«Ταφόπλακα» στις μισθολογικές διεκδικήσεις των υπαλλήλων της ΔΕΥΑ Ρόδου!

Mείζον θέμα που έχει ήδη θορυ­βή­σει την δημο­τική αρχή αλλά και την διοί­κηση της ΔΕΥΑ Ρόδου έχει προ­κα­λέ­σει απόφαση της Ολο­μέ­λειας του Αρείου Πάγου που έκρινε νόμιμες τις περι­κο­πές των απο­δο­χών των υπαλ­λή­λων κατ’ εφαρ­μογή μνη­μο­νια­κών νόμων.

Για την αντι­με­τώ­πιση του ισχυ­ρό­τα­του κλο­νι­σμού της δημο­σιο­νο­μι­κής ισορ­ρο­πίας του Ελλη­νι­κού Κράτους και του δια­πι­στω­μέ­νου και ιδιαί­τερα αυξη­μέ­νου δημο­σίου χρέους, ψηφί­στη­καν, σειρά μέτρων προ­βλε­πό­μενα από τους ν. 3833/2010, 3845/2010, 4024/2011 και ήδη 4093/2012.

Οι νόμοι αυτοί εισά­γουν μια σειρά μεταρ­ρυθ­μί­σεων της ελλη­νι­κής νομο­θε­σίας, και ειδικά του εργα­τι­κού, ασφα­λι­στι­κού και φορο­λο­γι­κού δικαίου προ­βλέ­πο­ντας μειώ­σεις απο­δο­χών και επι­δο­μά­των καθώς και περιο­ρι­σμούς στα εργα­σιακά και κοι­νω­νι­κο­α­σφα­λι­στικά δικαιώ­ματα με συνέ­πεια τον κλο­νι­σμό του επι­πέ­δου κατο­χύ­ρω­σης των εν λόγω δικαιω­μά­των, καθώς υπε­ρι­σχύ­ουν κάθε άλλης διά­τα­ξης νόμου, συλ­λο­γι­κής σύμ­βα­σης εργα­σίας ή διαι­τη­τι­κής απο­φά­σεως.

Με δύο απο­φά­σεις του Αρείου Πάγου υπήρξαν δια­φο­ρε­τι­κές κρίσεις σχετικά με το αν οι Δ.Ε.Υ.Α. υπό­κει­νται στις μειώ­σεις απο­δο­χών όλων των μνη­μο­νια­κών νόμων.

Έτσι, ενώ με την απόφαση 738/2020 ΑΠ του Β2′ Πολι­τι­κού Τμή­μα­τος κρίθηκε ότι οι Δ.Ε.Υ.Α. συγκα­τα­λέ­γο­νται στα ΝΠΙΔ των άρθρων 1 § 5 & 2 § 2 ν. 3833/2010, 3 §§ 4 & 6 ν. 3845/2010, με την 848/2020 ΑΠ του B1′ Πολι­τι­κού Τμή­μα­τος κρίθηκε ότι οι εργα­ζό­με­νοι σ’ αυτές δεν υπό­κει­νται στις μειώ­σεις απο­δο­χών των ν. 3833/2010 και 3845/2010 αλλά μόνο σ’ εκείνες του ν. 4024/2011.

Με την υπ’ αριθ. 5/2022 νεότερη απόφαση του Αρείου Πάγου σε Πλήρη Ολο­μέ­λεια κρίθηκε ομοίως με την υπ’ αριθ. 738/2020 απόφαση του Β2’ Πολι­τι­κού Τμή­μα­τος, ότι η μείωση των απο­δο­χών που επι­βάλ­λε­ται σε υπαλ­λή­λους Δ.Ε.Υ.Α., εφαρ­μό­ζο­ντας τις δια­τά­ξεις των άρθρων 1 παρ. 5, 2 παρ. 2 ν. 3833/2010 και 3 παρ. 4 και 6 ν. 3845/2010, όπως και σε αυτό των άρθρων 31 παρ. 1α, 3 και 4 ν. 4024/2011 αλλά και στην περί­πτωση 12 της υποπαρ. Γ1 της παρ. Γ του άρθρου πρώτου ν. 4093/2012 είναι νόμιμη καθώς οι Δ.Ε.Υ.Α. υπά­γο­νται στο ρυθ­μι­στικό πεδίο των δια­τά­ξεων αυτών.

