Τα «απόνερα» του Ορούτς Ρέις και το τρίτο γεωτρύπανο

Τις προ­θέ­σεις της Αγκυ­ρας ανι­χνεύ­ει η Αθήνα, λίγες ημέ­ρες μετά τον πλου του «Ορούτς Ρέις» σε πε­ριο­χή ελ­λη­νι­κής ευ­θύ­νης, ενώ πα­ράλ­λη­λα προ­χω­ρεί τα­χέ­ως στην εμ­βά­θυν­ση των σχέ­σε­ών της με τον άξονα των αρα­βι­κών χωρών που αντι­τί­θε­ται στα σχέ­δια του Ρε­τζέπ Ταγίπ Ερ­ντο­γάν στη Λιβύη. Ο πλους του «Ορούτς Ρέις» την Πα­ρα­σκευή 31 Ια­νουα­ρί­ου θα μπο­ρού­σε να είναι πολύ συ­ντο­μό­τε­ρος και αυτό απο­τε­λεί σε ση­μα­ντι­κό βαθμό μια εξέ­λι­ξη η οποία οφεί­λε­ται στην έλ­λει­ψη απο­τε­λε­σμα­τι­κών διαύ­λων επι­κοι­νω­νί­ας ανά­με­σα στην Αθήνα και στην Αγκυ­ρα. Σύμ­φω­να με καλά πλη­ρο­φο­ρη­μέ­νες πηγές, το τουρ­κι­κό ερευ­νη­τι­κό ει­σήλ­θε στην πε­ριο­χή που εμπί­πτει με την ελ­λη­νι­κή υφα­λο­κρη­πί­δα πολύ νωρίς το πρωί της Πα­ρα­σκευ­ής, αρ­κε­τή ώρα προ­τού καν απο­γειω­θεί το ελι­κό­πτε­ρο που με­τέ­φε­ρε τον υφυ­πουρ­γό Εθνι­κής Αμυ­νας Αλ­κι­βιά­δη Στε­φα­νή προς τη Χίο και τις Οι­νούσ­σες. Ως εκ τού­του, από την Αγκυ­ρα δεν θα μπο­ρού­σε να γίνει κά­ποια σύγ­χυ­ση περί του αν ο κ. Στε­φα­νής με­τα­βαί­νει στα Ιμια ή όχι. Αλ­λω­στε ο πλους του «Ορούτς Ρέις» προς την ελ­λη­νι­κή υφα­λο­κρη­πί­δα είχε ξε­κι­νή­σει από το βράδυ της Πέμ­πτης.

Η δια­πί­στω­ση του κυ­βερ­νή­τη του «Ορούτς Ρέις» ότι στην πε­ριο­χή είχε πλεύ­σει η φρε­γά­τα «Νι­κη­φό­ρος Φωκάς» οδή­γη­σε, σύμ­φω­να με πλη­ρο­φο­ρί­ες, την τουρ­κι­κή πλευ­ρά σε δύο απο­φά­σεις. Πρώ­τον, να δοθεί εντο­λή για τουρ­κι­κή ναυ­τι­κή συ­νο­δεία και, δεύ­τε­ρον, να πα­ρα­τα­θεί η πα­ρα­μο­νή του «Ορούτς Ρέις» στην πε­ριο­χή για με­γα­λύ­τε­ρο χρο­νι­κό διά­στη­μα. Εκτι­μά­ται ότι το τουρ­κι­κό ερευ­νη­τι­κό πλοίο θα μπο­ρού­σε να έχει αφή­σει τα όρια της ελ­λη­νι­κής υφα­λο­κρη­πί­δας ήδη από το βράδυ της Πα­ρα­σκευ­ής 31 Ια­νουα­ρί­ου, ωστό­σο επέ­λε­ξε να ακο­λου­θή­σει εξαι­ρε­τι­κά αργές τα­χύ­τη­τες με απο­τέ­λε­σμα τε­λι­κά να απο­χω­ρή­σει στις 08.45 της 1ης Φε­βρουα­ρί­ου. Η «Κ» απο­κά­λυ­ψε την πε­ρα­σμέ­νη Κυ­ρια­κή (2 Φε­βρουα­ρί­ου) την ακρι­βή πο­ρεία των πραγ­μά­των μέχρι τη λήξη του συ­να­γερ­μού στην Αθήνα, ωστό­σο η συ­γκε­κρι­μέ­νη λε­πτο­μέ­ρεια υπο­δη­λώ­νει την έλ­λει­ψη πραγ­μα­τι­κού διαύ­λου επι­κοι­νω­νί­ας, αλλά και την κα­χυ­πο­ψία που υπάρ­χει ανά­με­σα στις δύο πλευ­ρές. Η εγ­χώ­ρια επι­κοι­νω­νια­κή δια­χεί­ρι­ση των «από­νε­ρων» του «Ορούτς Ρέις» οφεί­λε­ται κατά κύριο λόγο στην πα­ρα­δο­σια­κή έλ­λει­ψη ψυ­χραι­μί­ας από πλευ­ράς των επαγ­γελ­μα­τιών να ανα­πα­ρα­γά­γουν τις εξε­λί­ξεις και λι­γό­τε­ρο στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα, όπως αυτή κα­τα­γρά­φη­κε στο πεδίο. Ο πλους του «Ορούτς Ρέις» ανα­λύ­ε­ται από τους αρ­μό­διους και υπό το πρί­σμα του αιφ­νι­δια­σμού. Η επι­λο­γή να πλεύ­σει το ερευ­νη­τι­κό προς τα δυ­τι­κά, εκτός πε­ριο­χής που προη­γου­μέ­νως είχε οριο­θε­τη­θεί με NAVTEX, απο­τε­λεί μια ασυ­νή­θι­στη πρα­κτι­κή για τα τουρ­κι­κά δε­δο­μέ­να.

