Bye – bye all inclusive, το 25ο χωριό της Ρόδου και οι μεγάλες ανατροπές που έφερε η σεζόν

Ζή­σα­με, πράγ­μα­τι, μια καλή σεζόν ή μήπως όλο αυτό το ξέ­σπα­σμα αφί­ξε­ων και δια­νυ­κτε­ρεύ­σε­ων ήταν μια πλάνη με­γε­θών, χωρίς οι­κο­νο­μι­κό, κοι­νω­νι­κό ή άλλο αντί­κρυ­σμα; Διότι είναι αρ­κε­τοί οι κλά­δοι που φέτος βί­ω­σαν ένα θαύμα ερ­γα­σιών, όμως δεν είναι λίγοι εκεί­νοι που απλώς είδαν τον κόσμο να περνά χωρίς να τους αγ­γί­ζει. Ποιοι ήταν οι με­γά­λοι κερ­δι­σμέ­νοι και ποιοι οι με­γά­λοι χα­μέ­νοι της φε­τι­νής του­ρι­στι­κής πε­ριό­δου; Άραγε, έχει γίνει αντι­λη­πτό το μέ­γε­θος των αλ­λα­γών που ήδη συ­ντε­λού­νται για την του­ρι­στι­κή βιο­μη­χα­νία και η ατζέ­ντα των νέων θε­μά­των όπως αυτή άνοι­ξε, συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νο­ντας ζη­τή­μα­τα επιρ­ρο­ής ακόμα και στο πιο απο­μα­κρυ­σμέ­νο χωριό;

Bye – bye all inclusive

Ο κλά­δος της φι­λο­ξε­νί­ας φέτος έζησε και θα ζει μέχρι το τέλος Οκτω­βρί­ου επι­κές στιγ­μές. Πα­λαιά στε­λέ­χη του ξε­νο­δο­χεια­κού κλά­δου εκτι­μούν ότι τα αριθ­μη­τι­κά με­γέ­θη του 2022 δεν πρό­κει­ται να ξα­νάρ­θουν στο μέλ­λον. Βέ­βαια, οι εκτι­μή­σεις και οι προ­βλέ­ψεις συ­νή­θως γί­νο­νται για να δια­ψευ­στούν στη συ­νέ­χεια από τα γε­γο­νό­τα. Εκεί­νο που σί­γου­ρα δεν δια­ψεύ­σθη­κε φέτος, ήταν το πε­ρυ­σι­νό ρε­πορ­τάζ της ‘δη­μο­κρα­τι­κής’ για την μετά-covid-19 θέ­λη­ση των ανά τον κόσμο τα­ξι­διω­τών να κά­νουν στο 2022 το τα­ξί­δι της ζωής τους.

Η φε­τι­νή σεζόν ήταν τόσο καλή, ώστε δεν είναι λίγοι οι ξε­νο­δό­χοι που με­τρούν τις δυ­νά­μεις τους σε μια προ­σπά­θεια να απα­γκι­στρω­θούν από τους tour operators και να δο­κι­μα­στούν διεκ­δι­κώ­ντας την απευ­θεί­ας πώ­λη­ση δω­μα­τί­ων. Άλ­λω­στε, το πο­σο­στό των επα­να­λαμ­βα­νό­με­νων επι­σκε­πτών είναι αξιο­πρό­σε­κτο και για ορι­σμέ­να ξε­νο­δο­χεία είναι εξαι­ρε­τι­κά με­γά­λο και απο­τέ­λε­σμα κα­θό­λου τυ­χαίο. Φρο­ντί­δα, στρα­τη­γι­κή και διαρ­κής προ­σο­χή στις ανά­γκες και στις χα­ρού­με­νες στιγ­μές του επι­σκέ­πτη θρέ­φουν τη ψυχή του repeater.

Η με­τά­βα­ση από την ασφά­λεια του tour operator στην ελεύ­θε­ρη αγορά δεν είναι εύ­κο­λη υπό­θε­ση, αλλά και ο κό­σμος δεν χτί­στη­κε σε μια μέρα. Άλ­λω­στε, για να υλο­ποι­η­θεί όλο αυτό δεν αρκεί μόνο η πρό­θε­ση του ξε­νο­δό­χου, αλλά θα κλη­θεί η πο­λι­τεία να ρυθ­μί­σει και κυ­ρί­ως να ελέγ­ξει κα­θο­ρι­στι­κά τον τρόπο με τον οποίο λει­τουρ­γεί ολό­κλη­ρη η υπό­λοι­πη, εξω­ξε­νο­δο­χεια­κή αγορά φι­λο­ξε­νί­ας (κυ­ρί­ως εκεί­νη της οι­κο­νο­μί­ας δια­μοι­ρα­σμού).

