Κοινό ταμείο με τις άγονες

Η ΕΛΛΑΔΑ, μαζί με την Ιταλία, είναι η χώρα με τη μεγα­λύ­τερη επι­βα­τική κίνηση, μέσω ακτο­πλοϊ­κών γραμμών, με περίπου 45 εκατ. επι­βά­τες ετησίως, καλύ­πτο­ντας περίπου το 25% της συνο­λι­κής δια­κί­νη­σης επι­βα­τών ακτο­πλο­ΐας στην Ευρώπη.

Ο Πει­ραιάς είναι το δεύτερο σημα­ντι­κό­τερο, σε όρους επι­βα­τι­κής κίνησης, λιμάνι της Ευρώπης, με μερίδιο που υπο­λο­γί­ζε­ται στο 3%, ενώ όσον αφορά τη μετα­φορά φορτίων, σχεδόν το 5% των εμπο­ρευ­μά­των που δια­κι­νού­νται, μέσω ευρω­παϊ­κών ακτο­πλοϊ­κών γραμμών, διέρ­χε­ται από ελλη­νικά λιμάνια.

Η σημασία της ακτο­πλο­ΐας για την ορθή και απρό­σκο­πτη λει­τουρ­γία της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας είναι πρόδηλη, καθώς στη χώρα υπάρ­χουν περισ­σό­τερα από 200 κατοι­κη­μένα νησιά, με περισ­σό­τε­ρους από 1,4 εκατ. κατοί­κους και περίπου 15.000 χιλιό­με­τρα ακτο­γραμ­μής.

Ωστόσο, παρά τα ανωτέρω εντυ­πω­σιακά στοι­χεία, το ελλη­νικό λιμε­νικό δίκτυο χαρα­κτη­ρί­ζε­ται από μεγάλες παθο­γέ­νειες, με τις περισ­σό­τε­ρες ακτο­πλοϊ­κές εται­ρείες να είναι ζημιο­γό­νες και τους νησιώ­τες να δια­μαρ­τύ­ρο­νται για έλλειψη δρο­μο­λο­γίων.

Απλή­ρωτα πλη­ρώ­ματα

Δυστυ­χώς, απλή­ρωτα πλη­ρώ­ματα, ανε­κτέ­λε­στα δρο­μο­λό­για, λιγό­τερα πλοία, υψηλά χρέη και εται­ρείες που φλερ­τά­ρουν με την de facto πτώ­χευση είναι η καθη­με­ρινή πραγ­μα­τι­κό­τητα.

Το υπουρ­γείο Ναυ­τι­λίας πιέζει για τη μείωση του ΦΠΑ στα εισι­τή­ρια, προ­σκρούει όμως στις αντιρ­ρή­σεις της τρόικας, όπως και στο θέμα της ελά­φρυν­σης των εισφο­ρών, που ανε­βά­ζουν την τιμή των καυ­σί­μων.

Στην Ακτή Μιαούλη καταρ­τί­ζουν πλάνο, αλλά ανα­ζη­τούν και πόρους, για να δρο­μο­λο­γη­θεί στροφή προς εναλ­λα­κτικά καύσιμα, φθη­νό­τερα και καθα­ρό­τερα, όπως το LNG, αλλά οι λύσεις αυτές χρειά­ζο­νται πολύ χρόνο και μεγάλες επεν­δύ­σεις.

Επίσης, ο υπουρ­γός Ναυ­τι­λίας Μιλ­τιά­δης Βαρ­βι­τσιώ­της σχε­διά­ζει τον ανα­σχε­δια­σμό των άγονων γραμμών, με δεδο­μένο ότι οι ετήσιες επι­δο­τή­σεις ανέρ­χο­νται στα 70 εκατ., έναντι 130 εκατ. πριν από μερικά χρόνια.

Από την πλευρά τους, οι ακτο­πλόοι έχουν θέσει σειρά αιτη­μά­των, μεταξύ των οποίων η μείωση του ΦΠΑ, η επι­δό­τηση του κόστους καυ­σί­μων, αλλά και η ένταξη των άγονων ακτο­πλοϊ­κών γραμμών, με τις αερο­πο­ρι­κές, σε ένα ενιαίο ταμείο.

Στο πλαίσιο ανά­λυ­σης των προ­βλη­μά­των της ακτο­πλο­ΐας, συστή­θηκε ερευ­νη­τική ομάδα, κατόπιν πρω­το­βου­λίας του Ελλη­νι­κού Επι­με­λη­τη­ρια­κού Συν­δέ­σμου Μετα­φο­ρών, του Συν­δέ­σμου Επι­χει­ρή­σεων Επι­βα­τη­γού Ναυ­τι­λίας και του Εργα­στη­ρίου Διοί­κη­σης Ναυ­τι­λια­κών και Λιμε­νι­κών Επι­χει­ρή­σεων του τμή­μα­τος Ναυ­τι­λίας και Επι­χει­ρη­μα­τι­κών Υπη­ρε­σιών του Πανε­πι­στη­μίου Αιγαίου.

