FT: Το ειρηνευτικό σχέδιο 15 σημείων για «ουδετερότητα» και εγγυήτριες δυνάμεις

Ουκρα­νία και Ρωσία έχουν πραγ­μα­το­ποι­ή­σει σημα­ντική πρόοδο πάνω σε ένα δοκι­μα­στικό ειρη­νευ­τικό σχέδιο 15 σημείων, στο οποίο περι­λαμ­βά­νε­ται κατά­παυση πυρός και από­συρση των ρωσικών στρα­τευ­μά­των, αν το Κίεβο ανα­κη­ρύ­ξει την ουδε­τε­ρό­τητά του και απο­δε­χθεί περιο­ρι­σμούς στις ένοπλες δυνά­μεις του, ανα­φέ­ρουν οι Financial Times, επι­κα­λού­με­νοι τρία άτομα που συμ­με­τέ­χουν στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις.

Όπως ανα­φέ­ρε­ται, η συμ­φω­νία, την οποία οι δύο πλευρές συζή­τηση για πρώτη φορά τη Δευτέρα, περι­λαμ­βά­νει την ανά­κληση, εκ μέρους της Ουκρα­νίας, των φιλο­δο­ξιών της για είσοδο στο ΝΑΤΟ και τη δέσμευσή της να μην έχει στα εδάφη της ξένες στρα­τιω­τι­κές βάσεις ή οπλισμό, λαμ­βά­νο­ντας ως αντάλ­λαγμα «προ­στα­σία» από συμ­μά­χους, όπως οι ΗΠΑ, η Βρε­τα­νία και η Τουρκία.

Παρότι Μόσχα και Κίεβο δήλωσαν την Τετάρτη ότι σημεί­ω­σαν πρόοδο στους όρους της συμ­φω­νίας, Ουκρα­νοί αξιω­μα­τού­χοι παρα­μέ­νουν δύσπι­στοι ότι ο Ρώσος Πρό­ε­δρος Πούτιν είναι πλήρως αφο­σιω­μέ­νος στην ειρήνη και ανη­συ­χούν ότι η Μόσχα μπορεί να «αγο­ρά­σει» χρόνο για να ανα­συ­ντά­ξει τις δυνά­μεις της και να συνε­χί­σει την επίθεσή της.

Ο Μικάιλο Ποντό­λιακ, ανώ­τε­ρος σύμ­βου­λος του Ουκρα­νού προ­έ­δρου Ζελέν­σκι, είπε στους Financial Times ότι οποια­δή­ποτε συμ­φω­νία θα περιε­λάμ­βανε «τα στρα­τεύ­ματα της Ρωσικής Ομο­σπον­δίας σε κάθε περί­πτωση να εγκα­τα­λεί­ψουν το έδαφος της Ουκρα­νίας» – συγκε­κρι­μένα στις νότιες περιο­χές κατά μήκος της Αζο­φι­κής και της Μαύρης Θάλασ­σας, καθώς και εδάφη στα ανα­το­λικά και βόρεια του Κιέβου.

Η Ουκρα­νία θα δια­τη­ρή­σει τις ένοπλες δυνά­μεις της, αλλά θα είναι υπο­χρε­ω­μένη να μείνει εκτός στρα­τιω­τι­κών συμ­μα­χιών όπως το ΝΑΤΟ και να απέχει από τη φιλο­ξε­νία ξένων στρα­τιω­τι­κών βάσεων στο έδαφός της.

Ο εκπρό­σω­πος Τύπου του Πούτιν, Ντμίτρι Πεσκόφ, δήλωσε στους δημο­σιο­γρά­φους την Τετάρτη ότι η ουδε­τε­ρό­τητα για την Ουκρα­νία με βάση το καθε­στώς της Αυστρίας ή της Σου­η­δίας είναι μια πιθα­νό­τητα. «Αυτή η επιλογή πραγ­μα­τικά συζη­τεί­ται τώρα και μπορεί να θεω­ρη­θεί ουδέ­τερη», είπε ο Πεσκόφ.

Ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών της Ρωσίας, Σεργκέι Λαβρόφ, είπε ότι «απο­λύ­τως συγκε­κρι­μέ­νες ανα­φο­ρές» ήταν «κοντά στο να συμ­φω­νη­θούν» στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις. Παρά την πρόοδο στις ειρη­νευ­τι­κές συνο­μι­λίες, οι ουκρα­νι­κές πόλεις δέχθη­καν σφοδρό βομ­βαρ­δι­σμό για τρίτη συνε­χό­μενη νύχτα, ενώ το Κίεβο δήλωσε ότι εξα­πο­λύει «αντε­πί­θεση κατά των Ρώσων εισβο­λέων».

Η προ­τει­νό­μενη συμ­φω­νία, την οποία Ουκρα­νοί και Ρώσοι δια­πραγ­μα­τευ­τές συζή­τη­σαν πλήρως για πρώτη φορά τη Δευτέρα, θα περι­λαμ­βά­νει την παραί­τηση του Κιέβου από τις φιλο­δο­ξίες του να εντα­χθεί στο ΝΑΤΟ και την υπό­σχεση να μην φιλο­ξε­νή­σει ξένες στρα­τιω­τι­κές βάσεις ή όπλα στην ουκρα­νική επι­κρά­τεια με αντάλ­λαγμα την προ­στα­σία από συμ­μά­χους όπως είναι οι ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασί­λειο και η Τουρκία.

