“Χαλιά και…χάλια”-Γράφει η Μπέτυ Φουτούλη

Περ­νώ­ντας καθη­με­ρινά από την εκκλη­σία της Πανα­γιάς Τσα­μπί­κας στον πηγαιμό για τη δουλειά παρα­κο­λου­θούσα τις τελευ­ταίες μέρες την προ­ε­τοι­μα­σία για το στήσιμο του μεγάλου πανη­γυ­ριού που πραγ­μα­το­ποιεί­ται κάθε χρόνο στον Αρχάγ­γελο, για τη θρη­σκευ­τική γιορτή της Πανα­γίας Τσα­μπί­κας στις 8 Σεπτέμ­βρη. Δεκάδες ξύλινες παλέτες περί­με­ναν και πλή­θαι­ναν και συνω­στί­ζο­νταν στην πλαγιά του ναού: προ­ο­ρί­ζο­νταν να γίνουν πάγκοι για την έκθεση εμπο­ρευ­μά­των. Και έγιναν. Μόνο αυτό. Από μέρα σε μέρα τα πανη­γυ­ριώ­τικα εκθέ­ματα στοι­βά­ζο­νταν το ένα πλάι στο άλλο, μπόλικα χαλιά, μεγάλα και μικρά, τυλιγ­μένα σε ρολά με νάυλον. Πολλά χαλιά, πολλά πατάκια, κου­ρε­λού­δες και άλλα παρό­μοια, προ­ο­ρί­ζο­νταν να γίνουν ατρα­ξιόν στο πανη­γύρι της Πανα­γίας . Και έγιναν. Μόνο αυτά…Και το «πανη­γύρι», όπως γίνεται κάθε χρόνο, διήρ­κεσε σχεδόν μια βδομάδα..και το βράδυ της παρα­μο­νής, στα φόρτε του εορ­τα­σμού, πέρασα με την παρέα μου μια βόλτα και είδα ορι­σμένα πράγ­ματα, που ήταν αδύνατο να περά­σουν από το βλέμμα κάποιου δίχως να αφήσουν μέσα του ένα μελαγ­χο­λικό λεκέ. Το πανη­γύρι ,όπως θα του άξιζε να είναι για να λέγεται έτσι, έχει πλέον μεταλ­λα­χτεί σε μία μεγάλη εμπο­ρο­πα­νή­γυρη με χαρα­κτη­ρι­στικά χυδαίας αισθη­τι­κής: ατε­λεί­ω­τοι πάγκοι κάθε λογής εμπόρων και μικρο­πω­λη­τών, όπου δέσπο­ζαν χαλιά, τηγάνια, εσώ­ρουχα και πλα­στι­κο­ποι­η­μέ­νες αρβύλες, ενώ ακριβώς δίπλα ο κόσμος έτρωγε σου­βλά­κια και κρέπες. Ούτε καν το λούνα-παρκ που έχει μια παιδική ομορφιά και χάρη δεν έσωζε τον αλλο­πρό­σαλλο αχταρμά.(Αλήθεια πέρασε από το μυαλό κανενός η πιθα­νό­τητα μη λει­τουρ­γίας του λούνα παρκ φέτος, ως ένδειξη συμπα­ρά­στα­σης για το χαμό του 14χρονου κορι­τσιού σε παρό­μοια εγκα­τά­σταση στο Βόλο, μόλις λίγες ημέρες πριν;…)Οι επι­σκέ­πτες, ντόπιοι και του­ρί­στες, πηγαι­νο­έρ­χο­νταν σαστι­σμέ­νοι, σκό­ντα­φταν, στέ­κο­νταν, σχεδόν κανένας δεν έδειχνε να ενδια­φέ­ρε­ται για τα πωλού­μενα είδη, πλην όσων σχε­τί­ζο­νταν με το φαγητό. Γενικά, μια απάθεια και απο­χαύ­νωση στα πρόσωπα των διερ­χο­μέ­νων, που πιθανά άναψαν ένα κερί, πλάι στους εξα­θλιω­μέ­νους επαίτες στην είσοδο του