Πόσο κοστίζει το ταξίδι στα νησιά

Αυ­ξη­μέ­να λει­τουρ­γι­κά και μι­σθο­λο­γι­κά κόστη δια­τη­ρούν τις τιμές των ακτο­πλοϊ­κών ει­σι­τη­ρί­ων σε υψηλά επί­πε­δα, απρό­σι­τα για πολ­λούς Ελ­λη­νες που θέ­λουν να τα­ξι­δέ­ψουν προς τα νησιά. Είναι ίσως χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό ότι για να τα­ξι­δέ­ψει μία τε­τρα­με­λής οι­κο­γέ­νεια με δύο ανή­λι­κα παι­διά τον Αύ­γου­στο στη Σύρο και να επι­στρέ­ψει στον Πει­ραιά χρειά­ζε­ται 231 ευρώ με συμ­βα­τι­κό πλοίο και 508 ευρώ με τα­χύ­πλοο. Η ίδια οι­κο­γέ­νεια για να πάει στο Ηρά­κλειο με κα­μπί­να χρειά­ζε­ται 642 ευρώ, ενώ αν πάρει μαζί και το Ι.Χ., το κό­στος με­τά­βα­σης με επι­στρο­φή ξε­περ­νά­ει τον κα­τώ­τα­το κα­θα­ρό μισθό στην Ελ­λά­δα.

Τα κόστη εν τω με­τα­ξύ εκτο­ξεύ­ο­νται στα εν­δο­κυ­κλα­δι­κά δρο­μο­λό­για με τα­χύ­πλοα. Το απλό δρο­μο­λό­γιο χωρίς επι­στρο­φή από τη Μήλο στην Αμορ­γό σε οι­κο­νο­μι­κή θέση κο­στί­ζει 105 ευρώ το άτομο, ενώ από τη Μήλο προς τη Σα­ντο­ρί­νη 93,70 ευρώ. Το τα­ξί­δι για ένα άτομο χωρίς επι­στρο­φή από τη Νάξο στη Φο­λέ­γαν­δρο με τα­χύ­πλοο τον Αύ­γου­στο κο­στο­λο­γεί­ται στα 76,70 ευρώ, ενώ με συμ­βα­τι­κό πλοίο που εκτε­λεί άγονη γραμ­μή με πολ­λές στά­σεις και μπο­ρεί να εξυ­πη­ρε­τή­σει αυτή τη με­τά­βα­ση, μόλις 10 ευρώ. Και κάπου εδώ φαί­νε­ται και το όφε­λος που μπο­ρεί να έχει η ορ­θο­λο­γι­κή χρήση των επι­δο­τή­σε­ων των συμ­βά­σε­ων δη­μό­σιας υπη­ρε­σί­ας, των λε­γο­μέ­νων άγο­νων γραμ­μών.

Αν και για τους νη­σιώ­τες το υψηλό κό­στος με­τριά­ζε­ται από τις επι­δο­τή­σεις του με­τα­φο­ρι­κού ισο­δυ­νά­μου, και για τον ευ­ρύ­τε­ρο πλη­θυ­σμό από την ύπαρ­ξη εκ­πτώ­σε­ων και προ­σφο­ρών από πλευ­ράς των ακτο­πλοϊ­κών, γε­γο­νός πα­ρα­μέ­νει ότι το κό­στος με­τά­βα­σης προς τη νη­σιω­τι­κή χώρα είναι κατά πολύ με­γα­λύ­τε­ρο από αυτό που ίσχυε προ πε­ντα­ε­τί­ας. Το πρό­βλη­μα είναι πα­νευ­ρω­παϊ­κό και σε αυτό το πλαί­σιο μά­λι­στα η Ελ­λά­δα είναι η χώρα με τα φθη­νό­τε­ρα κόστη ακτο­πλοϊ­κών με­τα­φο­ρών στη Με­σό­γειο και 11η στη λίστα με το μέσο κό­στος ακτο­πλοϊ­κής με­τα­φο­ράς ανά 100 χι­λιό­με­τρα στην Ευ­ρώ­πη των «27».

