Ο Ερντογάν εκβιάζει την Ε.Ε. με αιχμή το προσφυγικό

Ο φόβος ότι ο Τούρκος πρό­ε­δρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν ανοίγει και πάλι τη στρό­φιγγα των μετα­να­στευ­τι­κών ροών προς τα νησιά του Αιγαίου πλα­νά­ται πάνω από το Μέγαρο Μαξίμου, προ­σθέ­το­ντας ακόμη μία δύσκολη μετα­βλητή στο επι­βα­ρυ­μένο περι­βάλ­λον που θα κληθεί να δια­χει­ρι­στεί ο πρω­θυ­πουρ­γός Αλέξης Τσίπρας το επόμενο διά­στημα, λόγω της έναρξης της τρίτης αξιο­λό­γη­σης.

Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, το Μέγαρο Μαξίμου θεωρεί ότι η έξαρση των προ­σφυ­γι­κών ροών –από την Κυριακή μέχρι το πρωί της Πέμπτης έφθασαν στα νησιά του Αιγαίου 979 μετα­νά­στες– δεν είναι τυχαία, αλλά συντε­λεί­ται με την ανοχή της Αγκυρας και θα συνε­χι­στεί. Μάλιστα, κυβερ­νη­τικά στελέχη δεν τη συν­δέ­ουν κατά κύριο λόγο με τη στρα­τη­γική της Τουρ­κίας να καλ­λιερ­γεί σκηνικό έντασης με την Αθήνα, παρότι φέτος το καλο­καίρι υπήρξε μπαράζ τουρ­κι­κών ασκή­σεων και υπερ­πτή­σεων παρά το άτυπο θερινό μορα­τό­ριουμ, αλλά περισ­σό­τερο με την τροπή που έχουν λάβει οι ευρω­τουρ­κι­κές σχέσεις.

Προει­δο­ποι­η­τικό μήνυμα

Οπως σημειώ­νε­ται, ο Ερντο­γάν επι­διώ­κει μέσω της αύξησης των μετα­να­στευ­τι­κών ροών να απο­στεί­λει προει­δο­ποι­η­τικό «μήνυμα» και να ασκήσει πίεση προς την Ευρώπη, καθώς αντι­λαμ­βά­νε­ται πως οι συζη­τή­σεις με την Ε.Ε. οδεύουν προς ναυάγιο. Πρώτον, σε εξέλιξη βρί­σκε­ται η συζή­τηση εντός της Ε.Ε. για τη δια­πραγ­μα­τευ­τική εντολή που θα δοθεί στην Κομι­σιόν, όσον αφορά τις συνο­μι­λίες με την Αγκυρα για ανα­βάθ­μιση του καθε­στώ­τος τελω­νεια­κής σύν­δε­σης, με ορί­ζο­ντα το τέλος του έτους. Στη συμ­φω­νία Ε.Ε. – Τουρ­κίας του Μαρτίου του 2016 για τον έλεγχο των προ­σφυ­γι­κών – μετα­να­στευ­τι­κών ροών, ανα­φε­ρό­ταν ότι οι δύο πλευρές σημεί­ω­σαν με ικα­νο­ποί­ηση τις διε­ξα­γό­με­νες εργα­σίες για την ανα­βάθ­μιση της τελω­νεια­κής ένωσης. Η κρίση, όμως, στις σχέσεις Αγκυρας – Βερο­λί­νου προ­ε­ξο­φλεί­ται ότι θα επη­ρε­ά­σει δυσμε­νώς την πορεία των συζη­τή­σεων. Δεύ­τε­ρον, η Τουρκία γνω­ρί­ζει πως η Λευ­κω­σία δια­τη­ρεί την πάγια θέση της ότι οποια­δή­ποτε ανα­βάθ­μιση της τελω­νεια­κής σύν­δε­σης της Τουρ­κίας θα πρέπει να γίνει ταυ­τό­χρονα με το άνοιγμα τουρ­κι­κών λιμένων και αερο­δρο­μίων για τα κυπριακά πλοία και αερο­σκάφη, και είναι δεδο­μένο ότι ο πρό­ε­δρος της Κύπρου Νίκος Ανα­στα­σιά­δης θα ασκήσει το δικαί­ωμα του βέτο σε αντί­θετη περί­πτωση.

