Aλ. Mητρόπουλος: «Η κυβέρνηση επιχειρεί να ξαναγράψει το Ελληνικό Εργατικό Δίκαιο»

Κύριε Μητρό­πουλε, εν μέσω παν­δη­μίας και με τις προ­σπά­θειες να επι­στρέ­ψουμε σιγά-σιγά στην «κανο­νι­κό­τητα», οι δείκτες για την απα­σχό­ληση παρα­μέ­νουν απο­θαρ­ρυ­ντι­κοί. Δώστε μας μία εικόνα για την ανεργία αυτή την περίοδο, ενόψει της επα­νεκ­κί­νη­σης της αγοράς και της οικο­νο­μίας –όπως ανα­φέ­ρει η κυβέρ­νηση.

Τα πιο πρό­σφατα στοι­χεία για την ανεργία στην Ελλάδα του κορω­νοϊού ανα­κοί­νωσε ο Οργα­νι­σμός Απα­σχό­λη­σης Εργα­τι­κού Δυνα­μι­κού (ΟΑΕΔ) και αφορούν τον Μάρτιο του 2021. Το ποσοστό τής επίσημα κατα­γε­γραμ­μέ­νης ανερ­γίας, σύμφωνα με τον ιστο­ρικό αυτό Οργα­νι­σμό κατα­μέ­τρη­σης ανερ­γίας, ανήλθε τον Μάρτιο 2021 στο 23,56% και ο πραγ­μα­τι­κός αριθμός των κατα­γε­γραμ­μέ­νων ανέργων εκτο­ξεύ­θηκε στα 1.131.228 άτομα. Επίσης, για τον ίδιο μήνα, ο ΟΑΕΔ ανα­κοί­νωσε ότι οι μακρο­χρό­νια άνεργοι ανήλθαν στους 572.645 (σχεδόν οι μισοί από το σύνολο ανέργων), ενώ οι επι­δο­τού­με­νοι άνεργοι ήσαν μόνο 256.367 άτομα (βλ. την από 20-4-2021 ανα­κοί­νωση της ΕΝΥΠΕΚΚ).

Είναι αναμ­φι­σβή­τητο ότι η πραγ­μα­τική ανεργία στην Ελλάδα παρα­μέ­νει η υψη­λό­τερη στην Ευρω­ζώνη παρότι αυτή την περίοδο βρί­σκο­νται σε εξέλιξη από τον ΟΑΕΔ πέντε (5) παράλ­ληλα προ­γράμ­ματα επι­δό­τη­σης απα­σχό­λη­σης για πάνω από 100.000 θέσεις εργα­σίας και παρότι βρί­σκο­νται ακόμη σε εξέλιξη τα προ­γράμ­ματα επι­δό­τη­σης της απα­σχό­λη­σης «ανα­στολή» και «συν-εργασία» που, κατά κοινή παρα­δοχή, ανα­χαί­τι­σαν την έκρηξη της ανερ­γίας κατά την περίοδο της υγειο­νο­μι­κής κρίσης. Πρέπει να επι­ση­μά­νουμε ότι η χώρα μας τα τελευ­ταία χρόνια κατέχει τη θλιβερή πρωτιά στην Ευρω­ζώνη στην ανεργία των νέων και των γυναι­κών.

Η Ελλη­νική Στα­τι­στική Υπη­ρε­σία (ΕΛΣΤΑΤ), που στην ουσία πραγ­μα­το­ποιεί δειγ­μα­το­λη­πτι­κές κατα­με­τρή­σεις για την ανεργία, ανα­κοι­νώ­νει πάντοτε μικρό­τερη στα­τι­στική ανεργία από αυτή του ΟΑΕΔ, κατά 5-8 μονάδες. Το γεγονός αυτό, όπως η Ένωσή μας έχει επι­ση­μά­νει επα­νει­λημ­μέ­νως, εκθέτει και τους δύο Οργα­νι­σμούς ως προς το κύρος και την ιστορία τους τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς.

