Πρωτογενής τομέας: Προ των πυλών η σύσταση Ευρωπαϊκού Ειδικού Ταμείου για τις συνέπειες από φυσικές καταστροφές

Λύσεις στα προ­βλή­ματα που έχουν προ­κύ­ψει από τις επι­πτώ­σεις της κλι­μα­τι­κής κρίσης ζητούν από τους υπεύ­θυ­νους των Βρυ­ξελ­λών ολοένα και περισ­σό­τερα Κράτη-Μέλη των «27».

Τα έντονα καιρικά φαι­νό­μενα που έχουν πλήξει πολλές περιο­χές της Ευρώπης, έχουν προ­κα­λέ­σει σημα­ντι­κές ζημιές σε μεγάλες εκτά­σεις του κοι­νο­τι­κού γεωρ­γι­κού τομέα, κατα­στρέ­φο­ντας εκτός από καλ­λιέρ­γειες και γεωρ­γικό εξο­πλι­σμό πολλών εκα­το­ντά­δων εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ.

Χαρα­κτη­ρι­στικά παρα­δείγ­ματα είναι ο «Ντάνιελ» που έπληξε τη Θεσ­σα­λία, οι κατα­στρο­φές στην Ιταλία και συγκε­κρι­μένα στην Εμίλια – Ρομάνα αλλά και οι πρό­σφα­τες πλημ­μύ­ρες στην Ισπανία, στην περι­φέ­ρεια της Βαλέν­θια.

Μέσα σε όλα αυτά, θα πρέπει να προ­στε­θεί και η σημα­ντική απώλεια εισο­δή­μα­τος με την οποία βρί­σκο­νται αντι­μέ­τω­ποι αγρότες και κτη­νο­τρό­φοι, και την οποία πολλές φορές τα πλητ­τό­μενα Κράτη-Μέλη καλού­νται να καλύ­ψουν, επι­βα­ρύ­νο­ντας έτσι τους κρα­τι­κούς τους προ­ϋ­πο­λο­γι­σμούς.

«Η κλι­μα­τική αλλαγή έχει αυξήσει την ένταση και τη συχνό­τητα των δυσμε­νών φαι­νο­μέ­νων στην Ευρώπη. Η Ελλάδα βιώνει τις κατα­στρο­φι­κές της επι­πτώ­σεις και σαφώς υπο­στη­ρί­ζει, όπως και άλλα Κράτη Μέλη, την ανάγκη για μια Ευρω­παϊκή στρα­τη­γική προ­σαρ­μο­γής στην κλι­μα­τική αλλαγή, ειδικά στον αγρο­τικό τομέα» δήλωσε στο Αθη­ναϊκό – Μακε­δο­νικό Πρα­κτο­ρείο Ειδή­σεων ο Γενικός Γραμ­μα­τέας Αγρο­τι­κής Πολι­τι­κής και Διεθνών Σχέσεων του υπουρ­γείου Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης & Τρο­φί­μων, Κώστας Μπα­γι­νέ­τας και πρό­σθεσε «η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή οφείλει να προβεί σε έναν σχε­δια­σμό που θα καλύ­πτει τόσο την πρόληψη και την προ­σαρ­μογή στις κλι­μα­τι­κές αλλαγές, όσο και στην άμεση αντι­με­τώ­πιση των συνε­πειών σε περι­πτώ­σεις κατα­στρο­φών από ακραία καιρικά φαι­νό­μενα».

Κατά τις τελευ­ταίες συνε­δριά­σεις των υπουρ­γών Γεωρ­γίας της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, έχουν γίνει συζη­τή­σεις αντι­με­τώ­πι­σης αυτών των ζητη­μά­των και στο «τραπέζι» έχει πέσει η σύσταση ενός Ευρω­παϊ­κού Ειδικού Ταμείου για την αντι­με­τώ­πιση των συνε­πειών στον πρω­το­γενή τομέα από τις φυσικές κατα­στρο­φές.

Μεγα­λύ­τερη βαρύ­τητα προς αυτή την κατεύ­θυνση δίνουν ιδιαί­τερα οι χώρες της Μεσο­γείου, όπως η Ελλάδα, η Ισπανία, η Ιταλία, η Κύπρος κ.α., οι οποίες έχουν πληγεί δυσα­νά­λογα από τις επι­πτώ­σεις της κλι­μα­τι­κής κρίσης.

Η Ελλάδα, όπως έχει δηλώσει δια στό­μα­τος του υπουρ­γού Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και Τρο­φί­μων, Κώστα Τσιάρα κατά την συμ­με­τοχή της χώρας μας στην ομάδα MED9 (Μεσο­γειακά κράτη-μέλη της Ε.Ε.), είναι θετική στη δημιουρ­γία ενός τέτοιου εργα­λείου από την Ε.Ε.

