Χαρούλα Γιασιράνη: «Δεν θα επιτρέψουμε στη ΔΕΥΑΡ να παίξει με το νερό»

κα Για­σι­ράνη, δεν θα μπο­ρούσα να ξεκι­νήσω δια­φο­ρε­τικά αυτή τη συζή­τησή μας, από τη «μάχη του νερού», μετά από όλα όσα έχουν συμβεί το τελευ­ταίο διά­στημα. Πώς αξιο­λο­γείτε τη στάση της δημο­τι­κής αρχής και της ΔΕΥΑΡ απέ­να­ντι στην ΠΝΑι; Πολλοί υπο­στη­ρί­ζουν τη λαϊκή φράση: Νερό του ΄δωσες, σε πέτρα στο ΄κανε…

Κα Παμπρή, είναι πραγ­μα­τικά πολύ θλιβερά όσα συμ­βαί­νουν. Είναι μια κρίση τεχνητή, από μέρους της ΔΕΥΑΡ, για λόγους που μόνο εκείνη ξέρει. Για όσα έχουν συμβεί, η ΔΕΥΑΡ φέρει ακέραια την ευθύνη, χωρίς να δείχνει ότι αντι­λαμ­βά­νε­ται ότι με τη στάση της δια­κιν­δυ­νεύει την ομαλή υδρο­δό­τηση του νησιού από το φράγμα Γαδουρά. Το θέμα δεν είναι νομικό όπως προ­σπα­θούν να το παρου­σιά­σουν, για να απο­προ­σα­να­το­λί­σουν την κοινή γνώμη από την ουσία. Το ζήτημα είναι αμιγώς πολι­τικό. Δημο­τική Αρχή και ΔΕΥΑΡ, έχουν επι­λέ­ξει συνει­δητά τη σύγκρουση αδια­φο­ρώ­ντας για τις συνέ­πειες. Ούτε μια στιγμή δεν έδειξαν δια­τε­θει­μέ­νοι για συζή­τηση και συναί­νεση. Τρά­βη­ξαν το σκοινί στα άκρα. Θέλω λοιπόν να μείνω στην ουσία, στη μεγάλη εικόνα. Από τη μία έχουμε ένα χρέος 6,38 εκατ. ευρώ της ΔΕΥΑΡ προς την Περι­φέ­ρεια, το οποίο έχει πει σε όλους τους τόνους ότι δεν ανα­γνω­ρί­ζει. Από την άλλη, ως Περι­φέ­ρεια έχουμε ένα χρέος λαι­μη­τόμο προς τον ανάδοχο του φράγ­μα­τος Γαδουρά, 4,9 εκατ. ευρώ, άμεσα απαι­τητό. Είναι φανερό ότι είναι άλλες οι προ­τε­ραιό­τη­τες. Για εκεί­νους η επι­κοι­νω­νία, για μας η υδρο­δό­τηση του νησιού. Παίζουν με τους θεσμούς, παίζουν με τη νοη­μο­σύνη του κόσμου, παίζουν με την αλήθεια. Εμείς έχουμε την αγωνία να βρούμε τα χρήματα που ζητά ο ανά­δο­χος, που ανά πάσα στιγμή μπορεί να αφήσει το φράγμα και να απο­χω­ρή­σει. Ποιος θα ανα­λά­βει τότε την ευθύνη γι’ αυτό; Μου είναι αδια­νό­ητο το μέγεθος της ανευ­θυ­νό­τη­τας που επι­δει­κνύει η ΔΕΥΑΡ και η Δημο­τική Αρχή σε ένα τόσο κρίσιμο θέμα.

