Ηχορρύπανση και άλλα τινά

Από τον φι­λό­λο­γο κ. Χρί­στο Δάλκο, μας απε­στά­λη προς δη­μο­σί­ευ­ση η ακό­λου­θη επι­στο­λή:

«Αγα­πη­τοί φίλοι, σας στέλ­νω τις εντυ­πώ­σεις μου από την επί­σκε­ψη στο πα­νη­γύ­ρι της Κρε­μα­στής, καθώς και ωρι­σμέ­νες σκέ­ψεις επί του θέ­μα­τος, και επί­άλ­λων πα­ρεμ­φε­ρών θε­μά­των.

Κύριε διευ­θυ­ντά,

Έρ­χο­μαι τα τε­λευ­ταία πέντε χρό­νια για δια­κο­πές στη Ρόδο, θεωρώ επο­μέ­νως ότι δι­καιού­μαι να δια­τυ­πώ­σω ωρι­σμέ­νες κα­λό­πι­στες πα­ρα­τη­ρή­σεις και σεις να τις δε­χθή­τε ή να τις απορ­ρί­ψε­τε, αφού όμως πρώτα τις ακού­σε­τε.

Βρέ­θη­κα αυτές τις μέρες στο πα­νη­γύ­ρι της Κρε­μα­στής, κι αυτό που μου έκανε ιδιαί­τε­ρη εντύ­πω­ση ήταν ότι, ενώ σε γε­νι­κές γραμ­μές η ατμό­σφαι­ρα ήταν αυ­θε­ντι­κά πα­νη­γυ­ριώ­τι­κη, αρ­κού­σε η ηχη­τι­κή πα­ρέμ­βα­ση ενός επι­χει­ρη­μα­τία –δεν θα πω ποιού, δεν έχει και τόσο με­γά­λη ση­μα­σία- για να κα­τα­στρέ­φη τη γε­νι­κή ει­κό­να και να επι­βάλ­λη την ύβρι της κα­κο­γου­στιάς της σε όλο τον πε­ρι­βάλ­λο­ντα χώρο: με τα με­γά­φω­να στη δια­πα­σών, με μια εκ­κω­φα­ντι­κή βλα­χο­ντί­σκο ξένη μου­σι­κή να κυ­ριαρ­χή και να τα­λαι­πω­ρή τις ακοές μας, είχε κα­τα­φέ­ρει να δίνη στο πα­νη­γύ­ρι έναν χα­ρα­κτή­ρα που ως εκ της φύ­σε­ώς του δεν τον είχε.

Στο πε­ρι­θώ­ριο του πα­νη­γυ­ριού, στο πλαί­σιο της 49ης έκ­θε­σης χει­ρο­τε­χνί­ας και αγρο­τι­κής οι­κο­νο­μί­ας, η δια­κρι­τι­κή αι­σθη­τι­κή μου­σι­κο­χο­ρευ­τι­κή πα­ρέμ­βα­ση αξιέ­παι­νων νε­α­ρών παι­διών –σ᾿ αυ­τούς έχου­με τα θάρ­ρη­τά μας- «έσωζε κάπως την παρ­τί­δα» (και την πα­τρί­δα), αλλά δεν ήταν σε θέση να αντα­γω­νι­σθή την κραυ­γα­λέα ηχη­τι­κή ασχη­μία.

Ανα­ρω­τιέ­μαι: Είναι, τε­λι­κά, τόσο δύ­σκο­λο να επι­βλη­θούν ωρι­σμέ­νοι κα­νό­νες καλού γού­στου και αγά­πης για τον πο­λι­τι­σμό μας, που ισο­δυ­να­μούν, εν τέλει, με μά­θη­μα πο­λι­τι­σμού, ακόμα και για τους του­ρί­στες; Και είναι τε­λι­κά τόσο δύ­σκο­λο να κα­τα­λά­βου­με ότι η μύηση στους μου­σι­κούς πο­λι­τι­σμι­κούς θη­σαυ­ρούς όχι μόνο της Δω­δε­κα­νή­σου αλλά και της πα­τρί­δας μας γε­νι­κώς είναι ένα πεδίο στο οποίο ο πο­λι­τι­σμι­κός του­ρι­σμός μπο­ρεί να κάνη θαύ­μα­τα; Είναι τόσο δύ­σκο­λο να βρεθή ένας ευαί­σθη­τος περί τα μου­σι­κά άν­θρω­πος να κάτση και να φτειά­ξη ει­κο­σι­πέ­ντε-τριά­ντα σιντί, με επι­λο­γές απ᾿ όλους τους τό­πους και χώ­ρους της δη­μο­τι­κής, ρε­μπέ­τι­κης, ελα­φρο­λαϊ­κής και νε­ώ­τε­ρης ελ­λη­νι­κής μου­σι­κής έκ­φρα­σης, και να τους προ­τεί­νη στους επι­χει­ρη­μα­τί­ες, ως εναλ­λα­κτι­κή έστω λύση, στην ούτως ή άλλως οι­κεία στους του­ρί­στες βλα­χο­ντί­σκο ξένη μου­σι­κή;