Βασικό συμπέ­ρα­σμα, από την επε­ξερ­γα­σία όλων των δεδο­μέ­νων, είναι πως η ακτο­πλοΐα έχει φτάσει σε ένα τέτοιο σημείο, κατά το οποίο καμία από τις εμπλε­κό­με­νες πλευρές δεν είναι ικα­νο­ποι­η­μένη από τον τρόπο με τον οποίο λει­τουρ­γεί το σύστημα.

Κομβικό εύρημα της έρευνας είναι πως η εφαρ­μογή του συστή­μα­τος «Hub and Spoke» (λιμάνια κόμβοι, με συν­δέ­σεις σε μικρό­τερα λιμάνια) είναι μια βιώσιμη λύση. Ανα­λυ­τικά, να χρη­σι­μο­ποιού­νται κάποια λιμάνια ως κομβικά, τα οποία θα εξυ­πη­ρε­τού­νται από κύριες γραμμές, και τα υπό­λοιπα περι­με­τρικά λιμάνια να εξυ­πη­ρε­τού­νται από τοπικές γραμμές. Π.χ. για να πάει κάποιος στις Κυκλά­δες, να ταξι­δεύει έως τη Σύρο και από εκεί, με άλλο πλοίο, να μετα­φέ­ρε­ται στον τελικό προ­ο­ρι­σμό του. Ανάλογα παρα­δείγ­ματα είναι το Νάξος – Κου­φο­νή­σια και Ρόδος – Σύμη.

Επίσης, από την έρευνα, φαί­νε­ται ξεκά­θαρα η ανάγκη συνο­λι­κής ανα­θε­ώ­ρη­σης του συστή­μα­τος των επι­δο­τή­σεων, καθώς σήμερα δεν καλύ­πτει τις υφι­στά­με­νες ανάγκες χρη­μα­το­δό­τη­σης.

Το παρα­πάνω βρί­σκε­ται σε άμεση συνάρ­τηση με την ανα­θε­ώ­ρηση των ακτο­πλοϊ­κών γραμμών, από τις οποίες απο­τε­λεί­ται το σύστημα. Πρόδηλο ήταν το συμπέ­ρα­σμα που εξήχθη από την έρευνα για την ανάγκη ανα­διάρ­θρω­σης των δρο­μο­λο­γίων, αλλά και η δια­φαι­νό­μενη ανάγκη μείωσης του ποσο­στού ΦΠΑ, που περιέ­χε­ται στους ναύλους, τόσο επι­βα­τών όσο και οχη­μά­των.

«Χωρίς ακτο­πλοΐα, ξεχάστε νησιά και του­ρι­σμό»

13% ο ΦΠΑ στην Ελλάδα, 8% στην Ισπανία, 5,5% στη Γαλλία

ΟΙ ΑΚΤΟΠΛΟΟΙ, εξαι­τίας της σημα­ντι­κής συρ­ρί­κνω­σης του μετα­φο­ρι­κού έργου, έχουν απευ­θύ­νει μπαράζ αιτη­μά­των στο υπουρ­γείο Ναυ­τι­λίας.

Μείωση του ΦΠΑ στα εισι­τή­ρια, ανα­μόρ­φωση των άγονων γραμμών, απε­λευ­θέ­ρωση της σύν­θε­σης των πλη­ρω­μά­των, άρση των υπο­χρε­ω­τι­κών εκπτώ­σεων υπέρ πλη­θυ­σμια­κών ομάδων και επι­δό­τηση του κόστους καυ­σί­μων συγκα­τα­λέ­γο­νται, μεταξύ των αιτη­μά­των του Συν­δέ­σμου Επι­χει­ρή­σεων Επι­βα­τη­γού Ναυ­τι­λίας (ΣΕΕΝ).

Ο πρό­ε­δρος του ΣΕΕΝ, Μιχάλης Σακέλ­λης, στην ημερίδα «Κρί­σι­μες ώρες για την Ακτο­πλοΐα και τις συγκοι­νω­νίες των ελλη­νι­κών νησιών», ανα­φέρ­θηκε εκτενώς στα ανωτέρω αιτή­ματα, κάνο­ντας ιδιαί­τερη μνεία στις αρνη­τι­κές συνέ­πειες από τη μείωση του μετα­φο­ρι­κού έργου.

