Τα νησιά έχουν γεμίσει ΑΠΕ αλλά παίρνουν ρεύμα από καύσιμο πετρέλαιο

-«Η δια­σύν­δεση των νότιων και δυτικών Κυκλά­δων ολο­κλη­ρώ­νε­ται στο τέλος του 2025. Των Δωδε­κα­νή­σων ολι­σθαί­νει κατά ένα έτος και ανα­μέ­νε­ται να ολο­κλη­ρω­θεί το 2029. Η ολο­κλή­ρωση της δια­σύν­δε­σης των νησιών στο Βορειο­α­να­το­λικό Αιγαίο επίσης ολι­σθαί­νει και ανα­μέ­νε­ται το 2030, ενώ η δια­σύν­δεση της Κρήτης με την Αττική ανα­μέ­νε­ται να μπει σε εμπο­ρική λει­τουρ­γία το 2026. Στις Κυκλά­δες, στο πλαίσιο της τρέ­χου­σας φάσης, έχει ήδη δια­συν­δε­θεί η Νάξος με τη Σαντο­ρίνη και ανα­μέ­νε­ται να δια­συν­δε­θούν η Θήρα με τη Φολέ­γαν­δρο, η Φολέ­γαν­δρος με τη Μήλο, η Μήλος με τη Σέριφο και η Σέριφος με την Αττική ώς το τέλος του 2025», γνω­στο­ποί­ησε η Ελένη Στερ­γιο­πού­λου, ειδική επι­στή­μο­νας της ΡΑΑΕΥ παρου­σιά­ζο­ντας το χρο­νο­διά­γραμμα για τη δια­σύν­δεση των Μη Δια­συν­δε­μέ­νων Νησιών (ΜΔΝ), βάσει του σχε­τι­κού προ­γράμ­μα­τος του ΑΔΜΗΕ για το 2025-2034 και του ανα­θε­ω­ρη­μέ­νου Εθνικού Σχεδίου για την Ενέρ­γεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ).

Τα μη δια­συν­δε­μένα νησιά είναι σήμερα 44, που συνι­στούν 28 αυτό­νομα ηλε­κτρικά συστή­ματα, τα οποία είναι στην πλειο­νό­τητά τους μικρά, είπε η κα Στερ­γιο­πού­λου και σημεί­ωσε ότι:

«Τα μη δια­συν­δε­μένα συνε­χί­ζουν να ηλε­κτρο­δο­τού­νται με καύσιμο πετρέ­λαιο από τοπι­κούς σταθ­μούς παρα­γω­γής της ΔΕΗ. Λει­τουρ­γούν 30 θερ­μι­κοί σταθμοί τη ΔΕΗ και 696 σταθμοί ΑΠΕ. Παρά το πλήθος των σταθμών ΑΠΕ ωστόσο, η συμ­με­τοχή τους στην εγκα­τε­στη­μένη ισχύ είναι μόλις 15%. Συνί­στα­ται κυρίως σε αιολικά πάρκα, λιγό­τερο σε φωτο­βολ­ταϊκά και αυτο­πα­ρα­γωγή από φωτο­βολ­ταϊκά, ενώ υπάρ­χουν μόνο δύο υβρι­δι­κοί σταθμοί, σε Ικαρία και Κάλυμνο. Η χαμηλή συμ­με­τοχή των ΑΠΕ στα ΜΔΝ συν­δέ­ε­ται με τους περιο­ρι­σμούς που συνε­πά­γε­ται η απα­ραί­τητη λει­τουρ­γία θερ­μι­κών σταθμών και των μονάδων τους, που εγγυώ­νται κατά κανόνα την ασφά­λεια εφο­δια­σμού των νησιών. Επο­μέ­νως, η δια­σύν­δεση με το εθνικό σύστημα μετα­φο­ράς ενέρ­γειας είναι κομ­βι­κής σημα­σίας για την απε­λευ­θέ­ρωση ηλε­κτρι­κού χώρου, ώστε να υπάρξει μεγα­λύ­τερη ανά­πτυξη έργων ΑΠΕ. Αν αυτό συμβεί, θα σημαί­νει απο­φα­σι­στική μείωση του κόστους παρα­γω­γής στα νησιά, δηλαδή μείωση χρε­ώ­σεων των υπη­ρε­σιών κοινής ωφε­λείας, δηλαδή άμεσο όφελος για κατα­να­λω­τές».

