Το παρασκήνιο της ρήξης για την ονομασία των Σκοπίων και το blame game

Οδη­γού­μα­στε σε ορι­στικό ναυάγιο για το «Μακε­δο­νικό» και θα ξεκι­νή­σει το παι­χνίδι της από­δο­σης ευθυνών; Ή μήπως πρό­κει­ται για διπλω­μα­τικά παι­χνί­δια και κινή­σεις τακτι­κής της τελευ­ταίας στιγμής προ­κει­μέ­νου να ασκη­θούν πιέσεις για ολο­κλή­ρωση της συμ­φω­νίας το ταχύ­τερο;

Πρό­κει­ται για την ερώτηση που κάνουν πλέον οι περισ­σό­τε­ροι έπειτα από τις χθε­σι­νές εξε­λί­ξεις στο Σκο­πιανό, τις εκα­τέ­ρω­θεν διαρ­ροές και μια διάθεση συγκρου­σιακή, αλλά χωρίς να κλεί­νουν οι γέφυρες μεταξύ Ελλάδας και ΠΓΔΜ.

Η απο­τί­μηση του χθε­σι­νού 24ώρου είναι δύσκολη να γίνει και τα επόμενα 24ωρα θα κατα­δεί­ξουν αν οι δύο χώρες θα τα «σπάσουν» ορι­στικά ή αν όλο αυτό το «παγω­μένο» κλίμα είναι ένα επι­κοι­νω­νιακό παι­χνίδι προ­κει­μέ­νου να βρεθούν όσοι αντι­δρούν στη συμ­φω­νία, με την πλάτη στον τοίχο. Κυρίως οι Σκο­πια­νοί και ο Ζόραν Ζάεφ που αντι­με­τω­πί­ζει ισχυρές αντι­στά­σεις στο εσω­τε­ρικό της χώρας του.

Η αρχή των δυσκο­λιών στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις ξεκί­νησε με τη διαρροή από το Μαξίμου ότι συμ­φω­νία δεν μπορεί να υπάρξει τις επό­με­νες ημέρες με ευθύνη των Σκοπίων που δεν μπορούν στο εσω­τε­ρικό τους να περά­σουν μια συμ­φω­νία για «Δημο­κρα­τία της Βόρειας Μακε­δο­νίας» ή ακόμη και «Δημο­κρα­τία της Ανω Μακε­δο­νίας» και erga omnes. Η ελλη­νική κυβέρ­νηση άφηνε να εννοη­θεί ότι η ΠΓΔΜ ευθύ­νε­ται για την εμπλοκή ή τελικά για το επι­κεί­μενο ναυάγιο.

Η πλευρά των Σκοπίων δεν άργησε να απα­ντή­σει ζητώ­ντας περισ­σό­τερη σοβα­ρό­τητα κι όχι εικα­σίες. Ηταν εμφανής στην ανα­κοί­νωση η ενό­χληση της γει­το­νι­κής χώρας.

Και blame game

Στην Αθήνα, διπλω­μα­τι­κές πηγές ανα­φέ­ρουν δύο πράγ­ματα:

Το πρώτο είναι ότι η σύγκρουση είναι αληθινή και δεν προ­οιω­νί­ζε­ται καλό τέλος. Οτι δηλαδή δεν πρό­κει­ται για διπλω­μα­τι­κούς ελιγ­μούς αλλά για μια απο­τύ­πωση της κατά­στα­σης που επι­κρα­τεί στα Σκόπια όπου υπάρ­χουν ισχυρές εστίες αντί­στα­σης στο όνομα.

