Αύξηση ορίου ηλικίας στα 68, το 2024

To εφιαλ­τικό σενάριο αύξησης του γενικού ορίου ηλικίας συντα­ξιο­δό­τη­σης στην Ελλάδα, στα 72, «φωτο­γρα­φί­ζει η ανα­λο­γι­στική μελέτη που συνο­δεύει την ασφα­λι­στική μεταρ­ρύθ­μιση. Η αρχή μάλιστα θα γίνει εντός της επό­με­νης 5ετίας, με το όριο να αυξά­νε­ται στα 68 έτη, μέσα στο 2024. Η πρό­βλεψη αυτή στη­ρί­ζε­ται στη διάταξη του νόμου Κατρού­γκα­λου, που δεν καταρ­γή­θηκε και προ­βλέ­πει ότι τα όρια ηλικίας συντα­ξιο­δό­τη­σης των ασφα­λι­σμέ­νων θα ανα­κα­θο­ρί­ζο­νται σύμφωνα με τη μετα­βολή του προσ­δό­κι­μου ζωής του πλη­θυ­σμού της χώρας».

Oπως μάλιστα επι­ση­μαί­νουν οι συντά­κτες της μελέτης, σημείο ανα­φο­ράς είναι η ηλικία των 65 ετών, σύμφωνα με τις σχε­τι­κές προ­βλέ­ψεις της Eurostat. Και η έναρξη της διά­τα­ξης, βρίσκει εφαρ­μογή στις ανα­λο­γι­στι­κές προ­βο­λές, το έτος 2024. Το επίσης όχι και τόσο μακρινό 2036, το γενικό όριο ηλικίας συντα­ξιο­δό­τη­σης θα ανεβεί περαι­τέρω, στα 69 έτη, και θα αυξά­νε­ται κατά ένα ακέραιο έτος, το 2045, φθά­νο­ντας τα 70, το 2057 (στα 71) και το 2066 που θα φθάσει τελικά το 72ο έτος ηλικίας των ασφα­λι­σμέ­νων.

Οι δύο κρί­σι­μοι παρά­γο­ντες

Η αύξηση του ποσο­στού των ηλι­κιω­μέ­νων ατόμων στο σύνολο του πλη­θυ­σμού ως απο­τέ­λε­σμα δύο βασικών μετα­βλη­τών, του προσ­δό­κι­μου ζωής και του δείκτη γονι­μό­τη­τας, ανα­μέ­νε­ται να φέρει ανα­πό­φευ­κτα τόσο τις χώρες της Ευρω­παϊ­κής Ενωσης όσο και τη χώρα μας, μέχρι το 2070, αντι­μέ­τω­πες με δρα­μα­τι­κές εξε­λί­ξεις και άμεσες συνέ­πειες στα ασφα­λι­στικά τους συστή­ματα.

Στην ίδια, πρό­σφατη ανα­λο­γι­στική μελέτη, ανα­φέ­ρε­ται ότι ο πλη­θυ­σμός της Ελλάδας από 10,729 εκα­τομ­μύ­ρια το 2018 μειώ­νε­ται σε 8,453 εκα­τομ­μύ­ρια το 2070. Επι­πλέον, ο δείκτης εξάρ­τη­σης ηλι­κιω­μέ­νων σχεδόν διπλα­σιά­ζε­ται σε 30 χρόνια και συγκε­κρι­μένα αυξά­νε­ται από 34,4 το 2018, σε 63,4 το 2050 και στη συνέ­χεια μειώ­νε­ται σε 58,4 το 2070. Επίσης το προσ­δό­κιμο ζωής κατά τη γέννηση, για τους άνδρες, ανα­μέ­νε­ται να αυξηθεί από 79,0 το 2018 σε 86,3 το 2070 και για τις γυναί­κες από 84,1 το 2018 σε 90,1 το 2070.

Το προσ­δό­κιμο ζωής της ηλικίας 65 ετών των ανδρών ανα­μέ­νε­ται να αυξηθεί από 18,7 το έτος βάσης σε 23,7 στο τέλος της περιό­δου προ­βο­λής, ενώ για τις γυναί­κες από 21,5, σε 26,4. Το προσ­δό­κιμο ζωής των 65 ετών απο­τε­λεί σημα­ντικό παρά­γο­ντα για τις ανα­λο­γι­στι­κές προ­βο­λές, καθώς η νομο­θε­τη­μένη ηλικία συντα­ξιο­δό­τη­σης συν­δέ­ε­ται αυτό­ματα με το πόσα χρόνια εκτι­μά­ται ότι θα κατα­βάλ­λε­ται η συντα­ξιο­δο­τική παροχή.

Τις μεγάλες ανα­τρο­πές στο ασφα­λι­στικό τα αμέσως επόμενα χρόνια, φωτο­γρα­φί­ζει και πρό­σφατη μελέτη του Οργα­νι­σμού Οικο­νο­μι­κής Συνερ­γα­σίας και Ανά­πτυ­ξης με αιχμή την περαι­τέρω αύξηση των ορίων ηλικίας συντα­ξιο­δό­τη­σης και το «σφρά­γι­σμα» κάθε «παρα­θύ­ρου» που παρα­μέ­νει ακόμη ανοικτό και οδηγεί στην πρόωρη έξοδο από την αγορά εργα­σίας. Μάλιστα, ο ΟΟΣΑ συνιστά να δοθούν στους εργα­ζο­μέ­νους κίνητρα ώστε να συνε­χί­σουν να δου­λεύ­ουν ακόμα και μετά τη συμπλή­ρωση των προ­βλε­πό­με­νων αυξη­μέ­νων ορίων ηλικίας.

