Αν ήταν πρόβλημα

Για το προ­σφυ­γι­κό-με­τα­να­στευ­τι­κό που ξα­να­μπή­κε στην ατζέ­ντα της συ­ζή­τη­σης λόγω της κρί­σης στο Αφ­γα­νι­στάν,  γρά­φει ο κα­θη­γη­τής Δη­μή­τρης Χρι­στό­που­λος στο βι­βλίο του «Αν το προ­σφυ­γι­κό ήταν πρό­βλη­μα, θα είχε λύση» : «… το παρόν βι­βλίο γρά­φτη­κε με σκοπό να προ­σφέ­ρει επι­χει­ρή­μα­τα σε όσους πι­στεύ­ουν ότι το προ­σφυ­γι­κό και το με­τα­να­στευ­τι­κό είναι ζη­τή­μα­τα τα οποία η ελ­λη­νι­κή κοι­νω­νία ‒είτε της αρέ­σει είτε όχι‒ θα πρέ­πει να μάθει να ζει, χωρίς εξω­ραϊ­σμούς ή δαι­μο­νο­ποι­ή­σεις. Από αυτήν την άποψη θέλει πρω­τί­στως να υπη­ρε­τή­σει την αρετή της επί­γνω­σης ως μο­να­δι­κής προ­ϋ­πό­θε­σης για να αλ­λά­ξουν τα πράγ­μα­τα προς το κα­λύ­τε­ρο…Η κύρια πρό­τα­ση, λοι­πόν, του βι­βλί­ου, όπως απο­τυ­πώ­νε­ται στον τίτλο, είναι να σκε­φτού­με το προ­σφυ­γι­κό απο­συν­δε­δε­μέ­νο από τη λέξη «πρό­βλη­μα». Είναι μια πρό­τα­ση που ανα­τι­νά­ζει τα θε­μέ­λια των αυ­τό­μα­των συ­νειρ­μών μας. Τα τε­λευ­ταία χρό­νια η λέξη «πρό­σφυ­γας» είναι συν­δε­δε­μέ­νη τόσο άρ­ρη­κτα με τη λέξη «πρό­βλη­μα», που δη­μιουρ­γεί μια αυ­τό­μα­τη συ­ζυ­γία, συ­νή­θως στη φράση «προ­σφυ­γι­κό πρό­βλη­μα». Και εκεί βρί­σκε­ται η ρίζα του πραγ­μα­τι­κού προ­βλή­μα­τος: η εμπε­δω­μέ­νη αντί­λη­ψη ότι έχου­με μπρο­στά μας ένα «πρό­βλη­μα» μας οδη­γεί σε μια διαρ­κή ανα­ζή­τη­ση της μα­γι­κής λύσης, που με τη σειρά της δεν έρ­χε­ται ποτέ και αυτό μας βυ­θί­ζει στην επι­κρά­τεια του αδιε­ξό­δου. Ο συγ­γρα­φέ­ας αντι­τάσ­σει εδώ κάτι πολύ απλό και ταυ­τό­χρο­να πολύ σύν­θε­το: ότι η αν­θρώ­πι­νη με­τα­κί­νη­ση δεν στα­μά­τη­σε ποτέ και ποτέ κά­ποιος δεν κα­τά­φε­ρε να τη στα­μα­τή­σει. Άρα είναι μά­ταιο να την αντι­με­τω­πί­ζου­με ως πρό­βλη­μα, ας την αντι­με­τω­πί­σου­με ως αυτό που είναι: μια πραγ­μα­τι­κό­τη­τα.