο Τμήμα Με­σο­γεια­κών Σπου­δών του Πα­νε­πι­στη­μί­ου Αι­γαί­ου και Διευ­θυ­ντής του Ευ­ρω­παϊ­κού Κέ­ντρου Αρι­στεί­ας Jean Monnet του Εθνι­κού Κα­πο­δι­στρια­κού Πα­νε­πι­στη­μί­ου Αθη­νών. Τον συ­ντο­νι­σμό είχαν οι δη­μο­σιο­γρά­φοι Τέρης Χα­τζη­ιω­άν­νου και Να­τά­σα Πα­μπρή.

Ο Πε­ρι­φε­ρειάρ­χης Νο­τί­ου Αι­γαί­ου Γιώρ­γος Χα­τζη­μάρ­κος, συ­νε­χά­ρη την κα Φτα­κλά­κη για το έργο της, λέ­γο­ντας ότι το βι­βλίο αυτό θέτει νέα θε­μέ­λια στη συ­ζή­τη­ση για την ευ­ρω­παϊ­κή ολο­κλή­ρω­ση και τον ρόλο των Πε­ρι­φε­ρειών σε αυτήν και δεν πρό­κει­ται για ένα ακόμη θε­ω­ρη­τι­κό σύγ­γραμ­μα, είναι μια ανα­τρε­πτι­κή ανά­γνω­ση, που μας προ­κα­λεί να δούμε αλ­λιώς την Ευ­ρώ­πη – μέσα από το πρί­σμα των το­πι­κών κοι­νω­νιών και των πε­ρι­φε­ρειών.

«Για χρό­νια συ­νη­θί­σα­με να μι­λά­με για την Ευ­ρώ­πη ως απο­τέ­λε­σμα της βού­λη­σης των κρα­τών-μελών. Όμως η πραγ­μα­τι­κό­τη­τα είναι δια­φο­ρε­τι­κή: οι πε­ρι­φέ­ρειες έχουν ανα­πτύ­ξει μια δική τους, αυ­τό­νο­μη «δι­πλω­μα­τία». Συμ­με­τέ­χουν, διεκ­δι­κούν, επη­ρε­ά­ζουν. Και το βι­βλίο αυτό έρ­χε­ται να απο­τυ­πώ­σει με ενάρ­γεια αυτήν ακρι­βώς τη δυ­να­μι­κή. Η συμ­βο­λή της συγ­γρα­φέ­ως είναι μο­να­δι­κή. Η Ελευ­θε­ρία Φτα­κλά­κη δεν είναι μόνο πα­νε­πι­στη­μια­κός, με στέ­ρεη ερευ­νη­τι­κή κα­τάρ­τι­ση. Έχει και η ίδια υπη­ρε­τή­σει τον θεσμό των Πε­ρι­φε­ρειών, από τη θέση της Αντι­πε­ρι­φε­ρειάρ­χη. Γνω­ρί­ζει δη­λα­δή εκ των έσω τις δυ­να­τό­τη­τες αλλά και τις δυ­σκο­λί­ες της πε­ρι­φε­ρεια­κής δια­κυ­βέρ­νη­σης. Και αυτό δίνει στο βι­βλίο της αυ­θε­ντι­κό­τη­τα και αμε­σό­τη­τα. Δεν μιλά απλώς ως πα­ρα­τη­ρη­τής, αλλά ως άν­θρω­πος που έζησε τη δράση, που βίωσε τις αγω­νί­ες, που κα­τά­λα­βε τις ευ­και­ρί­ες. Θέλω να συν­δέ­σω το μή­νυ­μα του βι­βλί­ου με τη δική μας εμπει­ρία, ιδιαί­τε­ρα στο Νότιο Αι­γαίο. Οι νη­σιω­τι­κές πε­ρι­φέ­ρειες έχουν ει­δι­κές ανά­γκες: από την προ­σβα­σι­μό­τη­τα και τις με­τα­φο­ρές μέχρι τον του­ρι­σμό και την κλι­μα­τι­κή αν­θε­κτι­κό­τη­τα. Αν δεν ανα­πτύ­ξου­με «δι­πλω­μα­τία», αν δεν ακου­στεί η φωνή μας στο ευ­ρω­παϊ­κό κέ­ντρο απο­φά­σε­ων, αυτά τα ζη­τή­μα­τα κιν­δυ­νεύ­ουν να πα­ρα­με­ρι­στούν. Και εδώ βρί­σκε­ται η αξία του έργου της Ελευ­θε­ρί­ας Φτα­κλά­κη. Δεν πε­ριο­ρί­ζε­ται σε μια ανά­λυ­ση, αλλά μας δίνει τα επι­χει­ρή­μα­τα, τα πα­ρα­δείγ­μα­τα και την έμπνευ­ση να πι­στέ­ψου­με ότι οι πε­ρι­φέ­ρειες μπο­ρούν να είναι πραγ­μα­τι­κοί συν­δια­μορ­φω­τές της Ευ­ρώ­πης.

