Τι περιλαμβάνει η δασική μεταρρύθμιση- Πώς θα γίνει η ολοκληρωμένη διαχείριση των οικοσυστημάτων της χώρας

Τη μεταρ­ρύθ­μιση για τη δια­χεί­ριση των δημό­σιων δασών ανέλυσε ο Υπουρ­γός Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας, κ. Θόδωρος Σκυ­λα­κά­κης, σήμερα (27/2) σε συνέ­ντευξη Τύπου, γνω­στο­ποιώ­ντας παράλ­ληλα τα δάση τα οποία αφορούν οι πρώτες δια­χει­ρι­στι­κές μελέτες που ανα­τί­θε­νται. Ακόμη, παρου­σί­ασε την πορεία υλο­ποί­η­σης του προ­γράμ­μα­τος προ­λη­πτι­κών καθα­ρι­σμών δασών (AntiNero), το οποίο βρί­σκε­ται σε πλήρη εξέλιξη σε πληθώρα περιο­χών της χώρας.

Η συνέ­ντευξη Τύπου πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε στο Αμφι­θέ­α­τρο του Υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας, με τη συμ­με­τοχή του Γενικού Γραμ­μα­τέα Δασών, κ. Ευστά­θιου Στα­θό­που­λου και του Γενικού Διευ­θυ­ντή Δασών και Δασικού Περι­βάλ­λο­ντος, κ. Ευάγ­γε­λου Γκου­ντούφα.

Νομο­σχέ­διο

Πιο συγκε­κρι­μένα, για τη δια­χεί­ριση των δημό­σιων δασικών οικο­συ­στη­μά­των της χώρας, όπως την περιέ­γραψε ο Υπουρ­γός Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας, λαμ­βά­νο­νται οι εξής πρω­το­βου­λίες, οι οποίες απο­τυ­πώ­νο­νται σε δια­τά­ξεις σχεδίου νόμου, που ανα­μέ­νε­ται να τεθεί το αμέσως επόμενο χρονικό διά­στημα σε δημόσια δια­βού­λευση:

Η ανάθεση της υλο­ποί­η­σης της δια­χεί­ρι­σης και της εκμε­τάλ­λευ­σης δημο­σίων δασών ή δια­χει­ρι­στι­κών μονάδων γίνεται κατόπιν δημό­σιας πρό­σκλη­σης του Υπουρ­γού Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας.

Με την πρό­σκληση προ­κη­ρύσ­σε­ται η ανάθεση της υλο­ποί­η­σης της δια­χεί­ρι­σης και της εκμε­τάλ­λευ­σης ενός ή περισ­σό­τε­ρων δασών ή μιας ή περισ­σο­τέ­ρων δια­χει­ρι­στι­κών μονάδων κατά μόνας ή από κοινού. Ο συν­δυα­σμός των δασών ή των δια­χει­ρι­στι­κών μονάδων στη­ρί­ζε­ται στην παρα­γω­γική ικα­νό­τητα αυτών, τον βαθμό δυσκο­λίας της από­λη­ψης, την από­σταση που τα χωρίζει, την πιθα­νό­τητα εκδή­λω­σης επι­κίν­δυ­νης πυρ­κα­γιάς και το έτος λήξης της διάρ­κειας των οικείων δια­χει­ρι­στι­κών μελετών.

Στην πρό­σκληση ορί­ζο­νται, μεταξύ άλλων, τα εξής:

α) οι ποσό­τη­τες και τα είδη βιο­μά­ζας που επι­τρέ­πε­ται κατ’ ανώτατο όριο να απο­λη­φθούν σύμφωνα με τις εγκε­κρι­μέ­νες δια­χει­ρι­στι­κές μελέτες,

β) οι εργα­σίες καθα­ρι­σμού δασών, τα είδη και οι ποσό­τη­τες βιο­μά­ζας που θα απο­λη­φθούν με αυτές, καθώς και ο χρο­νι­κός προ­γραμ­μα­τι­σμός υλο­ποί­η­σης αυτών των εργα­σιών,

γ) το ύψος της επι­δό­τη­σης της βιο­μά­ζας που απο­λαμ­βά­νε­ται ανά είδος και κατά περί­πτωση, και

δ) το ελά­χι­στο ποσοστό της αξίας των τιμο­λο­γίων πώλησης της απο­λη­πτό­με­νης βιο­μά­ζας, το οποίο θα απο­δο­θεί στο Δημόσιο κ.ά.

