Νοικοκυριά στο σφυρί με ένα κλικ

Με τον αριθμό των πλει­στη­ρια­σμών που έχουν ήδη αναγ­γελ­θεί και προ­γραμ­μα­τι­στεί να γίνουν από τρά­πε­ζες και ιδιώτες να έχουν ήδη ξεπε­ρά­σει τους 3.000 και τους ηλε­κτρο­νι­κούς πλει­στη­ρια­σμούς να είναι προ των πυλών, ένα πολύ καυτό καλο­καίρι περι­μέ­νει όσους βαρύ­νο­νται με ληξι­πρό­θε­σμες οφειλές.

Με δεδο­μένο ότι δεν υπάρχει πλέον καμία προ­στα­σία για την πρώτη κατοι­κία για ληξι­πρό­θε­σμες οφειλές προς Δημόσιο, τρά­πε­ζες και ιδιώτες, με μόνη εξαί­ρεση τις  περι­πτώ­σεις δανειο­λη­πτών με χαμηλά εισο­δή­ματα – και εφόσον ζητή­σουν την υπαγωγή τους στον νόμο Κατσέλη -, ο δρόμος είναι ανοι­κτός και για πλει­στη­ρια­σμούς πρώτης κατοι­κίας τους επό­με­νους μήνες. Το φαι­νό­μενο αυτό άλλωστε προ­σέ­λαβε μεγάλες δια­στά­σεις κυρίως απο την πλευρά των τρα­πε­ζών σε χώρες που βρέ­θη­καν σε Μνη­μό­νιο, με πλέον χαρα­κτη­ρι­στική περί­πτωση την Ισπανία. Σειρά τώρα φαί­νε­ται να παίρνει η Ελλάδα με τη λει­τουρ­γία της ηλε­κτρο­νι­κής πλατ­φόρ­μας, που θα απο­τε­λέ­σει και το μέσο για τη διε­νέρ­γεια πλει­στη­ρια­σμών – εξπρές και σε τέτοια έκταση που δεν έχει προη­γού­μενο στη χώρα μας.

Για τις τρά­πε­ζες, οι οποίες πρέπει να αντι­με­τω­πί­σουν κόκκινα δάνεια ύψους 110 δισε­κα­τομ­μυ­ρίων ευρώ, οι πλει­στη­ρια­σμοί, αν και δεν απο­τε­λούν την πρώτη προ­τε­ραιό­τητα, εντού­τοις είναι το πιο ισχυρό (έσχατο) όπλο στην προ­σπά­θειά τους να επι­τύ­χουν τους στόχους που τους έχουν τεθεί για απο­μεί­ωση των κόκ­κι­νων δανείων τους. Τρα­πε­ζικά στελέχη δεν κρύβουν, άλλωστε, τις προ­θέ­σεις τους να χρη­σι­μο­ποι­ή­σουν τους πλει­στη­ρια­σμούς προ­κει­μέ­νου να πιέσουν τους κόκ­κι­νους δανειο­λή­πτες να συμ­φω­νή­σουν σε ρυθ­μί­σεις των οφειλών τους, φοβού­με­νοι ότι με τις νέες αυτο­μα­το­ποι­η­μέ­νες δια­δι­κα­σίες, στις οποίες δεν υπάρχει δυνα­τό­τητα παρέμ­βα­σης για να καθυ­στε­ρή­σουν, θα κιν­δυ­νεύ­ουν να χάσουν το σπίτι τους.

Παράλ­ληλα, όχι μόνο ανα­μέ­νε­ται να ξεκι­νή­σουν μαζικά τους επό­με­νους μήνες πλει­στη­ρια­σμοί για όσους οφει­λέ­τες αρνού­νται να συνερ­γα­στούν για τη ρύθμιση των χρεών τους, αλλά αυτοί θα διε­νερ­γού­νται πλέον με βάση τις εμπο­ρι­κές τιμές και όχι τις αντι­κει­με­νι­κές τιμές των ακι­νή­των. Γεγονός που ανα­μέ­νε­ται να φέρει νέα δεδο­μένα για όλους τους εμπλε­κο­μέ­νους αλλά και σε όλη την κτη­μα­τα­γορά. Είναι ενδει­κτικό ότι οι πλει­στη­ρια­σμοί με επι­σπεύ­δο­ντες τρά­πε­ζες και ιδιώτες που έχουν ήδη αναγ­γελ­θεί και έχουν πάρει σειρά μέχρι και τον Ιανουά­ριο του 2018 είχαν φτάσει μέχρι την περα­σμένη Πέμπτη στους 3.136. Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, σε πρώτη φάση τρά­πε­ζες έχουν απο­φα­σί­σει ότι δεν πρό­κει­ται να προ­χω­ρή­σουν του­λά­χι­στον σε πλει­στη­ρια­σμούς πρώτης κατοι­κίας για μικρο­ο­φει­λέ­τες.