Θα μου επι­τρέ­ψε­τε να σταθώ λίγο στην Ελευ­θε­ρία Φτα­κλά­κη. Με το βι­βλίο της φέρ­νει μαζί της και τη διπλή της εμπει­ρία: από τη μία τη με­λέ­τη και την ακα­δη­μαϊ­κή έρευ­να, από την άλλη την πρα­κτι­κή γνώση του θε­σμού των πε­ρι­φε­ρειών, ως αι­ρε­τή Αντι­πε­ρι­φε­ρειάρ­χης. Αυτή η σύ­ζευ­ξη θε­ω­ρί­ας και πρά­ξης είναι που κάνει το έργο της τόσο δυ­να­τό. Και αυτό είναι το σπά­νιο στοι­χείο που μας προ­σέ­φε­ρε: ένα βι­βλίο που δεν μένει στα ράφια, αλλά μπο­ρεί να απο­τε­λέ­σει ερ­γα­λείο πο­λι­τι­κής. Η «Δι­πλω­μα­τία των Ενω­σια­κών Πε­ρι­φε­ρειών» είναι ίσως το πιο ελ­πι­δο­φό­ρο μή­νυ­μα για το μέλ­λον της ευ­ρω­παϊ­κής ολο­κλή­ρω­σης. Διότι φέρ­νει στο κέ­ντρο του ευ­ρω­παϊ­κού σχε­δί­ου εκεί­νους που συχνά έμε­ναν στο πε­ρι­θώ­ριο: τις το­πι­κές κοι­νω­νί­ες. Μας θυ­μί­ζει ότι η Ευ­ρώ­πη δεν είναι μόνο οι κυ­βερ­νή­σεις και οι Βρυ­ξέλ­λες. Είναι τα νησιά, είναι οι αγρο­τι­κές πε­ριο­χές, είναι οι άν­θρω­ποι που ζουν στις πε­ρι­φέ­ρειες. Γι’ αυτό και το βι­βλίο αυτό είναι πο­λύ­τι­μο. Όχι μόνο για τους ει­δι­κούς, αλλά για όλους όσοι πι­στεύ­ουν σε μια πιο συμ­με­το­χι­κή και πιο δί­καιη Ευ­ρώ­πη.Αγα­πη­τή Ελευ­θε­ρία, σε συγ­χαί­ρω θερμά. Το έργο σου ανοί­γει δρό­μους, μας εμπνέ­ει και μας υπεν­θυ­μί­ζει ότι η φωνή των πε­ρι­φε­ρειών είναι ανα­γκαία – και μπο­ρεί να είναι κα­θο­ρι­στι­κή».

Σύ­ντο­μο χαι­ρε­τι­σμό απηύ­θυ­ναν ο Θε­ο­φι­λέ­στα­τος Ολύ­μπου κ. Κύ­ριλ­λος, η βου­λευ­τής Δω­δε­κα­νή­σου Μίκα Ια­τρί­δη και ο Πρύ­τα­νης του Πα­νε­πι­στη­μί­ου Αι­γαί­ου κ. Πα­πα­γε­ωρ­γί­ου, οι οποί­οι συ­νε­χά­ρη­σαν την κα Φτα­κλά­κη για το βι­βλίο της που θα απο­τε­λέ­σει ένα χρή­σι­μο ερ­γα­λείο για την πο­λι­τι­κή, την αυ­το­διοί­κη­ση και την ακα­δη­μαϊ­κή κοι­νό­τη­τα.

Η συγ­γρα­φέ­ας έλαβε τον λόγο κλεί­νο­ντας την εκ­δή­λω­ση εξή­γη­σε τους λό­γους που την ώθη­σαν στην συγ­γρα­φή του, αλλά και το πε­ριε­χό­με­νό το του βι­βλί­ου και φα­νε­ρά συ­γκι­νη­μέ­νη εξέ­φρα­σε τις θερ­μές ευ­χα­ρι­στί­ες της προς όλους όσους πα­ρα­βρέ­θη­καν στην πα­ρου­σί­α­ση, τις προ­σω­πι­κό­τη­τες της πο­λι­τι­κής και της ακα­δη­μαϊ­κής κοι­νό­τη­τας που πλαι­σί­ω­σαν το πάνελ, και στην οι­κο­γέ­νειά της που είναι το στή­ριγ­μά της, τον γιο της Σπύρο Κα­λα­πο­δά­κη, τον σύ­ντρο­φό της Κώστα Πα­μπρή, τη μη­τέ­ρα της Ιω­άν­να και τα αδέλ­φια της Τόμμυ και Ρούλα.

