“Αστυπάλαια, το νησί της καρδιάς μου”-Γράφει η Μαρία Πετροπούλου

Πώς ξεκινάς, άραγε, να γράφεις κείμενο για ένα νησί που μπήκε τόσο βαθιά μέσα στην καρδιά σου; Για έναν τόπο που σε παρέ­συρε στη μαγεία του, και μπήκες στο πλοίο της επι­στρο­φής με την υπό­σχεση ότι θα επι­στρέ­ψεις;

Αυτό το νησί είναι η Αστυ­πά­λαια. Όμορφη, απλή, αυθε­ντική, ανε­πι­τή­δευτη. Έτσι σε κερ­δί­ζει. Με την αλήθεια της, την αλήθεια των ανθρώ­πων της, τα αγνά της τοπία και τις γαστρο­νο­μι­κές προ­κλή­σεις της.

Είναι το νησί για το οποίο έχεις μάθει από φίλους, από στόμα σε στόμα. Κανείς ποτέ δεν έχει πει κάτι αρνη­τικό, ενώ όλοι έχουν βρει ένα δικό τους λόγο για να το αγα­πή­σουν.

Η Αστυ­πά­λαια, ή Αστρο­πα­λιά, ακρο­βα­τεί ανάμεσα στα Δωδε­κά­νησα και τις Κυκλά­δες. Ανήκει μεν στο σύμπλεγμα των Δωδε­κα­νή­σων, αλλά φλερ­τά­ρει έντονα με τις Κυκλά­δες. Το άνυδρο τοπίο, τα λευκά σπίτια με τα μπλε παρά­θυρα, οι βου­καμ­βί­λιες που στο­λί­ζουν τα άσπρα τείχη, η άγρια ομορφιά…

Το νησί είναι γνωστό και ως «πετα­λούδα του Αιγαίου». Εύλογα, αν δει κανείς το σχήμα του στο χάρτη. Θυμίζει πραγ­μα­τικά πετα­λούδα, έτοιμη να παρα­σύ­ρει τους ταξι­διώ­τες στο πιο όμορφο πέταγμα.

Οι βασικοί παρα­θα­λάσ­σιοι οικι­σμοί της Αστυ­πά­λαιας είναι η Ανάληψη, γνωστή και ως Μαλ­τε­ζάνα, το Βαθύ και το Λιβάδι, το οποίο είναι και το πιο πράσινο μέρος του νησιού. Το Στενό είναι η μικρή λωρίδα γης που χωρίζει το νησί στα δύο τμήματά του, και αξίζει εκεί μια στάση για φωτο­γρα­φία.

Στην κορυφή δεσπό­ζει το ιδιαί­τερα επι­βλη­τικό Κάστρο, με τη σκούρα πέτρα, ενώ στο νησί βρί­σκε­ται και το μονα­δικό στον κόσμο βρεφικό νεκρο­τα­φείο.

Περι­πλά­νηση στην Αστυ­πά­λαια

Η περι­πλά­νησή μου στο νησί ξεκί­νησε με επί­σκεψη στους προ­α­να­φερ­θέ­ντες οικι­σμούς. Η Μαλ­τε­ζάνα είναι ο δεύ­τε­ρος μεγα­λύ­τε­ρος οικι­σμός, και για να βρεθείς εκεί, πρέπει να περά­σεις από το Στενό, τη μικρή αυτή λωρίδα γης.

Μετά τη Μαλ­τε­ζάνα (Ανάληψη) συνά­ντησα το Βαθύ, το μικρό­τερο και πιο απο­μα­κρυ­σμένο σημείο του νησιού. Απο­τε­λεί­ται από δυο μικρό­τε­ρους οικι­σμούς, το Έξω Βαθύ και το Μέσα Βαθύ. Εδώ επι­κρα­τεί απόλυτη ηρεμία, ενώ η μυρωδιά από τα ψαράκια της ταβέρ­νας που βρί­σκε­ται εκεί θα σε συνε­πά­ρει.

Στη συνέ­χεια, είχα την τύχη να βρεθώ στην παραλία Αγρι­λίδι, ένα μικρό φυσικό στολίδι, ενώ από­λαυσα το νησί από άκρη σε άκρη από την Καστε­λάνα, την πρώην ιταλική βάση. Το σημείο αυτό είναι το δεύτερο υψη­λό­τερο σημείο του νησιού, ιδανικό για να θαυ­μά­σεις λίγο ακόμη το απέ­ρα­ντο μπλε.

