Οι Τούρκοι ψηφίζουν για Πρόεδρο στον δεύτερο γύρο των εκλογών – Ο Ερντογάν επιδιώκει να σφραγίσει τη νίκη

Η Τουρκία πηγαί­νει σήμερα στις κάλπες για να κλείσει ή να παρα­τεί­νει για τρίτη δεκα­ε­τία την εποχή του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν, ο οποίος διεκ­δι­κεί την επα­νε­κλογή του στην προ­ε­δρία.

Ο κ. Ερντο­γάν, στην εξουσία για είκοσι χρόνια, θεω­ρεί­ται φαβορί σε αυτόν τον άνευ προη­γου­μέ­νου δεύτερο γύρο των προ­ε­δρι­κών εκλογών, στον οποίο αντι­με­τω­πί­ζει τον σοσιαλ­δη­μο­κράτη Κεμάλ Κιλιτσ­ντά­ρο­γλου.

Οι κάλπες άνοιξαν και οι περίπου 60 εκατ. ψηφο­φό­ροι της Τουρ­κίας (η δια­σπορά έχει ψηφίσει ήδη) καλού­νται να επι­λέ­ξουν ανάμεσα στα οράματα που πρό­βα­λαν οι υπο­ψή­φιοι από τις 08:00 ως τις 17:00 (τοπικές ώρες και ώρες Ελλάδας).

Από τη μια τη στα­θε­ρό­τητα –και τον κίνδυνο αυταρ­χι­κής παρέκ­κλι­σης– του απερ­χό­με­νου 69χρονου ισλα­μο­συ­ντη­ρη­τι­κού υπερ­προ­έ­δρου, 69 ετών· ή, από την άλλη, την επι­στροφή στο κοι­νο­βου­λευ­τικό σύστημα που προ­τεί­νει ο 74χρονος αντί­πα­λός του, άλλοτε ανώ­τε­ρος δημό­σιος υπάλ­λη­λος.

Το 49,5% των ψήφων που εξα­σφά­λισε ο κ. Ερντο­γάν, ο άλλοτε δήμαρ­χος Κων­στα­ντι­νού­πο­λης, πάνω απ’ όλα πιστός μου­σουλ­μά­νος, στον πρώτο γύρο της 14ης Μαΐου πιστο­ποί­ησε αν μη τι άλλο την ευρεία υπο­στή­ριξη της οποίας χαίρει –παρά τον ουρα­νο­μήκη πλη­θω­ρι­σμό και την κρίση του κόστους ζωής ευρύ­τερα, παρά τις ανε­πάρ­κειες στην αντι­με­τώ­πιση της φοβερής κατα­στρο­φής που προ­κά­λεσε ο σεισμός της 6ης Φεβρουα­ρίου– από πλευράς της συντη­ρη­τι­κής πλειο­ψη­φίας.

Συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των ψηφο­φό­ρων στις περιο­χές που επλή­γη­σαν περισ­σό­τερο από τον σεισμό, ο οποίος άφησε πίσω του­λά­χι­στον 50.000 νεκρούς και τρία εκα­τομ­μύ­ρια εκτο­πι­σμέ­νους.

Απέ­να­ντί του, ο κ. Κιλιτσ­ντά­ρο­γλου, ο demokrat dede («δημο­κρα­τι­κός παππούς»), όπως θέλει να προ­βάλ­λε­ται ο οικο­νο­μο­λό­γος με τα γκρίζα μαλλιά και τα λεπτά γυαλιά, δεν μπόρεσε να κεφα­λαιο­ποι­ή­σει πολι­τικά την οικο­νο­μική κρίση που μαστί­ζει τα νοι­κο­κυ­ριά και τη νεολαία.