Το περιε­χό­μενο, βέβαια, και οι λεπτο­μέ­ρειες των δυτικών εγγυ­ή­σεων για την ουκρα­νική ασφά­λεια – που θα πρέπει να γίνουν απο­δε­κτές από τη Μόσχα – είναι σχεδόν βέβαιο πως δεν θα είναι εύκολο να συμ­φω­νη­θεί, ενώ δυσκο­λίες και εμπόδια ανα­μέ­νο­νται ανα­φο­ρικά και με το μελ­λο­ντικό καθε­στώς των ουκρα­νι­κών εδαφών που κατέ­λαβε η Ρωσία μετά το 2014 (βλ. Κριμαία).

Η προη­γού­μενη συμ­φω­νία του 1994, που υπο­τί­θε­ται πως εγγυάτο την εδαφική ακε­ραιό­τητα της Ουκρα­νίας με αντάλ­λαγμα τότε την παρά­δοση των πυρη­νι­κών όπλων που είχαν βρεθεί στην κατοχή της ουκρα­νι­κής πλευράς μετά την κατάρ­ρευση της Σοβιε­τι­κής Ένωσης, τελικώς ακυ­ρώ­θηκε στην πράξη από την ίδια τη Ρωσία του Πούτιν.

Μόσχα και Κίεβο δήλωσαν την Τετάρτη ότι σημεί­ω­σαν πρόοδο ανα­φο­ρικά με τους όρους μιας συμ­φω­νίας, ωστόσο Ουκρα­νοί αξιω­μα­τού­χοι εξα­κο­λου­θούν να αμφι­βάλ­λουν για το εάν και κατά πόσο ο Ρώσος πρό­ε­δρος Βλα­ντι­μίρ Πούτιν είναι πλήρως αφο­σιω­μέ­νος στην ειρήνη. Στο ίδιο πλαίσιο, ανη­συ­χούν πως η Μόσχα ίσως να επι­χει­ρεί τώρα απλώς να κερ­δί­σει χρόνο προ­κει­μέ­νου να μπο­ρέ­σει να ανα­συ­ντά­ξει τις δυνά­μεις της και να προ­χω­ρή­σει σε νέες επι­θέ­σεις εντός των ουκρα­νι­κών συνόρων.

Σύμφωνα με τον Μιχάιλο Ποντό­λιακ, κορυ­φαίο σύμ­βουλο του Ουκρα­νού προ­έ­δρου Βολο­ντί­μιρ Ζελέν­σκι, τα στρα­τεύ­ματα της Ρωσικής Ομο­σπον­δίας θα πρέπει σε κάθε περί­πτωση να απο­χω­ρή­σουν από όλα εκείνα τα ουκρα­νικά εδάφη (σε Αζοφική, Μαύρη Θάλασσα, πέριξ του Κιέβου κ.ά.) στα οποία έχουν απλωθεί από την έναρξη της ρωσικής εισβο­λής στις 24 Φεβρουα­ρίου και έπειτα.

Σύμφωνα με όσα έχουν συζη­τη­θεί, στην περί­πτωση μιας συμ­φω­νίας, η Ουκρα­νία θα δια­τη­ρούσε τις ένοπλες δυνά­μεις της αλλά θα ήταν υπο­χρε­ω­μένη να μείνει εκτός στρα­τιω­τι­κών συμ­μα­χιών όπως το ΝΑΤΟ και να απέχει από τη φιλο­ξε­νία ξένων στρα­τιω­τι­κών βάσεων στο έδαφός της.

Ο εκπρό­σω­πος του Πούτιν Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε στους δημο­σιο­γρά­φους την Τετάρτη ότι η ουδε­τε­ρό­τητα για την Ουκρα­νία είναι μια πιθα­νό­τητα.

Αν και το σύνταγμα της Ουκρα­νίας τη δεσμεύει να επι­διώ­ξει την ένταξη στο ΝΑΤΟ, ο πρό­ε­δρος Ζελέν­σκι και οι βοηθοί του υπο­βαθ­μί­ζουν όλο και περισ­σό­τερο τις πιθα­νό­τη­τες της Ουκρα­νίας να εντα­χθεί στη βορειο­α­τλα­ντική συμ­μα­χία.

«Προ­τεί­νουμε ένα “ουκρα­νικό μοντέλο εγγυ­ή­σεων ασφα­λείας”, το οποίο συνε­πά­γε­ται την άμεση και νομικά επα­λη­θευ­μένη συμ­με­τοχή ορι­σμέ­νων εγγυ­ή­τριων χωρών στο πλευρό της Ουκρα­νίας, εάν κάποιος παρα­βιά­σει ξανά την εδαφική της ακε­ραιό­τητα», σημειώ­νει από την πλευρά του ο Ουκρα­νός προ­ε­δρι­κός σύμ­βου­λος Ποντό­λιακ.

Παρά την πρόοδο στις ειρη­νευ­τι­κές συνο­μι­λίες, οι ουκρα­νι­κές πόλεις δέχθη­καν σφοδρό βομ­βαρ­δι­σμό για τρίτη συνε­χό­μενη νύχτα, ενώ το Κίεβο δήλωσε ότι εξα­πο­λύει αντε­πί­θεση κατά των Ρώσων εισβο­λέων.

Πηγή kathimerini.gr