Είπατε ότι η κρίση είναι τεχνητή από τη ΔΕΥΑΡ. Τι εννο­είτε;

Είναι πολύ απλό κα Παμπρή. Αν υπήρχε καλή πίστη και βούληση για συνεν­νό­ηση, όλα θα είχαν εξε­λι­χθεί δια­φο­ρε­τικά. Σε μια προ­γραμ­μα­τική συμ­φω­νία είναι συνη­θι­σμένο να υπάρ­χουν δια­φο­ρές. Κάθεσαι σε ένα τραπέζι και τις λύνεις με διάλογο. Η ΔΕΥΑΡ θα μπο­ρούσε να κατα­βά­λει το χρέος που ανα­γνώ­ριζε και να συζη­τή­σει για τα ποσά που αμφι­σβη­τεί. Αντι­θέ­τως, τρα­βώ­ντας το σκοινί στα άκρα, δήλωσε σε όλους τους τόνους ότι δεν ανα­γνω­ρί­ζει το σύνολο της οφειλής, απει­λώ­ντας μάλιστα την Περι­φέ­ρεια με δικα­στική διε­ρεύ­νηση ποι­νι­κών ευθυνών! Δεν έχει προη­γού­μενο μια τέτοια στάση! Τι έπρεπε να κάνουν οι οικο­νο­μι­κές υπη­ρε­σίες της Περι­φέ­ρειας, αν όχι αυτό που έκαναν; Το υπη­ρε­σιακό τους καθήκον και μόνο. Επι­τρέψτε μου να σας παρα­θέσω ένα σύντομο ιστο­ρικό της κρίσης, από όπου ο καθένας μπορεί να αντι­λη­φθεί ποιος δημιούρ­γησε την κρίση.

Στις 8 Μαΐου βεβαιώ­νουν οι οικο­νο­μι­κές υπη­ρε­σίες της Περι­φέ­ρειας την οφειλή των 6,38 εκ. ευρώ στην ΑΑΔΕ.

Στις 17 Μαΐου συνε­δριά­ζει το ΔΣ της ΔΕΥΑΡ και αντί να δηλώσει την πρόθεσή του να προ­χω­ρή­σει σε ρύθμιση του χρέους (κάτι που τελικά έκανε τον Ιούνιο) δηλώνει δημόσια ότι θα προ­χω­ρή­σει σε δικα­στική μάχη και απειλεί με μηνύ­σεις για την ανα­ζή­τηση ποι­νι­κών ευθυνών!

Στις 13 Ιουνίου η ΔΕΥΑΡ κατα­θέ­τει Αίτηση Ανα­κο­πής στα δικα­στή­ρια την οποία κοι­νο­ποιεί και στις υπη­ρε­σίες της Περι­φέ­ρειας όπως έχει υπο­χρέ­ωση. Μέσα σε αυτό το δικό­γραφο, η ΔΕΥΑΡ μεταξύ άλλων δια­δί­δει το ψέμα ότι η Περι­φέ­ρεια δεν έχει πλη­ρώ­σει για τη λει­τουρ­γία του φράγ­μα­τος ούτε ένα ευρώ, γιατί δήθεν χρη­μα­το­δο­τεί­ται για τον σκοπό αυτό από πόρους του ΠΔΕ του Υπουρ­γείου Εθνικής Οικο­νο­μίας και Οικο­νο­μι­κών. Στο ίδιο δικό­γραφο δηλώνει ότι δεν ανα­γνω­ρί­ζει ούτε 1 ευρώ από την οφειλή της και καταγ­γέλ­λει τις οικο­νο­μι­κές υπη­ρε­σίες της Περι­φέ­ρειας ότι δεν στρά­φη­καν κατά του Δήμου Ρόδου σαν εγγυητή του χρέους!

Στις 16 Ιουνίου η ανά­δο­χος εται­ρεία λει­τουρ­γίας του έργου στέλνει Όχληση στην Περι­φέ­ρεια, για απαί­τηση χρέους προς αυτήν ύψους 4,9 εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ.

Στις 18 Ιουνίου οι οικο­νο­μι­κές υπη­ρε­σίες της Περι­φέ­ρειας προ­χω­ρούν σε κατα­σχέ­σεις των τρα­πε­ζι­κών λογα­ρια­σμών της ΔΕΥΑΡ και του Δήμου, αφού μέχρι εκείνη την ημέρα έχουν απαί­τηση 4,9 εκ. ευρώ από την ανάδοχο εται­ρεία και η ΔΕΥΑΡ δεν ανα­γνω­ρί­ζει ούτε ένα ευρώ χρέους.