Ίδια είναι η θέση που έχει δια­τυ­πώ­σει ο κ. Τσιάρας και κατά τη διάρ­κεια των συνα­ντή­σεων που είχε με το νέο Ευρω­παίο Επί­τροπο για τη Γεωργία, Κριστόφ Χάνσεν, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι κάτι τέτοιο θα δώσει μεγάλη «ανάσα» στους πλη­γέ­ντες παρα­γω­γούς και θα τους βοη­θή­σει να «ξανα­πα­τή­σουν στα πόδια τους».

«Τα υπάρ­χο­ντα μέσα και εργα­λεία για τη δια­χεί­ριση ων κρίσεων δεν είναι αρκετά ευέ­λι­κτα ή απο­τε­λε­σμα­τικά, διότι δεν σχε­διά­στη­καν για την αντι­με­τώ­πιση επι­πτώ­σεων που σχε­τί­ζο­νται με την κλι­μα­τική αλλαγή», τονίζει ο κ. Μπα­γι­νέ­τας.

Οι λύσεις που προ­τεί­νο­νται

Προς αυτή την κατεύ­θυνση κινή­θη­καν και οι ενέρ­γειες του κ. Τσιάρα κατά το πρό­σφατο Συμ­βού­λιο των υπουρ­γών Γεωρ­γίας. Εκεί, σε συνερ­γα­σία με τον Κύπρια ομόλογό του, Μαρία Πανα­γιώ­του αλλά και με άλλους Ευρω­παί­ους υπουρ­γούς, κυρίως της Μεσο­γείου, ζήτησαν να υπάρξει ειδικό Ταμείο για την αντι­με­τώ­πιση των συνε­πειών στον πρω­το­γενή τομέα από τις φυσικές κατα­στρο­φές.

Κάτι τέτοιο είχε τονι­στεί και κατά την επί­σκεψη της κ. Πανα­γιώ­του στην Ελλάδα τον Νοέμ­βριο, με τις δυο πλευρές να «κρούουν τον κώδωνα του κιν­δύ­νου» για τις επι­πτώ­σεις της κλι­μα­τι­κής κρίσης, και τα προ­βλή­ματα που αυτή δημιουρ­γεί στις δύο χώρες αλλά, τονί­ζο­ντας ότι θα ανα­ζη­τη­θούν λύσεις για την αντι­με­τώ­πισή τους σε ευρω­παϊκό επίπεδο.

Ο γ.γ. του ΥΠΑΑΤ, όπως είπε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, «το Ευρω­παϊκό αυτό πλαίσιο θα πρέπει να περι­λαμ­βά­νει ευέ­λι­κτους κανόνες στη δια­χεί­ριση των Παρεμ­βά­σεων της ΚΑΠ, αλλά και εργα­λεία μετρια­σμού των κιν­δύ­νων, όπως στήριξη της και­νο­το­μίας και των στο­χευ­μέ­νων επεν­δύ­σεων» ενώ «όσον αφορά στα χρη­μα­το­δο­τικά μέσα και λαμ­βά­νο­ντας υπόψη τις περιο­ρι­σμέ­νες δημο­σιο­νο­μι­κές δυνα­τό­τη­τες αρκετών Κρατών Μελών, η ευε­λι­ξία στη μετα­φορά ενω­σια­κών πόρων, η βελ­τί­ωση της συνερ­γα­σίας μεταξύ των Ευρω­παϊ­κών χρη­μα­το­δο­τι­κών ταμείων και η ενί­σχυση του γεωρ­γι­κού απο­θε­μα­τι­κού κρίσης ή η δημιουρ­γία ενός νέου ειδικού Ταμείου με ξεχω­ρι­στή χρη­μα­το­δό­τηση, μπορούν να απο­τε­λέ­σουν μέρος της λύσης».

Προς αυτή την κατεύ­θυνση, αλλά και των στόχων που τέθηκαν, τόσο οι δύο υπουρ­γοί όσοι και ομό­λο­γοί τους προ­τεί­νουν μεταξύ άλλων:

* Δημιουρ­γία μηχα­νι­σμού πιστώ­σεων για την άμεση ανα­κού­φιση πλη­γέ­ντων από φυσικές κατα­στρο­φές, απόρ­ροια της κλι­μα­τι­κής αλλαγής.

* ‘Ανοιγμα γραμμής πιστώ­σεων για την ανα­βάθ­μιση ή/και τη δημιουρ­γία υπο­δο­μών σε εθνικό επίπεδο, σε περι­φε­ρειακό επίπεδο και σε επίπεδο εκμε­ταλ­λεύ­σεων.

