ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Με δύο συμμετοχές από τη Ρόδο η πρώτη ελληνόφωνη Queer Opera «Οrfeas 2021»

Μαίρη Φώτη 7 λεπτά ανάγνωση
Αλεξ Δημητρίου

Το έργο ORFEAS2021, βασι­σμένο στην όπερα «L’Orfeo» του Κλά­ου­ντιο Μοντε­βέρ­ντι, απο­τε­λεί την πρώτη ελλη­νό­φωνη queer όπερα και αφη­γεί­ται τους αγώνες του Ορφέα, του πρώτου γκέι πρω­θυ­πουρ­γού της Ελλάδας, ενάντια στην πατρο­πα­ρά­δοτη ιστορία κατα­πί­ε­σης «Live Your Myth in Greece».

Είναι ένα μετα­μο­ντέρνο πει­ρα­μα­τικό έργο με στοι­χεία μπαρόκ μελο­δρά­μα­τος, DIY κολάζ, post-internet αισθη­τι­κής και εικο­νι­κής πραγ­μα­τι­κό­τη­τας.

Το λιμπρέτο υπο­γρά­φουν οι Αντριάνα Μίνου και Φοίβος Δούσος, και τη σκη­νο­θε­σία και το μοντάζ ο Φιλ Ιερό­που­λος. Η όπερα είναι επη­ρε­α­σμένη και αφιε­ρω­μένη στη μνήμη τ@ περ­φόρ­μερ και ακτι­βιστ@ Ζακ Κωστό­που­λου/Zackie Oh.

Ως προς το περιε­χό­μενο της Οπερας, ο Ορφέας είναι ένας φιλό­δο­ξος και επι­τυ­χη­μέ­νος ηγέτης. Ο πρώτος ανοιχτά γκέι πρω­θυ­πουρ­γός της Ελλάδας, χαίρει της απο­δο­χής του λαού (ή του­λά­χι­στον αυτό πιστεύει), μέχρι τη στιγμή που ένα απρό­σμενο περι­στα­τικό ανοίγει μια σειρά από ζητή­ματα που ο ίδιος θεω­ρούσε λυμένα. Απο­φα­σι­σμέ­νος να αλλάξει για πάντα τον τρόπο που γίνο­νται τα πράγ­ματα στη χώρα, ο Ορφέας απο­φα­σί­ζει να ανα­με­τρη­θεί με τα μεγάλα πνεύ­ματα της ελλη­νι­κής ιστο­ρίας…

Σε μια κατά­βαση στο σκο­τεινό εργα­στή­ριο των εθνικών μύθων της ελλη­νι­κό­τη­τας, το Μουσείο Μετα­φυ­σι­κής Ιστο­ρίας, ο Ορφέας θα πρέπει να απο­δεί­ξει ότι ο ορθο­λο­γι­σμός του είναι ικανός να πείσει ακόμη και τις πλέον αντι­δρα­στι­κές και χθόνιες δυνά­μεις. Αρκεί όμως η ρητο­ρική του δει­νό­τητα και η λαο­φι­λία του για να κατα­φέ­ρει μια ριζική αλλαγή του υπάρ­χο­ντος; Στο τέλος του ταξι­διού του ο Ορφέας θα έρθει αντι­μέ­τω­πος με τις δικές του αντι­φά­σεις και με τα όρια των δυνα­το­τή­των του.

Στο έργο, υπάρ­χουν δύο συμ­με­το­χές από τη Ρόδο, του Σταμάτη Πακάκη ως μονωδού και τ@ Αλεξ Δημη­τρίου στην παρα­γωγή.

Το Αλεξ Δημη­τρίου (το ίδιο αυτο­προσ­διο­ρί­ζε­ται ως non binary), μιλά σήμερα στην πολύ ενδια­φέ­ρουσα συνέ­ντευξή τ@ στη «δημο­κρα­τική» για την πρώτη ελλη­νό­φωνη queer Οπερα, τη συμ­με­τοχή τ@ αλλά και την τέχνη της queer κοι­νό­τη­τας στην Ελλάδα.