Στις 20 Ιουνίου η ΔΕΥΑΡ προχωρά σε ρύθμιση στην ΑΑΔΕ της οφειλής των 6,38 εκ. ευρώ, ρυθ­μί­ζο­ντας 7,29 εκ. ευρώ μαζί με τις προ­σαυ­ξή­σεις της ΑΑΔΕ με τις οποίες φόρτωσε τον ροδιακό λαό λόγω της ασυ­νέ­πειάς της. Αν δεν είχαν κατα­σχε­θεί οι λογα­ρια­σμοί, δεν θα προ­χω­ρούσε στη ρύθμιση. Ρύθμιση που θα μπο­ρούσε να είχε κάνει αμέσως μετά την 8η Μαΐου και όλα τα παρα­πάνω να είχαν απο­φευ­χθεί. Δεν τα έκανε. Σήμερα πια απο­δει­κνύ­ε­ται χωρίς αμφι­βο­λία ότι η δημιουρ­γία της κρίσης και της έντασης ήταν συνει­δητή επιλογή.

Σήμερα, από το σημείο που βρί­σκο­νται τα πράγ­ματα, πώς πιστεύ­ετε ότι θα εξε­λι­χθούν;

Με αφορμή αυτήν την υπόθεση, έχουν έρθει στην επι­φά­νεια πολλά επι­μέ­ρους θέματα που θέτουν εν αμφι­βόλω την ικα­νό­τητα της ΔΕΥΑΡ να δια­χει­ρι­στεί με αξιο­πι­στία το δημόσιο αγαθό του νερού. Ένα αγαθό που για μια ακόμη φορά θα τονίσω ότι η Περι­φέ­ρεια παρέχει εντελώς δωρεάν στη ΔΕΥΑΡ για να το δια­χει­ρι­στεί εκείνη ως εμπό­ρευμα και να το δια­θέ­σει στους πολίτες με ένα από τα ακρι­βό­τερα τιμο­λό­για στη χώρα. Από εκεί και πέρα εγώ θα σας απα­ντήσω τι θα κάνουμε εμείς. Ο περι­φε­ρειάρ­χης Γιώργος Χατζη­μάρ­κος, στο πρό­σφατο Περι­φε­ρειακό Συμ­βού­λιο, ήταν κατη­γο­ρη­μα­τι­κός όταν έλεγε ότι η Περι­φέ­ρεια δεν εκβιά­ζε­ται και δια­βε­βαί­ωνε όλους τους πολίτες ότι θα κάνει τα αδύνατα δυνατά για να δια­σφα­λί­σει την υδρο­δό­τηση του νησιού και το δημόσιο συμ­φέ­ρον. Αυτή είναι η δέσμευσή μας. Όταν όλη η Ελλάδα βλέπει το φάσμα της λει­ψυ­δρίας, εμείς έχουμε επάρ­κεια χάρη σε αυτό το έργο που είτε αρέσει είτε όχι, χάρη στον Γιώργο Χατζη­μάρκο ολο­κλη­ρώ­θηκε και λει­τουρ­γεί άριστα. Σε καμία περί­πτωση λοιπόν δεν θα επι­τρέ­ψουμε να απα­ξιω­θεί το μεγα­λύ­τερο έργο ύδρευ­σης στο Αιγαίο, στον βωμό της οποιασ­δή­ποτε σκο­πι­μό­τη­τας.

Με αφορμή τις ανη­συ­χίες, παρά­πονα κλπ στη λει­τουρ­γία του Νοσο­κο­μείου της Ρόδου και με δεδο­μένο την εμπει­ρία σας στην Υγεία και Κοι­νω­νική Μέριμνα θα ήθελα την άποψή σας.