Το δεύτερο είναι ότι από το chicken game, δηλαδή τη σύγκρουση και όποιος αντέ­ξεις μέχρι το τέλος, όλοι ετοι­μά­ζο­νται όλοι για ένα blame game, τη γνωστή απόδοση ευθυνών στον αντί­παλο. Η διαρροή – απά­ντηση των Σκοπίων στην Αθήνα ήταν το πρώτο βήμα. Ηδη εδώ και μερικές ώρες γίνεται προ­σπά­θεια κι από τις δύο πλευρές να «πέσουν οι τόνοι», όμως οι δια­φο­ρές είναι μεγάλες και πολύ δύσκολο να περάσει εντός του μήνα η συμ­φω­νία, όπως πολλοί θα ήθελαν. Εκτός κι αν γίνει η έκπληξη…

Διπλω­μα­τι­κές πηγές στην Αθήνα λένε ότι η ευθύνη του ναυα­γίου (έστω και προ­σω­ρινό) περνά στα χέρια του Ζόραν Ζάεφ. Οι πλη­ρο­φο­ρίες ανα­φέ­ρουν ότι ο σκο­πια­νός πρω­θυ­πουρ­γός έπαιξε το παι­χνίδι των καθυ­στε­ρή­σεων. Θέλησε στο παρά 5 να εγείρει κι άλλα αιτή­ματα, όπως την αλλαγή και συμ­φω­νη­θέ­ντων σε ό,τι αφορά το erga omnes και τη συνταγ­μα­τική ανα­θε­ώση. Κάποιοι λένε ότι ο Ζάεφ, ο οποίος δήλωνε έτοιμος να υπο­γρά­ψει, βλέ­πο­ντας το διχασμό στην Ελλάδα, αλλά και πιε­ζό­με­νος από το δικό του εσω­τε­ρικό μέτωπο θέλησε να το εκμε­ταλ­λευ­τεί. Ενδε­χο­μέ­νως να θέλησε να κερ­δί­σει ακόμη περισ­σό­τερα που όμως, δεν είχαν γίνει απο­δε­κτά από την ελλη­νική κυβέρ­νηση. Οι εσω­τε­ρι­κές πιέσεις στη χώρα του τον εξα­να­γκά­ζουν να βρει λύσεις ώστε στο δημο­ψή­φι­σμα να στη­ρί­ξουν οι αυτοί που δια­φω­νούν σήμερα.

Κάποιες πλη­ρο­φο­ρίες ανα­φέ­ρουν ότι ήγειρε νέες απαι­τή­σεις που δεν είχαν συμ­φω­νη­θεί, κάτι που η Αθήνα δεν μπο­ρούσε να κάνει δεκτό. Οι φήμες ανα­φέ­ρουν ότι ζητή­θηκε να γίνει νέα συνά­ντηση των κ. Κοτζιά και Ντι­μι­τρόφ, κάτι που η ελλη­νική πλευρά δεν απο­δέ­χθηκε θεω­ρώ­ντας ότι οι συνο­μι­λίες στο επίπεδο αυτό είχαν τελειώ­σει, όπως άλλωστε είχε ανα­κοι­νω­θεί.

Και στην πλευρά της Ελλάδας όμως, χρε­ώ­νο­νται λάθη στη στρα­τη­γική. Δεν μπορεί τη μία ημέρα να βγαίνει ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών, Ν. Κοτζιάς και να λέει ότι η συμ­φω­νία έχει κλείσει κι ανα­μέ­νε­ται η τελική επι­σφρά­γιση από τους πρω­θυ­πουρ­γούς και την επόμενη να υπάρχει αυτό το σκηνικό αντι­πα­ρά­θε­σης. Η Αθήνα γνω­ρί­ζει τι έχει συμβεί και μπορεί να ζητήσει την απο­κά­λυψη των γραπτών συνο­μι­λιών που υπάρ­χουν μεταξύ Ελλάδας και Σκοπίων.

Οσο για τον Ζάεφ, είναι απίθανο να έμαθε μέσα σε 24 ώρες ότι υπάρχει ο πρό­ε­δρος Ιβανόφ και το VMRO που είναι αντί­θε­τοι στη συμ­φω­νία. Γνώριζε την εσω­τε­ρική κατά­σταση της χώρας του, επο­μέ­νως δεν θα πρέπει να εξε­πλά­γην από τις αντι­στά­σεις. Πώς ξαφνικά ανα­κα­λύ­πτει ότι πρέπει να ζητήσει κι άλλα που δεν είχαν συμ­φω­νη­θεί από τους υπουρ­γούς εξω­τε­ρι­κών;

Να δοθούν οι συνο­μι­λίες

Η απόδοση ευθυνών θέλει τέχνη και τα Σκόπια το κάνουν… άγαρμπα. Η μόνη λύση για να μην αιω­ρού­νται υπό­νοιες και φήμες, είναι να δώσει το αρμόδιο υπουρ­γείο όλες τις συνο­μι­λίες που έχουν γίνει και είναι κατα­χω­ρι­σμέ­νες. Αν δε δεχθούν τα Σκόπια τότε πρέπει να γίνει καταγ­γε­λία στον ΟΗΕ, το ΝΑΤΟ ή την Κομι­σιόν.