Το ύψος της εγγύ­η­σης συμ­με­το­χής ορί­ζε­ται στην πρό­σκληση και προσ­διο­ρί­ζε­ται στο 4% της προ­ϋ­πο­λο­γι­ζό­με­νης αξίας της σύμ­βα­σης.

Η ανάθεση γίνεται με απόφαση του Υπουρ­γού Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας ύστερα από εισή­γηση της επι­τρο­πής διε­νέρ­γειας του δια­γω­νι­σμού με κρι­τή­ριο την πλέον συμ­φέ­ρουσα προ­σφορά με βάση τα παρα­κάτω κρι­τή­ρια:

α) το ποσοστό βιο­μά­ζας που θα απο­λη­φθεί σε σχέση με το προ­βλε­πό­μενο στη δια­χει­ρι­στική μελέτη και τη μελέτη αντι­πυ­ρι­κής προ­στα­σίας (Συντε­λε­στής 40%)

β) το χρονικό διά­στημα υλο­ποί­η­σης των δασο­κο­μι­κών εργα­σιών συντή­ρη­σης και βελ­τί­ω­σης του δάσους που απο­βλέ­πουν στον καθα­ρι­σμό αυτού, σε σχέση με το απώτατο σχετικό όριο που θέτει η εγκε­κρι­μένη δια­χει­ρι­στική – αντι­πυ­ρική μελέτη (Συντε­λε­στής 40%)

γ) το ποσοστό της αξίας των τιμο­λο­γίων πώλησης της απο­λη­πτό­με­νης βιο­μά­ζας, το οποίο θα απο­δο­θεί στο Δημόσιο (Συντε­λε­στής 20%).

Δικαί­ωμα συμ­με­το­χής στη δια­δι­κα­σία ανά­θε­σης της υλο­ποί­η­σης της δια­χεί­ρι­σης και εκμε­τάλ­λευ­σης δημο­σίων δασών ή δια­χει­ρι­στι­κών μονάδων έχουν οι Δασικοί Συνε­ται­ρι­σμοί Εργα­σίας (ΔΑ.Σ.Ε.) που πληρούν συγκε­κρι­μέ­νες προ­ϋ­πο­θέ­σεις.

Επι­τρέ­πε­ται η σύσταση ενώσεων προ­σώ­πων με νομική προ­σω­πι­κό­τητα (Υβρι­δικά Συνερ­γα­τικά Σχήματα – Υ.Σ.Σχη.), στις οποίες μετέ­χουν ως μέρη ΔΑ.Σ.Ε. με συνο­λικό ποσοστό 50% και λοιπά φυσικά ή νομικά πρόσωπα του ιδιω­τι­κού τομέα με συνο­λικό ποσοστό 50%, με σκοπό τη δια­χεί­ριση των δασών.

Στα Υ.Σ.Σχη. μπορούν να συμ­με­τέ­χουν ΔΑ.Σ.Ε. που:

1.έχουν συστα­θεί και λει­τουρ­γούν σύμφωνα με τις ρυθ­μί­σεις του ν. 4423/2016,

2.είναι εγγε­γραμ­μέ­νες στο Μητρώο Δασικών Συνε­ται­ρι­στι­κών Οργα­νώ­σεων και Δασερ­γα­τών («ΜΗ.ΔΑ.Σ.Ο.») και δεν έχουν δια­γρα­φεί ορι­στικά ή προ­σω­ρινά και

3.δε συμ­με­τέ­χουν σε άλλο Υ.Σ.Σχη.

Τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα, εξαι­ρου­μέ­νων των ΔΑΣΕ, που συμ­με­τέ­χουν στα Υ.Σ.Σχη. πρέπει να πληρούν τις ακό­λου­θες προ­ϋ­πο­θέ­σεις:

1.έχουν ως κύριο αντι­κεί­μενο δρα­στη­ριό­τη­τας τη μετα­ποί­ηση ξυλείας και προ­ϊ­ό­ντων αυτής,

2.έχουν συστα­θεί του­λά­χι­στον πέντε έτη πριν την δημο­σί­ευση της πρό­σκλη­σης,

3.ο κύκλος εργα­σιών τους κατά τα τρία τελευ­ταία πλήρη οικο­νο­μικά έτη πριν την δημο­σί­ευση της πρό­σκλη­σης είναι αθροι­στικά ίσος ή μεγα­λύ­τε­ρος των 5.000.000 ευρώ, ο δε ειδικός κύκλος εργα­σιών που αφορά τη μετα­ποί­ηση ξυλείας και προ­ϊ­ό­ντων αυτής είναι αθροι­στικά ίσος ή μεγα­λύ­τε­ρος των 3.000.000 ευρώ και

4.δεν συμ­με­τέ­χουν σε άλλο Υ.Σ.Σχη.