Τρίτον, σύμφωνα με κυβερ­νη­τι­κές πηγές, η Αγκυρα εκτιμά πως στα­διακά δια­μορ­φώ­νε­ται ένα σκηνικό που θα οδη­γή­σει την Ε.Ε. στη θέση ότι οι εντα­ξια­κές συζη­τή­σεις με την Τουρκία θα πρέπει να τερ­μα­τι­στούν και να ανα­ζη­τη­θεί μια ειδική εται­ρική σχέση μαζί της. Οπως λέγεται, δεν είναι μόνο το γεγονός ότι η Αυστρία επι­σή­μως έχει δια­μη­νύ­σει πως «η Ευρω­παϊκή Ενωση πρέπει τώρα να βρει επι­τέ­λους μια σαφή στάση απέ­να­ντι στην Τουρκία και, αντί ένταξης στην Ε.Ε., να επι­διώ­ξει μια συντε­ταγ­μένη συνερ­γα­σία» με αυτήν, θέση που ασπά­ζο­νται και οι άλλες κεντρο­ευ­ρω­παϊ­κές κυβερ­νή­σεις συντη­ρη­τι­κής «από­χρω­σης». Ούτε ότι ο Γερ­μα­νός υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών Ζίγκμαρ Γκά­μπριελ δήλωσε την Παρα­σκευή ότι «είναι σαφές ότι με αυτή την κατά­σταση, η Τουρκία δεν θα γίνει ποτέ μέλος της Ε.Ε., όχι επειδή δεν τη θέλουμε, αλλά επειδή η τουρ­κική κυβέρ­νηση και ο Ερντο­γάν κινού­νται με ταχύ­τητα προς την αντί­θετη κατεύ­θυνση από αυτά που πρε­σβεύει η Ευρώπη». Είναι, κυρίως, ότι κατά της εντα­ξια­κής προ­ο­πτι­κής της Τουρ­κίας τάσ­σε­ται και ο νέος Γάλλος πρό­ε­δρος Εμα­νουέλ Μακρόν, γέρ­νο­ντας ορι­στικά την πλά­στιγγα εις βάρος της Αγκυρας.

Η περί­πτωση της Χίου

Πάντως, η βεβαιό­τητα της Αθήνας ότι η στρό­φιγγα των προ­σφυ­γι­κών ροών ελέγ­χε­ται απόλυτα, και ανοίγει και κλείνει βάσει σχεδίου από την Αγκυρα, εδρά­ζε­ται και σε ένα πρό­σθετο στοι­χείο, με επί­κε­ντρο τη Χίο. Στο Τσεσμέ, που βρί­σκε­ται στα απέ­να­ντι τουρ­κικά παράλια, βρί­σκο­νται πολλά ξενο­δο­χεία πέντε αστέρων με υψηλού επι­πέ­δου του­ρι­σμό. Κατά τη διάρ­κεια του καλο­και­ριού οι αφίξεις μετα­να­στών στη Χίο ήταν εξαι­ρε­τικά περιο­ρι­σμέ­νες, προ­κει­μέ­νου προ­φα­νώς αυτοί να μη γίνο­νται αντι­λη­πτοί από τους του­ρί­στες. Ομως, τώρα που η του­ρι­στική περί­ο­δος οδεύει προς το τέλος της, μόνο την περα­σμένη Δευτέρα, από τους συνο­λικά 397 μετα­νά­στες που έφθασαν στα ελλη­νικά νησιά, οι 225 κατευ­θύν­θη­καν προς τη Χίο.

Τέλος, πρό­σθετη περι­πλοκή για την κυβέρ­νηση, έστω σε συμ­βο­λικό επίπεδο, απο­τε­λεί ότι από τον επόμενο μήνα ανα­μέ­νε­ται να αρχί­σουν οι επι­στρο­φές –λίγων– προ­σφύ­γων από τις ευρω­παϊ­κές χώρες προς την Ελλάδα. Η σχετική προ­ερ­γα­σία σε τεχνικό και γρα­φειο­κρα­τικό επίπεδο έχει ήδη ξεκι­νή­σει, ενώ δεν έχει απο­φα­σι­στεί ακόμη σε ποιες περιο­χές θα κατευ­θυν­θούν όσοι επι­στρέ­φουν.