Ειδικά δε, στη χώρα μας, η γήρανση του πλη­θυ­σμού σε συν­δυα­σμό με την έξαρση των ελα­στι­κών μορφών απα­σχό­λη­σης απο­τε­λούν την ενεργή νάρκη στα θεμέλια του ασφα­λι­στι­κού συστή­μα­τος, παρότι η ίδια ανα­λο­γι­στική μελέτη θεω­ρή­θηκε ότι έβαλε τη σφρα­γίδα της για την επι­βε­βαί­ωση της βιω­σι­μό­τη­τάς του.

Η «Κ» έχει παρου­σιά­σει πρό­σφα­τες μελέτες του ομό­τι­μου καθη­γητή του Παντείου Πανε­πι­στη­μίου και του ανα­λο­γι­στή Βασίλη Μπέτση (υπο­ψή­φιος διδά­κτο­ρας του Παντείου) που δεί­χνουν τις αδυ­σώ­πη­τες συνέ­πειες του δημο­γρα­φι­κού προ­βλή­μα­τος, στο σύστημα κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης. Σε μία από αυτές, οι δύο επι­στή­μο­νες προσ­διό­ρι­ζαν την  επι­βά­ρυνση του ασφα­λι­στι­κού εξαι­τίας του δημο­γρα­φι­κού στα 50 δισ. μέχρι το 2065, ενώ εκτι­μούν ότι οι ετήσιες απώ­λειες εισφο­ρών λόγω της πλήρους κυριαρ­χίας των ελα­στι­κών μορφών απα­σχό­λη­σης φθάνουν τα 2,5 δισ.

Ανα­λυ­τικά, εκτι­μώ­ντας ότι το προσ­δό­κιμο ζωής θα αυξά­νε­ται μέχρι το 2065 και δια­τη­ρώ­ντας τις άλλες  οικο­νο­μι­κές και δημο­γρα­φι­κές παρα­μέ­τρους στα­θε­ρές, υπο­λό­γι­σαν ότι το σύστημα θα επι­βα­ρυν­θεί κατά την περίοδο 2017-2065, μόνο εξαι­τίας της αύξησης του προσ­δό­κι­μου ζωής, κατά 49,4 δισ. σε παρού­σες αξίες. Δηλαδή, η ανα­λο­γι­στική υπο­χρέ­ωση του συστή­μα­τος κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης θα αυξηθεί κατά 49,4 δισ. Η συνο­λική αυτή επι­βά­ρυνση μετα­φρά­ζε­ται σε περίπου 1 έως 1,25 δισ. ευρώ αύξηση των συντα­ξιο­δο­τι­κών δαπανών ανά δεκα­ε­τία σε στα­θε­ρές τιμές.

Ως εκ τούτου, για τη χρη­μα­το­δό­τηση της επι­βά­ρυν­σης του συστή­μα­τος, εξαι­τίας της αύξησης του προσ­δό­κι­μου ζωής, θα πρέπει να βρεθούν επι­πλέον πρό­σθε­τοι πόροι ύψους 0,5% του ΑΕΠ (θεω­ρώ­ντας ότι ο μέσος ετήσιος ρυθμός μετα­βο­λής του ΑΕΠ θα είναι 1,5% για την περίοδο 2017-2065).

Μέτρα-σοκ

Σε δια­φο­ρε­τική περί­πτωση, για την αντι­στάθ­μιση του ελλείμ­μα­τος απαι­τού­νται εφιαλ­τικά μέτρα όπως η μείωση των συντά­ξεων κατά 30%, η αύξηση των ορίων ηλικίας συντα­ξιο­δό­τη­σης στα 73 έτη έως το 2060, η αύξηση των εισφο­ρών για την κύρια σύνταξη από 20% που είναι σήμερα σε 27% (δηλαδή αύξηση κατά 35%) και στην επι­κου­ρική από 6% σε 8,1%. Το σκηνικό γίνεται ακόμη πιο δυσοί­ωνο, εάν προ­στε­θούν και οι συνέ­πειες της επέ­κτα­σης των ελα­στι­κών μορφών απα­σχό­λη­σης στην εγχώρια αγορά εργα­σίας. Οι κ. Ρομπό­λης και Μπέτσης εκτι­μούν τις ετήσιες απώ­λειες που προ­κα­λούν οι  ευέ­λι­κτες μορφές απα­σχό­λη­σης σε ΕΦΚΑ και ΕΤΕΑΕΠ, σε πάνω από 2,5 δισ. ευρώ, ενώ υπο­γραμ­μί­ζουν πως η εξέλιξη των στοι­χείων της αγοράς εργα­σίας δείχνει ότι τα επόμενα χρόνια η εικόνα θα επι­δει­νω­θεί. Το ποσό αυτό μέχρι το έτος 2055 φθάνει τα 65,6 δισ., 48 δισ.  από την κύρια σύνταξη και 17,6 δισ. από την επι­κου­ρική σύνταξη.

πηγή kathimerini.gr

ΡΟΥΛΑ ΣΑΛΟΥΡΟΥ