Ο κίνδυνος για την ψυχική μας υγεία και οι συμβουλές του Σωτήρη Τσιόδρα

Στα έντονα και αρνη­τικά συναι­σθή­ματα που νιώθουν πολλοί Έλληνες λόγω της παν­δη­μίας αλλά και των μέτρων κοι­νω­νι­κής απο­στα­σιο­ποί­η­σης που έχουν ληφθεί ανα­φέρ­θηκε κατά την ενη­μέ­ρωση ο εκπρό­σω­πος του υπουρ­γείου Υγείας, κ. Σωτήρης Τσιό­δρας, δίδο­ντας παράλ­ληλα και συμ­βου­λές για τον τρόπο δια­χεί­ρι­σης της δύσκο­λης και πρω­τό­γνω­ρης αυτής κατά­στα­σης.

«Με την εμφά­νιση και εξά­πλωση του ιού SARS-CoV-2, καθώς και με τον χαρα­κτη­ρι­σμό της λοί­μω­ξης που προ­κα­λεί­ται από αυτόν (COVID-19) ως παν­δη­μίας, ζητή­θηκε από τους πολίτες να κρα­τή­σουν κοι­νω­νι­κές απο­στά­σεις και να μπουν είτε σε περιο­ρι­σμό είτε σε απο­μό­νωση, με στόχο να μειωθεί η εξά­πλωση της νόσου. Τα μέτρα αυτά,που από το σύνολο των ειδικών επι­στη­μό­νων κρί­νο­νται ως επι­βε­βλη­μένα, σε συν­δυα­σμό με τη συνε­χι­ζό­μενη απειλή που προ­έρ­χε­ται από την εξά­πλωση της παν­δη­μίας, ενδέ­χε­ται να προ­κα­λέ­σουν έντονα κι αρνη­τικά συναι­σθή­ματα» είπε ο κ. Τσιό­δρας, και παρέ­πεμψε στις Οδηγίες Ψυχο­λο­γι­κής Υπο­στή­ρι­ξης των Πολιτών λόγω του κορω­νοϊού (COVID-19) οι οποίες εκπο­νή­θη­καν από την Α΄ Ψυχια­τρική Κλινική της Ιατρι­κής Σχολής του Εθνικού & Καπο­δι­στρια­κού Πανε­πι­στη­μίου Αθηνών και οι οποίες είναι αναρ­τη­μέ­νες στον ιστό­τοπο του Εθνικού Οργα­νι­σμού Δημό­σιας Υγείας (ΕΟΔΥ).

Τα μέτρα αυτά, αν κι από το σύνολο των επι­στημόνων που ασχολούνται με την πανδημία κρίνονται ως επι­βε­βλημένα, ενδέχεται σε συν­δυα­σμό με τη συνε­χιζόμενη απειλή που προέρχεται από την επέλαση της πανδημίας να σου προκαλέσουν έντονα κι αρνη­τικά συναι­σθήματα, όπως:

Φόβο κι άγχος. Είναι πολύ σύνηθες να υπάρχει ανησυχία και φόβος για εσένα ή τα αγαπημένα σου πρόσωπα για πιθανή εκδήλωση της ασθένειας και τη μετάδοσή της, καθώς και για τη βαρύτητα και για την έκβασή της. Είναι επίσης φυσιο­λο­γικό να υπάρχουν ανησυχίες όσον αφορά την προμήθεια αγαθών, το διάλειμμα από τη δουλειά ή την εκπλήρωση των οικο­γε­νειακών υπο­χρε­ώ­σεων. Μερικοί άνθρωποι μπορεί να εμφανίσουν προβλήματα στον ύπνο ή ακόμα και στην εκτέλεση καθη­με­ρινών εργασιών. Μπορεί επίσης να παρα­τηρήσεις αυξη­τική τάση της κατανάλωσης αλκοόλ, αύξηση του καπνίσματος ή ακόμη και κατάχρηση ψυχο­δρα­στικών ουσιών.

Θλίψη και ανία. Η διακοπή της εργασίας και των δρα­στη­ριοτήτων που δίνουν νόημα στη ζωή του καθενός μας και η μειωμένη επαφή με άλλα άτομα διαταράσσουν την καθη­με­ρινότητά μας, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε μειωμένη διάθεση κι έντονη βαρεμάρα.

