Ριζικές αλλαγές στη διαμόρφωση των εδρών και στον αριθμό υποψηφίων στις δημοτικές εκλογές του 2028 στον Δήμο Ρόδου

• Το νέο θεσμικό πλαίσιο εισάγει εκλογή σε έναν γύρο, ηλε­κτρο­νική ψήφο και νέα κρι­τή­ρια για τις έδρες, ανα­μορ­φώ­νο­ντας εκ βάθρων το τοπίο της Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης

Το Υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών κατα­θέ­τει στη Βουλή έναν νέο Κώδικα Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης, που χαρα­κτη­ρί­ζε­ται ως μία από τις σημα­ντι­κό­τε­ρες θεσμι­κές τομές των τελευ­ταίων δεκα­ε­τιών. Ο νέος εκλο­γι­κός νόμος, που θα ισχύσει για τις δημο­τι­κές και περι­φε­ρεια­κές εκλογές του 2028, αλλάζει ριζικά τον τρόπο εκλογής δημάρ­χων και περι­φε­ρειαρ­χών, τον αριθμό των υπο­ψη­φίων ανά δήμο και τη δομή των εδρών. Η μεταρ­ρύθ­μιση αυτή συνο­δεύ­ε­ται από έντονες αντι­δρά­σεις, αλλά και προσ­δο­κίες για ένα πιο σύγ­χρονο, ψηφιακό και δια­φα­νές πλαίσιο λει­τουρ­γίας της Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης.

Ο νέος εκλο­γι­κός κώδικας και οι κεντρι­κές του αλλαγές

Η κυβέρ­νηση εισάγει εκλο­γικό σύστημα ενός γύρου για την ανά­δειξη δημάρ­χων και περι­φε­ρειαρ­χών, καταρ­γώ­ντας τον δεύτερο γύρο που μέχρι σήμερα απο­τε­λούσε καθο­ρι­στικό στάδιο για την τελική επιλογή. Το σύστημα της «συμπλη­ρω­μα­τι­κής ψήφου» θεω­ρεί­ται από τους υπο­στη­ρι­κτές του ότι θα ενι­σχύ­σει τον προ­ε­κλο­γικό διάλογο και θα περιο­ρί­σει τα πολι­τικά «παζάρια» της δεύ­τε­ρης Κυρια­κής. Παράλ­ληλα, η πλειο­ψη­φία του 60% για τον εκλε­γέ­ντα στα συμ­βού­λια θα δίνει μεγα­λύ­τερη στα­θε­ρό­τητα στη διοί­κηση, μειώ­νο­ντας τις πιθα­νό­τη­τες ακυ­βερ­νη­σίας.

Μια ακόμη τομή είναι η εισα­γωγή της ηλε­κτρο­νι­κής ψήφου από το 2028. Οι πολίτες θα έχουν τη δυνα­τό­τητα να συμ­με­τέ­χουν στη δια­δι­κα­σία από τον υπο­λο­γι­στή ή το κινητό τους, με ισχυρές δικλεί­δες ασφα­λείας, ενώ θα παρα­μεί­νει και η δυνα­τό­τητα φυσικής ψήφου. Πρό­κει­ται για μια αλλαγή που μετα­σχη­μα­τί­ζει όχι μόνο τον τρόπο συμ­με­το­χής, αλλά και την εικόνα της δημο­κρα­τίας σε τοπικό επίπεδο.

Ανα­τρο­πές στον αριθμό υπο­ψη­φίων και τις έδρες

Η σημα­ντι­κό­τερη πρα­κτική αλλαγή αφορά τον αριθμό των υπο­ψη­φίων σε σχέση με τον αριθμό των εδρών. Με βάση τη μελέτη που συνο­δεύει τον νέο Κώδικα, προ­βλέ­πε­ται αύξηση του ανώ­τα­του αριθμού υπο­ψη­φίων κατά 50% του αριθμού των εδρών. Αυτό σημαί­νει ότι στους μεγά­λους δήμους η εκλο­γική μάχη θα διε­ξά­γε­ται με περισ­σό­τε­ρους συν­δυα­σμούς και υπο­ψή­φιους, αυξά­νο­ντας την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα.

Ενδει­κτικό είναι το παρά­δειγμα του Δήμου Ρόδου:

• Το 2023 το μέγιστο όριο υπο­ψη­φίων ανερ­χό­ταν στους 384.

• Με τον νέο Κώδικα, για το 2028, το όριο μειώ­νε­ται στους 239, ενώ στο επίπεδο δημο­τι­κών ενο­τή­των ο συνο­λι­κός αριθμός φτάνει τους 68 από τους 108 του 2023.

Η ανα­μόρ­φωση αυτή εντάσ­σε­ται στη γενι­κό­τερη λογική κατάρ­γη­σης των δημο­τι­κών ενο­τή­των ως εκλο­γι­κών περι­φε­ρειών. Πλέον, κάθε δήμος θα θεω­ρεί­ται ενιαία εκλο­γική περι­φέ­ρεια, κάτι που μειώνει τον κατα­κερ­μα­τι­σμό και οδηγεί σε πιο συγκε­ντρω­τική κατα­νομή εδρών.

Η ανάλυση του κ. Δημήτρη Λίτσα

Ο Χημικός Μηχα­νι­κός MSc, BSc, HND, Σύμ­βου­λος Οργά­νω­σης Πολι­τι­κών Γρα­φείων Ειδικός στη προ­ε­τοι­μα­σία και διε­ξα­γωγή Προ­ε­κλο­γι­κών Αγώνων & Εκλογών κ. Δημή­τρης Λίτσας μελέ­τησε για την «δημο­κρα­τική» το σενάριο για τον αριθμό των υπο­ψη­φίων να αυξηθεί κατά 50% του αριθμού των εδρών, στο Νέο Εκλο­γικό Νόμο, για τις επερ­χό­με­νες Δημο­τι­κές και Περι­φε­ρεια­κές Εκλογές.

Η κατα­νομή των εδρών αν ισχύσει το σχέδιο νόμου που προ­ω­θεί­ται θα έχει ως εξής:

Το 2023 το maximum ήταν 108

Το 2023 το maximum ήταν 384

Η μεταρ­ρύθ­μιση της Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης μέσω του νέου Κώδικα απο­τε­λεί μια από τις πιο ριζικές τομές που επι­χει­ρού­νται τα τελευ­ταία χρόνια. Με την εισα­γωγή της ηλε­κτρο­νι­κής ψήφου, την εκλογή σε έναν γύρο, την αλλαγή στον αριθμό των υπο­ψη­φίων και την ανα­διάρ­θρωση των εδρών, η κυβέρ­νηση φιλο­δο­ξεί να δημιουρ­γή­σει ένα σύγ­χρονο, σταθερό και απο­τε­λε­σμα­τικό σύστημα. Ωστόσο, οι αντι­δρά­σεις δεί­χνουν ότι το πολι­τικό και κοι­νω­νικό απο­τύ­πωμα αυτών των αλλαγών θα δοκι­μα­στεί στην πράξη, με τις εκλογές του 2028 να απο­τε­λούν το πρώτο μεγάλο τεστ για το νέο εκλο­γικό τοπίο.