Θε­α­μα­τι­κή υπήρ­ξε φέτος η από­φα­ση ορι­σμέ­νων ξε­νο­δό­χων να μη συ­νε­χί­σουν το πα­κέ­το All Inclusive, ανα­βιώ­νο­ντας το παλιό και αγα­πη­μέ­νο half board. Άλ­λω­στε, δεν συ­νά­δει να γί­νο­νται τόσες πολ­λές εκ­δρο­μές, τα ενοι­κια­ζό­με­να αυ­το­κί­νη­τα και τα μοτό να με­τρούν ολύ­μπιες κρα­τή­σεις και ταυ­τό­χρο­να να πα­ρα­μέ­νει σε άν­θι­ση το all inclusive. Η στρο­φή προς την ‘ημι­δια­τρο­φή’ δεν έγινε από μικρά ξε­νο­δο­χεία, αλλά ούτε και από «ανώ­νυ­μα» brands. Τα ονό­μα­τα των ξε­νο­δο­χεί­ων που φέτος τόλ­μη­σαν, απο­τε­λούν έκ­πλη­ξη και αυτό είναι δει­κτι­κό της τάσης που ανα­πτύσ­σε­ται στην του­ρι­στι­κή αγορά. (Ανα­λυ­τι­κά στοι­χεία θα δο­θούν σε επό­με­νο ρε­πορ­τάζ της ‘δ’).

Ο άγρα­φος κα­νό­νας της του­ρι­στι­κής βιο­μη­χα­νί­ας θέλει τη συ­νέ­χι­ση μιας στρο­φής προς κά­ποια τάση, εφό­σον οι πα­ρά­γο­ντες που πυ­ρο­δό­τη­σαν τη στρο­φή αυτή συ­νε­χί­σουν να υφί­στα­νται. Ο κα­νό­νας αυτός δεί­χνει και τον βαθμό προ­σαρ­μο­στι­κό­τη­τας του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος στις εκά­στο­τε συν­θή­κες (κοι­νω­νι­κές, οι­κο­νο­μι­κές, υγειο­νο­μι­κές κλπ).

Η έλ­λει­ψη

προ­σω­πι­κού δρο­μο­λο­γεί τε­ρά­στιες ανα­τρο­πές στα ερ­γα­σια­κά

Είναι μάλ­λον απί­θα­νο να υπήρ­ξε φέτος επι­χεί­ρη­ση του­ρι­σμού, φι­λο­ξε­νί­ας ή εστί­α­σης, που να λει­τούρ­γη­σε με πλήρη στε­λέ­χω­ση. Βέ­βαια, την ίδια στιγ­μή ο αριθ­μός των επι­δο­τού­με­νων από τον ΟΑΕΔ ανέρ­γων στη Ρόδο, τον πε­ρα­σμέ­νο Αύ­γου­στο, ήταν εξί­σου υψη­λός. Οι αν­θρω­πι­στι­κές επι­στή­μες θα κλη­θούν κά­ποια στιγ­μή να εξη­γή­σουν τις αι­τί­ες που οδη­γούν ένα πρό­σω­πο στο να υπο­σι­τί­ζε­ται μ’ ένα επί­δο­μα ανερ­γί­ας και να συ­μπλη­ρώ­νει τις ανά­γκες του με ‘μαύρη ερ­γα­σία’, από το να ερ­γά­ζε­ται και να συ­ντη­ρεί­ται με αξιο­πρέ­πεια.

Η έλ­λει­ψη προ­σω­πι­κού της φε­τι­νής σεζόν έχει ανοί­ξει δύο με­γά­λα θέ­μα­τα προς συ­ζή­τη­ση:

Το πρώτο αφορά στην πα­ρο­χή δυ­να­τό­τη­τας ερ­γα­σί­ας σε όλους τους κα­τοί­κους ενός τόπου. Οι λύ­σεις που ετοι­μά­ζο­νται για το τρα­πέ­ζι των συ­ζη­τή­σε­ων είναι τόσο ρη­ξι­κέ­λευ­θες, ώστε από μόνες τους να είναι ικα­νές να ανα­μορ­φώ­σουν τον χάρτη του του­ρι­σμού. Για να γίνει αντι­λη­πτό το μέ­γε­θος της επερ­χό­με­νης αλ­λα­γής, αρκεί να γίνει ένας ανα­λο­γι­σμός στη δυ­να­τό­τη­τα π.χ. να υπάρ­χουν του­ρι­στι­κά πα­κέ­τα δια­κο­πών με στόχο (από τα έσοδα) να δί­δε­ται δου­λειά σε πρό­σφυ­γες. Eco δεν είναι μόνο ό,τι σέ­βε­ται το φυ­σι­κό πε­ρι­βάλ­λον, αλλά και ό,τι σέ­βε­ται τον άν­θρω­πο. Οι δρά­σεις που ίσως μπο­ρούν να τον ελα­φρύ­νουν, αν όχι να τον απαλ­λά­ξουν, από προ­βλή­μα­τα μη δικής του υπαι­τιό­τη­τας π.χ. πό­λε­μοι, τρο­μο­κρα­τία, οι­κο­λο­γι­κές κα­τα­στρο­φές κλπ, συμ­φω­νούν με το σήμα ‘eco’.

Το δεύ­τε­ρο αφορά στις ανά­γκες στέ­γα­σης του προ­σω­πι­κού. Οι απο­μα­κρυ­σμέ­νες ξε­νο­δο­χεια­κές μο­νά­δες είναι πια πολ­λές, με το ενερ­γεια­κό και το οι­κο­λο­γι­κό κό­στος με­τα­κί­νη­σης με οχή­μα­τα να είναι εξί­σου υψηλό. Επί τά­πη­τος, θα τεθεί η ανά­γκη επέ­κτα­σης των πο­λε­ο­δο­μι­κών ορίων δό­μη­σης των μι­κρών χω­ριών κάθε του­ρι­στι­κής πε­ριο­χής της χώρας. Σή­με­ρα στη Ρόδο οι ξε­νο­δό­χοι στε­γά­ζουν, σε δικά τους κα­τα­λύ­μα­τα, χι­λιά­δες ερ­γα­ζο­μέ­νων. Ο οι­κι­σμός (διά­σπαρ­τες κα­τοι­κί­ες στο νησί) των ερ­γα­ζο­μέ­νων στα ξε­νο­δο­χεία απο­τε­λεί το 25ο χωριό της Ρόδου.

Στους μήνες που θα ακο­λου­θή­σουν το θέμα επέ­κτα­σης των πο­λε­ο­δο­μι­κών ορίων οι­κι­σμών στα χωριά με του­ρι­στι­κή ανά­πτυ­ξη θα τεθεί σε κυ­βερ­νη­τι­κό επί­πε­δο. Υπό ποιους όρους και προ­ϋ­πο­θέ­σεις, ώστε οι «ξε­νο­δο­χεια­κές ερ­γα­τι­κές κα­τοι­κί­ες» δεν θα απο­τε­λέ­σουν την κερ­κό­πορ­τα της ακόμα με­γα­λύ­τε­ρης επέ­κτα­σης στην οι­κο­νο­μία δια­μοι­ρα­σμού, είναι ένα με­γά­λο θέμα συ­ζή­τη­σης.

Σε ό,τι αφορά στο αρ­χι­κό ερώ­τη­μα για τους με­γά­λους κερ­δι­σμέ­νους και χα­μέ­νους της φε­τι­νής σεζόν, αυτή είναι μια απά­ντη­ση που θα δοθεί μόνο κατ’ εκτί­μη­ση, κα­θό­σον οι κα­θη­με­ρι­νές με­τρή­σεις για τον του­ρι­σμό (τη ση­μα­ντι­κό­τε­ρη βιο­μη­χα­νία της χώρας) εξα­κο­λου­θούν και λεί­πουν. Και είναι πράγ­μα­τι οξύ­μω­ρο, ακόμα και η τε­λευ­ταία πλατ­φόρ­μα πα­νελ­λή­νιας δι­κτύ­ω­σης ψη­το­πω­λεί­ων delivery να μπο­ρεί ανά πάσα στιγ­μή να δώσει στοι­χεία για τον αριθ­μό σου­βλα­κί­ων που που­λή­θη­καν από το δί­κτυό της, το τζίρο που έγινε, τις πε­ριο­χές που κα­τα­νά­λω­σαν τις πε­ρισ­σό­τε­ρες σα­λά­τες και να μην έχει βρε­θεί ένας / μία στο υπουρ­γείο Του­ρι­σμού να απο­φα­σί­σει τη δι­κτύ­ω­ση των επι­χει­ρή­σε­ων του­ρι­σμού, με σκοπό την εξα­γω­γή των τόσο πο­λύ­τι­μων στοι­χεί­ων προ­τι­μή­σε­ων και κί­νη­σης των επι­σκε­πτών.