Αυτό προ­κύ­πτει από πα­νευ­ρω­παϊ­κή έρευ­να της Vivanoda, μια γαλ­λι­κή δια­δι­κτυα­κή πλατ­φόρ­μα που ει­δι­κεύ­ε­ται στην ανα­ζή­τη­ση ακτο­πλοϊ­κών, λε­ω­φο­ρεια­κών, σι­δη­ρο­δρο­μι­κών και αε­ρο­πο­ρι­κών ει­σι­τη­ρί­ων. Η ελ­λη­νι­κή ακτο­πλο­ΐα πα­ρα­μέ­νει η φθη­νό­τε­ρη στη Με­σό­γειο, παρά το γε­γο­νός ότι οι συ­ντε­λε­στές ΦΠΑ βρί­σκο­νται στο 24% για τα Ι.Χ. και τα φορ­τη­γά και στο 13% για τους επι­βά­τες –προ­σω­ρι­νά–, ενώ άλλες με­σο­γεια­κές χώρες έχουν ενιαίο συ­ντε­λε­στή από 6% έως 10% στην ακτο­πλο­ΐα. Επι­πλέ­ον, μια προ­σε­κτι­κή ματιά στους δη­μο­σιευ­μέ­νους ισο­λο­γι­σμούς των με­γά­λων ελ­λη­νι­κών ακτο­πλοϊ­κών ομί­λων δεί­χνει πως τα πε­ρι­θώ­ρια κα­θα­ρού κέρ­δους τους κι­νού­νται στο 6,5% ή και χα­μη­λό­τε­ρα, την ώρα που τα αντί­στοι­χα πε­ρι­θώ­ρια σε άλλες μορ­φές με­τα­φο­ρών, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των αε­ρο­πο­ρι­κών, είναι κατά πολύ υψη­λό­τε­ρα, επι­ση­μαί­νουν από τον Σύν­δε­σμο Επι­χει­ρή­σε­ων Επι­βα­τη­γού Ναυ­τι­λί­ας (ΣΕΕΝ).

Προ­κει­μέ­νου να μπο­ρέ­σουν να γί­νουν τα ακτο­πλοϊ­κά ει­σι­τή­ρια φθη­νό­τε­ρα θα πρέ­πει κατ’ αρχάς να πα­γιω­θεί ο χα­μη­λός συ­ντε­λε­στής ΦΠΑ στους επι­βά­τες ή και να μειω­θεί πε­ραι­τέ­ρω και να εξι­σω­θεί στα νέα αυτά χα­μη­λό­τε­ρα επί­πε­δα και ο συ­ντε­λε­στής για τα Ι.Χ. και τα φορ­τη­γά, εξη­γεί μι­λώ­ντας στην «Κ» ο πρό­ε­δρος του ΣΕΕΝ Διο­νύ­σης Θε­ο­δω­ρά­τος.

Αν τα λει­τουρ­γι­κά κόστη και οι συ­ντε­λε­στές ΦΠΑ κρα­τούν τα ει­σι­τή­ρια ακρι­βά στα συμ­βα­τι­κά πλοία που δου­λεύ­ουν όλο τον χρόνο, τότε γιατί είναι ακρι­βά και τα ει­σι­τή­ρια των τα­χυ­πλό­ων που δρο­μο­λο­γού­νται μόλις για λί­γους μήνες το κα­λο­καί­ρι; Για την πε­ρί­πτω­ση αυτή οι ακτο­πλοϊ­κές που δρα­στη­ριο­ποιού­νται κυ­ρί­ως με τέ­τοια πλοία, προ­τάσ­σουν την αυ­ξη­μέ­νη ζή­τη­ση των κα­λο­και­ρι­νών μηνών και, οξύ­μω­ρο ίσως, το γε­γο­νός ότι είναι ιδιαί­τε­ρα πε­ριο­ρι­σμέ­νη η σεζόν τους.

«Με συ­νο­λι­κό δεί­κτη μέσης τιμής ακτο­πλοϊ­κής με­τά­βα­σης 62 ευρώ ανά 100 χι­λιό­με­τρα, η Ελ­λά­δα έχει μέ­τριο κό­στος σε σύ­γκρι­ση με άλλες ευ­ρω­παϊ­κές χώρες», εξη­γεί στην «Κ» ο ιδρυ­τής και επι­κε­φα­λής της γαλ­λι­κής πλατ­φόρ­μας Vivanoda, Νι­κο­λά Πελιέ. Η Ελ­λά­δα αντι­προ­σω­πεύ­ει σχε­δόν το 40% των διε­λεύ­σε­ων πλοί­ων στην Ευ­ρώ­πη (προη­γεί­ται της Ιτα­λί­ας, που έχει πε­ρί­που το 27%). Κα­τα­γρά­φο­νται επί­σης κά­ποιες ακραί­ες κα­τα­στά­σεις, όπως το γε­γο­νός ότι η γραμ­μή Ιος – Κου­φο­νή­σια με τα­χύ­πλοο έχει τον υψη­λό­τε­ρο δεί­κτη τιμών στη χώρα, ενώ η γραμ­μή Μύ­κο­νος – Λή­μνος έχει τον χα­μη­λό­τε­ρο, επι­ση­μαί­νει.

