Στο τραπέζι σενάριο διάσπασης της Συνθήκης Σένγκεν-high risk zone η Ελλάδα

Απο­κλει­στι­κές πλη­ρο­φο­ρίες του Euro2day.gr, που συνο­μί­λησε με αρκε­τούς αξιω­μα­τού­χους, ανα­φέ­ρουν ότι με τη νέα προ­ε­δρία της Κομι­σιόν, ανα­θερ­μαί­νε­ταιτο σχέδιο που συζη­τή­θηκε πίσω από τις κλει­στές πόρτες τον Οκτώ­βριο του 2017 για την «αλλαγή» συνόρων εντός Ευρώπης.

Ο λόγος; Η έξαρση της λαθρο­με­τα­νά­στευ­σης και του προ­σφυ­γι­κού, που θεω­ρεί­ται πλέον «μη ανα­στρέ­ψιμη» λόγω γεω­πο­λι­τι­κών εξε­λί­ξεων, όπως μας ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά ανώ­τα­τος αξιω­μα­τού­χος της ΕΕ, με λεπτο­μερή γνώση των συνο­μι­λιών.

Η κατά­χρηση των εξαι­ρέ­σεων της συν­θή­κης Σένγκεν, που από τον Νοέμ­βριο του 2015 ανα­νε­ώ­νο­νται ανά 6 μήνες ή 2 χρόνια με συνο­πτι­κές δια­δι­κα­σίες από την Κομι­σιόν για χώρες όπως η Γερ­μα­νία και η Γαλλία, δεν μπορεί να συνε­χί­σει, καθώς η επι­κιν­δυ­νό­τητα λόγω τρο­μο­κρα­τι­κών επι­θέ­σεων έχει μειωθεί. Οι εξαι­ρέ­σεις αυτές επι­τρέ­πουν τους εσω­τε­ρι­κούς ελέγ­χους στα σύνορα των κρατών-μελών.

Ο ρόλος της Ελλάδας

Το σενάριο θέλει να δημιουρ­γη­θεί ένας μικρός πυρήνας χωρών που θα εφαρ­μό­σει μια μικρό­τερη Σένγκεν -τη ζώνη 1- και μια δεύτερη ζώνη που θα έχει ανα­γκα­στικά σκλη­ρό­τε­ρους κανόνες και ελέγ­χους κυρίως στην υπο­τι­θέ­μενη ελεύ­θερη δια­κί­νηση των πολιτών. Η Ελλάδα όπως και η Ιταλία βρί­σκο­νται, όπως ανα­φέ­ρουν συγκλί­νου­σες πλη­ρο­φο­ρίες, στις χώρες υψηλού κιν­δύ­νου της ζώνης 2 (high risk zone).

Ηδη αρκετοί Ελληνες έχουν αρχίσει να βιώνουν σε αρκετές πτήσεις από Αθήνα προς Γερ­μα­νία, Γαλλία και Βρυ­ξέλ­λες τον «άτυπο» έλεγχο δια­βα­τη­ρίων αμέσως μετά την προ­σγεί­ωση. Αυτό τυπικά απα­γο­ρεύ­ε­ται λόγω της Σένγκεν και αρχικά οι αξιω­μα­τι­κοί που βρί­σκο­νταν στις πύλες εισόδου έλεγχαν μερικά δια­βα­τή­ρια. Τον τελευ­ταίο καιρό όμως ο έλεγχος είναι καθο­λι­κός.

Το Euro2day.gr συνο­μί­λησε με έναν εκ των αξιω­μα­τι­κών που περί­μενε πτήση Αθήνα-Βρυξέλλες, ο οποίος μας μετέ­φερε ότι οι έλεγχοι πρέπει να πραγ­μα­το­ποιού­νται καθώς, κατά τις βελ­γι­κές αρχές, υπάρ­χουν πολλοί λαθρο­με­τα­νά­στες που μπαί­νουν στην Ελλάδα «αρκετά εύκολα, παρα­μέ­νουν μια νύχτα, “αγο­ρά­ζουν χαρτιά” και μετά μπαί­νουν σε πτήσεις εντός Σένγκεν για να προ­σγειω­θούν στη χώρα που πραγ­μα­τικά επι­θυ­μούν ως τελευ­ταίο σταθμό, κυρίως σε Γερ­μα­νία, Βέλγιο και Γαλλία».