Ειδι­κό­τερα η Ολο­μέ­λεια του Αρείου Πάγου με την υπ’ αριθ. 5/2022 απόφαση έκρινε τα εξής: Ο όρος «ανήκει» (όρος που ανα­φέ­ρε­ται στους μνη­μο­νια­κούς νόμους περί εφαρ­μο­γής των περι­κο­πών απο­δο­χών σε Ν.Π.Ι.Δ. που ανήκουν στο κράτος) εκφεύ­γει των στενών ορίων της έννοιας της ιδιο­κτη­σίας και κατα­λαμ­βά­νει κάθε Ν.Π.Ι.Δ., η δρα­στη­ριό­τητα του οποίου εξυ­πη­ρε­τεί δημόσιο σκοπό και τελεί υπό τη δημο­σιο­νο­μική μέριμνα του κράτους, ερμη­νεία που επι­βάλ­λε­ται τελο­λο­γι­κώς από τον σκοπό του νόμου. Επο­μέ­νως, οι Δημο­τι­κές Επι­χει­ρή­σεις Ύδρευ­σης και Απο­χέ­τευ­σης υπά­γο­νται στο ρυθ­μι­στικό πεδίο των άρθρων 1 παρ. 5, 2 παρ. 2 ν. 3833/2010 και 3 παρ. 4 και 6 ν. 3845/2010, όπως και σε αυτό των άρθρων 31 παρ. 1α, 3 και 4 ν. 4024/2011 (αλλά και στην περί­πτωση 12 της υποπαρ. Γ1 της παρ. Γ του άρθρου πρώτου ν. 4093/2012, που ακο­λού­θησε) και ειδι­κό­τερα συγκα­τα­λέ­γο­νται στα νομικά πρόσωπα ιδιω­τι­κού δικαίου, αφού είναι επι­χει­ρή­σεις ΟΤΑ ειδικού σκοπού, έχουν κοι­νω­φελή χαρα­κτήρα παρέ­χο­ντας ζωτικής σημα­σίας για το κοι­νω­νικό σύνολο υπη­ρε­σίες (ύδρευση-αποχέτευση) και πληρούν το κρι­τή­ριο που τάσ­σε­ται από τους μνη­μο­νια­κούς νόμους, δηλαδή ανήκουν σε συγκε­κρι­μένο ΟΤΑ, υπό την έννοια ότι δημιουρ­γού­νται από τους ΟΤΑ χάριν της επί­τευ­ξης αυτο­διοι­κη­τι­κού σκοπού, τελούν υπό την επο­πτεία τους, ενώ ο έλεγχος και ο διο­ρι­σμός της πλειο­ψη­φίας της διοί­κη­σής τους γίνεται από τους ΟΤΑ.

Ως εκ τούτου, η μείωση που επέβαλε η αναι­ρε­σεί­ουσα στις απο­δο­χές των αναι­ρε­σι­βλή­των, εφαρ­μό­ζο­ντας τις επί­μα­χες δια­τά­ξεις, είναι νόμιμη.

Η υπόθεση απα­σχο­λεί την ΔΕΥΑ Ρόδου από τον Ιούλιο του 2013 όταν ενώπιον του Μονο­με­λούς Πρω­το­δι­κείου Ρόδου με τη δια­δι­κα­σία των ασφα­λι­στι­κών μέτρων είχαν προ­σφύ­γει οι πρώτοι 92 εργα­ζό­με­νοι με συμ­βά­σεις εξαρ­τη­μέ­νης εργα­σίας ιδιω­τι­κού δικαίου αορί­στου χρόνου, οι μισθοί των οποίων είχαν περι­κο­πεί στα­διακά με την εφαρ­μογή των μνη­μο­νίων, ισχυ­ρι­ζό­με­νοι ότι κακώς και παρά το νόμο εφαρ­μό­ζο­νται δια­τά­ξεις των νόμων δημο­σιο­νο­μι­κής προ­σαρ­μο­γής στην επι­χεί­ρηση. Η λει­τουρ­γία της επι­χεί­ρη­σης σύμφωνα με την αίτησή τους είναι σε πλήρη δημο­σιο­νο­μική αυτο­τέ­λεια σε σχέση με τον Δήμο Ρόδου, απο­τε­λεί ΝΠΙΔ με επι­δί­ωξη την επί­τευξη ορι­σμέ­νου σκοπού προς εξυ­πη­ρέ­τηση του κοινού, διε­πό­μενη από τους κανόνες της ιδιω­τι­κής οικο­νο­μίας.

Η δια­χεί­ρισή της γίνεται σύμφωνα με ιδιαί­τερο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό εσόδων – εξόδων ανε­ξάρ­τητα από την υπό­λοιπη δημο­τική δια­χεί­ριση, λει­τουρ­γεί κατά τους κανόνες της ιδιω­τι­κής οικο­νο­μίας, απο­λαμ­βά­νει διοι­κη­τι­κής και οικο­νο­μι­κής αυτο­τέ­λειας και έχει ίδιους οικο­νο­μι­κούς πόρους.

Η ΔΕΥΑΡ, όπως και όλες οι ΔΕΥΑ, παρέ­χουν υπη­ρε­σίες αντα­πο­δο­τι­κές και η λει­τουρ­γία τους δεν επι­βα­ρύ­νει τον κρατικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό αλλά ούτε τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό του αντί­στοι­χου Δήμου.