Γνω­ρί­ζουμε ότι η απα­σχό­ληση έχει καταρ­ρεύ­σει: ημι-απασχόληση, χαμηλές αμοιβές, ανεργία με επι­δό­ματα, «μαύρη» και ανα­σφά­λι­στη εργασία, απλή­ρω­τες υπε­ρω­ρίες και απε­λευ­θέ­ρωση των απο­λύ­σεων! Θα βελ­τιω­θεί η κατά­σταση κατά την άποψή σας;

Η ανεργία παρα­μέ­νει σε πρω­το­φα­νώς υψηλά επίπεδα και μάλιστα για μια οικο­νο­μία που (υπο­τί­θε­ται) ότι πέρασε και από μία εννε­α­ετή δημο­σιο­νο­μική τιθά­σευση.

Οι ελα­στι­κές μορφές εργα­σίας γενι­κεύ­ο­νται και κυριαρ­χούν. Οι μισθοί μειώ­νο­νται ή παγώ­νουν για μεγάλη περίοδο. Το ίδιο έγινε και με τον «κατώ­τατο» μισθό, που η κυβέρ­νηση, με πρό­σφατο νόμο, ανέ­στειλε για τρίτη φορά την -έστω και μικρή προς τα πάνω- ανα­προ­σαρ­μογή του.

Από την άλλη πλευρά, με το εργα­σιακό νομο­σχέ­διο (υπό τις ειση­γή­σεις της Έκθεσης Πισ­σα­ρίδη) που προ­ω­θεί­ται, επι­χει­ρού­νται τεκτο­νι­κές ανα­τρο­πές στην ελλη­νική αγορά εργα­σίας. Η κυβέρ­νηση, με πρό­σχημα την υγειο­νο­μική κρίση και την πολυ­πό­θητη για όλους μας ανά­πτυξη, επι­χει­ρεί να ξανα­γρά­ψει το Ελλη­νικό Εργα­τικό Δίκαιο.

Με βασικές δια­τά­ξεις του νομο­σχε­δίου που προωθεί θίγει «τα άγια των αγίων» των εργα­σια­κών δικαιω­μά­των. Έτσι για πρώτη φορά:

-οι υπε­ρω­ρίες αντί να αμεί­βο­νται με τη νόμιμη προ­σαύ­ξηση (20%, 40% ή 60%), όπως συνέ­βαινε για δεκα­ε­τίες, θα συμ­ψη­φί­ζο­νται με ρεπό ή κανο­νική άδεια. Άμεση συνέ­πεια αυτού του μέτρου (αν ισχύσει) θα είναι η μείωση των απο­δο­χών για τους ιδιω­τι­κούς υπαλ­λή­λους.

-η απόλυση εργα­ζο­μέ­νου, που ανα­γνω­ρί­ζε­ται από τα Δικα­στή­ρια ως παρά­νομη, κατα­χρη­στική και άκυρη, δεν εξα­σφα­λί­ζει την επι­στροφή τού απο­λυ­θέ­ντα στην εργασία του, όπως συνέ­βαινε για δεκα­ε­τίες, αλλά αυτός θα λαμ­βά­νει μία «πρό­σθετη» απο­ζη­μί­ωση, ανάλογα με την οικο­νο­μική δυνα­τό­τητα του εργο­δότη!!

-η τηλερ­γα­σία (εξ απο­στά­σεως εργασία) απειλεί να ακυ­ρώ­σει εργα­σιακά (κυρίως μισθο­λο­γικά και συν­δι­κα­λι­στικά) δικαιώ­ματα δεκα­ε­τιών.

Η ΕΝΥΠΕΚΚ ανα­μέ­νει το τελικό σχέδιο νόμου για να τοπο­θε­τη­θεί έγκυρα και επι­στη­μο­νικά και επί της αρχής και επί των άρθρων. Πάντως, από τις εξαγ­γε­λίες των αρμο­δίων κυβερ­νη­τι­κών παρα­γό­ντων φαί­νε­ται ότι οδη­γού­μα­στε σε αλλαγή δόγ­μα­τος στο Εργα­σιακό, με πρω­ταρ­χικό στόχο την επί­τευξη τής ανά­πτυ­ξης με ρήτρα συμπί­ε­σης των μισθών, σύμφωνα άλλωστε και με το κεντρικό δόγμα που διέ­τρεχε και τα τρία Μνη­μό­νια, δηλαδή τη «βουλ­γα­ρο­ποί­ηση» των μισθών και των παροχών προς τους ιδιω­τι­κούς εργα­το­ϋ­παλ­λή­λους.