Αλεξ, ποια είναι η σχέση σου με τη Ρόδο;

Εχω γεν­νη­θεί στη Ρόδο. Η κατα­γωγή της μητέρας μου είναι από τη Ρόδο και ο πατέρας μου έχει μεγα­λώ­σει στο νησί. Εζησα στη Ρόδο μέχρι τα 8 μου χρόνια και μετά μετα­κο­μί­σαμε στην Αθήνα όπου και μεγά­λωσα.

Ερχεσαι όμως στο νησί τακτικά.

Ναι έρχομαι, περισ­σό­τερο τα τελευ­ταία δύο χρόνια λόγω του project Sazman που διορ­γά­νωσα στη Ρόδο το 2020.

Να μιλή­σουμε για το τελευ­ταίο πρω­το­πο­ριακό project, την βίντεο – όπερα «Ορφέας 2021», που πήγε απροσ­δό­κητα καλά δεδο­μέ­νων και των ιδιαί­τε­ρων συν­θη­κών εξαι­τίας της παν­δη­μίας. Πώς ξεκί­νησε αυτή η ιδέα;

Το έργο αυτό, είναι ένα concept από τα ΦΥΤΑ, του καλ­λι­τε­χνι­κού ντου­έ­του Φοίβου Δρόσου και Φιλ Ιερό­που­λου, οι οποίοι είναι ενεργοί ως ΦΥΤΑ εδώ και 10 χρόνια περίπου στην queer καλ­λι­τε­χνική σκηνή της Αθήνας κυρίως αλλά και εκτός χώρας, όπως στο Λονδίνο, στο Βερο­λίνο και αλλού. Εγώ γνω­ρί­ζο­μαι με τα παιδιά πριν από τη δημιουρ­γία του ντου­έ­του και συνερ­γά­ζο­μαι μαζί τους πάνω από 10 χρόνια. Εχουμε δου­λέ­ψει μαζί σε εκθέ­σεις, έχουμε συν­διορ­γα­νώ­σει events και πέρα από συνερ­γά­τες είμαστε και πολύ καλοί φίλοι. Τα ΦΥΤΑ γύρω στο 2018, είχαν την ιδέα να κάνουν αυτή την όπερα κι ενώ την έγραφαν ακόμα, κάνο­ντας τη δια­σκευή από το L’Orfeo του Κλά­ου­ντιο Μοντε­βέρ­ντι, έγινε η δολο­φο­νία του Ζακ Κωστό­που­λου.

Ο Ζακ ήταν φίλος μας και έχουμε κάνει performances μαζί, τον γνώριζα πολλά χρόνια από τη σκηνή. Όταν λοιπόν δολο­φο­νή­θηκε ο Ζακ, κι ενώ η αρχική ιδέα ήταν η όπερα να έχει περισ­σό­τερα στοι­χεία κωμω­δίας, τα ΦΥΤΑ απο­φά­σι­σαν ότι δεν ήταν δυνατόν αυτό το τραύμα και όλο αυτό που ζούμε στην κοι­νό­τητά μας να μην περι­λη­φθεί και να μην απο­τυ­πω­θεί στο έργο.

Στην κοι­νό­τητα των queer;

Στην LGBΤQI κοι­νό­τητα. Κι ενώ η όπερα επρό­κειτο να ανέβει στην εναλ­λα­κτική σκηνή της Λυρικής τον Μάρτιο του 2020, το lockdown τελικά δεν το επέ­τρεψε. Η όπερα ακυ­ρώ­θηκε δύο ημέρες πριν από την πρε­μιέρα όπως και πολλές άλλες παρα­στά­σεις της Λυρικής Σκηνής.

Τότε εγώ δεν ήμουν ακόμα στην παρα­γωγή, θα πήγαινα ως θεατής να δω την παρά­σταση. Στο διά­στημα των lock down προ­κύ­πτει η ιδέα από τη Λυρική Σκηνή, να βιντε­ο­σκο­πού­νται κάποιες παρα­στά­σεις και να προ­βάλ­λο­νται στη δια­δι­κτυακή πλατ­φόρμα της. Εγινε λοιπόν η πρόταση να βιντε­ο­σκο­πη­θεί η όπερα, αλλά τα ΦΥΤΑ δεν ήθελαν να ανε­βά­σουν την παρά­σταση στη σκηνή και απλώς να βιντε­ο­σκο­πη­θεί. Οπότε επειδή ο ένας από τους δύο, ο Φιλ, έχει κινη­μα­το­γρα­φικό και ακα­δη­μαϊκό υπό­βα­θρο όσον αφορά στον πει­ρα­μα­τικό κινη­μα­το­γράφο απο­φα­σί­στηκε, αντί απλώς να βιντε­ο­σκο­πη­θεί, να γίνει ταινία.

