Ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Δημήτρης Ρέππας, μπορεί να κατηγορεί κάποιους «τζιτζιφιόγκους» του υπουργείου Οικονομικών ότι διαδίδουν εις βάρος του φήμες ότι είναι ανεπαρκής κι αυτό καταδεικνύεται από τους ελέγχους που διεξάγουν τις τελευταίες μέρες οι εκπρόσωποι της τρόικας, το βέβαιο όμως είναι ότι το πρόβλημα είναι πιεστικό. Σε όλα τα υπουργεία, κυρίως τα παραγωγικά, βεβαίως, οι εκπρόσωποι των δανειστών μας διαπιστώνουν σοβαρές αποκλίσεις από τα προβλεπόμενα στο μνημόνιο μέτρα, που η κυβέρνηση του Γιώργου Παπανδρέου θα έπρεπε να είχε πάρει εδώ και καιρό. Αλλά κυρίως επειδή δεν θέλει να τα βάλει με τις οργανωμένες συντεχνίες του Δημοσίου αποφεύγει να τα επιβάλει.
Η τρόικα πιέζει
Ομως, όπως αναφέρουν καλά πληροφορημένες πηγές, η υπομονή της τρόικας εξαντλείται. Κι αυτή τη φορά είναι αποφασισμένη να επιβάλει τα μέτρα, έστω κι αν αυτό σημαίνει ότι η κυβέρνηση δεν θα μπορεί να υλοποιήσει, όπως κάνει εδώ και μήνες κωλυσιεργώντας. Με το άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων, που ουδέποτε πραγματοποιήθηκε, με την εξυγίανση των ΔΕΚΟ (είναι χαρακτηριστικό ότι ακόμα δεν έχει πλήρως υλοποιηθεί ο νόμος για τον ΟΣΕ, που έχει ψηφισθεί από το περασμένο φθινόπωρο), που ουδέποτε έγινε, με τη μείωση των δημοσίων δαπανών, που καρκινοβατεί, με την καταπολέμηση της γραφειοκρατίας και της διαφθοράς του Δημοσίου, που έχει μείνει στα χαρτιά, με την καταπολέμηση των υπερβολικών προνομίων των δημοσίων επιχειρήσεων και οργανισμών, που προσκρούει στο φόβο των υπουργών να αντιμετωπίσουν τους απανταχού Φωτόπουλους, με τη συγχώνευση ή την κατάργηση των άχρηστων και πολυδάπανων κρατικών επιτροπών, υπηρεσιών και οργανισμών, που έχει μείνει στα χαρτιά, με την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, που έχει μείνει κενό γράμμα, κ.λπ. Στην πραγματικότητα η αποτυχία της κυβέρνησης Παπανδρέου, που πλέον είναι πασιφανής, δεν οφείλεται στην εφαρμογή του μνημονίου που η ίδια επέβαλε υπό τη δαμόκλειο σπάθη των αγορών ακριβώς πριν από ένα χρόνο. Αλλά από την αδυναμία ή και την ανικανότητά της να εφαρμόσει κατά γράμμα τις μεγάλες μεταρρυθμίσεις, που προβλέπονται από το μνημόνιο, που οι περισσότεροι Ελληνες έχουν, κακώς κατά τη γνώμη μας, δαιμονοποιήσει. Το πρόβλημα δεν είναι το μνημόνιο. Αλλά η μη εφαρμογή του.
«Σκιά» του εαυτού του
Κι αυτό, όπως αναφέρουν καλά πληροφορημένες πηγές, έχει ήδη αρχίσει να το αντιλαμβάνεται ο πρωθυπουργός -ο οποίος μέχρι τώρα είχε παρασυρθεί από τις βεβαιώσεις των «αυλοκολάκων» του, που δυστυχώς αφθονούν στην κυβέρνησή του, ότι όλα πάνε καλά και οι μεταρρυθμίσεις προχωρούν- διαπιστώνει, με μεγάλη καθυστέρηση, ότι η κατάσταση βρίσκεται εκτός ελέγχου. «Γι’ αυτό κι είναι σε αυτή την κατάσταση, που τον βλέπουμε τον τελευταίο καιρό, σκιά του παλιού του εαυτού. Εχασε την εμπιστοσύνη του και σε μερικούς από αυτούς, που ο ίδιος ανέδειξε», έλεγε πρωθυπουργικός συνεργάτης, που δεν «μασάει τα λόγια του». Τον τελευταίο καιρό ο κ. Παπανδρέου είναι κλεισμένος στον εαυτό του. Δεν μιλάει σε πολλούς. Αρχίζει να αντιλαμβάνεται πώς πάνε τα πράγματα και προετοιμάζει τις επόμενες κινήσεις του. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι προσανατολίζεται ακόμα και σε ανασχηματισμό μέσα στις επόμενες μέρες. Δεν είναι όμως ασφαλείς. Διότι ακόμα δεν έχει βρει την αξιόπιστη διάδοχη λύση στο υπουργείο Οικονομικών και δεν θέλει να «αδειάσει» τον Γιώργο Παπακωνσταντίνου, που σήμερα βρίσκεται σε μεγάλη αντιπαλότητα με όλους σχεδόν τους υπουργούς και κυρίως με τον Βαγγέλη Βενιζέλο, που έχει, όπως λέγεται, συνάψει στενή σχέση με τον Χάρη Παμπούκη.
