Δασικοί χάρτες: Συνταγματικός κρίθηκε ο νόμος από το ΣτΕ

Η Ολο­μέ­λεια του ΣτΕ με δύο απο­φά­σεις έκρινε τις δια­τά­ξεις του νόμου 4685 του 2020 συνταγ­μα­τι­κές, ανοί­γο­ντας τον δρόμο για την εφαρ­μογή της σχε­τι­κής νομο­θε­σίας

Συνταγ­μα­τι­κός κρίθηκε στο σύνολό του, πλην ελα­χί­στων εξαι­ρέ­σεων, ο νόμος του 2020 που ρύθμισε τα πάντα γύρω από τους δασι­κούς χάρτες και την εφαρ­μογή τους, επι­χει­ρώ­ντας ουσια­στικά να απο­τυ­πω­θεί με ακρί­βεια τι είναι δάσος και τι όχι.

Η Ολο­μέ­λεια του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας με δύο απο­φά­σεις (πρό­ε­δρος Μαίρη Σάρπ) έκρινε τις δια­τά­ξεις του νόμου 4685 του 2020 συνταγ­μα­τι­κές, ανοί­γο­ντας τον δρόμο για την εφαρ­μογή της σχε­τι­κής νομο­θε­σίας.

Η νομο­θε­σία για τους δασι­κούς χάρτες, που πέρασε τον έλεγχο συνταγ­μα­τι­κό­τη­τας με θετικό πρόσημο από την Ολο­μέ­λεια του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας όρισε τί είναι δάσος.

Το νέο σύστημα με τον νόμο του 2020 που κρίθηκε συνταγ­μα­τι­κός έχει ως εξής : Δασικό είναι ό,τι καλύ­πτε­ται από δασική βλά­στηση όχι μόνο σήμερα, αλλά και κατά το παρελ­θόν, αρκεί να μην έχει εκδοθεί διοι­κη­τική πράξη, που να αλλάζει τη χρήση του, κατά βάση, πριν από το Σύνταγμα του 1975 και για όσο χρόνο συνε­χί­ζε­ται η χρήση που επι­τρά­πηκε.

Συγκε­κρι­μένα, προ­βλέ­πει, ότι εκτά­σεις στις οποίες υπήρξε γεωρ­γική χρήση πριν από το Σύνταγμα του 1975, δεν είναι πλέον δασικές, εφόσον εξα­κο­λου­θούν να καλ­λιερ­γού­νται ως σήμερα.

Προ­βλέ­πει επίσης ότι εξαι­ρού­νται από τη δασική νομο­θε­σία και, άρα, δεν εμφα­νί­ζο­νται στους χάρτες ως δασικές, οι περιο­χές όπου έχουν εγκα­τα­στα­θεί βιο­μη­χα­νι­κές εγκα­τα­στά­σεις, ακόμη και μετά το Σύνταγμα του 1975, μόνον, όμως, εφόσον η ίδρυσή τους έχει επι­τρα­πεί βάσει διοι­κη­τι­κών πράξεων.

Αντί­στοι­χες ρυθ­μί­σεις περιέ­χει ο νόμος και για τις περιο­χές που κατα­λαμ­βά­νο­νται από εγκε­κρι­μένα σχέδια πόλεων ή περι­λαμ­βά­νο­νται εντός οικι­σμών, τα όρια των οποίων έχουν καθο­ρι­σθεί με διοι­κη­τι­κές πράξεις σύμφωνα με την ισχύ­ουσα νομο­θε­σία, έστω και μετά την ισχύ του Συντάγ­μα­τος του 1975.

Οι απο­φά­σεις της Ολο­μέ­λειας

Ειδι­κό­τερα, με τις υπ΄ αριθμ. 1364 και 1365/2021 απο­φά­σεις της μεί­ζο­νος Ολο­μέ­λειας του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας κρίθηκε, κατά πλειο­ψη­φία (μειο­ψή­φη­σαν 8 σύμ­βου­λοι Επι­κρα­τείας) το ζήτημα της συνταγ­μα­τι­κό­τη­τας του άρθρου 48 του ν. 4685/2020, σχετικά με τους υπό έγκριση δασι­κούς χάρτες όλης της χώρας.

Κατ’ αρχάς να διευ­κρι­νι­στεί, ότι το βασικό στοι­χείο του νέου συστή­μα­τος είναι, ότι οι δασικοί χάρτες καταρ­τί­ζο­νται, όχι μόνο βάσει αερο­φω­το­γρα­φιών, που απει­κο­νί­ζουν δια­χρο­νικά τη δασική βλά­στηση κάθε περιο­χής, αλλά και βάσει διοι­κη­τι­κών πράξεων, οι οποίες καθό­ρι­ζαν άλλες χρήσεις για ορι­σμέ­νες εκτά­σεις κατά το παρελ­θόν, ιδίως, μάλιστα, προ του Συντάγ­μα­τος του 1975.

Κρίθηκε, ειδι­κό­τερα, ότι η απο­τύ­πωση των δασικών εκτά­σεων στους δασι­κούς χάρτες πρέπει να είναι αξιό­πι­στη και να μην περι­λαμ­βά­νει εκτά­σεις, επί των οποίων δεν είναι νομικώς δυνατή η εφαρ­μογή της δασικής νομο­θε­σίας και δεν επι­τρέ­πε­ται να κηρυ­χθούν ως ανα­δα­σω­τέες για να ανα­κτή­σουν τη χαμένη δασική τους βλά­στηση, διότι η βλά­στηση αυτή απο­μα­κρύν­θηκε για κάποιο νόμιμο λόγο.