Πράγ­ματι, με την ιδιό­τητά μου της αντι­πε­ρι­φε­ρειάρχη Υγείας για μεγάλο χρονικό διά­στημα και μάλιστα σε μια πολύ δύσκολη περίοδο όπως εκείνη της παν­δη­μίας, ασχο­λή­θηκα εκ των έσω με το θέμα και έχω πλήρως δια­μορ­φω­μένη και τεκ­μη­ριω­μένη άποψη για τις δομές υγείας συνο­λικά και ειδι­κό­τερα για το Νοσο­κο­μείο της Ρόδου που με ρωτάτε. Θα επα­να­λάβω ότι στην υγεία δεν υπάρχει ποτέ οροφή, δεν υπάρχει ποτέ ταβάνι. Όμως από το σημείο αυτό μέχρι τον μηδε­νι­σμό, την απα­ξί­ωση και την κατα­στρο­φο­λο­γία – για όποιους λόγους αυτό συμ­βαί­νει – η από­σταση είναι τερά­στια. Έχουμε ένα εξαι­ρε­τικό νοσο­κο­μείο, με εξαι­ρε­τικό δυνα­μικό και είναι κρίμα να δια­μορ­φώ­νε­ται στην κοινή γνώμη η εντύ­πωση ότι καταρ­ρέει και ότι άλλο ακού­σαμε το τελευ­ταίο διά­στημα. Βεβαίως υπάρ­χουν ελλεί­ψεις και προ­βλή­ματα, πάντα υπήρχαν και πάντα θα υπάρ­χουν, πολύ περισ­σό­τερο λόγω της έλλει­ψης γιατρών, ένα πρό­βλημα που αντι­με­τω­πί­ζει η χώρα συνο­λικά. Οι προ­σπά­θειες είναι συνε­χείς. Μόνο εμείς σαν Περι­φέ­ρεια έχουμε δια­θέ­σει στο δημόσιο σύστημα υγείας των νησιών άνω των 48 εκατ. ευρώ. Δυστυ­χώς, ο χώρος της υγείας αντί να προ­στα­τεύ­ε­ται ως κόρη οφθαλ­μού, είναι ευά­λω­τος στον λαϊ­κι­σμό και στις πολι­τι­κές σκο­πι­μό­τη­τες. Κι αυτό, την ώρα που έχουμε ένα από τα πιο ανοιχτά δημόσια συστή­ματα υγείας διεθνώς. Όποιος ξέρει τι συμ­βαί­νει στο εξω­τε­ρικό, μπορεί να κάνει τις συγκρί­σεις. Είναι κρίμα και λάθος να απα­ξιώ­νε­ται.

Πιστεύ­ετε ότι η αλλαγή στη διοι­κη­τική θεσμική δομή μεσο­πρό­θε­σμα είναι να περάσει η ευθύνη στις Περι­φέ­ρειες, ειδικά στις νησιω­τι­κές περιο­χές για τις δομές υγείας;

Θα σας θυμίσω ότι ήδη από το 2022, και ο περι­φε­ρειάρ­χης προ­σω­πικά και το Περι­φε­ρειακό Συμ­βού­λιο με ψήφισμά του, έχουμε κατα­θέ­σει συγκε­κρι­μένη πρόταση -η διάρ­θρωση και η διοί­κηση του συστή­μα­τος των δομών Πρω­το­βάθ­μιας Υγείας, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των Περι­φε­ρεια­κών Ιατρείων, των Τοπικών Ιατρείων, των Ειδικών Περι­φε­ρεια­κών Ιατρείων και των Πολυ­δύ­να­μων Περι­φε­ρεια­κών Ιατρείων να περάσει στην αρμο­διό­τητα της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου, μαζί με το σχετικό προ­σω­πικό και τους αντί­στοι­χους οικο­νο­μι­κούς πόρους. Για μας απο­τε­λεί αδήριτη ανάγκη ο σχε­δια­σμός και η υλο­ποί­ηση ενός απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τε­ρου, ορθο­λο­γι­κό­τε­ρου και ισχυ­ρό­τε­ρου συστή­μα­τος νησιω­τι­κής πρω­το­βάθ­μιας υγείας, το οποίο να λαμ­βά­νει υπόψη τις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες του νησιω­τι­κού χώρου. Η συνερ­γα­σία μεταξύ της Περι­φε­ρεια­κής Αυτο­διοί­κη­σης και της Κεντρι­κής Διοί­κη­σης μπορούν να συμ­βάλ­λουν καθο­ρι­στικά στη στο­χευ­μένη ενί­σχυση του συστή­μα­τος υγείας στα νησιά, προ­κει­μέ­νου να μειω­θούν οι ανι­σό­τη­τες που παρα­τη­ρού­νται και να μην νοιώ­θουν οι νησιώ­τες πολίτες δεύ­τε­ρης κατη­γο­ρίας.

