Χρυσό δαχτυλίδι από την νεκρόπολη της Ιαλυσού επιστράφηκε στην Ελλάδα – Θα εκτεθεί εκ νέου στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Ρόδου

Φυλασ­σό­ταν στο Αρχαιο­λο­γικό Μουσείο της Ρόδου και εκλάπη.

Ένα χρυσό σφρα­γι­στικό δαχτυ­λίδι Μυκη­ναϊ­κών χρόνων, που φέρει παρά­σταση ζεύγους αντωπών σφιγγών επι­στρά­φηκε στην Ελλάδα από το Ιδρυμα Nobel, σε τελετή που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε χθες, Πέμπτη 19 Μαΐου στη Στοκ­χόλμη.

Το δαχτυ­λίδι είχε βρεθεί το 1927, κατά τη διάρ­κεια των ανα­σκα­φών της Ιτα­λι­κής Αρχαιο­λο­γι­κής Σχολής στη μυκη­ναϊκή νεκρό­πολη της Ιαλυσού Ρόδου, μεταξύ των κτε­ρι­σμά­των του Τάφου 61. Φυλασ­σό­ταν στο Αρχαιο­λο­γικό Μουσείο της Ρόδου, όπως και το σύνολο των ευρη­μά­των από τις συστη­μα­τι­κές ανα­σκα­φές στο νησί. Κατά την περίοδο της Κατοχής και της Ιτα­λο­κρα­τίας στα Δωδε­κά­νησα, το δαχτυ­λίδι εκλάπη από το Μουσείο, μαζί με εκα­το­ντά­δες αρχαιό­τη­τες, στην πλειο­νό­τητά τους νομί­σματα και κοσμή­ματα, που ακόμα αγνο­ού­νται. Οι έρευνες της εποχής για τον εντο­πι­σμό τους απέ­βη­σαν άκαρπες, παρά την κινη­το­ποί­ηση της Αρχαιο­λο­γι­κής Υπη­ρε­σίας και της Αστυ­νο­μίας.

Ακο­λου­θώ­ντας την οδό της παρά­νο­μης δια­κί­νη­σης, το χρυσό δαχτυ­λίδι της Ρόδου βρέθηκε στις Η.Π.Α., όπου τη δεκα­ε­τία του 1950 ή του 1960 αγο­ρά­στηκε από τον Ούγγρο νομπε­λί­στα Georg von Békésy. Μετά τον θάνατό του, το 1972, ολό­κληρη η συλλογή του von Békésy περι­ήλθε στο Ίδρυμα Νόμπελ και τα έργα τέχνης δόθηκαν προς φύλαξη, ανάλογα με το είδος τους, σε διάφορα μουσεία. Το μυκη­ναϊκό δακτυ­λίδι κατέ­ληξε στο Μουσείο Μεσο­γεια­κών και Ανα­το­λι­κών Αρχαιο­τή­των, με έδρα τη Στοκ­χόλμη.

Το 1975, ο τότε Διευ­θυ­ντής του σου­η­δι­κού Μου­σείου και δια­κε­κρι­μέ­νος αρχαιο­λό­γος Carl Gustaf Styrenius δια­πί­στωσε ότι το χρυσό σφρα­γι­στικό δαχτυ­λίδι από το μυκη­ναϊκό νεκρο­τα­φείο της Ιαλυσού βρι­σκό­ταν στη συλλογή του Μου­σείου, ενη­μέ­ρωσε σχετικά τις αρμό­διες ελλη­νι­κές Αρχές, αλλά το δαχτυ­λίδι παρέ­μεινε στη Στοκ­χόλμη, για λόγους που δεν απο­σα­φη­νί­ζο­νται από τα υπάρ­χο­ντα αρχεία. Το χρυσό σφρα­γι­στικό δαχτυ­λίδι, σχεδόν οκτώ δεκα­ε­τίες μετά την παρά­νομη απο­μά­κρυνσή του, θα εκτεθεί εκ νέου στο Αρχαιο­λο­γικό Μουσείο της Ρόδου.