Σύμφωνα με το ΣτΕ, η εμφά­νιση τέτοιων εκτά­σεων (καλ­λιερ­γου­μέ­νων ή άλλων) ως δασικών, θα προ­κα­λούσε σύγχυση ως προς το ποιός είναι, πράγ­ματι, ο δασικός πλούτος της χώρας, και θα εμπό­διζε τη χάραξη απο­τε­λε­σμα­τι­κής δημό­σιας πολι­τι­κής για τη σωτηρία των δασών που έχουν δια­σω­θεί και την ανα­γέν­νηση όσων έχουν παρα­νό­μως κατα­στρα­φεί ή απο­τε­φρω­θεί (κατα­σκευή δασο­τε­χνι­κών έργων, δια­χει­ρι­στι­κές μελέτες, συντή­ρηση δασών, καθο­ρι­σμός σχεδίου και μέσων πυρο­προ­στα­σίας κ.λπ.).

Όμως, σύμφωνα με τους συμ­βού­λους Επι­κρα­τείας, «η εμφά­νιση αυτών των εκτά­σεων ως δασικών θα ναρ­κο­θε­τούσε και την ανά­πτυξη των γεωρ­γι­κών δρα­στη­ριο­τή­των, οι οποίες, ιστο­ρικά, συνέ­βα­λαν στη μετα­πο­λε­μική ανόρ­θωση της χώρας και στον επι­σι­τι­σμό του πλη­θυ­σμού της, τα οποία είχε υπόψη του το Σύνταγμα και γι’ αυτό, άλλωστε, επι­τρέ­πει την κατ’ εξαί­ρεση μετα­βολή του προ­ο­ρι­σμού των δασών για γεωρ­γι­κές χρήσεις».

Πέραν, όμως, αυτών, η εξαί­ρεση των εκτά­σεων που έχουν απο­δο­θεί σε άλλες χρήσεις με διοι­κη­τι­κές πράξεις, εξο­πλι­σμέ­νες με το τεκ­μή­ριο της νομι­μό­τη­τας, απο­σκο­πεί και στην ασφά­λεια δικαίου, η οποία δεν συμ­βι­βά­ζε­ται με τη διαρκή ανα­μό­χλευση εννόμων σχέσεων που έχουν δια­μορ­φω­θεί κατά το παρελ­θόν (π.χ. πολε­ο­δό­μηση δεκάδων Δήμων της Αττικής, οι οποίοι, πριν εντα­χθούν σε σχέδιο είχαν, ίσως, δασικό χαρα­κτήρα και μη νομίμως εντά­χθη­καν τότε).

Σε κάθε περί­πτωση, σύμφωνα πάντα με την Ολο­μέ­λεια του ΣτΕ, η ισορ­ρο­πία μεταξύ προ­στα­σίας του περι­βάλ­λο­ντος και ασφά­λειας δικαίου δια­σφα­λί­ζε­ται από την πρό­βλεψη του νομο­θέτη ότι η εξαί­ρεση από τη δασική νομο­θε­σία των εκτά­σεων αυτών τίθεται υπό τη διαρκή αίρεση της συνέ­χι­σης της χρήσης που επέ­τρεψε η διοι­κη­τική πράξη (π.χ. γεωρ­γική), αφού, αν η χρήση αυτή εγκα­τα­λει­φθεί, η έκταση υπά­γε­ται και πάλι στη δασική νομο­θε­σία.

Τί ακύρωσε το ΣτΕ

Πρώτον, ακύρωσε, ως αντί­θε­τες με το Σύνταγμα, τις δια­τά­ξεις που εξαι­ρού­σαν από τη δασική νομο­θε­σία, εκτά­σεις για τις οποίες είχαν εκδοθεί οικο­δο­μι­κές άδειες, στην περί­πτωση που αυτές δεν έχουν ακόμη υλο­ποι­η­θεί.

Κρίθηκε, ειδι­κό­τερα, ότι η εφαρ­μογή της διά­τα­ξης αυτής θα επέ­τρεπε την εκχέρ­σωση δασικών εκτά­σεων, για πρώτη φορά σήμερα, με σκοπό την ανέ­γερση κτιρίων, γεγονός αντί­θετο με την ήδη ισχύ­ουσα συνταγ­μα­τική προ­στα­σία των δασών. Δεύ­τε­ρον, ακύρωσε την εξαί­ρεση από τη δασική νομο­θε­σία περιο­χών εντός οικι­σμών, που είχαν οριο­θε­τη­θεί με απρό­σφο­ρες ρυθ­μί­σεις ή διοι­κη­τι­κές εγκυ­κλί­ους και όχι σύμφωνα με την πάγια σχετική νομο­θε­σία.

Τέλος, το ΣτΕ ομόφωνα επι­βε­βαί­ωσε την ισχύ­ουσα νομο­λο­γία του περί χρο­νι­κής προ­τε­ραιό­τη­τας του Δασο­λο­γίου έναντι του Κτη­μα­το­λο­γίου, υπό την έννοια ότι η κτη­μα­το­γρά­φηση πρέπει να στη­ρί­ζε­ται σε αξιό­πι­στους δασι­κούς χάρτες, ώστε το Δημόσιο να μπορεί απο­τε­λε­σμα­τικά να απο­κρού­σει κακό­πι­στες διεκ­δι­κή­σεις από τρίτους ιδιο­κτη­σια­κών δικαιω­μά­των του επί δασικών εκτά­σεων.

Πηγή kathimerini.gr