Αυτό δεν ση­μαί­νει ότι η Αθήνα επα­να­παύ­ε­ται. Οι πλη­ρο­φο­ρί­ες περί προ­μή­θειας και τρί­του πλω­τού γε­ω­τρύ­πα­νου από την τουρ­κι­κή εται­ρεία πε­τρε­λαί­ου (ΤΡΑΟ) είναι εν­δει­κτι­κές των προ­θέ­σε­ων της Αγκυ­ρας να μην εγκα­τα­λεί­ψει τον σχε­δια­σμό τον οποίο ακο­λου­θεί τα τε­λευ­ταία χρό­νια και, όπως φαί­νε­ται, επι­μέ­νει να επεν­δύ­ει δε­κά­δες εκα­τομ­μύ­ρια δο­λά­ρια. Η δε­δη­λω­μέ­νη ανη­συ­χία της Αθή­νας αφορά το εν­δε­χό­με­νο πραγ­μα­το­ποί­η­σης σει­σμι­κών ερευ­νών ή και γε­ω­τρή­σε­ων στην πε­ριο­χή η οποία έχει οριο­θε­τη­θεί ανά­με­σα στην Τουρ­κία και στη Λιβύη με το μνη­μό­νιο που υπέ­γρα­ψε ο έχων έδρα στην Τρί­πο­λη πρω­θυ­πουρ­γός Φαγέζ αλ Σαράζ με τον Ταγίπ Ερ­ντο­γάν.

Ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών Νίκος Δέν­διας έχει επα­νει­λημ­μέ­νως προει­δο­ποι­ή­σει ότι μια τέ­τοια εξέ­λι­ξη θα επέ­συ­ρε αρ­νη­τι­κό­τα­τες συ­νέ­πειες για την Τουρ­κία, ωστό­σο δεν είναι κα­θό­λου σαφές ότι στην Αγκυ­ρα συμ­με­ρί­ζο­νται αυτή την εκτί­μη­ση. Αντι­θέ­τως, όπως εκτι­μούν ολο­έ­να και πε­ρισ­σό­τε­ρες πηγές, ο κ. Ερ­ντο­γάν, ευ­ρι­σκό­με­νος ενώ­πιον ενός πι­θα­νού αδιε­ξό­δου στη βό­ρεια Συρία αρχής γε­νο­μέ­νης από το Ιντλίμπ, θα μπο­ρού­σε να χρη­σι­μο­ποι­ή­σει την Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο για να εξα­γά­γει μέρος της κρί­σης που κυο­φο­ρεί­ται στο εσω­τε­ρι­κό. Εκτι­μά­ται ότι ο κ. Ερ­ντο­γάν δεν θα δι­στά­σει να προ­χω­ρή­σει ακόμα και σε πρό­ω­ρες εκλο­γές, ίσως και το 2021, προ­κει­μέ­νου να επι­τύ­χει πο­λι­τι­κά κέρδη από μια πι­θα­νή σκλή­ρυν­ση της στά­σης προς το εξω­τε­ρι­κό. Αν η Ελ­λά­δα απο­τε­λεί μέρος αυτής της πο­λι­τι­κής στρα­τη­γι­κής, μένει να απο­δει­χθεί. Πά­ντως, ρη­το­ρι­κά, μέσω κυ­ρί­ως του υπουρ­γού Εξω­τε­ρι­κών Με­βλούτ Τσα­βού­σο­γλου, η Αγκυ­ρα τεί­νει δι­πλω­μα­τι­κή χείρα για έναρ­ξη δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων υπό τον όρο απο­κλει­σμού της Κυ­πρια­κής Δη­μο­κρα­τί­ας από τις συ­ζη­τή­σεις.

