Ποιες αλλαγές στην Παιδεία κλειδώνουν το 2017

ης Χαράς Καλη­μέρη

Νέο κύκλο μεταρ­ρυθ­μί­σεων σε όλες τις βαθ­μί­δες της εκπαί­δευ­σης ανοίγει το 2017 η ηγεσία του υπουρ­γείου Παι­δείας υπό το… βλέμμα των Θεσμών. Το σχέδιο, το οποίο θα ανα­πτυ­χθεί σε βάθος τριε­τίας, προ­βλέ­πει ανα­βάθ­μιση των δύο τελευ­ταίων τάξεων του Λυκείου και νέο σύστημα εισα­γω­γής στα ΑΕΙ από το 2020 με «δια­βα­τή­ριο» το ανα­βαθ­μι­σμένο Εθνικό Απο­λυ­τή­ριο, αξιο­λό­γηση των σχο­λι­κών μονάδων και του εκπαι­δευ­τι­κού έργου, καθώς και ενιαίο χώρο ανώ­τα­της εκπαί­δευ­σης. Όσο για το πολυ­συ­ζη­τη­μένο θέμα των 20.000 μόνιμων διο­ρι­σμών στην εκπαί­δευση, αυτό παρα­πέ­μπε­ται στις ελλη­νι­κές καλέν­δες.

Ειδι­κό­τερα, τον «γόρδιο δεσμό» του εξε­τα­στι­κού συστή­μα­τος θα επι­χει­ρή­σει να κόψει τη νέα χρονιά ο υπουρ­γός Παι­δείας, Κων­στα­ντί­νος Γαβρό­γλου ο οποίος έχει δηλώσει ότι το σύστημα των πανελ­λα­δι­κών εξε­τά­σεων είναι «απάν­θρωπο» και έχει υπο­σχε­θεί την κατάρ­γησή του. Όπως έχει ανα­κοι­νώ­σει ο ίδιος, από το 2020 η εισα­γωγή σε Πανε­πι­στή­μια και ΤΕΙ θα γίνεται με βάση το ανα­βαθ­μι­σμένο Εθνικό Απο­λυ­τή­ριο το οποίο θα συν­δυα­στεί με τη δημιουρ­γία ενός πρώτου, προ­πα­ρα­σκευα­στι­κού έτους σπουδών στα ανώτατα ιδρύ­ματα της χώρας. Δύο είναι οι βασικοί άξονες του νέου συστή­μα­τος:

• Ενι­σχύ­ε­ται ο μορ­φω­τι­κός ρόλος του Λυκείου μέσω της ριζικής ανα­μόρ­φω­σης του ωρο­λο­γίου προ­γράμ­μα­τος των δύο τελευ­ταίων τάξεων και ορθο­λο­γι­σμό της ύλης. Στόχος είναι το Λύκειο να απο­νέ­μει ανα­βαθ­μι­σμένο και αξιό­πι­στο Εθνικό Απο­λυ­τή­ριο, το οποίο θα απο­τε­λέ­σει και τη βάση για το νέο σύστημα εισα­γω­γής στα ΑΕΙ. Ο βαθμός του Εθνικού Απο­λυ­τη­ρίου θα προ­κύ­πτει από εξε­τά­σεις σε τέσσερα μαθή­ματα σε κοινά θέματα για όλα τα σχολεία, αλλά και από τη συνο­λι­κό­τερη παρου­σία των μαθητών στο Λύκειο με σειρά κρι­τη­ρίων. Μαθη­μα­τικά, Νέα Ελλη­νικά, Ιστορία, αλλά και Αγγλικά είναι τα τέσσερα μαθή­ματα τα οποία ο κ. Γαβρό­γλου εκτιμά ότι είναι βασικά για όλους τους μαθητές.