Ο πρό­ε­δρος του CHP –του Ρεπου­μπλι­κα­νι­κού Λαϊκού Κόμ­μα­τος, που ίδρυσε ο Μου­σταφά Κεμάλ, ο ιδρυτής πατέρας της Δημο­κρα­τίας της Τουρ­κίας– υπο­σχό­ταν «την επι­στροφή της άνοιξης», την επάνοδο σε κοι­νο­βου­λευ­τικό σύστημα, την απο­κα­τά­σταση της ανε­ξαρ­τη­σίας της δικαιο­σύ­νης, της κεντρι­κής τρά­πε­ζας, του Τύπου.

«Φτάνει πια η κατα­πί­εση του καθε­στώ­τος και η πολι­τική του», έλεγε χθες στην Άγκυρα ο Ουγούρ Μπαρλάς, 39χρονος εκπαι­δευ­τι­κός, που θα ψηφίσει τον υπο­ψή­φιο της αντι­πο­λί­τευ­σης, διότι θέλει «αλλαγή».

Μολα­ταύτα ο κ. Κιλιτσ­ντά­ρο­γλου, που δεν ξεπέ­ρασε το 45% των ψήφων στον πρώτο γύρο, είναι το αου­τσάι­ντερ: παρά την υπο­στή­ριξη που συνε­χί­ζει να του προ­σφέ­ρει το φιλο­κουρ­δικό HDP, αψη­φώ­ντας την όψιμη συμ­μα­χία του με μικρο­σκο­πικό ακρο­δε­ξιό, εθνι­κι­στικό και ξενο­φο­βικό κόμμα, φέρεται κατά τις δημο­σκο­πή­σεις να παρα­μέ­νει πέντε μονάδες πίσω από τον αρχηγό του κράτους ο οποίος είδε άλλωστε να ανα­νε­ώ­νε­ται η πλειο­ψη­φία της κυβερ­νη­τι­κής συμ­μα­χίας του στο τουρ­κικό κοι­νο­βού­λιο την 14η Μαΐου.

Ένα εκα­τομ­μύ­ριο παρα­τη­ρη­τές

Άτονος μετά τον πρώτο γύρο, μοιά­ζο­ντας απο­σβο­λω­μέ­νος καθώς δεν κατά­φερε να εξα­σφα­λί­σει τη νίκη που η συμ­μα­χία του θεω­ρούσε δεδο­μένη, ο Κεμάλ Κιλιτσ­ντά­ρο­γλου επα­νεμ­φα­νί­στηκε τέσ­σε­ρις ημέρες αργό­τερα, πολύ περισ­σό­τερο επι­θε­τι­κός, πολύ λιγό­τερο χαμο­γε­λα­στός, μετα­μορ­φω­μέ­νος σε σύγκριση με την περίοδο που ξεκι­νούσε την εκστρα­τεία του.

Ελλεί­ψει συστη­μα­τι­κής πρό­σβα­σης στα μεγάλα ΜΜΕ, πάνω απ’ όλα στα κρατικά τηλε­ο­πτικά δίκτυα, που αφο­σιώ­θη­καν στην προβολή της εκστρα­τείας του αρχηγού του κράτους, έδινε μάχες στο Twitter, ενώ υπο­στη­ρι­κτές του πήγαι­ναν πόρτα-πόρτα να δουν ψηφο­φό­ρους, να τους κινη­το­ποι­ή­σουν.

Μείζον δια­κύ­βευμα του δεύ­τε­ρου γύρου είναι οι 8,3 εκατ. ψήφοι των πολιτών οι οποίοι δεν εκφρά­στη­καν στον πρώτο γύρο, μολο­νότι η συμ­με­τοχή έφθασε το 87%.

Αντι­μέ­τω­πος με τον δια­κρι­τικό αλεβίτη –μέλος κοι­νό­τη­τας που σκλη­ρο­πυ­ρη­νι­κοί σου­νί­τες χαρα­κτη­ρί­ζουν αιρε­τική–, ο κ. Ερντο­γάν έκανε τη μια προ­ε­κλο­γική ομιλία μετά την άλλη, δια­λα­λώ­ντας τη μετα­μόρ­φωση της χώρας αφότου ανέλαβε την εξουσία, όταν έγινε αρχικά πρω­θυ­πουρ­γός το 2003, κατόπιν πρό­ε­δρος το 2014.