Ανοιγ­μα στις αρα­βι­κές χώρες

Η Αθήνα επεν­δύ­ει στις πά­γιες συμ­μα­χι­κές σχέ­σεις της και επι­χει­ρεί να εμ­βα­θύ­νει το άνοιγ­μα προς τις αρα­βι­κές χώρες που δεν συμ­με­ρί­ζο­νται την τουρ­κι­κή ατζέ­ντα στη Λιβύη, όπως η Αί­γυ­πτος, η Σα­ου­δι­κή Αρα­βία και τα Ηνω­μέ­να Αρα­βι­κά Εμι­ρά­τα (ΗΑΕ). Μετά την ολο­κλή­ρω­ση της συμ­φω­νί­ας για τη με­τα­στάθ­μευ­ση Πά­τριοτ στη Σα­ου­δι­κή Αρα­βία, έχουν ξε­κι­νή­σει δια­πραγ­μα­τεύ­σεις και για στε­νό­τε­ρη συ­νερ­γα­σία με τα ΗΑΕ. Συ­ζη­τεί­ται η με­τεκ­παί­δευ­ση 400 στε­λε­χών της αε­ρο­πο­ρί­ας των ΗΑΕ, κάτι που δεν είναι παρά η αρχή πολύ βα­θύ­τε­ρων επα­φών ανά­με­σα στις δύο χώρες, που ξε­κι­νά­ει από τη συ­νερ­γα­σία σε εξο­πλι­σμούς και φθά­νει ώς την ανταλ­λα­γή πλη­ρο­φο­ριών. Στο επί­πε­δο των εξο­πλι­σμών, η Αθήνα εν­δια­φέ­ρε­ται ιδιαι­τέ­ρως για την επάρ­κεια ανταλ­λα­κτι­κών που έχουν οι ένο­πλες δυ­νά­μεις των ΗΑΕ, κυ­ρί­ως για τη συ­ντή­ρη­ση των ελι­κο­πτέ­ρων Απά­τσι και Σι­νούκ της Αε­ρο­πο­ρί­ας Στρα­τού.

Οι συ­νέρ­γειες, βέ­βαια, αγ­γί­ζουν ευ­ρύ­τε­ρα τις σχέ­σεις Ελ­λά­δας και ΗΑΕ και έχουν κοινό ση­μείο τη δια­πί­στω­ση ότι πι­θα­νή επι­κρά­τη­ση σε­κτα­ρι­στι­κών στοι­χεί­ων, σε χώρες όπως η Λιβύη, θα μπο­ρού­σαν να οδη­γή­σουν σε γε­νι­κό­τε­ρη απο­στα­θε­ρο­ποί­η­ση όλη την πε­ριο­χή μέχρι και τον Κόλπο. Ο κ. Δέν­διας θα με­τα­βεί την Πέμ­πτη στην Αλ­γε­ρία, η οποία έχει ρόλο-κλει­δί για τις εξε­λί­ξεις στη Λιβύη, ενώ γί­νο­νται προ­σπά­θειες και για επί­σκε­ψη στην Τυ­νη­σία. Ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών θα βρε­θεί αύριο στην Ισπα­νία, η οποία έχει ει­δι­κό βάρος και γνώ­σεις για τις εξε­λί­ξεις στο δυ­τι­κό Μα­γκρέμπ.

Ο κ. Δέν­διας επί­σης βρέ­θη­κε προ ολί­γων ημε­ρών και στη Ρώμη, με την οποία επι­βε­βαιώ­θη­κε δη­μο­σί­ως η «ανα­νέ­ω­ση» των προ­σπα­θειών για οριο­θέ­τη­ση ΑΟΖ ανά­με­σα σε Ιτα­λία και Ελ­λά­δα. Πίσω από τις λο­γι­κές και ανα­με­νό­με­νες δη­μό­σιες αβρό­τη­τες, η Ρώμη εξα­κο­λου­θεί να δη­μιουρ­γεί προ­σκόμ­μα­τα, μη απο­δε­χό­με­νη τη με­τα­τρο­πή της συμ­φω­νί­ας για την υφα­λο­κρη­πί­δα του 1977 σε συμ­φω­νία για ΑΟΖ.