Θυμός κι εκνευ­ρι­σμός. Η απομόνωση και η καραντίνα η δική σου ή των αγαπημένων σου προσώπων, καθώς και η στα­διακή διακοπή της λει­τουργίας των κατα­στημάτων και των χώρων αναψυχής μπορεί να σε οδηγήσουν σε μια αίσθηση περιο­ρι­σμού της προ­σω­πικής σου ελευ­θερίας, με αποτέλεσμα να νιώθεις αυξημένη ένταση κι εκνευ­ρι­σμό. Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να νιώσεις επίσης θυμό ή απέχθεια για τις ιατρικές υπηρεσίες που σε υπέβαλαν είτε σε καραντίνα είτε σε απομόνωση, ή και για άλλα άτομα εάν θεωρήσεις ότι εκτέθηκες στον ιό λόγω αμέλειας κάποιου άλλου προσώπο.

Στιγ­μα­τι­σμός. Αν κάποιος νοσήσει ή έχει εκτεθεί στον SARS-CoV-2, μπορεί να νιώθει στιγ­μα­τι­σμένος από ανθρώπους που φοβούνται ότι θα κολλήσουν από αυτόν. Τα ίδια συναι­σθήματα μπορεί να νιώθουν και μέλη της οικογένειας ενός ατόμου που νοσεί από COVID-19, καθώς αισθάνονται ότι έχουν δια­φο­ρο­ποι­η­θεί από την υπόλοιπη κοι­νω­νική τους ομάδα.

Ποιοι κιν­δυ­νεύ­ουν περισ­σό­τερο

Η αντίδραση του κάθε ατόμου επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, όπως η προ­σω­πικότητα, το μικρο-περιβάλλον του (οικογένεια, φίλοι, εργα­σιακός χώρος) και η κοινότητα μέσα στην οποία ζει.

Οι ομάδες πλη­θυ­σμού που φαίνεται να επηρεάζονται περισσότερο και να εμφανίζουν εντονότερες εκδηλώσεις στρες είναι:

-Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας ή άτομα που έχουν κάποια χρόνια νόσο και παρου­σιάζουν αυξημένη πιθανότητα να νοσήσουν σοβαρά από τον COVID- 19

-Τα παιδιά και οι έφηβοι

-Εκείνοι που βρίσκονται στη πρώτη γραμμή αντι­μετώπισης του ιού, όπως ιατροί και νοση­λευ­τικό προ­σω­πικό

– Άτομα που πάσχουν ήδη από κάποια ψυχια­τρική δια­τα­ραχή.

Τρόποι διαφύλαξης της ψυχικής υγείας

–Σωστή πληροφόρηση για τον ιό από έγκυρες πηγές και περιο­ρι­σμός της έκθεσης στα μέσα μαζικής ενημέρωσης: η επα­να­λαμ­βανόμενη κι ασταμάτητη έκθεση στην ενημέρωση (τηλεόραση, διαδίκτυο, μέσα κοι­νω­νικής δικτύωσης) αυξάνει τα επίπεδα άγχους και δυσφορίας. Μπορεί επίσης να αποτελέσει πηγή παρα­πλη­ροφόρησης.

–Διατήρηση της επι­κοι­νωνίας με τους σημα­ντι­κούς ανθρώπους. Για τα περισσότερα άτομα είναι ανα­κου­φι­στικό όταν μπορούν να μιλήσουν για τις ανησυχίες τους με φίλους ή με την οικογένειά τους. Η επι­κοι­νωνία δημιουρ­γεί πολλές φορές ένα ισχυρό υπο­στη­ρι­κτικό δίκτυο ψυχικής προ­στασίας για το άτομο του οποίο ο ψυχισμός δοκιμάζεται σημα­ντικά.

–Φροντίδα σωμα­τικής υγείας για τη ρύθμιση του συναι­σθήματος: ισορ­ρο­πημένη δια­τροφή, επαρκής ύπνος, ξεκούραση, σωμα­τική άσκηση μέσα στο σπίτι στα πλαίσια του δυνατού, αποφυγή της κατανάλωσης αλκοόλ, του καπνίσματος και της χρήσης ουσιών.

–Ψυχο­εκ­παίδευση για το στρες και τη ψυχική δυσφορία (διαχείριση συναι­σθημάτων.