• Το ανα­βαθ­μι­σμένο Εθνικό Απο­λυ­τή­ριο θα συν­δυα­στεί με τη δημιουρ­γία ενός πρώτου, προ­πα­ρα­σκευα­στι­κού έτους σπουδών στα ανώτατα ιδρύ­ματα της χώρας. Σύμφωνα με το σχέδιο, το πρώτο έτος κάθε τμή­μα­τος θα απο­τε­λεί­ται σε ποσοστό έως και 80% από μαθή­ματα κοινά για όλη τη σχολή. Μετά την ολο­κλή­ρωση του πρώτου, προ­πα­ρα­σκευα­στι­κού έτους σπουδών, οι φοι­τη­τές θα έχουν τη δυνα­τό­τητα να απο­φα­σί­σουν σε ποιο τμήμα θα συνε­χί­σουν τις σπουδές τους. Για παρά­δειγμα, ένας φοι­τη­τής θα εισά­γε­ται στη Φυσι­κο­μα­θη­μα­τική Σχολή και αφού παρα­κο­λου­θή­σει το πρώτο, προ­πα­ρα­σκευα­στικό έτος και τα γενικής κατεύ­θυν­σης μαθή­ματα θα απο­φα­σί­ζει εάν θα συνε­χί­σει τις σπουδές του στο τμήμα της Φυσικής ή των Μαθη­μα­τι­κών.

Σημειώ­νε­ται ότι οι τελικές απο­φά­σεις για το νέο σύστημα εισα­γω­γής στην τρι­το­βάθ­μια εκπαί­δευση ανα­μέ­νο­νται να ανα­κοι­νω­θούν έως τον Μάρτιο του 2017. Οι πρώτοι που θα «δοκι­μά­σουν» το νέο εξε­τα­στικό σύστημα το 2020 είναι οι μαθητές της επό­με­νης Α΄ Λυκείου, δηλαδή του σχο­λι­κού έτους 2017-2018. Μέχρι τότε, θα ισχύει το σημε­ρινό σύστημα των πανελ­λα­δι­κών εξε­τά­σεων.

Παράλ­ληλα, ο σχε­δια­σμός του υπουρ­γείου Παι­δείας περι­λαμ­βά­νει τις ακό­λου­θες παρεμ­βά­σεις:

• Αξιο­λό­γηση εκπαι­δευ­τι­κών: Η δια­δι­κα­σία θα ξεκι­νή­σει από το 2017 με την αξιο­λό­γηση των στε­λε­χών της εκπαί­δευ­σης -πρόκειται για περίπου 20.000 στελέχη τα οποία κατέ­χουν διοι­κη­τι­κές θέσεις ευθύνης στην εκπαίδευση- ενώ θα συνε­χι­στεί με την αυτο­α­ξιο­λό­γηση των σχο­λι­κών μονάδων η οποία θα είναι υπο­χρε­ω­τική και θα διε­νερ­γεί­ται σε ετήσια βάση. «Σε καμία περί­πτωση, οι δια­δι­κα­σίες δεν θα έχουν τιμω­ρη­τικό χαρα­κτήρα ούτε βέβαια θα συν­δέ­ο­νται με μισθούς ή απο­λύ­σεις», έχει δια­βε­βαιώ­σει ο υπουρ­γός Παι­δείας, ο οποίος, παράλ­ληλα, έχει επι­ση­μά­νει ότι θα δημιουρ­γη­θεί Κεντρική Υπο­στη­ρι­κτική Δομή της Εκπαι­δευ­τι­κής Κοι­νό­τη­τας η οποία θα έχει την ευθύνη των προ­γραμ­μά­των επι­μόρ­φω­σης των εκπαι­δευ­τι­κών.