Μπορούν να συμ­με­τέ­χουν στα Υ.Σ.Σχη. και νομικά πρόσωπα με οικο­νο­μι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες που επι­τρέ­πουν την αξιο­ποί­ηση της δασικής βιο­μά­ζας ως εξής:

1.για παρα­γωγή θερ­μι­κής, ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας ή ανα­νε­ώ­σι­μων αερίων από βιομάζα (βιο­ε­νέρ­γεια) είτε με σκοπό την ιδιο­κα­τα­νά­λωση είτε την πώληση της ενέρ­γειας αυτής σε τρίτους,

2.για παρα­γωγή θερ­μι­κής ενέρ­γειας με σκοπό τη διάθεση σε δίκτυα τηλε­θέρ­μαν­σης,

3.για παρα­γωγή θερ­μι­κής ενέρ­γειας με σκοπό τη διάθεση σε εφαρ­μο­γές του αγρο­βιο­μη­χα­νι­κού – αγρο­δια­τρο­φι­κού κλάδου (θερ­μο­κή­πια, ξηρα­ντή­ρια, κ.λπ.).

Το εται­ρικό κεφά­λαιο των παρα­πάνω προ­σώ­πων για να απο­κτή­σουν και να δια­τη­ρή­σουν την ιδιό­τητα τους ως μέλη στα Υ.Σ.Σχη ορί­ζε­ται σε 3.000.000 ευρώ.

Τα Υ.Σ.Σχη. και οι ΔΑ.Σ.Ε. που έχουν ανα­λά­βει τη δια­χεί­ριση και εκμε­τάλ­λευση δασών ή δια­χει­ρι­στι­κών μονάδων λαμ­βά­νουν ετήσια επι­δό­τηση με βάση τα έσοδα από τους πλει­στη­ρια­σμούς δικαιω­μά­των εκπο­μπής ρύπων ή από άλλους δημό­σιους πόρους. Το ποσό της επι­δό­τη­σης υπο­λο­γί­ζε­ται ως ποσοστό των εσόδων πώλησης της βιο­μά­ζας που απο­λαμ­βά­νε­ται πολ­λα­πλα­σια­ζό­μενο με τον συντε­λε­στή που ορί­ζε­ται ανά είδος βιο­μά­ζας σε συν­δυα­σμό με τον συντε­λε­στή δυσκο­λίας δια­χεί­ρι­σης των δασών ή δια­χει­ρι­στι­κών μονάδων που έχουν ανα­λά­βει οι παρα­πάνω φορείς. Το ύψος της επι­δό­τη­σης δεν μετα­βάλ­λε­ται μέχρι τη λήξη της διάρ­κειας της ανά­θε­σης.

Ποσοστό των καυ­σό­ξυ­λων που παρά­γο­νται από τους ανα­δό­χους της παρα­πάνω δια­δι­κα­σίας, το οποίο καθο­ρί­ζε­ται στην πρό­σκληση, δια­τί­θε­ται με χαμηλό τίμημα σε απο­δε­δειγ­μένα μόνι­μους κατοί­κους των τοπικών κοι­νο­τή­των των περιο­χών δια­χεί­ρι­σης και εκμε­τάλ­λευ­σης, με προ­τε­ραιό­τητα σε ευπα­θείς κοι­νω­νι­κές ομάδες (αντα­πο­δο­τικά οφέλη).

Ποσό που αντι­στοι­χεί σε ποσοστό 2% επί των προ του Φόρου Προ­στι­θέ­με­νης Αξίας εσόδων ενός Υ.Σ.Σχη. ή ενός ΔΑ.Σ.Ε. από τη δια­χεί­ριση των δασών δια­τί­θε­ται στους ΟΤΑ που είναι εντός ή πλησίον των οικείων περιο­χών δια­χεί­ρι­σης και εκμε­τάλ­λευ­σης. Οι ΟΤΑ αυτοί οφεί­λουν να προβούν σε αντί­στοιχη μείωση των δημο­τι­κών τελών που επι­βάλ­λουν σε βάρος των μονίμων κατοί­κων των τοπικών κοι­νο­τή­των των περιο­χών αυτών.

