Πρόσβαση σε δημόσια έγγραφα και δεδομένα θα έχουν οι πολίτες

Ένα νέο τοπίο δη­μιουρ­γεί­ται στο δη­μό­σιο τομέα, τόσο στο πλαί­σιο της δια­φά­νειας όσο και στην ανά­πτυ­ξη της επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας, με την ψή­φι­ση του νο­μο­σχε­δί­ου στην Ολο­μέ­λεια της Βου­λής για την “ανοι­κτή διά­θε­ση και πε­ραι­τέ­ρω χρήση εγ­γρά­φων, πλη­ρο­φο­ριών και δε­δο­μέ­νων του δη­μο­σί­ου τομέα”, καθώς οι πο­λί­τες θα έχουν πρό­σβα­ση στα δη­μό­σια έγ­γρα­φα και όπως εκτι­μά­ται από την Ευ­ρω­παϊ­κή Ένωση θα οδη­γή­σουν σε οι­κο­νο­μι­κά οφέλη πλέον των 40 δισ. ευρώ στην κοι­νό­τη­τα.

Ταυ­τό­χρο­να, με το εν λόγω νο­μο­σχέ­διο, που προ­ώ­θη­σε το υπουρ­γείο Διοι­κη­τι­κής Με­ταρ­ρύθ­μι­σης, θε­σμο­θε­τού­νται και με­ταρ­ρυθ­μί­σεις όπως η κα­θιέ­ρω­ση της υπο­χρε­ω­τι­κής ανάρ­τη­σης των οι­κο­νο­μι­κών στοι­χεί­ων των Αστι­κών Μη Κερ­δο­σκο­πι­κών Εται­ριών (με­τα­ξύ των οποί­ων και των ΜΚΟ), που επι­χο­ρη­γού­νται από το δη­μό­σιο με άνω των 3.000 ευρώ, καθώς και του υπο­χρε­ω­τι­κού αυ­τε­πάγ­γελ­του ελέγ­χου της γνη­σιό­τη­τας όλων των δι­καιο­λο­γη­τι­κών που υπο­βάλ­λο­νται για κάθε νέο διο­ρι­σμό ή πρό­σλη­ψη στο δη­μό­σιο.

Ει­δι­κό­τε­ρα, με το νέο νόμο η Ελ­λά­δα όχι μόνο προ­σαρ­μό­ζε­ται στην Οδη­γία της Ε.Ε. 2013/37 «σχε­τι­κά με την πε­ραι­τέ­ρω χρήση πλη­ρο­φο­ριών του δη­μό­σιου τομέα», αλλά κάνει ακόμη πιο τολ­μη­ρά βή­μα­τα σε σχέση με το κεί­με­νο της οδη­γί­ας για το άνοιγ­μα των δη­μο­σί­ων δε­δο­μέ­νων και την ενί­σχυ­ση της δια­φά­νειας. Στο πλαί­σιο αυτό, κα­θιε­ρώ­νε­ται η αρχή της εξ ορι­σμού ανοι­κτής διά­θε­σης και πε­ραι­τέ­ρω χρή­σης της δη­μό­σιας πλη­ρο­φο­ρί­ας.

Η αρχή αυτή έγκει­ται στο ότι:

– Τα έγ­γρα­φα, οι πλη­ρο­φο­ρί­ες και τα δε­δο­μέ­να που κα­τέ­χει η διοί­κη­ση είναι κατ’ αρχήν ανοι­κτά και προ­σβά­σι­μα στους πο­λί­τες.

– Ο απο­κλει­σμός της πρό­σβα­σης και η πε­ραι­τέ­ρω χρήση των πλη­ρο­φο­ριών του Δη­μό­σιου Τομέα δεν δι­καιο­λο­γεί­ται για λό­γους σκο­πι­μό­τη­τας, αλλά μόνο για λό­γους νο­μι­μό­τη­τας.

– Η διοί­κη­ση οφεί­λει να αι­τιο­λο­γεί ει­δι­κώς τις πε­ρι­πτώ­σεις στις οποί­ες δεν δια­θέ­τει για πε­ραι­τέ­ρω χρήση τα δε­δο­μέ­να που κα­τέ­χει.