Η ώρα που σου­ρου­πώ­νει είναι η ιδανική για να κάνεις βόλτα στα στε­νά­κια της Χώρας. Πανέ­μορ­φες γωνιές και γραφικά σοκάκια φορούν τα χρώματα του δει­λι­νού και σου αφήνουν την πιο γλυκιά γεύση.

Μπορεί η ανάβαση να είναι λίγο κου­ρα­στική, το θέαμα όμως απο­ζη­μιώ­νει. Ειδικά όταν έφτασα στον τελικό προ­ο­ρι­σμό μου, το Κάστρο. Η επι­βλη­τική θέα της Αστρο­πα­λιάς με μάγεψε, ενώ η περι­ή­γηση στο Κάστρο ξύπνησε μνήμες από μια άλλη εποχή.

Στην επι­στροφή από την περι­ή­γηση στα υψη­λό­τερα σημεία του νησιού, στάθηκα στους οκτώ χαρα­κτη­ρι­στι­κούς μύλους. Αρχικά οι μύλοι ήταν 12 και σήμερα σώζο­νται οι οκτώ, με κάποιους από αυτούς να φιλο­ξε­νούν πολι­τι­στικά δρώμενα.

Ο ένας λει­τουρ­γεί ως δανει­στική βιβλιο­θήκη με ξένα βιβλία, τα οποία δωρί­ζουν οι επι­σκέ­πτες του νησιού. Υπεύ­θυνη της βιβλιο­θή­κης είναι η θεσ­σα­λο­νι­κιά κυρία Στέλλα, που ήρθε στο νησί πριν από 30 χρόνια, για να εργα­στεί ως δασκάλα, και τελικά έμεινε εκεί. Ακριβώς απέ­να­ντι θα δεις και τη βιβλιο­θήκη με τα ελλη­νικά βιβλία, η οποία δια­θέ­τει και παλαιές εκδό­σεις γνωστών και αγα­πη­μέ­νων βιβλίων.

Στην Αστυ­πά­λαια βρί­σκε­ται, επίσης, το μονα­δικό στον κόσμο νεκρο­τα­φείο βρεφών. Ανα­κα­λύ­φθηκε το 1995 και οι ερευ­νη­τές βρήκαν 3.000 πήλινα αγγεία με εντα­φια­σμένα βρέφη. Λέγεται ότι το αγγείο συμ­βο­λί­ζει τη μήτρα της μητέρας, γι’ αυτό και τοπο­θε­τού­σαν τα νεκρά βρέφη εκεί. Ακόμη δεν υπάρχει σαφής εξήγηση σχετικά με το γιατί επι­λέ­χθηκε το μέρος αυτό για το συγκε­κρι­μένο σκοπό.

Οι παρα­λίες της Αστυ­πά­λαιας

Οι παρα­λίες του νησιού δια­κρί­νο­νται για τον άγριο χαρα­κτήρα τους. Φαντα­στικά βαθυ­γά­λανα νερά, με φόντο πλαγιές και βράχια.

Άγιος Ιωάννης, Καμι­νά­κια, Βάτσες, Άγιος Ιωάννης Ρίχτης. Αυτές είναι οι παρα­λίες που επι­σκέ­φθηκα, και είναι προ­σβά­σι­μες είτε με όχημα είτε με καρα­βάκι είτε με πεζο­πο­ρία, για τους πιο τολ­μη­ρούς. Έχουν ψιλό βότσαλο, βρα­χά­κια, αρμυ­ρί­κια για φυσική σκιά, ενώ κάποιες περι­τρι­γυ­ρί­ζο­νται από σπηλιές.

Η δική μου αγα­πη­μένη, οι Βάτσες. Θα μπο­ρούσα να την επι­σκέ­πτο­μαι κάθε μέρα και να απορ­ροφώ όσο περισ­σό­τερο μπορώ τη θετική της ενέρ­γεια.

Επίσης, μια πολύ ενδια­φέ­ρουσα εμπει­ρία είναι αυτή της εκδρο­μής στα κοντινά νησάκια, Χονδρό, Λιγνό, Αγία Κυριακή, Κου­τσο­μύτι, Κου­νού­ποι και Σύρνα.