Πα­ράλ­λη­λα, συμ­βαί­νουν διά­φο­ρα πα­ρά­δο­ξα: τα ει­σι­τή­ρια προς την Κρήτη, στη μία εκ των δύο εται­ρειών που εξυ­πη­ρε­τεί τη γραμ­μή –Μι­νω­ι­κές Γραμ­μές– είναι φθη­νό­τε­ρα από ό,τι τα ει­σι­τή­ρια για τη Μήλο, την οποία προ­σεγ­γί­ζει το ίδιο πλοίο πριν φτά­σει στην Κρήτη. Να ση­μειω­θεί πως ο εν­διά­με­σος σταθ­μός στη Μήλο απαλ­λάσ­σει το πλοίο από την υπο­χρέ­ω­ση αγο­ράς δι­καιω­μά­των εκ­πο­μπών διο­ξει­δί­ου του άν­θρα­κα που επι­βάλ­λε­ται για τα τα­ξί­δια προς την Κρήτη, όπως και προς την Ιτα­λία. Στοι­χεία που έδωσε στη δη­μο­σιό­τη­τα στα τέλη Μαΐου το υπουρ­γείο Ναυ­τι­λί­ας για την επι­βα­τι­κή κί­νη­ση του Πάσχα, έδει­ξαν μειώ­σεις στις τιμές των ει­σι­τη­ρί­ων έως και στο 6,6% και αφο­ρούν κυ­ρί­ως δρο­μο­λό­για προς τα Δω­δε­κά­νη­σα και τις Κυ­κλά­δες.

Η εκτί­να­ξη του λει­τουρ­γι­κού κό­στους περ­νά­ει στις τιμές των ναύ­λων

Διε­ρευ­νώ­ντας τους λό­γους για τους οποί­ους τα ακτο­πλοϊ­κά ει­σι­τή­ρια πα­ρα­μέ­νουν ακρι­βά σε σχέση με το πρό­σφα­το πα­ρελ­θόν, δια­πι­στώ­νε­ται πως πέραν των καυ­σί­μων, μια σειρά ολό­κλη­ρη από δε­δο­μέ­να του λει­τουρ­γι­κού κό­στους έχει αυ­ξη­θεί, σύμ­φω­να με τα στοι­χεία που έδωσε στην «Κα­θη­με­ρι­νή» ο Σύν­δε­σμος Επι­χει­ρή­σε­ων Επι­βα­τη­γού Ναυ­τι­λί­ας.

Κατ’ αρχάς, οι μι­σθοί και οι υπό­λοι­πες πα­ρο­χές προς τους ερ­γα­ζο­μέ­νους έχουν αυ­ξη­θεί κατά 24% από το 2021. Εν­δει­κτι­κά ανα­φέ­ρε­ται ότι ο μι­σθός ενός επί­κου­ρου (βοη­θός θα­λα­μη­πό­λου) ανέρ­χε­ται το 2024 στα 2.404 ευρώ κα­θα­ρά, από 1.931 ευρώ το 2021. Πα­ράλ­λη­λα οι τιμές ανταλ­λα­κτι­κών των μη­χα­νών των πλοί­ων έχουν αυ­ξη­θεί κατά 8%, των ανα­λω­σί­μων των μη­χα­νών κατά 25%, των ηλε­κτρο­νι­κών ανταλ­λα­κτι­κών κατά 30% ενώ τα ανα­λώ­σι­μα γέ­φυ­ρας και κα­τα­στρώ­μα­τος 16%, όσο και τα ανταλ­λα­κτι­κά και ανα­λώ­σι­μα του ξε­νο­δο­χεια­κού τμή­μα­τος. Συ­νο­λι­κά το κό­στος των ανταλ­λα­κτι­κών, των επι­σκευών και των συ­ντη­ρή­σε­ων στην ακτο­πλο­ΐα εμ­φα­νί­ζε­ται αυ­ξη­μέ­νο κατά 14% την τε­λευ­ταία τριε­τία.

Η προ­ο­πτι­κή έντα­ξης ολό­κλη­ρης της νη­σιω­τι­κής χώρας στο ευ­ρω­παϊ­κό σύ­στη­μα εμπο­ρί­ας ρύπων προ­οιω­νί­ζε­ται νέες αυ­ξή­σεις.

