Η Αγκυρα δοκιμάζει την ελληνική ετοιμότητα

Ανη­συ­χη­τικά δείγ­ματα για τις πραγ­μα­τι­κές δυνα­τό­τη­τες και την ευε­λι­ξία των τουρ­κι­κών ενόπλων δυνά­μεων (ΤΕΔ) στο Αιγαίο και της στρα­το­χω­ρο­φυ­λα­κής στον Εβρο, σε μια περίοδο κατά την οποία διε­ξά­γουν παράλ­λη­λες στρα­τιω­τι­κές επι­χει­ρή­σεις στη Συρία, ενώ προ­ε­τοι­μά­ζο­νται για ανά­λο­γες δράσεις και στο βόρειο Ιράκ, παρα­τη­ρούν οι ειδή­μο­νες στην Αθήνα. Παρά το γεγονός ότι η ένταση στο Αιγαίο δια­τη­ρεί­ται σε σχετικά χαμηλά επίπεδα, σε σύγκριση με τον Φεβρουά­ριο ή τον Ιανουά­ριο πριν από τη σύλληψη των δύο Ελλήνων στρα­τιω­τι­κών, παρα­τη­ρεί­ται, παράλ­ληλα, μια τακτική ξαφ­νι­κών κινη­το­ποι­ή­σεων σε αέρα, θάλασσα ή ξηρά.

Αυτή η τακτική, εκτι­μά­ται στην Αθήνα, στο­χεύει στη δια­τή­ρηση αυτού του κοστο­βό­ρου αντα­γω­νι­σμού που προ­κα­λεί η ανάγκη να υπάρ­χουν πάντα ελλη­νικά αντί­με­τρα, όπως οι ανα­χαι­τί­σεις τουρ­κι­κών μαχη­τι­κών ή η παρου­σία ελλη­νι­κών πλοίων σε περιο­χές όπου υπάρ­χουν και τουρ­κικά. Η ανη­συ­χία της Αθήνας έχει ενταθεί μετά το ναυάγιο της συνόδου της Βάρνας, κάτι που προ­κύ­πτει κυρίως από τους υψηλούς τόνους που έχει πλέον επι­λέ­ξει να χρη­σι­μο­ποιεί έναντι της Αγκυρας και το Μέγαρο Μαξίμου. Οι ανά­λο­γες ρητο­ρι­κές τοπο­θε­τή­σεις του υπουρ­γού Εθνικής Αμυνας αξιο­λο­γού­νται ως μάλλον συνή­θεις –παρότι ασυ­νή­θι­στα ακραίες– και αυτό φαί­νε­ται και από το ύφος των απα­ντή­σεων οι οποίες έρχο­νται από την Τουρκία.

Γενι­κό­τερα, η Αθήνα επι­χει­ρεί να εντεί­νει την επι­κοι­νω­νία της με όλους τους παίκτες οι οποίοι θα μπο­ρού­σαν να επη­ρε­ά­σουν την Τουρκία (περι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του προ­έ­δρου της Ρωσίας Βλα­ντι­μίρ Πούτιν) σε μια πιθανή κλι­μά­κωση που θα οδη­γούσε κοντά σε θερμό επει­σό­διο.

O αμε­ρι­κα­νι­κός παράγων

Ο μεγάλος «άγνω­στος Χ» παρα­μέ­νει η Ουά­σιγ­κτον, που πρα­κτικά, μετά τις τελευ­ταίες αλλαγές σε ανώτατο επίπεδο, δεν υπάρχει κάποια σαφής και ευδιά­κριτη γραμμή για την παρου­σία των ΗΠΑ στην περιοχή. Παρ’ όλα αυτά, η Αθήνα υπο­λο­γί­ζει στη στρα­τιω­τική παρου­σία των Αμε­ρι­κα­νών στην Ελλάδα, είτε αυτό αφορά την υφι­στά­μενη επέ­κταση των δομών της βάσης της Σούδας και τη στάθ­μευση μη επαν­δρω­μέ­νων αερο­σκα­φών (UAV) και ιπτά­με­νων ραντάρ, είτε τη σχε­δια­ζό­μενη πραγ­μα­το­ποί­ηση επεν­δύ­σεων, όπως αυτή της εξα­γο­ράς των Ναυ­πη­γείων της Σύρου.