Ή θα μεί­νου­με κα­θη­λω­μέ­νοι με τη χα­ρα­κτη­ρι­στι­κή μας μι­κρό­νοια –κι ας λέμε πως εί­μα­στε έξυ­πνος λαός- στην κουλ­τού­ρα τού «συρ­τά­κι ντανς» της δε­κα­ε­τί­ας του ᾿60; Και μιας και μι­λά­με για εξυ­πνά­δα, πόσο πραγ­μα­τι­κά έξυ­πνη είναι η συ­μπε­ρι­φο­ρά των επι­χει­ρη­μα­τιών εκεί­νων που, απο­σκο­πώ­ντας στο εύ­κο­λο και μέ­γι­στο κέρ­δος, απο­φεύ­γουν να προ­βάλ­λουν -πα­ράλ­λη­λα ἔστω- τα ντό­πια προ­ϊ­ό­ντα, κα­τα­δι­κά­ζο­ντας τις ντό­πιες επι­χει­ρή­σεις σε μα­ρα­σμό ή ανα­γκά­ζο­ντάς τες να φυ­το­ζω­ούν στο πε­ρι­θώ­ριο της οι­κο­νο­μι­κής ζωής;

Η πα­ροι­μία λέει: των φρο­νί­μων τα παι­διά πριν πει­νά­σουν μα­γει­ρεύ­ουν. Ελ­πί­ζω πως δεν μας δια­φεύ­γει πως η του­ρι­στι­κή υπε­ρε­ντα­τι­κή μο­νο­καλ­λιέρ­γεια κιν­δυ­νεύ­ει, στην ευαί­σθη­τη γε­ω­πο­λι­τι­κά πε­ριο­χή μας, να κα­ταρ­ρεύ­ση με το πρώτο «μπαμ» (η κρίση των σχέ­σε­ών μας με τη Ρωσ­σία είναι ένα καθ᾿ όλα εύ­γλωτ­το προ­α­νά­κρου­σμα). Δεν θέλει και πολύ μυαλό να αντι­λη­φθή κα­νείς ότι πα­ράλ­λη­λα με τον του­ρι­σμό της θε­ρι­νής πε­ριό­δου θα πρέπη να προ­ω­θή και την ανά­πτυ­ξη της κτη­νο­τρο­φί­ας, της γε­ωρ­γί­ας, της με­τα­ποί­η­σης, της ντό­πιας πο­λι­τι­σμι­κής δη­μιουρ­γί­ας κ.λπ., που είναι σε θέση να θε­με­λιώ­νουν και τον του­ρι­σμό επί στα­θε­ρό­τε­ρων, υγιών βά­σε­ων, συν­δε­δε­μέ­νων με τις πα­ρα­δο­σια­κές ασχο­λί­ες και την πο­λι­τι­σμι­κή ιδιο­προ­σω­πία αυτού του τόπου.

Ας σε­βα­στού­με και ας αγα­πή­σου­με αυτόν τον τόπο –μ᾿ αυτόν, άλ­λω­στε, είναι συν­δε­δε­μέ­νες οι τύχες μας-, κι ας μην τον αντι­με­τω­πί­ζου­με σαν μια αγε­λά­δα που η απο­κλει­στι­κή σχέση μαζί της εξα­ντλεί­ται στο υπε­ρε­ντα­τι­κό άρ­μεγ­μα. Ειδ᾿ άλλως θα βρε­θού­με προ οδυ­νη­ρών εκ­πλή­ξε­ων, και δεν θα μας ωφε­λή­σουν οι συ­νή­θεις μας αι­τιά­σεις εις βάρος τρί­των.

Χρί­στος Δάλ­κος,

φι­λό­λο­γος».