«Δεν τραβάνε»
Ακόμα είναι σαφές ότι αρκετοί από τους υπουργούς, που ανήκαν στον στενό κύκλο του κ. Παπανδρέου, δεν «τραβάνε». Και κυρίως η Τίνα Μπιρμπίλη κι ο Δημήτρης Δρούτσας. Ενώ ακόμα κι ο Γιάννης Ραγκούσης δέχεται πολλές επικρίσεις. Θα μπορούσε να αλλάξει τη δομή της κυβέρνησής του; Μάλλον απίθανον. Γι’ αυτό δεν είναι λίγοι εκείνοι που πιστεύουν ότι αργά ή γρήγορα, κι ενδεχομένως μέσα στο 2011, η κυβέρνηση αυτή δεν θα αντέξει και θα καταρρεύσει υπό το δυσβάστακτο βάρος των προβλημάτων, που δεν μπορεί να αντιμετωπίσει. Κι ίσως αυτό να είχε ήδη συμβεί, αν υπήρχε εναλλακτική λύση για τη διακυβέρνηση του τόπου, που αυτή τη στιγμή δυστυχώς για τη χώρα δεν υφίσταται. Κι αυτό κάνει τα πράγματα ακόμα πιο σύνθετα και δύσκολα.
Και το πρόβλημα εντείνεται από τη στάση της κοινωνίας, που είναι αποσβολωμένη και δεν ξέρει πώς να αντιδράσει.
Ακόμα υπάρχουν Ελληνες που μέσα στην αγωνία τους και τον φόβο τους για το μέλλον περιμένουν ότι με την επέμβαση κάποιου από μηχανής θεού η Ελλάδα θα σωθεί από την οικονομική κατάρρευση. Κι όλοι εύχονται να περάσει, ωσάν να ήταν κάποια γρίπη, γρήγορα. Αυτό που υφιστάμεθα ως κοινωνία δεν είναι κρίση. Και τούτο διότι η λέξη «κρίση» εμπεριέχει την έννοια του εφήμερου, του προσωρινού. Αυτό όμως δεν ισχύει. Τούτο που ισχύει είναι ότι κατέρρευσε το μοντέλο ζωής που είχαμε οικοδομήσει με δανεικά τις τελευταίες δεκαετίες. Αυτοί που πιστεύουν ότι η «κρίση» θα ξεπεραστεί σε κάποιο διάστημα και θα μπορέσουμε να επιστρέψουμε στη γνωστή ευδαιμονία με δανεικά πλανώνται πλάνην οικτράν. Ακόμα κι αν μπορούμε να δανειζόμαστε σχετικά τα επόμενα χρόνια, αυτό δεν σημαίνει ότι θα υπάρχουν περίσσια για να πέφτουν στην κατανάλωση, για να δίνονται στους αγρότες που κλείνουν τους δρόμους με τα τρακτέρ, να γίνονται προσλήψεις δημοσίων υπαλλήλων ή να αυξάνονται τα λαμόγια κι οι επιτήδειοι προμηθευτές του Δημοσίου. Τα μέτρα που θα ληφθούν θα είναι μόνιμα. Κι η χήνα με τα χρυσά αυγά, που νομίζαμε ότι είναι το κράτος επί 30 χρόνια, ψόφησε. Ο μόνος τρόπος να ξαναγνωρίσουμε ανάπτυξη στον τόπο μας είναι μόνον μέσα από την ενίσχυση του ιδιωτικού τομέα, που δεν θα εξαρτάται από το Δημόσιο, και μέσα από τη δημιουργία πλούτου. Για να το πετύχουμε αυτό χρειάζεται να επιστρέψουμε στις παραδοσιακές αξίες. Στην αναζήτηση της μόρφωσης, στη δημιουργικότητα, στην εργασία. Ολα αυτά, που έχουμε εγκαταλείψει εδώ και δεκαετίες, με αποτέλεσμα να έχουμε φθάσει στο σημείο να μην παράγουμε το παραμικρό, θα είναι η μοναδική μας διέξοδος στο εγγύς και στο απώτερο μέλλον.