Οι ελ­λη­νο­γαλ­λι­κές σχέ­σεις διευ­ρύ­νο­νται

Η ενί­σχυ­ση των ελ­λη­νο­γαλ­λι­κών σχέ­σε­ων στον τομέα της άμυ­νας και της ασφά­λειας είναι δε­δο­μέ­νη και εκ­φρά­ζε­ται ολο­έ­να και εντα­τι­κό­τε­ρα. Η πα­ρου­σία του γαλ­λι­κού ελι­κο­πτε­ρο­φό­ρου «Ντιξ­μούντ» στο Αι­γαίο και του αε­ρο­πλα­νο­φό­ρου «Σαρλ ντε Γκωλ» σε ελ­λη­νι­κά και κυ­πρια­κά νερά, ήταν μια κί­νη­ση εκ μέ­ρους του Πα­ρι­σιού προ­κει­μέ­νου να δοθεί ένα σήμα προς την Αγκυ­ρα, αλλά και τις κυ­βερ­νή­σεις σε Αθήνα και Λευ­κω­σία. To «Σαρλ ντε Γκωλ» πα­ρέ­με­νε στην κυ­πρια­κή ΑΟΖ ακόμα και χθες, έχο­ντας πε­ρά­σει από όλα τα οι­κό­πε­δα στα οποία η τουρ­κι­κή εται­ρεία πε­τρε­λαί­ου (ΤΡΑΟ) πραγ­μα­το­ποιεί έρευ­νες ή γε­ω­τρή­σεις.

Κυ­ρί­ως, η συ­γκε­κρι­μέ­νη κί­νη­ση εντάσ­σε­ται στον ρόλο που φι­λο­δο­ξεί να δια­δρα­μα­τί­σει η Γαλ­λία στην Ε.Ε., εκεί­νο της αιχ­μής του δό­ρα­τος στους το­μείς άμυ­νας και ασφά­λειας. Σε αυτό το πλαί­σιο η Γαλ­λία επι­θυ­μεί τη στε­νό­τε­ρη δυ­να­τή συ­νερ­γα­σία με όποια χώρα το επι­θυ­μεί. Γι’ αυτό και η υπουρ­γός Αμυ­νας της Γαλ­λί­ας, Φλο­ράνς Παρλί, η οποία φθά­νει στην Αθήνα στις 24 Φε­βρουα­ρί­ου, έχει πολύ συ­γκε­κρι­μέ­νη ατζέ­ντα συ­νο­μι­λιών με την ελ­λη­νι­κή ηγε­σία. Η κ. Παρλί θα ζη­τή­σει, εκ νέου, συν­δρο­μή των ελ­λη­νι­κών Ενό­πλων Δυ­νά­με­ων για απο­στο­λή επι­τή­ρη­σης στον Περ­σι­κό Κόλπο με συμ­με­το­χή και άλλων ευ­ρω­παϊ­κών χωρών. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι η Αθήνα ήδη έχει αρ­νη­θεί ευ­γε­νι­κά πα­ρό­μοια έκ­κλη­ση από το Πα­ρί­σι και την Ουά­σιγ­κτον στο πρό­σφα­το πα­ρελ­θόν. Η κ. Παρλί θα ζη­τή­σει και κάτι ακόμα, τη συμ­με­το­χή των ελ­λη­νι­κών Ε.Δ. στην τε­λού­σα υπό την ηγε­σία της ευ­ρω­παϊ­κή απο­στο­λή στο Μάλι. Η απο­στο­λή της Ε.Ε. στο Σαχέλ είναι από τις πιο ση­μα­ντι­κές πρω­το­βου­λί­ες για τη Γαλ­λία.

Στην ατζέ­ντα της Γαλ­λί­δας υπουρ­γού Αμυ­νας πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται και τα εξο­πλι­στι­κά, τα οποία ξε­κι­νούν με τις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις για την από­κτη­ση φρε­γα­τών τύπου Belh@rra από το Πο­λε­μι­κό Ναυ­τι­κό, μια δια­δι­κα­σία που απο­δει­κνύ­ε­ται πολύ πιο πε­ρί­πλο­κη απ’ όσο αρ­χι­κά φαι­νό­ταν, αφε­νός λόγω κό­στους (2,6 δισ. ευρώ) και αφε­τέ­ρου λόγω της δυ­σκο­λί­ας εξεύ­ρε­σης κοι­νού τόπου σε διά­φο­ρα τε­χνι­κά ζη­τή­μα­τα. Επι­πλέ­ον, θα συ­ζη­τη­θεί η υπο­στή­ρι­ξη του στό­λου Μιράζ-2000 της Πο­λε­μι­κής Αε­ρο­πο­ρί­ας αλλά και των ελι­κο­πτέ­ρων τύπου ΝΗ-90.

Οι δύο πλευ­ρές έχουν, επί­σης, να συ­ζη­τή­σουν τον τρόπο με τον οποίο θα εξε­λι­χθούν οι συ­νεκ­παι­δεύ­σεις ανά­με­σα σε Ελ­λά­δα και Γαλ­λία, κάτι που το Πα­ρί­σι επι­θυ­μεί να ενι­σχύ­σει ση­μα­ντι­κά.