Κι εκεί μπήκα εγώ, διότι χρειά­στη­καν ένα άτομο το οποίο να είναι από την ομάδα τους και να συνεν­νο­εί­ται με την Λυρική Σκηνή, οπότε ανέλαβα ουσια­στικά την οργά­νωση όλης της παρα­γω­γής. Η ταινία ORFEAS2021 ήταν μέρος του δια­γω­νι­στι­κού προ­γράμ­μα­τος του 62ου Διε­θνούς Φεστι­βάλ Κινη­μα­το­γρά­φου Θεσ­σα­λο­νί­κης και έκανε την αθη­ναϊκή της πρε­μιέρα στην Ται­νιο­θήκη της Ελλάδος στις 19 Ιανουα­ρίου με μια sold-out προβολή παρά την κατά­σταση της παν­δη­μίας. Για τους ανα­γνώ­στες που ίσως βρεθούν στην Αθήνα, θα γίνει μια τελευ­ταία προβολή στις 2 Φεβρουα­ρίου στην Ται­νιο­θήκη και ευελ­πι­στούμε να ταξι­δέ­ψει σύντομα και στην υπό­λοιπη Ελλάδα, γιατί όχι και στη Ρόδο. Γενικά πάντως, ήταν μια αρκετά δύσκολη παρα­γωγή, ειδικά για εμένα που δουλεύω εδώ και αρκετά χρόνια στο Βερο­λίνο σε ιδιω­τι­κές παρα­γω­γές.

Εσύ Αλεξ, κινεί­σαι μεταξύ Ελλάδας και Γερ­μα­νίας.

Ναι. Μέχρι το 2019 η βάση μου ήταν το Βερο­λίνο αλλά ήδη είχα αρχίσει να πυκνώνω τις επι­σκέ­ψεις μου στην Ελλάδα. Μετα­κό­μισα στο Βερο­λίνο το 2007 αλλά από το 2013 και μετά άρχισα να έρχομαι όλο και πιο κοντά στην Ελλάδα με διάφορα projects και performances. Ας πούμε ότι στη Γερ­μα­νία δουλεύω και στην Ελλάδα δημιουργώ.

Γενικά πάντως εσύ κινεί­σαι στον ευρύ­τερο καλ­λι­τε­χνικό χώρο, δημιουρ­γείς, σχε­διά­ζεις, πει­ρα­μα­τί­ζε­σαι…

Όταν έφυγα από την Ελλάδα, στα 25 μου χρόνια, σχεδόν δεν ήξερα τι ήθελα. Αυτό που είχα κατά νου είναι ότι ήθελα να ασχο­ληθώ με τη διορ­γά­νωση events, με την τέχνη, με αυτό τον χώρο γενικά. Στο Βερο­λίνο, σχεδόν μόλις πήγα, γνώρισα έναν άνθρωπο, τον Jürgen Brüning, με τον οποίο συνερ­γά­ζο­μαι από τότε και μέχρι σήμερα ο οποίος είναι κινη­μα­το­γρα­φι­κός παρα­γω­γός, έκανε κυρίως παρα­γω­γές του Bruce LaBruce ο οποίος είναι ένας αρκετά γνωστός Καναδός σκη­νο­θέ­της που ασχο­λεί­ται κυρίως με gay και queer θεμα­το­λο­γία και ήταν ιδιαί­τερα δρα­στή­ριος στα ’90s και ’00s.