Μάλιστα, τα επι­τε­λεία των τρα­πε­ζών έχουν ήδη κάνει δια­χω­ρι­σμό των περι­πτώ­σεων και μια ομα­δο­ποί­ηση των δανείων τους ώστε να ξεκι­νή­σουν από περι­πτώ­σεις που βαρύ­νο­νται με ιδιαί­τερα υψηλές οφειλές, ενώ οι συμ­βο­λαιο­γρά­φοι έχουν απο­φα­σί­σει ότι δεν θα προ­χω­ρούν σε πλει­στη­ρια­σμούς για οφειλές μικρό­τε­ρες των 400.000 ευρώ. Ομως η θεσμο­θέ­τηση της δια­δι­κα­σίας των ηλε­κτρο­νι­κών πλει­στη­ρια­σμών μέσω μιας δια­δι­κτυα­κής πλατ­φόρ­μας φέρνει νέα δεδο­μένα που δεν απο­κλεί­ε­ται να οδη­γή­σουν σε μαζι­κούς πλει­στη­ρια­σμούς ανάλογα με το πόσο επι­τυγ­χά­νο­νται οι στόχοι για τον περιο­ρι­σμό των κόκ­κι­νων δανείων των τρα­πε­ζών.

ΤΙΜΗ ΕΚΚΙΝΗΣΗΣ. Την ίδια στιγμή, με τιμή εκκί­νη­σης την αγοραία τιμή και όχι στα δύο τρίτα της αντι­κει­με­νι­κής αξίας όπως ίσχυε μέχρι πρό­τι­νος, θα διε­νερ­γού­νται στο εφεξής οι πλει­στη­ρια­σμοί ακι­νή­των και για χρέη προς το Δημόσιο. Η σχετική διάταξη ψηφί­στηκε από τη Βουλή και απο­μέ­νει τώρα η έκδοση της διευ­κρι­νι­στι­κής εγκυ­κλίου για την πρα­κτική ενερ­γο­ποί­ησή της. Νωρί­τερα, βέβαια, οι υπη­ρε­σίες της Ανε­ξάρ­τη­της Αρχής Δημο­σίων Εσόδων σε συνερ­γα­σία με τις αρμό­διες υπη­ρε­σίες του υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών θα πρέπει να κατα­λή­ξουν σε απο­φά­σεις ανα­φο­ρικά με τον τρόπο προσ­διο­ρι­σμού της εμπο­ρι­κής αξίας του ακι­νή­του, θέμα που εξα­κο­λου­θεί να απο­τε­λεί αγκάθι.

Αρμό­διες πηγές ανα­φέ­ρουν ότι αυτή είναι η μονα­δική αλλαγή την οποία σχε­διά­ζει το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών όσον αφορά τους πλει­στη­ρια­σμούς ακι­νή­των για χρέη προς το Δημόσιο, ενώ πηγές της Ανε­ξάρ­τη­της Αρχής Δημο­σίων Εσόδων δια­βε­βαιώ­νουν ότι δεν πρό­κει­ται να μετα­βλη­θεί το ισχύον καθε­στώς ανα­φο­ρικά με το ύψος των οφειλών που πυρο­δο­τούν τη δια­δι­κα­σία πλει­στη­ρια­σμών ακι­νή­των. Εξε­τά­ζε­ται όμως και οι πλει­στη­ρια­σμοί για χρέη προς το Δημόσιο να γίνο­νται από την ηλε­κτρο­νική πλατ­φόρμα του υπουρ­γείου Δικαιο­σύ­νης, η οποία ανα­μέ­νε­ται να τεθεί σε εφαρ­μογή τους επό­με­νους μήνες.

ΚΑΙ ΚΑΤΟΙΚΙΕΣ. Θα πρέπει να σημειω­θεί ότι οι δια­τά­ξεις νόμου δεν απο­κλεί­ουν πλει­στη­ρια­σμούς πρώτης κατοι­κίας για οφειλές προς το Δημόσιο, ούτε θέτουν κάποιο όριο οφειλής. Με βάση τον νόμο και μόνο, θεω­ρη­τικά θα μπο­ρού­σαν να ενερ­γο­ποι­η­θούν ακόμα και για οφειλές που υπερ­βαί­νουν τα 500 ευρώ. Πρα­κτικά, όπως δια­βε­βαιώ­νουν πηγές της ΑΑΔΕ, οι πλει­στη­ρια­σμοί οι οποίοι αναγ­γέλ­λο­νται αφορούν οφειλές άνω των 400.000 ευρώ.