* Διε­ρεύ­νηση πιθανών αντα­πο­δο­τι­κών ωφε­λειών προς αγρότες που εφαρ­μό­ζουν πρό­σθετα μέτρα για την αντι­με­τώ­πιση των ανωτέρω προ­βλη­μά­των. Μέτρα που δεν θα σχε­τί­ζο­νται με τα οικο­λο­γικά προ­γράμ­ματα αλλά θα είναι προς την κατεύ­θυνση επί­τευ­ξης των πολι­τι­κών της ένωσης. Έμφαση πρέπει να δίδεται στο δια­φυ­γόν εισό­δημα των αγροτών, λόγω της ανά­λη­ψης αυτών των πρω­το­βου­λιών.

* Πρόταση της Ιταλίας για δυνα­τό­τητα αντα­σφά­λι­σης σε ενω­σιακό επίπεδο, προ­κει­μέ­νου τα ασφα­λι­στικά προ­ϊ­ό­ντα να κατα­στούν πιο ελκυ­στικά.

Με την ΚΑΠ 2027 οι αλλαγές;

Πάντως, όπως τόνισαν στο Αθη­ναϊκό – Μακε­δο­νικό Πρα­κτο­ρείο Ειδή­σεων στελέχη του υπουρ­γείου Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και Τρο­φί­μων, οι όποιες αλλαγές αλλά και μια ενδε­χό­μενη σύσταση του Ειδικού Ταμείου πάει για μετά το 2027, όταν θα εφαρ­μο­στεί η νέα Κοινή Αγρο­τική Πολι­τική.

«Το νέο Ταμείο, εάν αυτό γίνει, θα τεθεί σε λει­τουρ­γία μετά το 2027 και αφού πρώτα ανα­κοι­νω­θεί ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός της Κοινής Αγρο­τι­κής Πολι­τι­κής» είπαν στο Αθη­ναϊκό – Μακε­δο­νικό Πρα­κτο­ρείο Ειδή­σεων.

Όπως ανέ­φε­ραν σήμερα, η ΚΑΠ 2023-2027 προ­βλέ­πει γεωρ­γικό απο­θε­μα­τικό, που έχει προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 450 εκατ. ευρώ, ο οποίος καλύ­πτει ζημιές από φυσικές κατα­στρο­φές, για κάθε έτος εφαρ­μο­γής της. Αξίζει να σημειω­θεί ότι τα εν λόγω χρήματα όμως, παρα­κρα­τού­νται από τους πόρους που έχουν τα Κράτη-Μέλη δια­θέ­σιμα προς διάθεση, με ό,τι και αν αυτό συνε­πά­γε­ται.

Πάντως, στις συζη­τή­σεις που βρί­σκο­νται σε εξέλιξη για τη Κοινή Αγρο­τική μετά το 2027, έχει προ­τα­θεί η διε­ρεύ­νηση των εξής προ­τά­σεων:

– Ενί­σχυση του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού της ΚΑΠ και αύξηση του ύψους του γεωρ­γι­κού απο­θε­μα­τι­κού.

– Ευε­λι­ξία με μετα­φορά πόρων από άλλα ταμεία της Ε.Ε. στην περί­πτωση μη απορ­ρό­φη­σης των κον­δυ­λίων, όπως στην περί­πτωση της Περι­φε­ρεια­κής Στή­ρι­ξης Έκτα­κτης Ανάγκης για την Ανα­συ­γκρό­τηση (RESTORE) και του Ευρω­παϊ­κού Γεωρ­γι­κού Ταμείου Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης (ΕΓΤΑΑ)

– Δημιουρ­γία νέου Ταμείου, δια­χεί­ρι­σης των διαρκών κρίσεων για απο­κλει­στική κάλυψη των ζημιών στην αγρο­τική παρα­γωγή, με βάση το ταμείο δια­χεί­ρι­σης της παν­δη­μίας COVID ή κατά το πρότυπο του Ταμείου Αλλη­λεγ­γύης

– Στήριξη της πρό­τα­σης της Κρο­α­τίας και της Σλο­βε­νίας που είχε υπο­βλη­θεί στο Συμ­βού­λιο Υπουρ­γών Γεωρ­γίας και Αλιείας (Οκτώ­βριος 2023) για Ad hoc αντι­με­τώ­πιση κρίσεων με χρήση του 2% (έως και 5%) του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού της ΚΑΠ

– Δημιουρ­γία 3ου Πυλώνα κλι­μα­τι­κής αλλαγής στο πλαίσιο της ΚΑΠ

– Ταμείo που ανα­φέ­ρε­ται στον Στρα­τη­γικό Διάλογο για τη Γεωργία (Temporary Just Transition Fund), προ­σω­ρινό Ταμείο Δίκαιης Μετά­βα­σης εκτός της Κοινής Γεωρ­γι­κής Πολι­τι­κής, με κινη­το­ποί­ηση δημό­σιων και ιδιω­τι­κών κεφα­λαίων και τη συμ­με­τοχή της Ευρω­παϊ­κής Τρά­πε­ζας Επεν­δύ­σεων.

Πηγή: newmoney.gr