Εγώ δούλευα και δουλεύω με τον παρα­γωγό που έκανε ταινίες του LaBruce και μέσα σε όλα αυτά έκανε και κάνει ένα Φεστι­βάλ στο Βερο­λίνο που λέγεται Porn Film Festival το οποίο αφορά στην πορ­νο­γρα­φία, στη σεξουα­λική έκφραση, στην ενδυ­νά­μωση, στη φεμι­νι­στική πορ­νο­γρα­φία… Δεν είναι ένα Φεστι­βάλ που δείχνει ταινίες πορνό, είναι ένα Φεστι­βάλ που ανοίγει τη συζή­τηση σχετικά με το τι σημαί­νει πορ­νο­γρα­φία, σεξερ­γα­σία, queer politics, body politics, και μια σειρά από άλλα θέματα. Σε αυτό το Φεστι­βάλ δούλευα για περίπου 11 χρόνια και μέσα από αυτό, ήρθα πιο κοντά στην queer φιλο­σο­φία.

Εχω κάνει ένα master στις σπουδές φύλου και απο­μέ­νει μόνο η πτυ­χιακή μου. Κι επειδή κι εγώ αυτο­προσ­διο­ρί­ζο­μαι ως queer ταί­ριαξα πολύ σε αυτή τη σκηνή. Πριν φύγω για το Βερο­λίνο, λίγο πριν τελειώσω την ΑΣΟΕΕ, δούλευα σε έναν συναυ­λιακό χώρο, στο Gagarin στην οδό Λιοσίων όπου ήταν υπεύ­θυ­νος ο Νικόλας Τρια­ντα­φυλ­λί­δης, ο γιος του Χάρρυ Κλιν.

Εμένα το όνειρό μου ως παιδί ήταν να διορ­γα­νώνω συναυ­λίες, οπότε ήμουν πολύ χαρού­μενη που βρήκα δουλειά σε ένα αντι­κεί­μενο που αγα­πούσα. Εκεί γνώρισα τη γνωστή λεσβία ακτι­βί­στρια Μαρία Cyber η οποία έφερε στην Αθήνα το Porn Festival του Βερο­λί­νου κι από εκεί ξεκί­νησε η δική μου πορεία στον χώρο, από εκεί μού μπήκε το μικρό­βιο και καλ­λι­τε­χνικά και προ­σω­πικά.

Πάντως Αλεξ, τόσο εσύ όσο και τα ΦΥΤΑ έχετε συμ­βά­λει στην ανά­δειξη της queer τέχνης στην Ελλάδα.

Θεωρώ ότι έχουμε συμ­βά­λει να παρου­σιά­σουμε την queer τέχνη σε ένα πιο ευρύ κοινό. Μέχρι τότε γίνο­νταν πράγ­ματα αλλά μέσα από πιο αναρ­χι­κές και κλει­στές κατα­στά­σεις διότι δεν είναι εύκολο να εκτί­θε­σαι. Ειδικά στην περίοδο της μεγάλης οικο­νο­μι­κής κρίσης, που η Χρυσή Αυγή είχε μεγάλα ποσοστά και έκανε διάφορα πογκρόμ, δεν ήταν εύκολο να εκτε­θείς ως queer, δεχό­μα­σταν πόλεμο και όχι μόνο από τη Χ.Α. Βέβαια, όπως λέμε και στον Ορφέα, μπορεί να θεω­ρούμε τους Χρυ­σαυ­γί­τες επι­κίν­δυ­νους, αλλά πιο επι­κίν­δυ­νοι είναι οι «νοι­κο­κυ­ραίοι», αυτοί δηλαδή που σκό­τω­σαν και τον Ζακ. Την ημέρα που έγινε η δολο­φο­νία, εμείς διορ­γα­νώ­ναμε ένα Φεστι­βάλ στη Σχολή Καλών Τεχνών, ήμασταν όλα εκεί και δεν είχαμε ιδέα τι είχε συμβεί στο κέντρο.

Μάλιστα ανα­ρω­τιό­μα­σταν γιατί δεν είχε φανεί ακόμα ο Ζακ… Κι εντέλει, την επόμενη ημέρα μάθαμε ότι «το πρεζάκι που πήγε να κλέψει», όπως τον απο­κά­λε­σαν οι «νοι­κο­κυ­ραίοι», ήταν ο Ζακ και σοκα­ρι­στή­καμε όλα εμείς που τον γνω­ρί­ζαμε.

ΦΩΤΟ: Giannis Drakoulidis, Andreas Simopoulos, Μιχάλης Γκα­τζό­γιας

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.