Εως τις αρχές Ιουνίου, όπως προ­κύ­πτει από το πρό­γραμμα πλει­στη­ρια­σμών ακι­νή­των ,το οποίο δημο­σιο­ποιεί­ται από την Αρχή Εσόδων (www.aade.gr), έχει προ­γραμ­μα­τι­στεί να βγουν στο σφυρί 27 ακίνητα μεγα­λο­ο­φει­λε­τών του Δημο­σίου. Μεταξύ αυτών, ένα πετρώ­δες χωράφι στη Ζάκυνθο τριά­μισι στρεμ­μά­των με τιμή πρώτης προ­σφο­ράς 20.000 ευρώ, τα 8,33 εκα­το­στά οικο­πέ­δου με ισόγεια οικεία στην Ελευ­σίνα με τιμή πρώτης προ­σφο­ράς τα 4.000 ευρώ, αλλά και ένα πρα­τή­ριο υγρών καυ­σί­μων στη Σαντο­ρίνη έναντι 64.000 ευρώ.

Στη συντρι­πτική τους πλειο­ψη­φία οι πλει­στη­ρια­σμοί της ΑΑΔΕ κατα­λή­γουν άγονοι. Το μέτρο άλλωστε, όπως μαρτυρά και η περιο­ρι­σμένη λίστα πλει­στη­ρια­σμών, δεν κρί­νε­ται «προ­σο­δο­φόρο», σε αντι­δια­στολή με το 1,5 εκα­τομ­μύ­ριο κατα­σχέ­σεων κινητών στα χέρια τρίτων που επι­στρά­τευσε πέρυσι ο εισπρα­κτι­κός μηχα­νι­σμός. Οι κατα­σχέ­σεις συγκα­τα­λέ­γο­νται αναμ­φί­βολα στον καλο­και­ρινό εφιάλτη των φορο­λο­γου­μέ­νων με ληξι­πρό­θε­σμα χρέη. Ηδη σχε­διά­ζε­ται αύξηση των ημε­ρή­σιων ηλε­κτρο­νι­κών κατα­σχε­τη­ρίων από τις τρά­πε­ζες (περισ­σό­τερα από 5.000 την ημέρα) και περαι­τέρω αυτο­μα­το­ποί­ηση των δια­δι­κα­σιών.

Δια­δι­κα­σία – εξπρές και… αόρατοι υπερ­θε­μα­τι­στές

Η ηλε­κτρο­νική πλατ­φόρμα ανα­μέ­νε­ται να τεθεί σε πιλο­τική λει­τουρ­γία σύντομα, με στόχο την πλήρη λει­τουρ­γία της έως το φθι­νό­πωρο. Τότε με ένα κλικ και χωρίς καθυ­στε­ρή­σεις θα γίνο­νται πιο σύντομα οι πλει­στη­ρια­σμοί για ληξι­πρό­θε­σμες οφειλές.

Στο νέο θεσμικό πλαίσιο που ψήφισε η κυβέρ­νηση προ­βλέ­πε­ται αύξηση των ημερών κατά τις οποίες θα διε­νερ­γού­νται οι πλει­στη­ρια­σμοί από δύο σε τρεις την εβδο­μάδα, και συγκε­κρι­μένα κάθε Τετάρτη, Πέμπτη, Παρα­σκευή από τις 10.00 έως τις 14.00 ή από τις 14.00 έως τις 18.00. Σε περί­πτωση υπο­βο­λής προ­σφο­ράς κατά το τελευ­ταίο λεπτό του ηλε­κτρο­νι­κού πλει­στη­ρια­σμού θα δίνεται αυτό­ματη παρά­ταση πέντε λεπτών. Μάλιστα για κάθε προ­σφορά που θα υπο­βάλ­λε­ται κατά το τελευ­ταίο λεπτό της παρά­τα­σης, θα δίδεται νέα αυτό­ματη παρά­ταση πέντε λεπτών, εφόσον υπο­βλη­θεί μεγα­λύ­τερη προ­σφορά. Οι παρα­τά­σεις θα μπορούν να συνε­χι­στούν για χρονικό διά­στημα όχι μεγα­λύ­τερο των δύο ωρών από την ορι­σθείσα ώρα λήξης του ηλε­κτρο­νι­κού πλει­στη­ρια­σμού, οπότε θα ολο­κλη­ρώ­νε­ται η δια­δι­κα­σία υπο­βο­λής προ­σφο­ρών.