Το ποσό της επι­δό­τη­σης κατα­βάλ­λε­ται μετά από τον έλεγχο και την πιστο­ποί­ηση με κάθε ανα­γκαίο μέσο της βιο­μά­ζας που απο­λή­φθηκε και των ειδών αυτής, σύμφωνα με τα αντί­στοιχα τιμο­λό­για πώλησης.

Συστή­νε­ται Μητρώο Πιστο­ποι­η­μέ­νων Ελεγ­κτών που πιστο­ποιούν και βεβαιώ­νουν τις ποσό­τη­τες βιο­μά­ζας που παρά­γο­νται από κάθε ανάδοχο.

Ξεκι­νώ­ντας την ολο­κλη­ρω­μένη δια­χεί­ριση των δασικών οικο­συ­στη­μά­των, θα εκπο­νη­θούν -για πρώτη φορά στην Ελλάδα- μελέτες δια­χεί­ρι­σης δασών με επι­και­ρο­ποι­η­μέ­νες τεχνι­κές προ­δια­γρα­φές (εντός του Μαρτίου 2024 η δημο­πρά­τηση τους).

Αυτές οι πρώτες, πιλο­τι­κές, δια­χει­ρι­στι­κές μελέτες που ανα­τί­θε­νται αφορούν σε δάση που βρί­σκο­νται εντός τεσ­σά­ρων Περι­φε­ρειών της χώρας (Αττική, Στερεά Ελλάδα, Πελο­πόν­νη­σος και Δυτική Ελλάδα). Πρό­κει­ται για οκτώ συμ­βά­σεις, συνο­λι­κής επι­φά­νειας 1.395.258,99 στρεμ­μά­των και συνο­λι­κής εκτι­μώ­με­νης αξίας 2.411.422,84 ευρώ (επι­συ­νά­πτε­ται σχε­τι­κός πίνακας).

AntiNero I, II και ΙΙΙ

Τα προ­γράμ­ματα AntiNero I, II και ΙΙI είναι από τα βασι­κό­τερα «εργα­λεία» που έχει στη διάθεσή της η χώρα μας για την πρόληψη και την προ­στα­σία των δασών. Βρί­σκε­ται σε πλήρη εξέλιξη και υλο­ποιεί­ται με πόρους του Ταμείου Ανά­καμ­ψης και Ανθε­κτι­κό­τη­τας και του τακτι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού.

Στο πλαίσιο αυτών των προ­γραμ­μά­των υλο­ποιού­νται πρω­το­βου­λίες που αφορούν στη δημιουρ­γία μικτών αντι­πυ­ρι­κών ζωνών, οι οποίες έχουν πολ­λα­πλά πλε­ο­νε­κτή­ματα όπως είναι: η μείωση του κιν­δύ­νου μετά­δο­σης και εξά­πλω­σης όλων των ειδών των πυρ­κα­γιών (εδάφους, επι­φα­νείας και κόμης), αλλά και η μείωση της ταχύ­τη­τας εξά­πλω­σης πυρ­κα­γιών, της έντασης των πυρ­κα­γιών και του κιν­δύ­νου δημιουρ­γίας MEGA FIRE, σε συν­δυα­σμό με τη διευ­κό­λυνση της προ­σέγ­γι­σης των δασο­πυ­ρο­σβε­στών στην περιοχή με ασφά­λεια, όπως και της μετα­κί­νηση των πυρο­σβε­στι­κών οχη­μά­των.

Επίσης, δημιουρ­γού­νται ζώνες αμιγούς ή μικτής βλά­στη­σης με πλα­τύ­φυλλα είδη, τα οποία χαρα­κτη­ρί­ζο­νται από πιο αργή και ελεγ­χό­μενη εξά­πλωση της πυρ­κα­γιάς μέσω φυτεύ­σεων εμπλου­τι­σμού, με έμφαση σε θέσεις δασών ή δασικών εκτά­σεων χωρο­θε­τη­μέ­νων πλησίον ή σε μίξη με οικι­στι­κές περιο­χές.

Ακόμη, πραγ­μα­το­ποιού­νται εργα­σίες όπως: καθα­ρι­σμοί δασών και δασικών εκτά­σεων, συντή­ρηση του δασικού οδικού δικτύου και των αντι­πυ­ρι­κών ζωνών κ.λπ.