Όπως δήλωσε η Υπουρ­γός Πολι­τι­σμού και Αθλη­τι­σμού Λίνα Μενδώνη, «Το Ίδρυμα Νόμπελ και το Σου­η­δικό Κράτος με την απόφασή τους της επι­στρο­φής του μυκη­ναϊ­κού δαχτυ­λι­διού στην Ελλάδα, στην χώρα προ­έ­λευ­σής του, δεί­χνουν τον σεβασμό τους στη σύγ­χρονη Ελλάδα και στις συνε­χείς προ­σπά­θειες, που κατα­βά­λουμε, για την κατα­πο­λέ­μηση της παρά­νο­μης δια­κί­νη­σης των πολι­τι­στι­κών αγαθών. Είμαστε ευγνώ­μο­νες γι’ αυτή τη χει­ρο­νο­μία. Απο­τε­λεί παρά­δειγμα ήθους και γεν­ναιο­δω­ρίας και για άλλα ιδρύ­ματα και μου­σεια­κούς οργα­νι­σμούς ανά τον κόσμο».

«Hταν προ­φα­νές για εμάς ότι το δαχτυ­λίδι έπρεπε να επι­στρα­φεί. Αυτό το τεχνούρ­γημα έχει πολύ μεγάλη πολι­τι­στική και ιστο­ρική αξία για την Ελλάδα», είπε ο Vidar Helgesen, Εκτε­λε­στι­κός Διευ­θυ­ντής του Ιδρύ­μα­τος Νόμπελ, ο οποίος παρέ­δωσε το δαχτυ­λίδι στην Έλενα Βλα­χο­γιάννη, Προϊ­στα­μένη του Τμή­μα­τος Τεκ­μη­ρί­ω­σης και Προ­στα­σίας Πολι­τι­στι­κών Αγαθών της Διεύ­θυν­σης Τεκ­μη­ρί­ω­σης και Προ­στα­σίας Πολι­τι­στι­κών Αγαθών του ΥΠΠΟΑ.

Στο πλαίσιο της ανα­ζή­τη­σης πλη­ρο­φο­ριών για τις αγνο­ού­με­νες αρχαιό­τη­τες του Β΄ Παγκο­σμίου πολέμου, έργο που βρί­σκε­ται τα τελευ­ταία χρόνια σε εξέλιξη, η Διεύ­θυνση Τεκ­μη­ρί­ω­σης ανα­κί­νησε την υπόθεση, ανα­ζή­τησε και συγκέ­ντρωσε στοι­χεία από το αρχείο της Εφο­ρείας Αρχαιο­τή­των Δωδε­κα­νή­σου, το Ιστο­ρικό Αρχείο Αρχαιο­τή­των και από κάθε άλλη δια­θέ­σιμη πηγή.  Το χρυσό δαχτυ­λίδι τεκ­μη­ριώ­θηκε πλήρως ως κλαπέν από το Μουσείο Ρόδου και ξεκί­νη­σαν οι δια­δι­κα­σίες για τη διεκ­δί­κησή του.

Σε στενή συνερ­γα­σία με το Υπουρ­γείου Πολι­τι­σμού και Αθλη­τι­σμού, η Πρε­σβεία της Ελλάδας στη Στοκ­χόλμη ανέλαβε τις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις με το Μουσείο Μεσο­γεια­κών και Ανα­το­λι­κών Αρχαιο­τή­των και το Ίδρυμα Νόμπελ. Τα δύο σου­η­δικά ιδρύ­ματα αντι­με­τώ­πι­σαν εξαρχής θετικά το ελλη­νικό αίτημα και παρεί­χαν με προ­θυ­μία αρχειακό υλικό, καθώς και κάθε διευ­κό­λυνση για την πρόοδο των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων.  Στο πλαίσιο αυτό, το δαχτυ­λίδι εξε­τά­στηκε από εμπει­ρο­γνώ­μο­νες του Εθνικού Αρχαιο­λο­γι­κού Μου­σείου, που μετέ­βη­σαν στη Στοκ­χόλμη για τον σκοπό αυτό, και επι­βε­βαιώ­θηκε η ταύτισή του με το κλαπέν της Ρόδου, ανοί­γο­ντας ορι­στικά τον δρόμο για τον επα­να­πα­τρι­σμό του.

Πηγή naftemporiki.gr