Η εστίαση και ο του­ρι­σμός υπέ­στη­σαν τερά­στια «καθί­ζηση». Πώς βλέπετε να προ­χω­ρούν αυτοί οι κλάδοι;

Είναι οι κλάδοι οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας που κυρίως επλή­γη­σαν και ταυ­τό­χρονα οι κλάδοι με τη μεγα­λύ­τερη συμβολή στο ΑΕΠ και την απα­σχό­ληση. Η κυβέρ­νηση, κατά τη διάρ­κεια της υγειο­νο­μι­κής κρίσης, δεν τους στήριξε όσο έπρεπε. Απαι­τεί­ται άμεσα, έστω και τώρα, να απε­λευ­θε­ρω­θούν πόροι για τη στήριξη των επι­χει­ρή­σεων του του­ρι­σμού και της εστί­α­σης, αλλά και για τη στήριξη όσων ανθρώ­πων δεν προ­σλη­φθούν μετά την επα­νεκ­κί­νηση των δύο αυτών σημα­ντι­κών κλάδων. Αναμ­φί­βολα, η κυβέρ­νηση οφείλει να είναι γεν­ναιό­δωρη και διαρκώς υπο­στη­ρι­κτική προς τους δύο αυτούς σημα­ντι­κούς τομείς της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας.

Δια­βά­σαμε ότι η κυβέρ­νηση υπο­χρε­ού­ται να κατα­βά­λει τα ανα­δρο­μικά με τόκο 6% ετησίως, ύστερα από απόφαση του Πρω­το­δι­κείου Αθηνών. Μιλήστε μας γι’ αυτή την απόφαση. Τι σημαί­νει στην πράξη;

Τον τελευ­ταίο καιρό τα Δικα­στή­ρια της χώρας με πολλές απο­φά­σεις τους (κυρίως Πρω­το­δι­κείων και Εφε­τείων) υπο­χρε­ώ­νουν την κυβέρ­νηση να χορη­γή­σει εντόκως τα ανα­δρο­μικά επί μισθών και συντά­ξεων, οσάκις υπάρχει ζήτημα συμ­μόρ­φω­σης με δικα­στι­κές απο­φά­σεις που έχουν δικαιώ­σει μισθω­τούς και συντα­ξιού­χους.

Στη χώρα μας για δεκα­ε­τίες συντη­ρεί­ται και θεσμικά μία σκαν­δα­λώ­δης δικο­νο­μική ασυλία υπέρ του Δημο­σίου και εις βάρος των πολιτών. Όταν δηλαδή οι πολίτες οφεί­λουν στο κράτος, επι­βα­ρύ­νο­νται με θηριώ­δεις τόκους και εξο­ντω­τικά πρό­στιμα, ενώ, όταν το κράτος χρωστά στους πολίτες και εντέλ­λε­ται να συμ­μορ­φω­θεί με δικα­στι­κές απο­φά­σεις, τα κατα­βάλ­λει άτοκα!!

Αυτό το κατά­λοιπο αποι­κιο­κρα­τι­κής αυταρ­χι­κής δια­χεί­ρι­σης εκ μέρους των κυβερ­νή­σεων είναι προ­σβλη­τικό και απα­ξιω­τικό για τον λαό μας και κλο­νί­ζει τη σχέση εμπι­στο­σύ­νης μεταξύ Διοί­κη­σης και διοι­κου­μέ­νου.

Καλούμε την κυβέρ­νηση να κατα­βά­λει στο ακέραιο και εντόκως τόσο τα ανα­δρο­μικά που χορή­γησε πρό­σφατα σε δικαιού­χους και κλη­ρο­νό­μους όσο και τα ανα­δρο­μικά που θα χορη­γή­σει τους επό­με­νους μήνες σε όσους ξεπερ­νούν τα 30 χρόνια ασφα­λι­στι­κού βίου, σε συμ­μόρ­φωση προη­γου­μέ­νων δικα­στι­κών απο­φά­σεων που δικαί­ω­σαν συντα­ξιού­χους. Η συμ­μόρ­φωση όλων -και πρω­τί­στως του κράτους- με τις δικα­στι­κές απο­φά­σεις απο­τε­λεί σημα­ντικό θεσμικό ζήτημα.