Ο αρχηγός του τουρ­κι­κού κράτους, που ήδη αύξησε τρεις φορές τον κατώ­τερο μισθό σε έναν χρόνο, πολ­λα­πλα­σί­ασε εξάλλου τις γαλα­ντο­μίες κατά τη διάρ­κεια της προ­ε­κλο­γι­κής εκστρα­τείας, υπο­σχό­με­νος, μεταξύ άλλων, δωρεάν σπουδές στους φοι­τη­τές που είναι παιδιά σει­σμό­πλη­κτων οικο­γε­νειών.

Σήμερα είναι «ιδιαί­τερη ημέρα για όλους μας», είπε χθες, προ­σθέ­το­ντας πως «η εποχή που είχαμε πρα­ξι­κο­πή­ματα και στρα­τιω­τι­κές χούντες παρήλθε».

Ολο­κλη­ρώ­νο­ντας την εκστρα­τεία του έκανε μια επί­σκεψη με άφθονο συμ­βο­λι­σμό: πήγε στον τάφο του πολι­τι­κού του ινδάλ­μα­τος, του εθνικιστή-ισλαμιστή πρώην πρω­θυ­πουρ­γού Αντνάν Μεντε­ρές, που ανα­τρά­πηκε και κατόπιν απαγ­χο­νί­στηκε από τους στρα­τη­γούς το 1961.

Όχι ακριβώς ευχά­ρι­στη σύμ­πτωση για τον πρόεδρο είναι το γεγονός πως ο δεύ­τε­ρος γύρος των εκλογών διε­ξά­γε­ται ακριβώς δέκα χρόνια μετά το ξέσπα­σμα των δια­δη­λώ­σεων του Γκεζί, που εξα­πλώ­θη­καν από το φερώ­νυμο παρκάκι της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης σε όλη τη χώρα. Ήταν το πρώτο κύμα αμφι­σβή­τη­σης του κ. Ερντο­γάν, που αντι­με­τω­πί­στηκε με άγρια κατα­στολή.

Για τον Ζερίν Αλταϊλί, συντα­ξιούχο 60 ετών, το σημα­ντικό είναι οι σημε­ρι­νές εκλογές να διε­ξα­χθούν «τίμια», «χωρίς νοθεία».

Η αντι­πο­λί­τευση ανήγ­γειλε πως θα έστελνε «πέντε παρα­τη­ρη­τές σε κάθε κάλπη», με άλλα λόγια ένα εκα­τομ­μύ­ριο ανθρώ­πους συνο­λικά, για τον έλεγχο της ομαλής διε­ξα­γω­γής της δια­δι­κα­σίας.

Ο πρώτος γύρος των εκλογών ήταν «αντα­γω­νι­στι­κός», όμως εν μέρει «περιο­ρι­σμέ­νος» από το «αθέμιτο πλε­ο­νέ­κτημα» που δόθηκε από τα κρατικά μέσα ενη­μέ­ρω­σης στον αρχηγό του κράτους και την παρά­ταξή του, έκρινε η κοινή απο­στολή παρα­τη­ρη­τών του ΟΑΣΕ (του Οργα­νι­σμού για την Ασφά­λεια και τη Συνερ­γα­σία στην Ευρώπη) και του Συμ­βου­λίου της Ευρώπης.

Το απο­τέ­λε­σμα των προ­ε­δρι­κών εκλογών θα ανα­κοι­νω­θεί το βράδυ και θα εξε­τα­στεί πολύ προ­σε­κτικά από τους συμ­μά­χους της Τουρ­κίας, ιδίως στο NATO.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ,AFP