Πα­ράλ­λη­λα, οι 10 αυ­ξή­σεις επι­το­κί­ων των τε­λευ­ταί­ων ετών έχουν οδη­γή­σει τα χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κά κόστη, δη­λα­δή το κό­στος δα­νει­σμού, 43% υψη­λό­τε­ρα. Ανα­φο­ρι­κά με το κρί­σι­μο στοι­χείο κό­στους, αυτό των τιμών των καυ­σί­μων, ο Σύν­δε­σμος Επι­χει­ρή­σε­ων Επι­βα­τη­γού Ναυ­τι­λί­ας επι­ση­μαί­νει πως με βάση τα στοι­χεία του Απρι­λί­ου οι προ­βλέ­ψεις για το 2024 σε σχέση με το 2023 πα­ρου­σιά­ζουν αύ­ξη­ση 5,8% για το βα­ρέ­λι Brent, αύ­ξη­ση 9% για τους τύ­πους καυ­σί­μου HSFO και VLSFO (είναι οι τύποι καυ­σί­μων που χρη­σι­μο­ποιούν τα συμ­βα­τι­κά πλοία) και στα­θε­ρή ίδια τιμή για το MGO (ο τύπος καυ­σί­μου που χρη­σι­μο­ποιούν τα τα­χύ­πλοα). Ωστό­σο, σε έναν χρόνο από σή­με­ρα και ει­δι­κό­τε­ρα από την 1η Μαΐου 2025 βάσει ευ­ρω­παϊ­κού κα­νο­νι­σμού θα επι­βλη­θεί η υπο­χρε­ω­τι­κή χρήση καυ­σί­μων με μειω­μέ­νη μέ­γι­στη πε­ριε­κτι­κό­τη­τα σε θείο 0,1% (MGO και ULSFO) στη Με­σό­γειο, δη­λα­δή αύ­ξη­ση σε ση­με­ρι­νές τιμές της τάξης του 35%.

Στην εξί­σω­ση του κό­στους των ακτο­πλοϊ­κών ει­σι­τη­ρί­ων πρέ­πει να προ­στε­θεί και η προ­ο­πτι­κή έντα­ξης ολό­κλη­ρης της νη­σιω­τι­κής χώρας στο ευ­ρω­παϊ­κό σύ­στη­μα εμπο­ρί­ας ρύπων στα τέλη του 2028. Ηδη τα δρο­μο­λό­για προς Ιτα­λία επι­βα­ρύ­νο­νται με αυτό το κό­στος, μέρος του οποί­ου περ­νά­ει στους επι­βά­τες και τους με­τα­φο­ρείς, όπως άλ­λω­στε και στην Κρήτη. Η κυ­βέρ­νη­ση διά του υπουρ­γεί­ου Ναυ­τι­λί­ας και Νη­σιω­τι­κής Πο­λι­τι­κής επι­χει­ρεί να με­τριά­σει κατά το δυ­να­τόν τα κόστη με­τα­φο­ράς των νη­σιω­τών, αλλά και των επι­σκε­πτών της νη­σιω­τι­κής χώρας, αφε­νός με την αύ­ξη­ση τα τε­λευ­ταία χρό­νια των ποσών που χρη­μα­το­δο­τούν συμ­βά­σεις εκτέ­λε­σης δη­μό­σιας υπη­ρε­σί­ας, των επι­δο­τή­σε­ων δη­λα­δή για την εκτέ­λε­ση άγο­νων εμπο­ρι­κά δρο­μο­λο­γί­ων, αλλά και με το με­τα­φο­ρι­κό ισο­δύ­να­μο που δι­καιού­νται οι νη­σιώ­τες και οι νη­σιω­τι­κές επι­χει­ρή­σεις, το οποίο έχει τη μορφή επι­στρο­φής επί του κα­τα­βλη­θέ­ντος τι­μή­μα­τος του ει­σι­τη­ρί­ου.

Απαι­τεί­ται ωστό­σο –και η σχε­τι­κή ερ­γα­σία έχει ξε­κι­νή­σει– ο εξορ­θο­λο­γι­σμός των άγο­νων γραμ­μών, όπως έχει δη­λώ­σει ο υπουρ­γός Ναυ­τι­λί­ας Χρή­στος Στυ­λια­νί­δης, καθώς εκτι­μά­ται ότι ένα ση­μα­ντι­κό μέρος των επι­χο­ρη­γή­σε­ων αυτών δεν χρη­σι­μο­ποιεί­ται όσο απο­δο­τι­κά θα μπο­ρού­σε. Σε πε­ρι­πτώ­σεις μά­λι­στα στο πα­ρελ­θόν εμ­φα­νί­στη­καν επι­δο­τή­σεις σε γραμ­μές που ήταν εμπο­ρι­κά βιώ­σι­μες, ανα­φέ­ρουν χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά από το υπουρ­γείο, οι οποί­ες πλέον κα­ταρ­γή­θη­καν.

Πηγή kathimerini.gr

Ηλίας Μπέλ­λος