ναού, και διεκ­πε­ραί­ω­ναν την εθι­μο­τυ­πική τους βόλτα, χωρίς ίχνος ψυχικής συμ­με­το­χής στην κατ’επίφαση γιορτή. Πράγμα, βέβαια, φυσιο­λο­γικό, αν ανα­λο­γι­στεί κανείς ότι μια εμπο­ρο­πα­νή­γυρη δεν έχει καμία απο­λύ­τως σχέση με το αυθε­ντικό παρα­δο­σιακό πανη­γύρι που θα ταί­ριαζε να διορ­γα­νώ­νε­ται στο πλαίσιο μιας τόσο ξακου­στής θρη­σκευ­τι­κής γιορτής που αγκα­λιά­ζε­ται από όλο το νησί και τον του­ρι­σμό του, και θα είχε τα φόντα να ψυχα­γω­γεί, να προ­σφέ­ρει ακόμα και γλέντι και αξιό­λογα προ­ϊ­ό­ντα ντόπιας παρα­γω­γής στους επι­σκέ­πτες της. Ο Αρχάγ­γε­λος έχει μεγάλη παρά­δοση και αξιό­λογα έθιμα, στον τομέα της αγγειο­πλα­στι­κής, της μου­σι­κής, των τοπικών προ­ϊ­ό­ντων και εδε­σμά­των. Έχει, επίσης, δύο πολι­τι­στι­κούς φορείς, τον «Αίθωνα» και τον «Φαέθωνα», που θα μπο­ρού­σαν να διορ­γα­νώ­νουν εκδη­λώ­σεις στο πλαίσιο της γιορτής αυτής σε συνεν­νό­ηση και συνερ­γα­σία με την εκκλη­σία, φέρ­νο­ντας τον κόσμο σε επαφή με το ντόπιο στοι­χείο και τον πλούτο της αρχαγ­γε­λί­τι­κης, και όχι μόνο, εθι­μο­τυ­πίας. Το γλέντι με αληθινή ζωντανή ορχή­στρα είναι κάτι που ο κόσμος ανο­μο­λό­γητα περι­μέ­νει και θέλει…Δια­φο­ρε­τικά, δε θα υπήρχε λόγος να σχο­λιά­ζο­νται με ενθου­σια­σμό οι γιορτές, τα τρα­γού­δια και οι χοροί μέχρι το χάραμα στα όμορφα πανη­γύ­ρια που γίνο­νται στα ξωκλή­σια μικρών χωριών, όπως το Βάτι και το Ασκλη­πειό της Ρόδου. Είναι γεγονός ότι ο κόσμος διαρκώς ανα­πο­λεί νοσταλ­γικά τον γνήσιο παρα­δο­σιακό εορ­τα­σμό που γινόταν σε παλαιό­τε­ρες εποχές. Τα ηχεία που κακο­ποιούν τα αυτιά με σκυ­λά­δικα πλάι στις καντί­νες με λου­κου­μά­δες μάλλον δε γοη­τεύ­ουν τόσο και δεν ξεγε­λούν. Η κακο­γου­στιά ξεχει­λί­ζει από παντού…Στο όνομα του κέρδους όσων δια­χει­ρί­ζο­νται την εκμί­σθωση πόστων στην ευρύ­τερη περιοχή της Πανα­γιάς Τσα­μπί­κας, και μπροστά στο στόχο, που δεν είναι άλλος από τη ροή χρή­μα­τος στα ταμεία, θυσιά­ζο­νται όλα στη φτήνια, με αργό και μεθο­δικό τρόπο. Η έμπνευση υπο­χω­ρεί, όπως τα αμέ­τρητα σκου­πί­δια που άφησε το πανη­γύρι πίσω του σε ολό­κληρη την πλαγιά μαζί με ξηλω­μέ­νες παλέτες. Όταν όλα τα απο­καϊ­δια απο­μα­κρυν­θούν, τίποτε δε θα θυμίζει τα χαλιά και ….τα χάλια.

Μπέτυ Φουτούλη-Δικηγόρος