Στον ηλε­κτρο­νικό πλει­στη­ρια­σμό θα μπορουν να λαμ­βά­νουν μέρος υπο­ψή­φιοι πλειο­δό­τες που έχουν προη­γου­μέ­νως πιστο­ποι­η­θεί στα ηλε­κτρο­νικά συστή­ματα. Κάθε υπο­ψή­φιος θα δηλώνει τη συμ­με­τοχή του σε συγκε­κρι­μένο πλει­στη­ρια­σμό, σύμφωνα με τους όρους αυτού, αφού θα έχει κατα­βά­λει την εγγύηση, το τέλος χρήσης των συστη­μά­των, και θα έχει υπο­βά­λει ηλε­κτρο­νικά το πλη­ρε­ξού­σιο δύο εργά­σι­μες ημέρες πριν από την ημέρα του πλει­στη­ρια­σμού.

Η κατά­θεση της εγγύ­η­σης και του τέλους χρήσης των ηλε­κτρο­νι­κών συστη­μά­των πλει­στη­ρια­σμών και του πλει­στη­ριά­σμα­τος θα γίνεται απο­κλει­στικά σε ειδικό ακα­τά­σχετο επαγ­γελ­μα­τικό λογα­ρια­σμό που θα δια­τη­ρεί­ται σε Ελλη­νικό Τρα­πε­ζικό Ιδρυμα από τον υπάλ­ληλο του πλει­στη­ρια­σμού. Κάθε υπο­ψή­φιος πλειο­δό­της θα διο­ρί­ζει με ηλε­κτρο­νική δήλωση αντί­κλητο που θα κατοι­κεί στην περι­φέ­ρεια του πρω­το­δι­κείου του τόπου της εκτέ­λε­σης δύο εργά­σι­μες ημέρες πριν από την ορι­σθείσα ημέρα του πλει­στη­ρια­σμού, δια­φο­ρε­τικά αντί­κλη­τος θεω­ρεί­ται ο γραμ­μα­τέας του πρω­το­δι­κείου του τόπου της εκτέ­λε­σης.

Ο ΠΛΕΙΣΤΗΡΙΑΣΜΟΣ θα είναι ανοι­κτού πλειο­δο­τι­κού τύπου κατά τον οποίο θα υπο­βάλ­λο­νται δια­δο­χι­κές προ­σφο­ρές. Οι συμ­με­τέ­χο­ντες θα υπο­βάλ­λουν συνεχώς προ­σφορά μεγα­λύ­τερη από την εκά­στοτε μέγιστη έως τον χρόνο λήξης της υπο­βο­λής προ­σφο­ρών. Στα ηλε­κτρο­νικά συστή­ματα θα κατα­γρά­φο­νται όλες οι υπο­βλη­θεί­σες προ­σφο­ρές. Ο υπο­ψή­φιος πλειο­δό­της θα ενη­με­ρώ­νε­ται για την εκά­στοτε μέγιστη υπο­βλη­θείσα προ­σφορά.

Μετά τη λήξη της δια­δι­κα­σίας υπο­βο­λής των πλειο­δο­τι­κών προ­σφο­ρών θα ανα­κοι­νώ­νε­ται το απο­τέ­λε­σμα του πλει­στη­ρια­σμού μέσω των ηλε­κτρο­νι­κών συστη­μά­των. Στον ηλε­κτρο­νικό πλει­στη­ρια­σμό κινητών, ο υπερ­θε­μα­τι­στής θα έχει υπο­χρέ­ωση να κατα­βά­λει στον ειδικό τρα­πε­ζικό επαγ­γελ­μα­τικό λογα­ρια­σμό του υπαλ­λή­λου του πλει­στη­ρια­σμού το πλει­στη­ρί­α­σμα το αργό­τερο την τρίτη εργά­σιμη ημέρα από τον πλει­στη­ρια­σμό.

Ο ηλε­κτρο­νι­κός πλει­στη­ρια­σμός θα διε­νερ­γεί­ται από τον πιστο­ποι­η­μένο του ηλε­κτρο­νι­κού πλει­στη­ρια­σμού συμ­βο­λαιο­γράφο. Η κυριό­τητα, διοί­κηση και δια­χεί­ριση των ηλε­κτρο­νι­κών συστη­μά­των πλει­στη­ρια­σμού ανήκει, με τη σύμφωνη γνώμη της Συντο­νι­στι­κής Επι­τρο­πής των Συμ­βο­λαιο­γρα­φι­κών Συλ­λό­γων Ελλάδος, στους κατά τόπους αρμό­διους συμ­βο­λαιο­γρα­φι­κούς συλ­λό­γους.

Κανένας ηλε­κτρο­νι­κός πλει­στη­ρια­σμός δεν θα μπορεί να γίνει από 1 Αυγού­στου έως 31 Αυγού­στου, καθώς και μία εβδο­μάδα πριν και μετά από εκλογές.