Σωκράτης Φάμελλος: “Το περιβάλλον κεντρικό στοιχείο της νέας κοινωνικής συμφωνίας προόδου της Ελλάδας”

Μιλώ­ντας σήμερα το από­γευμα στο 13ο Περι­φε­ρειακό Συνέ­δριο για την Παρα­γω­γική Ανα­συ­γκρό­τηση Νοτίου Αιγαίου, ο Αν. ΥΠΕΝ Σωκρά­της Φάμελ­λος τόνισε ότι τα νησιά και οι βρα­χο­νη­σί­δες της Περι­φέ­ρειας Νοτ. Αιγαίου, με τα μονα­δικά τοπία και το φυσικό περι­βάλ­λον, απο­τε­λούν κεφά­λαιο της χώρας. Κάθε νησί είναι και ένα μονα­δικό οικο­σύ­στημα, με δική του ταυ­τό­τητα, ιστο­ρική και πολι­τι­σμική και μονα­δικά χαρα­κτη­ρι­στικά, τα οποία πρέπει πρω­τί­στως η τοπική κοι­νω­νία να αξιο­ποι­ή­σει με βάση ένα βιώσιμο ανα­πτυ­ξιακό πρότυπο. Τι απαιτεί, όμως, η παρα­γω­γική ανα­συ­γκρό­τηση στη νησιω­τική Ελλάδα;

1. Ποιό­τητα ζωής και ποιό­τητα περι­βάλ­λο­ντος, άρα σύγ­χρο­νες υπο­δο­μές υγρών και στερεών απο­βλή­των, με υψηλά πρότυπα λει­τουρ­γίας και επα­να­χρη­σι­μο­ποί­ηση.
2. Προ­στα­σία και αξιο­ποί­ηση φυσικού περι­βάλ­λο­ντος, με βιώ­σι­μους φορείς, με σχέδιο δια­χεί­ρι­σης παντού, πλαίσιο για το θαλάσ­σιο περι­βάλ­λον και οργά­νωση των χρήσεων γης.
3. Νέα οικο­νο­μικά εργα­λεία κυκλι­κής οικο­νο­μίας και χαμηλών εκπο­μπών άνθρακα, με στόχο το πραγ­μα­τικό προϊόν.
4. Πλήρες, διάφανο και ψηφιακό υπό­βα­θρο σχε­δια­σμού με δασι­κούς χάρτες, Κτη­μα­το­λό­γιο, χρήσεις γης με επι­τά­χυνση επεν­δύ­σεων και αδειο­δο­τή­σεων.

Πιο συγκε­κρι­μένα, ο Σωκρά­της Φάμελ­λος ανα­φέρ­θηκε κατ΄ αρχάς στα ζητή­ματα φύσης και βιο­ποι­κι­λό­τη­τας και υπο­γράμ­μισε ότι στις 15 Δεκεμ­βρίου του 2017 επι­και­ρο­ποι­ή­θηκε με ΚΥΑ ο κατά­λο­γος των περιο­χών Natura 2000, προ­στέ­θη­καν πέντε νέες περιο­χές (2 στα Δωδε­κά­νησα και 3 στις Κυκλά­δες), διευ­ρύν­θη­καν τα υφι­στά­μενα όρια εννέα περιο­χών στα Δωδε­κά­νησα και πέντε περιο­χών στις Κυκλά­δες.

“Η ένταξη θαλάσ­σιων περιο­χών στο Δίκτυο Natura 2000 απο­τε­λεί ένα πρώτο μεγάλο βήμα προς την ορθή δια­χεί­ρισή τους, ενώ οι περιο­ρι­σμοί όσον αφορά τη χρήση συγκε­κρι­μέ­νων βλα­πτι­κών εργα­λείων σε συγκε­κρι­μέ­νους τύπους οικο­τό­πων, όπως τα λιβάδια Ποσει­δω­νίας και οι τρα­γά­νες, ισχύουν από την αλιευ­τική νομο­θε­σία”, τόνισε χαρα­κτη­ρι­στικά ο Σωκρά­της Φάμελ­λος.

Στη συνέ­χεια, ανα­φε­ρό­με­νος στους Φορείς Δια­χεί­ρι­σης Προ­στα­τευό­με­νων Περιο­χών (ΦΔΠΠ), τόνισε ότι, με τον νέο νόμο που ψηφί­στηκε τον Φεβρουά­ριο, οι Φορείς απο­κτούν έναν ακόμα πολύ σημα­ντικό ρόλο, αυτόν της συνει­σφο­ράς στην τοπική ανά­πτυξη με ορθή αξιο­ποί­ηση του φυσικού απο­θέ­μα­τος της κάθε περιο­χής.