H ίδια εξήγησε ότι έχουν δια­συν­δε­θεί 12 νησιά -και η Κρήτη. Ωστόσο, θα παρα­μεί­νουν χωρίς δια­σύν­δεση επτά, ο Αγιος Ευστρά­τιος, τα Αντι­κύ­θηρα, η Αστυ­πά­λαια, η Γαύδος, οι Οθωνοί, η Ερει­κούσα και η Μεγίστη, καθώς βάσει οικο­νο­μο­τε­χνι­κής μελέτης, που διε­ξή­χθη το 2019, έγινε σαφές πως είναι συμ­φε­ρό­τερο αυτά τα νησιά να παρα­μεί­νουν αυτό­νομα ηλε­κτρικά συστή­ματα, παρά να δια­συν­δε­θούν με το ηπει­ρω­τικό σύστημα, λόγω κόστους.

Απο­θή­κευση ενέρ­γειας, ευέ­λι­κτες μορφές παρα­γω­γής, έξυπνες δικτυα­κές υπο­δο­μές

Στον χαι­ρε­τι­σμό του ο Αντι­πρό­ε­δρος της ΡΑΑΕΥ και Προ­ε­δρεύων του Κλάδου Ενέρ­γειας, Δημή­τρης Φούρ­λα­ρης χαρα­κτή­ρισε τη μεγι­στο­ποί­ηση της διείσ­δυ­σης των ΑΠΕ στα νησιω­τικά συστή­ματα ως ένα από τα πιο κρίσιμα ζητή­ματα της ενερ­γεια­κής στρα­τη­γι­κής και σημεί­ωσε πως η ΡΑΑΕΥ έχει κεντρικό ρόλο στη δια­μόρ­φωση του ρυθ­μι­στι­κού πλαι­σίου που επι­τρέ­πει τη βιώσιμη ανά­πτυξη των ΑΠΕ, εξα­σφα­λί­ζο­ντας τη στα­θε­ρό­τητα και την ασφά­λεια του ενερ­γεια­κού συστή­μα­τος. «Είναι σαφές ότι πρέπει να προ­χω­ρή­σουμε ακόμη πιο γρήγορα. Τα περι­θώ­ρια ισχύος για νέες ΑΠΕ σε αρκετά νησιά είναι περιο­ρι­σμένα λόγω τεχνι­κών και περι­βαλ­λο­ντι­κών παρα­μέ­τρων, αλλά και εξαι­τίας της ανάγκης να δια­σφα­λι­στεί η αξιό­πι­στη λει­τουρ­γία των ηλε­κτρι­κών συστη­μά­των και η ευστά­θεια του δικτύου. Οφεί­λουμε να αξιο­ποι­ή­σουμε κάθε δια­θέ­σιμη τεχνο­λο­γική λύση, όπως την απο­θή­κευση ενέρ­γειας και τις έξυπνες δικτυα­κές υπο­δο­μές, ώστε να επι­τρέ­ψουμε την περαι­τέρω διείσ­δυση τους» τόνισε υπο­γραμ­μί­ζο­ντας πως χρειά­ζε­ται διά­λο­γος, δια­φά­νεια και συνερ­γα­σία με τις τοπικές κοι­νω­νίες.

Ωστόσο περιο­ρι­σμένα είναι τα περι­θώ­ρια δια­σύν­δε­σης ισχύος για νέες συν­δέ­σεις ΑΠΕ σε πολλά από τα μη δια­συν­δε­μένα νησιά, λόγω τεχνο­λο­γι­κών και περι­βαλ­λο­ντι­κών παρα­μέ­τρων και εξαι­τίας της ανάγκης να δια­σφα­λι­στεί η αξιό­πι­στη λει­τουρ­γία των ηλε­κτρι­κών συστη­μά­των και η ευστά­θεια του ηλε­κτρι­κού δικτύου, επι­σή­μανε ο αντι­πρό­ε­δρος της ΡΑΑΕΥΥ Δημή­τρης Φούρ­λα­ρης.

-«Οφεί­λουμε να αξιο­ποι­ή­σουμε κάθε δια­θέ­σιμη τεχνο­λο­γική λύση – απο­θή­κευση ενέρ­γειας, ευέ­λι­κτες μορφές παρα­γω­γής, έξυπνες δικτυα­κές υποδομές- για την περαι­τέρω διείσ­δυση των ΑΠΕ. Το σπου­δαιό­τερο όμως είναι ότι η ενερ­γειακή μετά­βαση δεν μπορεί να επι­τευ­χθεί χωρίς τη συναί­νεση και τη στήριξη των τοπικών κοι­νω­νιών», τόνισε και συμπλή­ρωσε πως τα και­νο­τόμα έργα, πιλο­τικά και εμβλη­μα­τικά, που έχουν ήδη γίνει σε νησιά, «μας έχουν ήδη απο­δεί­ξει ότι η συν­δυα­στική αξιο­ποί­ηση των ΑΠΕ με απο­θή­κευση ενέρ­γειας και των έξυπνων δικτύων μπορεί να εξα­σφα­λί­σει καθαρή, αξιό­πι­στη και οικο­νο­μικά απο­δο­τική ενέρ­γεια. Αυτά τα παρα­δείγ­ματα πρέπει να γίνουν πυξίδα για την ευρύ­τερη εφαρ­μογή βιώ­σι­μων ενερ­γεια­κών λύσεων σε όλη τη χώρα».