Μέχρι τότε θα παί­ζε­ται παι­χνίδι με το χρόνο, αν και είναι δύσκολο να περάσει οποια­δή­ποτε συμ­φω­νία με μια τέτοια ισορ­ρο­πία.

Οι επό­με­νες ημέρες είναι εξαι­ρε­τικά κρί­σι­μες για το αν θα έχουμε τον «Τιτα­νικό» των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων ή υπάρ­χουν παρά­θυρα για επί­τευξη συμ­φω­νίας. Ως τότε και οι δύο πλευρές θα καλ­λιερ­γή­σουν προσ­δο­κίες ή θα κατη­γο­ρή­σουν τον αντί­παλο. Ο πόλεμος της από­δο­σης ευθυνών είναι δεδο­μέ­νος.

Τα σκο­πιανά ΜΜΕ

Σκο­πιανά ΜΜΕ ήδη έλεγαν χθες ότι παρά την προσ­δο­κία για ορι­στι­κο­ποί­ηση της συμ­φω­νίας, «η Αθήνα πάτησε φρένο». Τονίζει ακόμη ότι είναι ασαφές αν πρό­κει­ται για σοβαρό βήμα οπι­σθο­δρό­μη­σης στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις ή για τακτικό ελιγμό από την πλευρά της Αθήνας.

Προ­σθέ­τει ότι η νομική ομάδα (ομάδα ειδικών – εμπει­ρο­γνω­μώ­νων) της πΓΔΜ, που βρι­σκό­ταν στην Αθήνα και εργά­στηκε από κοινού με τους Έλληνες συνα­δέλ­φους της για την επε­ξερ­γα­σία του πλαι­σίου που συμ­φώ­νη­σαν οι δύο ΥΠΕΞ στις Βρυ­ξέλ­λες, έχει επι­στρέ­ψει στα Σκόπια. Ανα­φέ­ρει, ακόμα, ότι η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μία στιγμή που στις δύο πρω­τεύ­ου­σες κυριαρ­χούσε τις τελευ­ταίες ημέρες μεγάλη αισιο­δο­ξία ότι η τελική συμ­φω­νία είναι θέμα ημερών, αν όχι ωρών.

Η ιστο­σε­λίδα της “DEUTSCHE WELLE” στην τοπική γλώσσα κάνει λόγο για «νέα καμπή» και προ­σθέ­τει ότι τα πράγ­ματα «δεί­χνουν να επι­στρέ­φουν στο νεκρό σημείο». Ανα­φέ­ρει ότι «για την ώρα δεν υπάρ­χουν λεπτο­μέ­ρειες ποιος είναι ο λόγος πίσω από αυτές τις δηλώ­σεις της Αθήνας, ωστόσο σύμφωνα με ανε­πί­ση­μες πλη­ρο­φο­ρίες το πρό­βλημα ανέκυψε κατά τη διάρ­κεια των συνο­μι­λιών των ομάδων ειδικών.

Η ε/φ “NEZAVISEN VESNIK” στην ιστο­σε­λίδα της ανα­φέ­ρε­ται στο θέμα με τίτλο «Σκόπια και Αθήνα απο­μα­κρύ­νο­νται από γρήγορη συμ­φω­νία για το όνομα». Σε άλλη ανάρ­τησή της ανα­φέ­ρει ότι, σύμφωνα με ανε­πί­ση­μες πλη­ρο­φο­ρίες, δεν είναι γνωστό αν οι ομάδες ειδικών της Ελλάδας και της πΓΔΜ στην Αθήνα ολο­κλή­ρω­σαν το έργο τους ή έχουν αφήσει ανοιχτά θέματα.

Πηγή: Τα ΝΕΑ