Ειδι­κό­τερα, ανά πρό­γραμμα, υλο­ποι­ή­θη­καν οι εξής πρω­το­βου­λίες:

AntiNero I

Πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν καθα­ρι­σμοί 52.000 στρ., έγιναν εργα­σίες για τη βελ­τί­ωση και τη συντή­ρηση του δασικού οδικού δικτύου 12.600 χλμ., καθώς και για τη βελ­τί­ωση και τη συντή­ρηση αντι­πυ­ρι­κών ζωνών 2.000 χλμ. Επι­πρό­σθετα, δια­τέ­θηκε δωρεάν ξυλεία σε χιλιά­δες κατοί­κους ανά περιοχή και εκπο­νή­θη­καν σχέδια αντι­πυ­ρι­κής προ­στα­σίας για 39 κρίσιμα δασικά οικο­συ­στή­ματα συνο­λι­κής έκτασης άνω των 42 εκατ. στρ.

AntiNero II

Έλαβαν χώρα καθα­ρι­σμοί 65.000 στρ., βελ­τιώ­θηκε και συντη­ρή­θηκε δασικό οδικό δίκτυο 20.000 χλμ., καθώς και αντι­πυ­ρι­κές ζώνες 1.000 χλμ., δια­τέ­θηκε δωρεάν ξυλεία σε χιλιά­δες κατοί­κους ανά περιοχή.

AntiNero III

Πρό­κει­ται για ένα πρό­γραμμα που βρί­σκε­ται σε εξέλιξη και αφορά σε καθα­ρι­σμούς δασών 71.058 στρμ., στη βελ­τί­ωση και στη συντή­ρηση δασικού οδικού δικτύου 103.741 στρ. όπως επίσης στη βελ­τί­ωση και στη συντή­ρηση αντι­πυ­ρι­κών ζωνών 21.197 χλμ., αλλά και στη δημιουρ­γία μικτών αντι­πυ­ρι­κών ζωνών 65.357 στρ.

«Η προ­σαρ­μογή στην κλι­μα­τική κρίση απαιτεί, πρω­τί­στως, εγρή­γορση -καθώς ο χρόνος δεν είναι με το μέρος μας- και οργα­νω­μένο σχέδιο με έμφαση στα έργα πρό­λη­ψης. Με στόχο την ολο­κλη­ρω­μένη δια­χεί­ριση των δασικών οικο­συ­στη­μά­των της χώρας, λαμ­βά­νουμε ένα πλέγμα από σημα­ντι­κές πρω­το­βου­λίες. Η δασική μεταρ­ρύθ­μιση, η οποία συμπε­ρι­λαμ­βά­νε­ται σε προ­ω­θού­μενο νομο­σχέ­διο του Υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας -που ανα­μέ­νε­ται να τεθεί, προ­σε­χώς, σε δημόσια διαβούλευση- θα συμ­βάλ­λει, δρα­στικά, στη μείωση των κιν­δύ­νων πυρ­κα­γιάς», δήλωσε ο Θόδωρος Σκυ­λα­κά­κης Υπουρ­γός Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας.

«Ήδη έχουμε προσ­διο­ρί­σει τα δάση για τα οποία ανα­θέ­τουμε τις πρώτες δια­χει­ρι­στι­κές μελέτες. Και όλα αυτά, ενώ το πρό­γραμμα AntiNero βρί­σκε­ται σε πλήρη εξέλιξη, με τους προ­λη­πτι­κούς καθα­ρι­σμούς που έχουν ήδη ολο­κλη­ρω­θεί να υπερ­βαί­νουν τα 113.380 στρέμ­ματα. Καθα­ρι­σμοί περί τα 2.285 στρέμ­ματα είναι σε εξέλιξη και πρό­σθε­τοι, άνω των 71.000 στρεμ­μά­των, συμπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται στις προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νες εργα­σίες. Ταυ­τό­χρονα, τελού­νται έργα που αφορούν σε βελ­τί­ωση και συντή­ρηση δασικού οδικού δικτύου και αντι­πυ­ρι­κών ζωνών και δια­τί­θε­ται δωρεάν ξυλεία σε χιλιά­δες κατοί­κους στις περιο­χές παρέμ­βα­σης».

Πηγή: Reporter.gr