Λίγα λόγια για την συγ­γρα­φέα Ελευ­θε­ρία Φτα­κλά­κη:

Είναι Διε­θνο­λό­γος/Πο­λι­τι­κός Επι­στή­μων

Δι­δά­κτωρ Ευ­ρω­παϊ­κής και Διε­θνούς πο­λι­τι­κής

Πρό­σφα­τα ολο­κλή­ρω­σε τη με­τα­δι­δα­κτο­ρι­κή της έρευ­να στα αγ­γλι­κά με θέμα: Η Με­τά­βα­ση από την Εξω­τε­ρι­κή Δράση της ΕΕ σε μια Κοινή Ευ­ρω­παϊ­κή Εξω­τε­ρι­κή Πο­λι­τι­κή – Η Ανα­γκαιό­τη­τα της Ευ­ρω­παϊ­κής Αμυ­ντι­κής Ένω­σης: Προσ­δο­κί­ες – Δυ­να­τό­τη­τες – Οφέλη’’ (2022-2025).

Η πο­λυ­ε­τής δι­δα­κτι­κή της εμπει­ρία αφορά στα θέ­μα­τα της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης και Διε­θνούς Πο­λι­τι­κής.

Στα νέα της επι­στη­μο­νι­κά εν­δια­φέ­ρο­ντα ανή­κουν οι Σπου­δές του Μέλ­λο­ντος, έχο­ντας απο­κτή­σει δε­ξιό­τη­τες στη Στρα­τη­γι­κή Διε­ρεύ­νη­ση, την οποία και αξιο­ποιεί στην ακα­δη­μαϊ­κή και επαγ­γελ­μα­τι­κή της ενα­σχό­λη­ση.

Τα ερευ­νη­τι­κά της εν­δια­φέ­ρο­ντα και οι επι­στη­μο­νι­κές της δη­μο­σιεύ­σεις κα­λύ­πτουν ένα ευρύ φάσμα θε­μά­των, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων της Εξω­τε­ρι­κής Δρά­σης της ΕΕ, με ιδιαί­τε­ρη ανα­φο­ρά στις ευρω-αφρι­κα­νι­κές σχέ­σεις, την ομάδα χωρών Α.Κ.Ε, τις ευρω-ασια­τι­κές σχέ­σεις καθώς και σε ζη­τή­μα­τα ασφά­λειας- άμυ­νας, ευ­ρω­παϊ­κής πο­λι­τι­κής γει­το­νί­ας, με­τα­νά­στευ­σης, πο­λι­τι­κής συ­νο­χής και αν­θε­κτι­κό­τη­τας, ανα­πτυ­ξια­κή πο­λι­τι­κή, ζη­τή­μα­τα έμ­φυ­λης διά­στα­σης στην άμυνα και την ασφά­λεια, κ.α.

Η πο­λύ­πλευ­ρη κα­ριέ­ρα της, συν­δυά­ζει ακα­δη­μαϊ­κή, τε­χνο­κρα­τι­κή και πο­λι­τι­κή ενα­σχό­λη­ση, δια­θέ­το­ντας εκτε­νή εμπει­ρία στην το­πι­κή και πε­ρι­φε­ρεια­κή αυ­το­διοί­κη­ση κα­θό­τι διε­τέ­λε­σε εκλεγ­μέ­νη πε­ρι­φε­ρεια­κή σύμ­βου­λος και αντι­πε­ρι­φε­ρειάρ­χης Νο­τί­ου Αι­γαί­ου, όσο και μέσα από νευ­ραλ­γι­κές θέ­σεις ευ­θύ­νης για θέ­μα­τα πε­ρι­φε­ρεια­κής ανά­πτυ­ξης, ευ­ρω­παϊ­κών προ­γραμ­μά­των, δια βίου εκ­παί­δευ­σης και στρα­τη­γι­κής διε­ρεύ­νη­σης.

 

(Φωτο Χρή­στος Μι­στι­λιά­δης και από τα social του κ. Γ. Χα­τζη­μάρ­κου)