Αντι­θέ­τως, στην Αθήνα αντι­λαμ­βά­νο­νται ξεκά­θαρα ότι έως αυτή τη στιγμή η πλέον ουσια­στική πολι­τική στήριξη έχει έλθει από την Ε.Ε. και τις Βρυ­ξέλ­λες, παρά το γεγονός ότι σε περί­πτωση θερμού επει­σο­δίου δύσκολα θα μπο­ρούσε να προ­σφέ­ρει πρα­κτική βοήθεια. Ενδειξη της γενι­κό­τε­ρης ανη­συ­χίας που υπάρχει στους συμ­μα­χι­κούς κόλπους για την κατά­σταση στο Αιγαίο είναι ότι πλέον το Βορειο­α­τλα­ντικό Συμ­βού­λιο (NAC) ανα­νε­ώ­νει τη δράση της ναυ­τι­κής δύναμης SNMG-2 για το προ­σφυ­γικό, σχεδόν αυτό­ματα, παρά τις πάγιες τουρ­κι­κές αντι­δρά­σεις.

Παρά την ένταση στο Αιγαίο, το βασικό σενάριο εκδή­λω­σης της τουρ­κι­κής προ­κλη­τι­κό­τη­τας το οποίο επε­ξερ­γά­ζε­ται η Αθήνα, δεν αφορά τόσο το Αρχι­πέ­λα­γος όσο την Κύπρο. Αν και οι προσ­δο­κίες για τη συνά­ντηση του προ­έ­δρου της Κυπρια­κής Δημο­κρα­τίας Νίκου Ανα­στα­σιάδη και του Τουρ­κο­κύ­πριου ηγέτη Μου­σταφά Ακιντζί για τις 16 Απρι­λίου, παρου­σιά­ζο­νται ως χαμηλές, δεν θα πρέπει να απο­κλεί­ε­ται να σημειω­θεί πρόοδος που θα οδη­γούσε σε ταχείες εξε­λί­ξεις. Ακόμη, όμως, και αν δεν ευο­δω­θεί η προ­σπά­θεια επα­νέ­ναρ­ξης των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων για το Κυπριακό, παρα­μέ­νει στο τραπέζι η εκπε­φρα­σμένη τουρ­κική απειλή για διε­ξα­γωγή γεω­τρή­σεων στην κυπριακή ΑΟΖ.

Η ένταση που έχει δημιουρ­γη­θεί –ιδιαί­τερα τους τελευ­ταί­ους 15 μήνες– στο Αιγαίο έχει ανα­γκά­σει την ηγεσία των Ενόπλων Δυνά­μεων (Ε.Δ.) να ανα­ζη­τή­σει τρόπους κατ’ αρχάς δια­τή­ρη­σης του υφι­στα­μέ­νου οπλο­στα­σίου σε αξιό­μαχη κατά­σταση. Αυτός ήταν και ο λόγος από­φα­σης για προ­ώ­θηση νόμου με «fast track» δια­δι­κα­σίες, για χρη­μα­το­δό­τηση με 1 δισ. ευρώ (όπως απο­κά­λυψε ήδη από την προη­γού­μενη Κυριακή η «Κ»), των αναγκών του Στρατού Ξηράς (Σ.Ξ.), του Πολε­μι­κού Ναυ­τι­κού (Π.Ν.) και της Πολε­μι­κής Αερο­πο­ρίας (Π.Α.). Πρό­κει­ται για χρήματα τα οποία δεν κατευ­θύ­νο­νται σε νέους εξο­πλι­σμούς, αλλά σε δια­φό­ρων ειδών κωδι­κούς. Τελευ­ταίο παρά­δειγμα, η απόφαση για πιστο­ποί­ηση ρωσικών αντια­ε­ρο­πο­ρι­κών πυραύ­λων μέσου βελη­νε­κούς (12-15 χλμ.) τύπου OSA που απο­τε­λούν ένα κονδύλι της τάξεως των 10-12 εκατ. ευρώ. Αρκετά μεγα­λύ­τε­ρες είναι οι δαπάνες για την ανα­βάθ­μιση των τεσ­σά­ρων φρε­γα­τών τύπου ΜΕΚΟ του Π.Ν. ή των μετα­φο­ρι­κών πτη­τι­κών μέσων τύπου C-27 και C-130.

Η αμυ­ντική δαπάνη

Παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα είναι μια χώρα που ξεπερνά το κατώφλι του 2% που ορίζει το ΝΑΤΟ ως ικα­νο­ποι­η­τική ετήσια αμυ­ντική δαπάνη, θα πρέπει να γίνει αντι­λη­πτό ότι το μεγα­λύ­τερο μέρος αυτού του ποσού αφορά μισθο­δο­σία και συντά­ξεις. Από τα 3,15 δισ. ευρώ που καταρ­τί­ζουν το σύνολο του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού του ΥΠΕΘΑ (οικο­νο­μικό έτος 2018), η πλειο­νό­τητα (2,1 δισ.) αφορά αμοιβές στρα­τιω­τι­κών και πολι­τι­κού προ­σω­πι­κού. Το 1 δισ. ευρώ που απο­μέ­νει αφορά κατά το ήμισυ πλη­ρω­μές δόσεων για την προ­μή­θεια παλαιό­τε­ρου υλικού και το υπό­λοιπο λει­τουρ­γι­κές δαπάνες οι οποίες περι­λαμ­βά­νουν από πλη­ρω­μές για μετα­κι­νή­σεις, μέχρι ανα­λώ­σιμα υλικά και φυσικά καύσιμα. Πρό­κει­ται για διόλου ευκα­τα­φρό­νητα κόστη.