“Οι δύο φορείς Δωδε­κα­νή­σων και Κυκλά­δων οφεί­λουν να δια­χει­ρί­ζο­νται και να παρα­κο­λου­θούν τα προ­στα­τευ­τέα αντι­κεί­μενα των περιο­χών τους σύμφωνα με τα προ­βλε­πό­μενα στις ευρω­παϊ­κές οδηγίες και την εθνική νομο­θε­σία. Ήδη επε­ξερ­γα­ζό­μα­στε τρόπους στε­λέ­χω­σης και ενί­σχυ­σής τους με έμψυχο υλικό και εξο­πλι­σμό, παρά τους σημα­ντι­κούς δημο­σιο­νο­μι­κούς περιο­ρι­σμούς που δυσχε­ραί­νουν την κατά­σταση, ιδιαί­τερα κατά το τρέχον έτος (2018)”, υπο­γράμ­μισε ο Σωκρά­της Φάμελ­λος.

Ανα­φε­ρό­με­νος στη συνέ­χεια στο ζήτημα των Δασικών Χαρτών, σημεί­ωσε ότι στην Περι­φέ­ρεια Ν. Αιγαίου έχουν κυρωθεί μερικώς δασικοί χάρτες στην ΠΕ Δωδε­κα­νή­σων και στην ΠΕ Κυκλά­δων. Όσον αφορά την κατάρ­τιση των δασικών χαρτών που απο­μέ­νουν, η Δ/νση Δασών Κυκλά­δων είναι μία από τις τρεις Δ/νσεις Δασών της χώρας που θα κάνει μέρος των Δασικών Χαρτών μόνη της, στο πλαίσιο της καθη­με­ρι­νής τους εργα­σίας.

“Τον επόμενο μήνα θα συμ­βα­σιο­ποι­η­θούν οι μελέτες κατάρ­τι­σης των νέων δασικών χαρτών. Μέσω των συμ­βά­σεων θα καταρ­τι­στούν οι δασικοί χάρτες Άνδρου, Νάξου, Πάρου, Θήρας (μόνον ο Δήμος Ιητών), Καλύ­μνου, εκτός προ­κα­πο­δι­στρια­κού ΟΤΑ Πάτμου, Καρ­πά­θου, Κω, Ρόδου εκτός προ­κα­πο­δι­στρια­κού ΟΤΑ Σύμης, ολο­κλη­ρώ­νο­ντας κατ’ αυτό τον τρόπο και την εκπό­νηση μελετών κατάρ­τι­σης νέων δασικών χαρτών για τα Δωδε­κά­νησα”, τόνισε χαρα­κτη­ρι­στικά ο Αν. ΥΠΕΝ.

Ο Σωκρά­της Φάμελ­λος επε­σή­μανε ότι δεν μπορεί να νοηθεί ανα­πτυ­ξιακή πολι­τική η οποία δεν θα λαμ­βά­νει υπόψη τους στόχους βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης, ενώ όσον αφορά τα μέτρα για τον μετρια­σμό των επι­πτώ­σεων της κλι­μα­τι­κής αλλαγής ανέφερε ότι η δια­σύν­δεση των μη δια­συν­δε­δε­μέ­νων νησιών είναι μία από αυτές, καθώς τα οφέλη από την από­συρση των εξαι­ρε­τικά ρυπο­γό­νων και κοστο­βό­ρων πετρε­λαϊ­κών μονάδων περι­βαλ­λο­ντικά και κοινωνικο-οικονομικά είναι πολ­λα­πλά τόσο για τα νησιά όσο και για τη χώρα συνο­λικά.

Στη συνέ­χεια ο Σωκρά­της Φάμελ­λος ανα­φέρ­θηκε στα ζητή­ματα δια­χεί­ρι­σης υδα­τι­κών πόρων και υπο­γράμ­μισε τη σπου­δαιό­τητα της περαι­τέρω ενί­σχυ­σης των πρω­το­βου­λιών για την προ­ώ­θηση της αφα­λά­τω­σης σε νησιά του Αιγαίου, ως βιώ­σι­μης και τελικά οικο­νο­μι­κό­τε­ρης λύσης από τη μετα­φορά νερού: “Σε αυτή την κατεύ­θυνση, στο επόμενο πρό­γραμμα για τον Χρη­μα­το­δο­τικό Μηχα­νι­σμό του Ευρω­παϊ­κού Οικο­νο­μι­κού Χώρου εξα­σφα­λί­σαμε 5 εκατ. ευρώ για υπο­δο­μές αφα­λά­τω­σης και βελ­τί­ω­σης υπο­δο­μών/εξοι­κο­νό­μηση σε πολύ μικρά νησιά. Στην προη­γού­μενη προ­γραμ­μα­τική περίοδο, από το εργα­λείο του ΕΟΧ χρη­μα­το­δο­τή­θη­καν ήδη υπο­δο­μές σε Θήρα, Λέρο, Ψέριμο-Τέλενδο και Ίο”.

