Κανονισμοί αθλητικών στοιχημάτων στην Ελλάδα

Το στοί­χημα στον αθλη­τι­σμό είναι ένα δημο­φι­λές χόμπι στους Έλληνες. Αυτό δεν απο­τε­λεί έκπληξη αν σκεφτεί κανείς ότι οι Ολυ­μπια­κοί Αγώνες προ­ήλ­θαν από την Αρχαία Ελλάδα και το στοί­χημα με τον νικητή ενός Ολυ­μπια­κού κλάδου ήταν η κύρια ψυχα­γω­γία για τους Έλληνες. Στη σημε­ρινή Ελλάδα, ο κλάδος των αθλη­τι­κών στοι­χη­μά­των ανθεί, απο­φέ­ρο­ντας σταθερά έσοδα για τη χώρα.

Το δεύτερο τρίμηνο του 2022, τα ακα­θά­ρι­στα έσοδα από τυχερά παι­χνί­δια (GGR) στην Ελλάδα ανήλθαν σε 442,1 εκατ. ευρώ (444,75 εκατ. δολάρια ΗΠΑ), αυξη­μένα κατά 11,7% σε ετήσια βάση, γεγονός που είναι ενδει­κτικό της καλά ανε­πτυγ­μέ­νης αγοράς τυχερών παι­χνι­διών και αθλη­τι­κών στοι­χη­μά­των της χώρας. Ωστόσο, η κατά­σταση δεν ήταν πάντα τόσο παρα­γω­γική όσο τώρα. Σε αυτό το άρθρο, θα συζη­τή­σουμε τα νομικά εμπόδια που έχει αντι­με­τω­πί­σει η χώρα όλα αυτά τα χρόνια και το ισχύον ρυθ­μι­στικό πλαίσιο.

Στοι­χη­μα­τι­κοί Νόμοι και Κανο­νι­σμοί στην Ελλάδα Επι­σκό­πηση

Το 1996, Έλληνες νομο­θέ­τες προ­σπά­θη­σαν να ρυθ­μί­σουν τον κλάδο του αθλη­τι­κού στοι­χή­μα­τος για πρώτη φορά. Η νομο­θε­τική ρύθμιση παρα­χω­ρούσε μονο­πώ­λιο στην κρατική εται­ρεία ΟΠΑΠ. Αρχικά, ο ΟΠΑΠ είχε απο­κλει­στικά δικαιώ­ματα ελέγχου όλων των μορφών αθλη­τι­κών στοι­χη­μά­των σε όλη τη χώρα μέχρι το 2020, αλλά το μονο­πώ­λιό του παρα­τά­θηκε μέχρι το 2030.

Σε μια προ­σπά­θεια να αντι­με­τω­πί­σει την κρίση χρέους που προ­κλή­θηκε από την οικο­νο­μική κρίση του 2008, η Ελλάδα πούλησε το μερίδιο ελέγχου του 33% στον ΟΠΑΠ στην Emma Delta το 2013, ολο­κλη­ρώ­νο­ντας την ιδιω­τι­κο­ποί­ηση της μονο­πω­λια­κής εται­ρείας τυχερών παι­γνίων. Ωστόσο, το μονο­πώ­λιο του ΟΠΑΠ παρέ­μεινε άθικτο.

Τέτοια μονο­πω­λιακά καθε­στώτα συνήθως τρο­φο­δο­τούν τη γκρίζα αγορά και “στραγ­γί­ζουν” την οικο­νο­μία. Πολλοί Έλληνες ανα­γνώ­ρι­σαν τα οφέλη από τη χρήση υπε­ρά­κτιων αθλη­τι­κών στοι­χη­μά­των για να τοπο­θε­τή­σουν τα στοι­χή­ματά τους. Σε μια προ­σπά­θεια να περιο­ρί­σουν τις παρά­νο­μες δρα­στη­ριό­τη­τες τυχερών παι­χνι­διών, οι Έλληνες νομο­θέ­τες εισή­γα­γαν τον νόμο 3037/2002, που απα­γο­ρεύει όχι μόνο τα δια­δι­κτυακά τυχερά παι­χνί­δια αλλά και όλα τα εικο­νικά παι­χνί­δια που παί­ζο­νται δημόσια. Τα ίντερ­νετ καφέ στην Ελλάδα δεν επι­τρε­πό­ταν πλέον να προ­σφέ­ρουν εικο­νικά παι­χνί­δια. Στις εται­ρείες που παρα­βί­α­ζαν τον κανο­νι­σμό επι­βλή­θη­καν τσου­χτερά πρό­στιμα έως και 75.000 ευρώ.