Γιορ­τά­σαμε πρό­σφατα την Εργα­τική Πρω­το­μα­γιά. Η εργα­τική τάξη μπορεί, κατά τη γνώμη σας, να επη­ρε­ά­σει την τύχη της και την οικο­νο­μική εξέλιξη των πραγ­μά­των στη χώρα;

Η πρόοδος που επι­τεύ­χθηκε στις μεγα­λύ­τε­ρες βιο­μη­χα­νι­κές περιο­χές τής Ευρώπης και του κόσμου, όταν η ζωντανή εργα­τική δύναμη ήταν ανα­γκαία για την αύξηση της παρα­γω­γής και τη μεγέ­θυνση της οικο­νο­μίας (ως ο από­λυ­τος στόχος τής παγκό­σμιας αστικής τάξης), καταρ­ρέει στην εποχή τής ύστερης νεω­τε­ρι­κό­τη­τας.

Όλοι νόμιζαν ότι οι κατα­κτή­σεις που πέτυχε η Εργα­τική Τάξη, μετά τον Α’ και κυρίως μετά τον Β’ Παγκό­σμιο Πόλεμο, θα ήταν η βάση μιας δια­τη­ρή­σι­μης κοι­νω­νι­κής ευη­με­ρίας. Η πεποί­θηση αυτή δημιούρ­γησε παγκό­σμιους εργα­τι­κούς θεσμούς (Διεθνής Οργά­νωση Εργασίας-ΔΟΕ), εθνικά κοι­νω­νικά συστή­ματα, πολι­τικά κόμματα και παρα­τά­ξεις, ακόμη και καθε­στώτα (σοσιαλ­δη­μο­κρα­τικά και κομ­μου­νι­στικά), που υπο­τί­θε­ται ότι δρούσαν επ’ονόματι τής (με την ευρεία έννοια) Εργα­τι­κής Τάξης. Πολλές θεω­ρη­τι­κές σχολές, Ινστι­τούτα και πανε­πι­στη­μιακά ιδρύ­ματα γεν­νή­θη­καν με την προσ­δο­κία τής αιώνιας κυριαρ­χίας τής Εργα­τι­κής Τάξης που θα έφερνε τη δια­νό­ηση, την επι­στήμη, την εφεύ­ρεση και την τέχνη ως μόνι­μους συμ­μά­χους τής πάντοτε νικη­φό­ρας πορείας της.

Οι ηγεσίες τής κοι­νω­νίας ανα­δει­κνύ­ο­νταν από τους κοι­νω­νι­κούς αγώνες και την προ­σφορά τους στον λαό, σε μια διαρκώς αλλη­λο­τρο­φο­δο­τού­μενη πολιτικο-συνδικαλιστική δράση. Το κράτος ευη­με­ρίας τής λεγό­με­νης «μακράς Σοσιαλ­δη­μο­κρα­τι­κής Συναί­νε­σης» έδειχνε ακλό­νητο, πολύ περισ­σό­τερο που οι εργα­τι­κοί και κοι­νω­νι­κοί θεσμοί ήταν θεμε­λιώ­δεις πυλώνες τού οικο­νο­μι­κού και πολι­τι­κού συστή­μα­τος.

Η ιστο­ρική πορεία όμως άλλαξε.

Και σήμερα, 135 χρόνια από την αιμα­το­βαμ­μένη Πρω­το­μα­γιά του 1886 στο Σικάγο, μετά τη γενι­κευ­μένη Βιο­μη­χα­νική Επα­νά­σταση και την εισα­γωγή των «γραμμών παρα­γω­γής», μετά το Μάα­στριχτ, την ΟΝΕ και την ένταξη της χώρας μας σ’αυτήν, μετά από την επιβολή των Μνη­μο­νίων και τη διαρκή επο­πτεία της χώρας μας από τους θεσμούς, η Εργα­τική Τάξη βρί­σκε­ται δυστυ­χώς σε απόλυτη σχεδόν αδυ­να­μία να επη­ρε­ά­σει την πορεία τής οικο­νο­μίας και της κοι­νω­νίας.

Παρά τις αντι­κει­με­νι­κές και υπο­κει­με­νι­κές αδυ­να­μίες που επι­κρα­τούν σήμερα, οι εργα­ζό­με­νοι πρέπει να κατα­νο­ή­σουν την νέα πραγ­μα­τι­κό­τητα ώστε με γνώση, ενότητα, αλλη­λεγ­γύη και θάρρος να σταθούν απέ­να­ντι στα δυσκο­λό­τερα που είναι μπροστά τους