Για το ζήτημα της δια­χεί­ρι­σης των υγρών απο­βλή­των, ο Αν. ΥΠΕΝ ανέφερε ότι 16 οικι­σμοί δεν είναι σε συμ­μόρ­φωση με τις απαι­τή­σεις της Οδηγίας. Για τους 14 από αυτούς (Καρ­δά­μαινα, Σκάλα Πάτμου, Αντι­μά­χεια, Απολ­λω­νία, Μαρμάρι, Πύλιο, Ζηπάρι, Σύμη, Κάρ­πα­θος, Τήλος, Κέφαλος, Τυγκάκι, Κορ­ρη­σία, Χώρα Άνδρου) υπάρ­χουν έργα στην τρέ­χουσα προ­γραμ­μα­τική περίοδο και οι απαι­τή­σεις της Οδηγίας θα ικα­νο­ποι­η­θούν. Για τους άλλους δύο οικι­σμούς (Αφάντου και Λάρδος Ρόδου), δρο­μο­λο­γεί­ται πρό­σκληση από το Υπ. Εσω­τε­ρι­κών στο Πρό­γραμμα “Φιλό­δη­μος” η οποία θα αφορά οικι­σμούς με ώριμα έργα.

Επίσης, ο Σωκρά­της Φάμελ­λος στάθηκε στα ζητή­ματα της ανα­κύ­κλω­σης και της Κυκλι­κής Οικο­νο­μίας: “Το τελευ­ταίο διά­στημα ως κυβέρ­νηση προ­ω­θούμε αυτό το πρότυπο σε όλη την Ελλάδα. Ψηφί­στηκε νέος νόμος για την ανα­κύ­κλωση, που σε πρώτο στάδιο θα διπλα­σιά­σει τους πόρους για την ανα­κύ­κλωση στους ΟΤΑ. Εφαρ­μό­ζουμε πολι­τική για τη μείωση χρήσης πλα­στι­κής σακού­λας. Εφαρ­μό­σαμε τη σύνδεση των τιμο­λο­γίων των δήμων προς τους ΦΟΔΣΑ με την απόδοση της ανα­κύ­κλω­σης. Θεσμο­θε­τούμε το επόμενο διά­στημα το «πληρώνω όσο πετάω». Χρη­μα­το­δο­τούμε και τα τοπικά σχέδια αλλά και τις μελέτες υπο­δο­μών, με ποσά άνω του 1 δισ. Προ­βλέ­ψαμε και ενι­σχύ­σαμε τη συμ­με­τοχή της κοι­νω­νι­κής και αλλη­λέγ­γυας οικο­νο­μίας στη δια­χεί­ριση απορ­ριμ­μά­των”.

Όσον αφορά τη δια­χεί­ριση στερεών απο­βλή­των, ο Σωκρά­της Φάμελ­λος είπε ότι η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου δεν εξυ­πη­ρε­τεί­ται από σύγ­χρο­νες υπο­δο­μές ολο­κλη­ρω­μέ­νης δια­χεί­ρι­σης. Η νησιω­τι­κό­τητα και η γεω­γρα­φική ιδιο­μορ­φία ειδικά της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου δημιουρ­γούν απαι­τή­σεις για την ανά­πτυξη ενός σύν­θε­του και καλά οργα­νω­μέ­νου συστή­μα­τος μετα­φο­ρών και επε­ξερ­γα­σίας απο­βλή­των. Η ύπαρξη 8 ενεργών ΧΑΔΑ (Κάλυ­μνος, Λέρος, Πάτμος, Μήλος, Σίφνος, Σίκινος, Θήρα, Κέα), κατα­δει­κνύει την προ­βλη­μα­τική κατά­σταση όσον αφορά τη δια­χεί­ριση στερεών απο­βλή­των της Περι­φέ­ρειας. Ταυ­τό­χρονα, υπάρ­χουν ακόμα 7 ανε­νερ­γοί ΧΑΔΑ, μη απο­κα­τα­στη­μέ­νοι (Σύμη, Ίος, Τήνος, Μύκονος, Πάρος, Φολέ­γαν­δρος, Σέριφος), ενώ για τον ΧΑΔΑ της Κάσου, που απο­κα­τα­στά­θηκε, δεν έχει ακόμα απο­δει­χθεί η παύση λει­τουρ­γίας του. Στην Περι­φέ­ρεια Νοτ. Αιγαίου λει­τουρ­γούν μόλις πέντε ΚΔΑΥ (Μυκόνου, Θήρας, Πάρου, Κω, Ρόδου) και τα ποσοστά της ανα­κύ­κλω­σης είναι πολύ χαμηλά. Όπως προ­κύ­πτει από τα στοι­χεία του ΠΕΣΔΑ, επί του συνόλου των παρα­γό­με­νων ΑΣΑ μόλις το 5% ανα­κτά­ται.