Βήματα προς την απε­λευ­θέ­ρωση της ελλη­νι­κής βιο­μη­χα­νίας αθλη­τι­κών στοι­χη­μά­των

Η νομο­θε­σία άλλαξε το 2011 και αντι­κα­τα­στά­θηκε από τον Ν. 4002/2011. Η νέα νομο­θε­σία απο­σκο­πούσε στην απε­λευ­θέ­ρωση της αγοράς και στη θέσπιση καθε­στώ­τος αδειο­δό­τη­σης. Οι ξένες εται­ρείες που ενδια­φέ­ρο­νταν να δρα­στη­ριο­ποι­η­θούν σε ελλη­νικό έδαφος έπρεπε να πλη­ρώ­σουν έναν τερά­στιο φόρο 30% επί των ακα­θά­ρι­στων εσόδων, ενώ τα κέρδη από τον τζόγο υπό­κει­νταν σε φόρο 10%. Παράλ­ληλα, ο ΟΠΑΠ απαλ­λά­χθηκε από τους φόρους. Οι υπε­ρά­κτιες εται­ρείες έπρεπε επίσης να χρη­σι­μο­ποιούν μόνο ελλη­νικά τρα­πε­ζικά ιδρύ­ματα για όλες τις συναλ­λα­γές και να εντο­πί­ζουν τους δια­κο­μι­στές τους εντός της χώρας. Παρά την επαχθή φορο­λο­γία και το καθε­στώς αδειο­δό­τη­σης, το κράτος εξέδωσε 24 προ­σω­ρι­νές άδειες. Μεταξύ των αδειο­δο­τη­μέ­νων εται­ρειών ήταν οι αξιό­πι­στες William Hill, Ladbrokes και Paddy Power. Όμως, το 2012, οι Έλληνες νομο­θέ­τες ζήτησαν από τις αδειο­δο­τη­μέ­νες εται­ρείες να δια­κό­ψουν τη λει­τουρ­γία τους. Η κυβέρ­νηση ξεκί­νησε μια μαύρη λίστα για να απο­τρέ­ψει τους οπαδούς των σπορ από την πρό­σβαση σε μη αδειο­δο­τη­μέ­νες ιστο­σε­λί­δες στοι­χη­μά­των.

Ξένοι επι­χει­ρη­μα­τίες ενώνουν τις δυνά­μεις τους ενάντια στο μονο­πώ­λιο του τυχερών παι­χνι­διών

Πολλοί επι­χει­ρη­μα­τίες αμφι­σβή­τη­σαν τους ελλη­νι­κούς νόμους, ισχυ­ρι­ζό­με­νοι ότι το μονο­πώ­λιο των τυχερών παι­χνι­διών παρα­βιά­ζει τους κανόνες της ΕΕ σχετικά με την ελευ­θε­ρία των υπη­ρε­σιών. Το 2013, το Δικα­στή­ριο της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης έκρινε ότι το μονο­πώ­λιο είναι αντί­θετο με τα πρότυπα της ΕΕ και ανά­γκασε τους νομο­θέ­τες να τρο­πο­ποι­ή­σουν τον νόμο. Ωστόσο, ελλη­νικό δικα­στή­ριο έκρινε ότι το μονο­πώ­λιο του ΟΠΑΠ είναι νόμιμο και στο­χεύει στην κατα­πο­λέ­μηση εγκλη­μα­τι­κών δρα­στη­ριο­τή­των στον κλάδο. Μεταξύ 2013 και 2015, τα ακα­θά­ρι­στα έσοδα από τυχερά παι­χνί­δια μειώ­θη­καν στα 60.000 ευρώ, επειδή πολλοί Έλληνες παίκτες προ­σελ­κύ­θη­καν από τις πολυά­ριθ­μες επι­λο­γές και τα γεν­ναιό­δωρα μπόνους που πρό­σφε­ραν ξένα αθλη­τικά στοι­χή­ματα. Επι­πλέον, η Ελλάδα επη­ρε­ά­στηκε σοβαρά από την κρίση χρέους και χρεια­ζό­ταν η ΕΕ να ξεπε­ρά­σει τα οικο­νο­μικά της προ­βλή­ματα και να παρα­μεί­νει φερέγ­γυα. Οι Έλληνες βου­λευ­τές πιέ­στη­καν στον τοίχο και έπρεπε να ανα­θε­ω­ρή­σουν το ρυθ­μι­στικό καθε­στώς για τα τυχερά παι­χνί­δια. Το 2016, οι Έλληνες νομο­θέ­τες παρου­σί­α­σαν μια νέα πρόταση. Αυτή τη φορά το νομο­σχέ­διο απαι­τούσε φόρο 35% στα ακα­θά­ρι­στα έσοδα από τυχερά παι­χνί­δια. Εκτός από την επαχθή φορο­λο­γία και το ενο­χλη­τικό καθε­στώς αδειο­δό­τη­σης, οι παίκτες έπρεπε επίσης να πλη­ρώ­σουν φόρους για τα κέρδη τους. Έχοντας αυτό κατά νου, δεν μπο­ρούμε να κατη­γο­ρή­σουμε τους Έλληνες παίκτες που στρά­φη­καν σε υπε­ρά­κτια αθλη­τικά στοι­χή­ματα.