Όπως τονί­ζουν έως την εφαρ­μογή του ν.3833/2010, του ν.3845/2010, του ν. 4024/2011 και του ν. 4093/2012 οι αμοιβές και οι όροι εργα­σίας τους ρυθ­μί­ζο­νταν από επι­χει­ρη­σιακή συλ­λο­γική σύμβαση εργα­σίας (σ.σ.ε), καταρ­τι­ζό­μενη σύμφωνα με το ν. 1876/1990, όπως ισχύει, η τελευ­ταία των οποίων έχει χρο­νο­λο­γία 16-11-2009 και υπε­γράφη από την επι­χεί­ρηση και το σωμα­τείο (πρω­το­βάθ­μιο) των εργα­ζο­μέ­νων με την επω­νυ­μία «ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΕΡΓΑΤΟΫΠΑΛΛΗΛΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ Δ.Ε.Υ.Α.Ρ.».

Η συλ­λο­γική αυτή ρύθμιση λει­τούρ­γησε σύμφωνα με τις δια­τά­ξεις των άρθρων 3 και 11 του ν. 1876/1990, με τις οποίες ορί­ζε­ται ότι οι επι­χει­ρη­σια­κές συμ­βά­σεις εργα­σίας αφορούν τους εργα­ζό­με­νους μιας εκμε­τάλ­λευ­σης ή επι­χεί­ρη­σης, συνά­πτο­νται από συν­δι­κα­λι­στι­κές οργα­νώ­σεις της επι­χεί­ρη­σης που καλύ­πτουν τους εργα­ζό­με­νους, ανε­ξάρ­τητα από την κατη­γο­ρία, τη θέση ή την ειδι­κό­τητά τους και, εφόσον αυτές ελλεί­πουν, από τις ισχύ­ου­σες πρω­το­βάθ­μιες κλα­δι­κές οργα­νώ­σεις και από τον εργο­δότη.

Στις κατα­βαλ­λό­με­νες απο­δο­χές τους, όπως αυτές προ­έ­κυ­πταν από την εφαρ­μογή των εκά­στοτε επι­χει­ρη­σια­κών σ.σ.ε. πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν περι­κο­πές αρχικά σε ποσοστό 7% βάσει του άρθρου 1 του ν.3833/2010 και 3% βάσει του άρθρου 3 του ν.3845/2010 καθώς και περι­κοπή των Δώρων Χρι­στου­γέν­νων, Πάσχα και Επι­δό­μα­τος αδείας.

Στην συνέ­χεια σύμφωνα με τις επι­τα­γές του άρθρου 31 του ν.4024/2011 σε συνδ. με το τελευ­ταίο εδάφιο του άρθρου 29 του νόμου αυτού έγινε περαι­τέρω μείωση ποσο­στού 25%!!

Το ποσοστό της μείωσης πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε την 1.11.2011 ημε­ρο­μη­νία έναρξης ισχύος των σχε­τι­κών δια­τά­ξεων, όπως ορίζει το άρθρο 32 του ίδιου νόμου 4024/2011 και οι λοιπές μειώ­σεις θα γινόταν στα­διακά.

Στο συνέ­χεια τέθηκε σε ισχύ ο ν. 4093/2012 (λεγό­μενο και Γ’ Μνη­μό­νιο) και εντά­χθη­καν στο «ενιαίο μισθο­λό­γιο» των δημο­σίων υπαλ­λή­λων με απο­τέ­λε­σμα να εφαρ­μό­ζο­νται και σε εκεί­νους οι σχε­τι­κές δια­τά­ξεις και έτσι από 1.11.2012 οι απο­δο­χές τους δεν θα έπρεπε να τύχουν καμίας περαι­τέρω μείωσης έως 31.12.2016.

Η ΔΕΥΑΡ ωστόσο λαμ­βά­νο­ντας υπ’ όψιν, όχι το γράμμα του νόμου όπως προ­α­να­φέ­ρε­ται ανα­λυ­τικά αλλά ερμη­νευ­τική εγκύ­κλιο του Γενικού Λογι­στη­ρίου του Κράτους (ΓΛΚ), απο­φά­σισε να μην εφαρ­μό­σει τις δια­τά­ξεις περί ανα­στο­λής των περαι­τέρω περι­κο­πών των μηνιαίων μισθών τους, αλλά αντι­θέ­τως περιέ­κοψε τις μηνιαίες απο­δο­χές του καθένα εξ’ αυτών, όπως έχουν δια­μορ­φω­θεί την 31.10.2012 κατά το 1/3 της υπερ­βάλ­λου­σας μείωσης και επίσης τους μισθούς που θα προ­κύ­ψουν από την ένταξή τους στο ενιαίο μισθο­λό­γιο την 31.12.2012 σε ποσοστό μέχρι 25% τα ποσοστά μείωσης κυμαί­νο­νται από 8,4% έως 31,9%%.