Οι άνθρω­ποι και οι γεύσεις της Αστυ­πά­λαιας 

Αισθά­νο­μαι ότι στον τόπο τούτον αυτά τα δυο συν­δέ­ο­νται. Οι γεύσεις του νησιού είναι ξεχω­ρι­στές, ιδιαί­τε­ρες. Ίσως γιατί ξεχω­ρι­στοί είναι και οι άνθρω­ποι που κρύ­βο­νται πίσω από αυτές. Και αυθε­ντι­κοί, μακριά από κάθε έννοια εμπο­ρευ­μα­το­ποί­η­σης, συμ­βάλ­λο­ντας έτσι στο να δια­τη­ρεί­ται αναλ­λοί­ω­τος ο χαρα­κτή­ρας του νησιού.

Η κυρία Μαρία, η μαγεί­ρισσα της ταβέρ­νας «Αυστρα­λία», έφτιαξε την καλύ­τερη αστα­κο­μα­κα­ρο­νάδα που έχω δοκι­μά­σει ποτέ. Πώς θα μπο­ρούσε, άλλωστε, να μην είναι; Η Αστυ­πα­λί­τισσα βάζει όλο το μεράκι και την αγάπη της σε αυτό που κάνει και δεν ησυ­χά­ζει, εάν δε βεβαιω­θεί ότι πέτυχε το φαγητό.

Ο Δημή­τρης, ένα νέο παιδί, κρύ­βε­ται πίσω από τις θαλασ­σι­νές αλχη­μείες της «Αλμύρας» στην Ανάληψη. Προ­τεί­νει στους πελάτες ευφά­ντα­στες γευ­στι­κές δημιουρ­γίες, όπως το μεζέ του ναύτη και την μπρου­σκέτα με μελα­νούρι, ενώ για τους πιο τολ­μη­ρούς προ­τεί­νει πιάτα με και­νο­το­μία, όπως το φιλέτο μπαρ­μπου­νιού με ξύσμα λεμο­νιού, λάδι, αλάτι και πιπέρι.

Ο Ηλίας και η οικο­γέ­νειά του δια­τη­ρούν την ταβέρνα «Αγέρι» στους Μύλους. Εκεί δοκί­μασα το πιο νόστιμο κοκ­κι­νι­στό κατσι­κάκι, ήπια κρασί με το δήμαρχο, κ. Πανορ­μίτη Κοντα­ράτο, και την αντι­δή­μαρχο, κ. Μαρία Καμπούρη. Μιλή­σαμε για το νησί, τις προ­σπά­θειες που κάνουν για την ανά­δειξη του τόπου, αλλά και για όσα προ­βλή­ματα αντι­με­τω­πί­ζουν, κυρίως στην προβολή της πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς.

Άλλα μέρη που αξίζει να επι­σκε­φθεί κανείς είναι το «Μελτέμι» για γλυκό, το παρα­δο­σιακό «Καφε­νείο του Μουγγού» για καφέ ή τσί­πουρο, το «Κάστρο» και η «Άρτεμις» για ποτό με φόντο την πιο υπέροχη και επι­βλη­τική θέα.

Τέλος, τοπικά εδέ­σματα που θα ικα­νο­ποι­ή­σουν ακόμη και τον πιο απαι­τη­τικό ταξι­διώτη είναι το τυρί χλωρή, τα ξηρο­τή­γανα με μέλι και τα λαμπρο­κού­λουρα.

Η Αστυ­πά­λαια, η «ξεχα­σμένη βασι­λο­πούλα» του Αιγαίου, όπως την απο­κά­λεσε η κυρία Μαρία της «Αυστρα­λίας», είναι ένα στολίδι. Ένας τόπος αγνός, αυθε­ντι­κός και μαγικός. Ένας τόπος που αιχ­μα­λω­τί­ζει τον επι­σκέ­πτη και τον κάνει για πάντα πιστό φίλο και φορέα της τόσο θετικής αύρας και γνήσιας ομορ­φιάς του.

Αστυ­πά­λαια, υπό­σχο­μαι ότι κάποια στιγμή θα επι­στρέψω. Μια φορά δεν είναι αρκετή. Το ξέρω…

*Το ανωτέρω κείμενο το έγραψε η Μαρία Πετρο­πού­λου, αγαπητή πρώην συνά­δελ­φος και φίλη, που μας πρό­σφερε και τις φωτο­γρα­φίες της.

Πηγή in.gr