Συγκε­κρι­μένα, σύμφωνα με τον κ. Σακέλλη, το 2013 δια­κι­νή­θη­καν περίπου 13 εκατ. επι­βά­τες, έναντι 14,8 εκατ. το 2012. Παράλ­ληλα, οι εισηγ­μέ­νες εται­ρείες ήταν και το 2013 ζημιο­γό­νες, με τις συνο­λι­κές ζημιές του κλάδου, της περιό­δου 2009-2013, να πλη­σιά­σουν το 1 δισ.

«Πέρσι δύο παρα­δο­σια­κές ακτο­πλοϊ­κές εται­ρείες ανέ­στει­λαν τη λει­τουρ­γία τους, οι γραμμές Πει­ραιάς – Ρέθυμνο και Πάτρα – Σάμη – Ιθάκη δια­κό­πη­καν, ενώ αντι­με­τω­πί­ζο­νται προ­βλή­ματα στην εξυ­πη­ρέ­τηση των γραμμών Β. Αιγαίου, αλλά και στη γραμμή Ικαρίας – Σάμου», σημεί­ωσε ο πρό­ε­δρος των ακτο­πλόων, συνο­ψί­ζο­ντας τα αιτή­ματα του κλάδου στα ακό­λουθα:

** Οι συντε­λε­στές ΦΠΑ μειώ­θη­καν σε τρεις περι­πτώ­σεις: στα νησιά, στις ξενο­δο­χεια­κές μονάδες και στην εστίαση. Ωστόσο, «ξεχά­στηκε» η ακτο­πλοΐα, παρά το γεγονός ότι, χωρίς την ακτο­πλοΐα, καμία του­ρι­στική δρα­στη­ριό­τητα δεν μπορεί να ανα­πτυ­χθεί στα νησιά.

Στο ζήτημα του ΦΠΑ, τα συγκρι­τικά στοι­χεία είναι συντρι­πτικά: στα εισι­τή­ρια των επι­βα­τών η Ελλάδα επι­βάλ­λει ΦΠΑ 13%, όταν η Ισπανία έχει 8%, η Πορ­το­γα­λία 6%, η Ιταλία 10%, η Σουηδία 6% και η Γαλλία μόλις 5,5%. Στα οχήματα, όπου η Ελλάδα έχει συντε­λε­στή ΦΠΑ 23%, η Ισπανία έχει 8%, η Ιταλία το ίδιο και η Σουηδία 6%.

Ιδιαί­τερα δε, σε ό,τι αφορά τον ΦΠΑ των οχη­μά­των, σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΣΕΕΝ, η απόφαση του ΝΣΚ 341/98 χαρα­κτη­ρί­ζει τη μετα­φορά των ΙΧ αυτο­κι­νή­των ως βοη­θη­τική υπη­ρε­σία της μετα­φο­ράς προ­σώ­πων, συνεπώς πρέπει να εφαρ­μό­ζε­ται ο ίδιος συντε­λε­στής ΦΠΑ, δηλαδή 13% και όχι 23%.

** Εκτός από τη μείωση του ΦΠΑ, οι ακτο­πλόοι ζητούν την κατάρ­γηση των υπο­χρε­ω­τι­κών εκπτώ­σεων, την κατάρ­γηση των ΠΔ που αφορά το ΗΚΣΘΕΑ, τις συν­θέ­σεις των πλη­ρω­μά­των, την ανα­διορ­γά­νωση των δρο­μο­λο­γίων «Δημό­σιας Υπη­ρε­σίας» και τη δημιουρ­γία κοινού ταμείου με τις αερο­με­τα­φο­ρές για την εξυ­πη­ρέ­τηση των μικρών νησιών.

* Ανα­γκαία η επι­δό­τηση της τιμής των καυ­σί­μων, όταν ξεπερ­νούν κάποιο επίπεδο. Με τον τρόπο αυτό, όπως υπο­στη­ρί­ζει ο ΣΕΕΝ, θα ενι­σχυ­θεί η αντα­γω­νι­στι­κό­τητα των θαλάσ­σιων μετα­φο­ρών και θα αυξηθεί το μετα­φο­ρικό έργο.

* Σε ευρω­παϊκό επίπεδο, ο ΣΕΕΝ υπο­γραμ­μί­ζει ότι δεν έχουμε κατα­φέ­ρει ως κράτος να τονί­σουμε τη νησιω­τι­κό­τητα και την ανάγκη δια­φο­ρε­τι­κής αντι­με­τώ­πι­σης των κρατών-μελών της Ε.Ε. που έχουν νησιω­τικό χαρα­κτήρα. Για παρά­δειγμα, στις γραμμές της Αδρια­τι­κής επι­δο­τού­νται από τα κράτη-μέλη οι εργο­δο­τι­κές εισφο­ρές των πλοίων με ευρω­παϊκή σημαία, ενώ δεν συμ­βαί­νει το ίδιο και στα ελλη­νικά πλοία.

Πηγή Ελευ­θε­ρο­τυ­πία