Το τρέχον ρυθ­μι­στικό καθε­στώς

Το 2018, οι Έλληνες νομο­θέ­τες εισή­γα­γαν επι­τέ­λους ένα νέο νομο­σχέ­διο που συμ­μορ­φώ­νε­ται με τα πρότυπα της ΕΕ. Ο νέος νόμος επέ­τρεπε στους φορείς εκμε­τάλ­λευ­σης να υπο­βά­λουν αίτηση για μόνιμες άδειες. Δυστυ­χώς, οι φορο­λο­γι­κοί συντε­λε­στές αυξή­θη­καν. Αυτή τη στιγμή, οι ξένοι στοι­χη­μα­τι­στές υπο­χρε­ού­νται να κατα­βά­λουν τέλος αδειο­δό­τη­σης 4 εκατ. ευρώ και αρχική κατά­θεση 0,5 εκατ. ευρώ. Οι ενδια­φε­ρό­με­νοι φορείς πρέπει να υπο­βά­λουν τις αιτή­σεις αδειο­δό­τη­σης στην

Ελλη­νική Επι­τροπή Παι­γνίων και οι εκδο­θεί­σες άδειες ισχύουν για 5 χρόνια. Τα κέρδη που προ­έρ­χο­νται από δρα­στη­ριό­τη­τες τυχερών παι­χνι­διών υπό­κει­νται επίσης σε φόρους. Ανάλογα με το ποσό που έχετε κερ­δί­σει, θα πρέπει να πλη­ρώ­σετε φόρους 15% (για κέρδη έως 500€) και φόρους 20% (για κέρδη άνω των 500€). Τα κέρδη κάτω των 100€ είναι αφο­ρο­λό­γητα. Το κλι­μα­κωτό φορο­λο­γικό σύστημα τέθηκε σε ισχύ το 2013 και εξα­κο­λου­θεί να ισχύει. Το ελά­χι­στο όριο ηλικίας για συμ­με­τοχή σε δρα­στη­ριό­τη­τες τυχερών παι­χνι­διών στην Ελλάδα είναι τα 21 έτη.

Συμπέ­ρα­σμα

Για πολύ καιρό, ο κλάδος των αθλη­τι­κών στοι­χη­μά­των στην Ελλάδα υπα­γό­ταν στο μονο­πώ­λιο της κρα­τι­κής εται­ρείας ΟΠΑΠ. Μετά από χρόνια ανε­πι­τυ­χών προ­σπα­θειών απε­λευ­θέ­ρω­σης της αγοράς, οι ξένες επι­χει­ρή­σεις μπορούν επι­τέ­λους να υπο­βά­λουν αίτηση για μόνιμες άδειες. Ωστόσο, οι φορείς εκμε­τάλ­λευ­σης πρέπει να περά­σουν από πολλά εμπόδια και να πλη­ρώ­σουν ένα σημα­ντικό ποσό για να απο­κτή­σουν άδεια. Το 2020, η Ελλη­νική Επι­τροπή Παι­γνίων ανέφερε ότι τα Ακα­θά­ρι­στα έσοδα από τις δια­δι­κτυα­κές δρα­στη­ριό­τη­τες τυχερών παι­χνι­διών έφτασαν τα 540 εκατ. ευρώ. Κρί­νο­ντας από την αύξηση των ακα­θά­ρι­στων εσόδων από τον τζόγο, μπο­ρούμε να συμπε­ρά­νουμε ότι η απε­λευ­θέ­ρωση της αγοράς αθλη­τι­κών στοι­χη­μά­των έφερε το επι­θυ­μητό απο­τέ­λε­σμα. Η ελλη­νική αγορά μπορεί να γίνει ακόμη πιο ελκυ­στική εάν οι νομο­θέ­τες διευ­κο­λύ­νουν τη δια­δι­κα­σία αδειο­δό­τη­σης και επι­βάλ­λουν χαμη­λό­τε­ρους φορο­λο­γι­κούς συντε­λε­στές.