Στην τελευ­ταία μας συνέ­ντευξη, με αφορμή το νέο ΟΕΥ της ΠΝΑι είχατε ανα­φερ­θεί στην ξεχω­ρι­στή διεύ­θυνση Παρα­κο­λού­θη­σης Φέρου­σας Ικα­νό­τη­τας. Ένα ζήτημα ιδιαί­τερα επί­καιρο καθώς η φέρουσα ικα­νό­τητα είναι ένα από τα κρίσιμα εργα­λεία στη εποχή που δια­νύ­ουμε όπου τα πάντα μετρώ­νται με τη ζήτηση. Έχουμε νέα;

Πράγ­ματι, η διεύ­θυνση Παρα­κο­λού­θη­σης Φέρου­σας Ικα­νό­τη­τας απο­τε­λεί ένα θεσμικό εργαλείο-τομή για την Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου. Η ίδρυσή της δεν είναι απλώς οργα­νω­τική επιλογή αλλά στρα­τη­γική απόφαση. Είναι εργα­λείο στρα­τη­γι­κής πρό­λη­ψης και σχε­δια­σμού. Δεν έχει στόχο την “ανά­σχεση” της ανά­πτυ­ξης, αλλά τη βιώσιμη δια­χεί­ρισή της με γνώμονα το περι­βάλ­λον, την κοι­νω­νία, την οικο­νο­μία, την ποιό­τητα ζωής κατοί­κων και των επι­σκε­πτών. Τα νησιά του Αιγαίου φιλο­ξε­νούν ευαί­σθητα οικο­συ­στή­ματα με περιο­ρι­σμέ­νους φυσι­κούς πόρους. Ταυ­το­χρό­νως, η κλι­μα­τική κρίση και οι επι­πτώ­σεις της, δημιουρ­γεί νέα δεδο­μένα και καθιστά τα νησιά ευάλωτα. Συνεπώς, η κατα­νό­ηση της φέρου­σας ικα­νό­τη­τας επι­τρέ­πει την πρόληψη και τον ορθο­λο­γικό σχε­δια­σμό για την ενί­σχυση της ανθε­κτι­κό­τη­τας. Έχουν ξεκι­νή­σει ήδη τα πρώτα βήματα κατα­γρα­φής κρί­σι­μων δεικτών – από το περι­βαλ­λο­ντικό απο­τύ­πωμα του του­ρι­σμού, έως την πίεση σε δίκτυα και φυσι­κούς πόρους. Σκοπός μας είναι να απο­κτή­σουμε τεκ­μη­ριω­μένα δεδο­μένα, όχι μόνο για να σχε­διά­ζουμε καλύ­τερα, αλλά και για να επι­βάλ­λουμε όρια εκεί που η ανά­πτυξη ξεπερνά την αντοχή των νησιών μας.

Ποιο είναι το προ­σω­πικό σας όραμα για την επόμενη τριετία; Πώς ορα­μα­τί­ζε­στε το Νότιο Αιγαίο και τι σας προ­βλη­μα­τί­ζει;

Στο παρελ­θόν, δια­μορ­φώ­θηκε η άποψη από τους διοι­κού­ντες στους πολίτες, ότι τα νησιά απο­τε­λού­σαν την άγονη γραμμή. Σήμερα, τα νησιά της Περι­φέ­ρειάς μας είναι πρω­τα­θλη­τές σε όλους τους κρί­σι­μους δείκτες. Έχουν τον υψη­λό­τερο ρυθμό ανά­πτυ­ξης στην Ευρώπη, η μόνη Περι­φέ­ρεια της χώρας με αύξηση του πλη­θυ­σμού και τους δείκτες του του­ρι­σμού, στην κορυφή της χώρας. Τώρα, έχουμε να κάνουμε σταθερά βήματα σε ό,τι αφορά την προ­ο­πτική, τη βιω­σι­μό­τητα και την ανθε­κτι­κό­τητα των νησιών που είναι άρρηκτα δεμένα με την πολυ­ε­πί­πεδη ανά­πτυξη, το περι­βάλ­λον, την κοι­νω­νική συνοχή. Είναι ο ατα­λά­ντευ­τος προ­σα­να­το­λι­σμός μας, με απο­δέ­κτες πάντα, τους νησιώ­τες συμπο­λί­τες μας.