Η Περι­φέ­ρεια καλεί­ται να εκμε­ταλ­λευ­τεί όλα τα δια­θέ­σιμα εργα­λεία για να περάσει σε μια νέα εποχή. Το Περι­φε­ρειακό Σχέδιο Δια­χεί­ρι­σης Απο­βλή­των Νοτίου Αιγαίου (ΠΕΣΔΑ) υιο­θε­τεί ένα βασικό σενάριο υπο­δο­μών δια­χεί­ρι­σης στερεών απο­βλή­των, βέλ­τι­στου χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κού κόστους. Σύμφωνα με το βασικό σενάριο, το συνο­λικό κόστος επεν­δύ­σεων στον τομέα των απορ­ριμ­μά­των ανέρ­χε­ται σε 155 εκατ. € για το Νότιο Αιγαίο. Για την εξυ­πη­ρέ­τηση των παρα­πάνω σκοπών προ­κη­ρύ­χθηκε ήδη πρό­σκληση, όπου συμπε­ρι­λή­φθη­καν 40 Μ€ για ολο­κλη­ρω­μένη δια­χεί­ριση ΑΣΑ απο­κλει­στικά σε νησιά και άλλη μία με 15 Μ€ για την ολο­κλή­ρωση έργων σε νησιά σε συνέ­χεια προη­γού­με­νης. Επίσης, έργα νησιών συμπε­ρι­λή­φθη­καν στην πρό­σκληση υλο­ποί­η­σης ώριμων έργων και στην πρό­σκληση εκπό­νη­σης μελετών, ενώ ανα­κοι­νώ­θηκε πρό­σκληση για δράσεις δια­χεί­ρι­σης απο­βλή­των από προ­σφυ­γι­κές ροές (3Μ€). Τέλος, έχει εγκρι­θεί η χρη­μα­το­δό­τηση από το ΕΤΠΑ νέου άξονα για ορι­σμέ­νες Περι­φέ­ρειες, μεταξύ των οποίων και του Ν. Αιγαίου.

Ολο­κλη­ρώ­νο­ντας την ομιλία του ο Αν. ΥΠΕΝ υπο­γράμ­μισε ότι δεν αρκούν μόνο η θεσμο­θέ­τηση νέων εργα­λείων και οι πρω­το­βου­λίες της Πολι­τείας. Είναι πλέον επι­τα­κτική η ανάγκη για τη συμ­με­τοχή όλων (Αυτο­διοί­κηση, Φορείς, Επι­χει­ρή­σεις, Κοι­νω­νία & Πολίτες), ώστε τα σχέδια να γίνουν πράξη, δίνο­ντας μακρο­χρό­νιες και ουσια­στι­κές λύσεις σε σημα­ντικά εκκρεμή προ­βλή­ματα που αφορούν στη Δια­χεί­ριση Στερεών Απο­βλή­των στην Περι­φέ­ρεια: “Ο τομέας των στερεών απο­βλή­των απο­τε­λεί έναν τομέα στον οποίο θα πρέπει να ξεπε­ρά­σουμε το κακό παρελ­θόν της χώρας και να πάψουμε να είμαστε ουραγός στην Ευρω­παϊκή Ένωση. Πρέπει να γίνει κατα­νοητό από όλους πως το περι­βάλ­λον και η προ­στα­σία του σημαί­νει ανά­πτυξη και νέους πόρους για τη χώρα. Πρό­κει­ται για μια νέα συμ­φω­νία που αφορά στην κοι­νω­νία και στην αξιο­ποί­ηση και προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος, στοι­χεία που οι προη­γού­με­νες πολι­τι­κές αγνο­ού­σαν. Δεν αρκεί όμως μόνο η κινη­το­ποί­ηση των αρχών. Πρέπει όλοι ως πολίτες να κάνουμε αυτό που πρέπει: να αλλά­ξουμε καθη­με­ρι­νές συνή­θειες και συμπε­ρι­φορά όχι γιατί μας το επι­βάλ­λουν, αλλά γιατί είμαστε όλοι μέρος αυτής της νέας συμ­φω­νίας. Φέτος θα ήθελα να βάλουμε το στοί­χημα οι παρα­λίες μας να μην έχουν πλα­στι­κές σακού­λες και πλα­στικά ποτήρια παντού πετα­μένα”.