Το παρά­δειγμα της Χίου, ο «βραχνάς» του ενερ­γεια­κού χώρου και η ενερ­γειακή δημο­κρα­τία

«Στο θέμα των δια­συν­δέ­σεων πρέπει να πάμε στοι­χι­σμέ­νοι και με έναν βημα­τι­σμό, ηπει­ρω­τική και νησιω­τική Ελλάδα, γιατί αυτή είναι η ενερ­γειακή δημο­κρα­τία. Υπάρχει χάσμα και πρέπει μαζί να το κλεί­σουμε, για αυτό είναι απα­ραί­τητη η όσο το δυνατόν πιο ταχεία δια­σύν­δεση με τον εθνικό κορμό. Ένα νησί όπως η Χίος, που έχει κουλ­τούρα και παρά­δοση και θέλει τις ΑΠΕ εδώ και δεκα­ε­τίες, έχει σήμερα εγκλω­βι­στεί, γιατί δεν υπάρχει (ελεύ­θε­ρος) ενερ­γεια­κός χώρος. Η ενερ­γειακή μετά­βαση, η διείσ­δυση των ΑΠΕ και η απαν­θρα­κο­ποί­ηση των νησιω­τι­κών ηλε­κτρι­κών συστη­μά­των απο­τε­λούν κρί­σι­μες προ­κλή­σεις. Τα περισ­σό­τερα από τα νησιά εξα­κο­λου­θούν να εξαρ­τώ­νται από εισα­γό­μενα ορυκτά καύσιμα για την παρα­γωγή ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας» σημεί­ωσε ο δήμαρ­χος Χίου Ιωάννης Μαλαφής.

«Επί δεκα­ε­τίες ζητάμε θεσμο­θε­τη­μένο ενερ­γειακό χώρο. Φυσιο­λο­γικά και δημο­κρα­τικά θα έπρεπε να είχε θεσμο­θε­τη­θεί για τους ΟΤΑ ζωτικός ενερ­γεια­κός χώρος, για να κατα­πο­λε­μεί­ται η ενερ­γειακή φτώχεια. Το αίτημα αυτό το ακούν όλες οι κυβερ­νή­σεις με τον ίδιο τρόπο: δεν το ακούν (…)Για να υπάρχει κοι­νω­νική συναί­νεση (στις επεν­δύ­σεις ΑΠΕ) πρέπει να δοθεί ζωτικός ενερ­γεια­κός χώρος στους ΟΤΑ, για να μπο­ρέ­σουν να πείσουν την κοι­νω­νία για τη συμ­με­το­χι­κό­τητα και να μπο­ρέ­σουν να γίνουν μεγάλες επεν­δύ­σεις. Αυτό είναι το πρώτο βήμα, για να γίνει σωστά το δεύτερο» υπο­στή­ριξε.

Κατά τον κ. Μαλαφή, η μεγι­στο­ποί­ηση της διείσ­δυ­σης των ΑΠΕ στη Χίο, το πέμπτο μεγα­λύ­τερο νησί της Ελλάδας με έκταση 842 τετρα­γω­νικά χιλιό­με­τρα και ακτο­γραμμή 213 χλμ, δεν είναι απλά ένα τεχνικό ζήτημα, αλλά ένα στρα­τη­γικό βήμα για τη μείωση των εκπο­μπών αερίων του θερ­μο­κη­πίου και του κόστους ενέρ­γειας, τη βιώσιμη ανά­πτυξη και την προ­στα­σία περι­βάλ­λο­ντος.