• Ανώτατη Εκπαί­δευση: Στόχος είναι η δημιουρ­γία ενός ενιαίου χώρου ανώ­τα­της εκπαί­δευ­σης μέσω συνερ­γα­σίας των πανε­πι­στη­μίων, των ΤΕΙ και των ερευ­νη­τι­κών κέντρων ανά περι­φέ­ρεια. Στο πλαίσιο αυτό, η Επι­τροπή Μορ­φω­τι­κών Υπο­θέ­σεων της Βουλής (επί προ­ε­δρίας Κ. Γαβρό­γλου) έχει κατα­θέ­σει πόρισμα για τον Ενιαίο Χώρο Τρι­το­βάθ­μιας Εκπαί­δευ­σης και Έρευνας που προ­βλέ­πει την αξιο­λό­γηση όλων των ΤΕΙ ώστε, στη συνέ­χεια, είτε να συγ­χω­νευ­θούν με πανε­πι­στή­μια όσα πληρούν τα ακα­δη­μαϊκά κρι­τή­ρια ή καλύ­πτουν επι­στη­μο­νικά πεδία που δεν υπάρ­χουν στα πανε­πι­στή­μια είτε να «υπο­βι­βα­σθούν» στη μορφή που είχαν τα ΤΕΙ πριν «ανω­τα­το­ποι­η­θούν» το 2001. Στο ίδιο πόρισμα, προ­τεί­νε­ται να δοθεί περί­ο­δος τριε­τίας σε όσα μπορούν να αντα­πο­κρι­θούν στα ακα­δη­μαϊκά κρι­τή­ρια που θα τεθούν ώστε να παρα­μεί­νουν στη σημε­ρινή τους μορφή.

• Διο­ρι­σμοί εκπαι­δευ­τι­κών: Το ζήτημα των 20.000 μόνιμων διο­ρι­σμών στην εκπαί­δευση για τις οποίες είχε δεσμευ­θεί ο τέως υπουρ­γός Παι­δείας, Νίκος Φίλης βρί­σκε­ται στον «αέρα» αφού η ικα­νο­ποί­ησή του συναρ­τά­ται άμεσα από την πορεία της δια­πραγ­μά­τευ­σης της κυβέρ­νη­σης με τους δανει­στές. «Θα είμαι απο­λύ­τως ειλι­κρι­νής. Χρο­νο­διά­γραμμα για μόνι­μους διο­ρι­σμούς δεν μπορεί να υπάρξει», έχει δηλώσει χαρα­κτη­ρι­στικά ο κ. Γαβρό­γλου. Είναι ενδει­κτικό ότι στις πρό­σφα­τες δια­πραγ­μα­τεύ­σεις που είχε ο υπουρ­γός Παι­δείας με εκπρο­σώ­πους των θεσμών, η μονα­δική πρόοδος που επε­τεύ­χθη είναι ότι το αίτημα τέθηκε για πρώτη φορά γραπτώς και έγινε απο­δε­κτή η ανάγκη διο­ρι­σμού μονίμων εκπαι­δευ­τι­κών.

• Υπο­χρε­ω­τική εκπαί­δευση: Από τη νέα χρονιά θα γίνουν παρεμ­βά­σεις στα δημο­τικά σχολεία με επέ­κταση της λει­τουρ­γίας του ενιαίου τύπου ολο­ή­με­ρου στα μονο­θέ­σια, διθέσια και τρι­θέ­σια δημο­τικά σχολεία και βελ­τί­ωση του προ­γράμ­μα­τος κατά τις απο­γευ­μα­τι­νές ώρες. Σημειώ­νε­ται ότι, σε πρό­σφατη επι­στολή της προς τον κ. Κ. Γαβρό­γλου, η Διδα­σκα­λική Ομο­σπον­δία Ελλάδος έχει τονίσει ότι η προη­γού­μενη ηγεσία του υπουρ­γείου έλαβε τις απο­φά­σεις για τα ολο­ή­μερα σχολεία με γνώμονα τη μείωση του αριθμού των προ­σλή­ψεων ανα­πλη­ρω­τών με απο­τέ­λε­σμα αυτά να έχουν μετα­τρα­πεί σε… πάρ­κινγκ παιδιών. Επίσης, από φέτος θα τεθεί σε εφαρ­μογή πιλο­τικό σύστημα εξα­το­μι­κευ­μέ­νης περι­γρα­φι­κής αξιο­λό­γη­σης, αντί των καθιε­ρω­μέ­νων βαθμών, για τους μαθητών των δημο­τι­κών σχο­λείων και των γυμνα­σίων.

Ημε­ρη­σία