Γι’ αυτό τον λόγο, τοπο­θε­τή­θη­καν στο αερο­δρό­μιο Ελευ­θέ­ριος Βενι­ζέ­λος ηλε­κτρο­νικά booth, για να ελέγ­χο­νται και να κατα­γρά­φο­νται τα στοι­χεία εισόδου από χώρες εκτός Σένγκεν όλων των επι­βα­τών, με τα δεδο­μένα να πηγαί­νουν αυτό­ματα στις ευρω­παϊ­κές αρχές.

Αυτό όμως πλέον θεω­ρεί­ται σταγόνα στον ωκεανό, με τον Γάλλο πρόεδρο E. Macron και τη Γερ­μα­νίδα καγκε­λά­ριο A. Merkel να θεωρούν ότι έχουν χάσει δημο­τι­κό­τητα, λόγω της ανα­πο­φα­σι­στι­κό­τη­τάς τους να επι­βά­λουν πιο σκληρή γραμμή στο προ­σφυ­γικό.

Πιέσεις για υποδοχή περισ­σό­τε­ρων μετα­να­στών

Την ώρα που ο πρω­θυ­πουρ­γός Κ. Μητσο­τά­κης υπο­σχό­ταν «απο­συμ­φό­ρηση» των νησιών, χωρίς όμως να διευ­κρι­νί­ζει το πώς, ο σκληρός πυρήνας της ΕΕ, μαζί με τη νέα πρόεδρο της Κομι­σιόν Ursula von der Leyen, ετοι­μά­ζε­ται να πιέσει την Ελλάδα να δεχθεί περισ­σό­τε­ρους πρό­σφυ­γες.

Με την απόφαση M. Salvini να κλείσει το μεγα­λύ­τερο κέντρο ασύλου στην Ιταλίακαι τις απειλές της Τουρ­κίας ότι ανα­στέλ­λει τη συμ­φω­νία επα­νυ­πο­δο­χής μετα­να­στών με την ΕΕ, οι πιέσεις ανα­μέ­νε­ται να είναι πιο ισχυρές.

Ηδη ο απερ­χό­με­νος επί­τρο­πος μετα­νά­στευ­σης Δημή­τρης Αβρα­μό­που­λος φέρεται να ενη­μέ­ρωσε τον Ελληνα πρω­θυ­πουργό για τις προ­κλή­σεις που έρχο­νται. Ο κ. Αβρα­μό­που­λος δήλωσε μετά τη συνά­ντηση των δύο στους δημο­σιο­γρά­φους ότι «η Ελλάδα είναι σημα­ντι­κός παρά­γο­ντας στα­θε­ρό­τη­τας, πρέπει να είμαστε καλύ­τερα προ­ε­τοι­μα­σμέ­νοι για το μέλλον, γιατί δεν ξέρουμε τι θα φέρει το μέλλον».

Λίγοι πρό­σε­ξαν ότι αμέσως μετά την εκλογή της από το Ευρω­κοι­νο­βού­λιο, η κ. Von der Leyen είπε χαρα­κτη­ρι­στικά ότι θα παλέψει για μια ισορ­ρο­πη­μένη και «πλούσια» Ευρώπη, ενώ στην πρώτη της ομιλία, το προ­σφυ­γικό και η ανα­διά­ταξη της Συν­θή­κης του Δου­βλί­νου ήταν πολύ ψηλά. Εκανε λόγο για πιο δίκαιη κατα­νομή βαρών, όμως, η είδηση βρί­σκε­ται στα ψιλά γράμ­ματα: Είπε επί της ουσίας ότι θα δοθούν περισ­σό­τερα κον­δύ­λια και ανθρώ­πινο δυνα­μικό σε χώρες που δέχο­νται πολλούς πρό­σφυ­γες. Για αυτού του είδους την αλλη­λεγ­γύη μιλά η ΕΕ.