– Η πε­ραι­τέ­ρω χρήση των δε­δο­μέ­νων, εφό­σον θε­ω­ρεί­ται ανα­γκαίο, μπο­ρεί να επι­τρέ­πε­ται με κα­θε­στώς γε­νι­κής ή ει­δι­κής άδειας.

Με το συ­γκε­κρι­μέ­νο νόμο ενι­σχύ­ε­ται η συμ­με­το­χή, η δια­φά­νεια και ο δη­μό­σιος έλεγ­χος και αφ’ ετέ­ρου προ­ω­θεί­ται η επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τα. Οι επι­χει­ρή­σεις, ιδίως οι νε­ο­φυ­είς και όσες δρα­στη­ριο­ποιού­νται στον τομέα των νέων τε­χνο­λο­γιών, έχουν την απα­ραί­τη­τη πρώτη ύλη ώστε να ανα­πτύ­ξουν υπη­ρε­σί­ες προ­στι­θέ­με­νης αξίας.

Η ανοι­χτή διά­θε­ση δε­δο­μέ­νων θα ωφε­λή­σει συ­γκε­κρι­μέ­νες ομά­δες πλη­θυ­σμού, συμ­βάλ­λο­ντας με­σο­πρό­θε­σμα στην ανά­καμ­ψη της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μί­ας. Αξί­ζει να ση­μειω­θεί ότι τα «Ανοι­κτά Δε­δο­μέ­να» εκτι­μά­ται πως θα οδη­γή­σουν σε οι­κο­νο­μι­κά οφέλη πλέον των 40 δις ευρώ για την Ε.Ε., καθώς και σε αύ­ξη­ση της οι­κο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας που θα ξε­περ­νά τα 3 τρις δο­λά­ρια, σε επτά δια­φο­ρε­τι­κούς το­μείς οι­κο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας (εκ­παί­δευ­ση, με­τα­φο­ρές, κα­τα­να­λω­τι­κά προ­ϊ­ό­ντα, ηλε­κτρι­κή ενέρ­γεια, πε­τρέ­λαιο και φυ­σι­κό αέριο, υγεία και κα­τα­να­λω­τι­κή πίστη) σε πα­γκό­σμιο επί­πε­δο.

Πιο συ­γκε­κρι­μέ­να, οι ομά­δες πλη­θυ­σμού που θα ωφε­λη­θούν με πρα­κτι­κό τρόπο από τη χρήση των ανοι­χτών δε­δο­μέ­νων, είναι:

– Η διά­θε­ση στοι­χεί­ων προ­σβα­σι­μό­τη­τας μειώ­νει τα εμπό­δια για ερ­γα­σία, τα­ξί­δια και του­ρι­σμό για αν­θρώ­πους με κι­νη­τι­κά προ­βλή­μα­τα. Ομοί­ως, η ψη­φια­κή διά­θε­ση των δη­μό­σιων πλη­ρο­φο­ριών σε ανοι­χτά πρό­τυ­πα επι­τρέ­πει την ευ­χε­ρή με­τα­τρο­πή σε κώ­δι­κα Braille.

– Από τα ανοι­κτά δε­δο­μέ­να ωφε­λεί­ται πα­ράλ­λη­λα και ο γε­νι­κός πλη­θυ­σμός. Έτσι, η διά­θε­ση δε­δο­μέ­νων σχε­τι­κά με τις δη­μό­σιες με­τα­φο­ρές, ει­δι­κά δε­δο­μέ­νων πραγ­μα­τι­κού χρό­νου, αυ­ξά­νει τόσο τον αριθ­μό των επι­βα­τών όσο και το δια­θέ­σι­μο χρόνο τους.