Το κόστος ωριαίας πτήσης ενός ελι­κο­πτέ­ρου Σινούκ του Σ.Ξ. αγγίζει τις 5.800 ευρώ και θα πρέπει να σημειω­θεί ότι τα πτητικά μέσα των Ε.Δ. έχουν συμπλη­ρώ­σει τα τελευ­ταία χρόνια της κρίσης γενι­κό­τε­ρες ελλεί­ψεις του κρα­τι­κού μηχα­νι­σμού, καθώς εκτε­λούν εργα­σίες και καθή­κο­ντα που συνήθως καλύ­πτο­νται από πολι­τι­κές υπη­ρε­σίες (από αερο­δια­κο­μι­δές επει­γό­ντων περι­στα­τι­κών στο εσω­τε­ρικό και στο εξω­τε­ρικό έως δασο­πυ­ρό­σβεση αλλά και έργα υπο­δο­μών σε απο­μα­κρυ­σμέ­νες περιο­χές).

Η ανα­βάθ­μιση των F-16

Η 30ή Απρι­λίου παρα­μέ­νει η κατα­λη­κτική ημε­ρο­μη­νία για τη σημε­ρινή πρόταση δια­κρα­τι­κής σύμ­βα­σης που έχει κατα­τε­θεί από την αμε­ρι­κα­νική πλευρά για την ανα­βάθ­μιση 85 F-16, και κυμαί­νε­ται σε περίπου 1,25 δισ. ευρώ. Αν σε αυτά υπο­λο­γι­στεί το ποσό βιο­μη­χα­νι­κών επι­στρο­φών, λόγω της συμ­με­το­χής της ΕΑΒ στην εγκα­τά­σταση συσκευών και ηλε­κτρο­νι­κών, η τελική τιμή που θα μπο­ρέ­σει να ανα­κοι­νώ­σει η κυβέρ­νηση θα βρί­σκε­ται στο 1,1 δισ. ευρώ. Το 70% του ποσού θα χρη­σι­μο­ποι­η­θεί για την αγορά όλων των νέων συσκευών που θα τοπο­θε­τη­θούν στα μαχη­τικά, την ανά­πτυξη και πιστο­ποί­ησή τους και τις δοκιμές. Οι ηλε­κτρο­νι­κές συσκευές που θα αντι­κα­τα­στα­θούν στα συγκε­κρι­μένα F-16, θα μπο­ρού­σαν να χρη­σι­μο­ποι­η­θούν για ανά­λο­γες εργα­σίες στα παλαιό­τε­ρου τύπου ίδια μαχη­τικά (Block 30, Block 50). Παράλ­ληλα, φαί­νε­ται ότι δεν έχουν απο­δώ­σει οι προ­σπά­θειες για πώληση των πρώτων F-16 (Block 30) της Π.Α. σε ξένες χώρες.

Πρό­κει­ται για έναν σχε­δια­σμό ο οποίος υφί­στα­ται μεν, δεν προχωρά δε, λόγω προ­φα­νών αδυ­να­μιών στη διοι­κη­τική οργά­νωση της Π.Α. και του ΥΠΕΘΑ, αλλά, παράλ­ληλα, διότι οι χαμηλές δια­θε­σι­μό­τη­τες καθι­στούν τα συγκε­κρι­μένα αερο­σκάφη απα­ραί­τητα για την αντι­με­τώ­πιση των τουρ­κι­κών, καθη­με­ρι­νών, παρα­βιά­σεων πάνω από το Αιγαίο. Τις τελευ­ταίες ημέρες έγινε γνωστό ότι στο Κογκρέσο κατα­τέ­θηκε μια πρόταση για ένταξη της Ελλάδας σε καθε­στώς χώρας που λαμ­βά­νει κάποια χρη­μα­το­δό­τηση από τις ΗΠΑ για (αμε­ρι­κα­νικά) εξο­πλι­στικά προ­γράμ­ματα (FMF-Foreign Military Financing). Σε καθε­στώς FMF είναι ενταγ­μέ­νες χώρες όπως το Ισραήλ, η Αίγυ­πτος, η Ιορ­δα­νία, το Ιράκ και το Αφγα­νι­στάν. Aν η συγκε­κρι­μένη πρόταση προ­χω­ρή­σει, θα αφορά την περίοδο από το 2019 και έπειτα.

Πηγή: Καθη­με­ρινή