Πρώτη στη λίστα είναι η Ελλάδα, γιατί η Ιταλία δήλωσε ότι δεν συνερ­γά­ζε­ται.

Για τα προ­σχή­ματα, αυτή τη στιγμή γίνο­νται, με πρω­το­βου­λία του κ. Macron, συζη­τή­σεις για συμ­μα­χία προ­θύ­μων που θα ανα­λά­βουν να δέχο­νται περισ­σό­τε­ρους πρό­σφυ­γες. Τη Δευτέρα το βράδυ, ο κ. Μacron είχε συνά­ντηση με υπουρ­γούς Εσω­τε­ρι­κών της ΕΕ επί τούτου.

Μια μέρα μετά, η Κομι­σιόν ανα­κοί­νωσε ότι οι διερ­γα­σίες θα συνε­χι­στούν όλο το καλο­καίρι και θα υπάρξει Σύνοδος των υπουρ­γών Εσω­τε­ρι­κών την πρώτη εβδο­μάδα του Σεπτεμ­βρίου στη Μάλτα. Εκεί η Ελλάδα και ο κ. Κου­μου­τσά­κος ανα­μέ­νε­ται να πάρουν μια πρώτη γεύση από τις πιέσεις αλλά και από τα «δωράκια», δηλαδή τη στήριξη μέσω κον­δυ­λίων και την ενί­σχυση της Frontex.

Το θέμα είναι πώς θα αντι­δρά­σει ο Ελληνας πρω­θυ­πουρ­γός σε πιθανή νέα πρό­σκληση να «ανοίξει» τις πύλες για περισ­σό­τε­ρους πρό­σφυ­γες και λαθρο­με­τα­νά­στες. Πιθα­νό­τατα το πρέ­σινγκ να συν­δε­θεί και με οικο­νο­μικά οφέλη όπως έγινε και με την κυβέρ­νηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ. Η Κομι­σιόν μπορεί να κάνει τα στραβά μάτια σε μέτρα που βάζουν σε κίνδυνο τους δημο­σιο­νο­μι­κούς στόχους, εάν πάρει αυτό που θέλει στο προ­σφυ­γικό, που «καίει» τις σκλη­ρο­πυ­ρη­νι­κές χώρες. Αυτό έγινε άλλωστε και τα προη­γού­μενα χρόνια, παρότι διέ­ψευδε η προη­γού­μενη κυβέρ­νηση τη σύνδεση του ενός θέματος με το άλλο.

Σε κάθε περί­πτωση, το κρίσιμο στοι­χείο είναι ότι «μαγει­ρεύ­ε­ται» ως δεύτερο βήμα, μετά την ανα­διά­ταξη της συν­θή­κης του Δου­βλί­νου από τη νέα Κομι­σιόν, η διά­σπαση της Σένγκεν, με ό,τι και αν αυτό συνε­πά­γε­ται για τη χώρα μας.

Η ιδέα για διά­σπαση της Σένγκεν ξεκί­νησε από πρω­το­βου­λία της Γερ­μα­νίας, της Ολλαν­δίας, της Γαλλίας, της Αυστρίας, της Δανίας και της Σου­η­δίας, στις 12 Οκτω­βρίου του 2017. Και σιγά σιγά βρήκε υπο­στή­ριξη από το Λου­ξεμ­βούργο, το Βέλγιο, τη Φιν­λαν­δία.

Παράλ­ληλα, όλοι γνω­ρί­ζουμε ότι ένα άλλο μπλοκ, με οδηγό την Ουγ­γα­ρία, μπλο­κά­ρει τις ποσο­στώ­σεις (relocation quotas). Ας μην ξεχνάμε επίσης ότι η συμ­μα­χία προ­θύ­μων είχε ξανα­πα­ρου­σια­στεί πανη­γυ­ρικά πριν από μερικά χρόνια από την κ. Merkel και παρέ­μεινε βεβαίως στα χαρτιά.