«Το 2023 είχαμε παρα­γωγή περίπου 185.000 ΜWh (μεγα­βα­τώ­ρες), εκ των οποίων το 83% προ­έρ­χε­ται από το εργο­στά­σιο της ΔΕΗ και το 17% από ΑΠΕ, την ίδια στιγμή που στην υπό­λοιπη Ελλάδα, τη δια­συν­δε­μένη, ο μέσος όρος ήταν 57% από ΑΠΕ. Με τόσο μεγάλο χάσμα δεν κατα­πο­λε­μάς την ενερ­γειακή φτώχεια, ούτε πετυ­χαί­νεις ενερ­γειακή δημο­κρα­τία (…) Και βεβαίως το κόστος της ενέρ­γειας ήταν (για τη Χίο) 262 ευρώ/μεγα­βα­τώρα, ενώ ο μέσος όρος στην υπό­λοιπη Ελλάδα ήταν 120 ευρώ», υπο­γράμ­μισε και πρό­σθεσε πως η μεγα­λύ­τερη διείσ­δυση των ΑΠΕ δεν απαιτεί μόνο τεχνι­κές λύσεις αλλά και εφαρ­μογή κατάλ­λη­λων πολι­τι­κών για την προ­σέλ­κυση επεν­δύ­σεων.

Η Διευ­θύ­ντρια Δια­χεί­ρι­σης Νήσων της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ, Θεοδώρα Πατσάκα, τόνισε ότι τα προ­βλή­ματα στα μη Δια­συν­δε­δε­μένα νησιά είναι σημα­ντικά, γι’ αυτό και χρειά­ζε­ται συνερ­γα­σία πολλών παρα­γό­ντων για να δοθούν λύσεις και να επι­σπευ­σθούν οι δια­γω­νι­σμοί. Ανέφερε ότι ο ΔΕΔΔΗΕ συμ­βάλ­λει με τον καλύ­τερο τρόπο βάσει των δικών του αρμο­διο­τή­των και είπε ότι είναι σε εξέλιξη πρό­γραμμα που έχει στόχο να εισα­χθούν στο σύστημα πιο μικρές και πιο ευέ­λι­κτες μονάδες ώστε να μπουν ΑΠΕ στα νησιά.

Ο Διευ­θύ­νων Σύμ­βου­λος του ΔΑΦΝΗ ΑΟΤΑ ΑΕ, Κώστας Κομνη­νός, υπο­γράμ­μισε το γεγονός ότι υπήρχε και υπάρχει απο­σπα­σμα­τι­κό­τητα, ανα­βλη­τι­κό­τητα και  ατολμία για πολλά χρόνια στη χώρα σε ό,τι αφορά στην υλο­ποί­ηση έργων που αφορούν το πρα­σί­νι­σμα των νησιών και θα έπρεπε η χώρα μας να έχει κάνει βήματα πιο γοργά και πιο γενναία. Επι­σή­μανε ότι η τρέ­χουσα πρω­το­βου­λία GRecoislands απο­τε­λεί μια ευκαι­ρία η οποία δεν θα πρέπει να πάει χαμένη και ανέ­δειξε την κρι­σι­μό­τητα της ενερ­γούς συμ­με­το­χής των Δήμων και τοπικών κοι­νω­νιών στο σχε­δια­σμό και στην υλο­ποί­ηση σχε­τι­κών στρα­τη­γι­κών και έργων.

Ο Εκπρό­σω­πος της Γενικής Γραμ­μα­τείας ΕΣΠΑ, Κων­στα­ντί­νος Βλάχος, σημεί­ωσε: «H Γενική Γραμ­μα­τεία ΕΣΠΑ προωθεί την  πρω­το­βου­λία «GRecoIslands» με σκοπό τον ολι­στικό μετα­σχη­μα­τι­σμό των νησιών ως πρότυπο βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης, ανθε­κτι­κής στις κρίσεις. Η πρω­το­βου­λία αυτή θέτει στο επί­κε­ντρο τη μετά­βαση σε πιο «πράσινα» νησιά, με επαρκή και ασφαλή ενέρ­γεια από ανα­νε­ώ­σι­μες πηγές, προσιτή σε όλους τους πολίτες. Στο πλαίσιο αυτό, χαι­ρε­τί­ζουμε την Ημερίδα της ΡΑΑΕΥ στην οποία ανα­δει­κνύ­ε­ται η σπου­δαιό­τητα της συμπλη­ρω­μα­τι­κό­τη­τας του προ­γραμ­μα­τι­σμού των ενερ­γειών μεταξύ των εμπλε­κό­με­νων φορέων αλλά και του κατάλ­λη­λου συντο­νι­σμού των δια­θέ­σι­μων εργα­λείων για την απο­τε­λε­σμα­τική επί­τευξη των κοινών στόχων, για την ανα­πτυ­ξιακή προ­ο­πτική των νησιών μας».

Πηγή: ecopress.gr