– Οι κα­τα­να­λω­τές μπο­ρούν ομοί­ως να ωφε­λη­θούν. Η ανά­πτυ­ξη εφαρ­μο­γών που ενι­σχύ­σουν την έρευ­να αγο­ράς, οδη­γεί μέσα από τον υγιή αντα­γω­νι­σμό σε μεί­ω­ση τιμών. Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά πα­ρα­δείγ­μα­τα απο­τε­λούν οι τιμές των «σού­περ μάρ­κετ», οι τιμές βεν­ζί­νης, καθώς και τα δί­δα­κτρα ιδιω­τι­κών σχο­λεί­ων και φρο­ντι­στη­ρί­ων.

Πα­ράλ­λη­λα, στο νο­μο­σχέ­διο πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται και τρεις ακόμη διαρ­θρω­τι­κές με­ταρ­ρυθ­μί­σεις:

1) Η εκτέ­λε­ση των προ­ϋ­πο­λο­γι­σμών των υπουρ­γεί­ων, των ΝΠΔΔ, των ΟΤΑ Α’ και Β’ Βαθ­μού και των ΝΠΔΔ αυτών, πρέ­πει να εμ­φα­νί­ζε­ται στην ιστο­σε­λί­δα τους κατά κα­νό­να σε πραγ­μα­τι­κό χρόνο και να πα­ρέ­χει ανα­λυ­τι­κές κα­τα­στά­σεις και για το σκέ­λος των εσό­δων και για το σκέ­λος των εξό­δων ανά κω­δι­κό αριθ­μό εσό­δου ή εξό­δου. Με τον τρόπο αυτό, κάθε πο­λί­της μπο­ρεί να αξιο­λο­γεί και να έχει πλήρη γνώση της πο­ρεί­ας εκτέ­λε­σης του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού κάθε φορέα.

2) Κα­θιε­ρώ­θη­κε η υπο­χρε­ω­τι­κή ανάρ­τη­ση στο ανα­βαθ­μι­σμέ­νο «πρό­γραμ­μα Διαύ­γεια» για όλες τις Αστι­κές Μη Κερ­δο­σκο­πι­κές Εται­ρεί­ες (με­τα­ξύ των οποί­ων και οι ΜΚΟ), τα σω­μα­τεία, τα ιδρύ­μα­τα και τις Κοι­νω­νι­κές Συ­νε­ται­ρι­στι­κές Επι­χει­ρή­σεις (ΚΟΙΝ­ΣΕΠ) και λοι­πούς μη κερ­δο­σκο­πι­κούς φο­ρείς, οι οποί­ες επι­χο­ρη­γού­νται από τον ευ­ρύ­τε­ρο δη­μό­σιο τομέα με ποσό άνω των 3.000 ευρώ ετη­σί­ως. Κάθε ένας από τους ανω­τέ­ρω φο­ρείς οφεί­λουν να αναρ­τούν ανα­λυ­τι­κή κα­τά­στα­ση διά­θε­σης των επι­χο­ρη­γή­σε­ων που έλα­βαν.

3) Κα­θιε­ρώ­θη­κε η δια­δι­κα­σία του υπο­χρε­ω­τι­κού και αυ­τε­πάγ­γελ­του ελέγ­χου της γνη­σιό­τη­τας όλων των δι­καιο­λο­γη­τι­κών που υπο­βάλ­λο­νται για κάθε νέο διο­ρι­σμό ή πρό­σλη­ψη. Για όλους τους υπαλ­λή­λους, μό­νι­μους και Ιδιω­τι­κού Δι­καί­ου Αο­ρί­στου Χρό­νου, σε όλο το Δη­μό­σιο και για όλους τους τρό­πους πρό­σλη­ψης. Για τους ήδη υπη­ρε­τού­ντες υπαλ­λή­λους κα­θιε­ρώ­θη­κε ο αυ­τε­πάγ­γελ­τος έλεγ­χος της γνη­σιό­τη­τας των δι­καιο­λο­γη­τι­κών με αφορ­μή συ­γκε­κρι­μέ­νη σο­βα­ρή υπη­ρε­σια­κή με­τα­βο­λή (με­τά­τα­ξη ή με­τα­φο­ρά) ή με την πα­ραί­τη­ση από την υπη­ρε­σία.

Πηγή:ΑΠΕ-ΜΠΕ