Το «δρομολόγιο» της Δημόσιας Περιουσίας στα Δωδεκάνησα

Γράφει ο Γιάννης Κουμπιάδης, δικηγόρος
Ο δήμαρχος Ρόδου κ. Στάθης Κουσουρνάς διαμαρτύρεται, όπως δήλωσε προxθές το μεσημέρι σε συνέντευξη τύπου για την κατάργηση του 75% από τα έσοδα των εκποιήσεων της ακίνητης δημόσιας περιουσίας γιατί, όπως ανέφερε, ό,τι αφαιρείται από την περιοχή και είναι κόντρα στα συμφέροντά της δεν τον βρίσκει σύμφωνο. Δικαιολόγησε πάντως τους πρώην συναδέλφους του λέγοντας ότι ήταν δύσκολο να εντοπιστεί γιατί η διατύπωσή του ήταν με τέτοιο τρόπο που δεν υποψίαζε.
Θεωρώ ότι είναι απόλυτα δικαιολογημένη η διαμαρτυρία του. Το ερώτημά μου όμως είναι: έχει γίνει ενδελεχής νομική ανάλυση και ερμηνεία της επίμαχης διάταξης, για να υπάρχει μια ενιαία πυξίδα πλεύσης και να γνωρίζουμε ως Δωδεκανήσιοι τι λέμε, αν σωστά τα λέμε και τι πρέπει ορθά να πράξουμε;
Γιατί ναι μεν από την πρώτη ανάγνωση μπορεί να επιφυλαχθεί κανείς, αν έχει καταργηθεί ή όχι η ειδική -εξαιρετική για τη Δωδ/σο διάταξη και να επικαλεσθεί τη μη ρητή αναφορά σ’ αυτή περί καταργήσεώς της, αλλά και την εξαιρετικότητά της, λόγω της ιστορικής διαδρομής της δημόσιας περιουσίας στη Δωδ/σο, εν όψει δε και της πολυσυζητημένης νησιωτικότητας.
Ως γνωστόν, σε κάθε νέο νόμο αναφέρεται και ότι: «κάθε διάταξη νόμου αντίθετη με το νόμο αυτό καταργείται». Γι αυτό θα προσπαθήσω να κάμω προσεκτικά τη νομική μου ανάλυση και να εκφράσω την νομική μου γνώμη, όσο αυτή είναι δυνατή, λόγω του γενικοτέρου – πανδωδεκανησιακού ενδιαφέροντος του θέματος.
Μετά και τις νέες- κατ’ επιταγήν προφανώς της ΤΡΟΪΚΑ – ρυθμίσεις, το να περιμένουμε π.χ στο επικείμενο συμβόλαιο του Δημοσίου με τη ΔΕΗ αν θα μπεί ή όχι το τίμημά του στο κωδικό από τον οποίο αντλούσαμε το 75% και να διαπιστώσουμε ότι «πιαστήκαμε για άλλη μια φορά στον ύπνο», θα είναι πλήγμα οδυνηρό και -πολύ φοβούμαι- μη αναστρεφόμενο. Ηδη όπως εκφράστηκε δημόσια σε τηλεοπτικό σταθμό ο Ρόδιος συνάδελφος νομικός σύμβουλος της ΚΕΔ και νυν περιφ. σύμβουλος περιμένει με αγωνία να δει αν θα μπούν τα χρήματα από την πώληση αυτή στον εν λόγω κωδικό, αλλά, όπως ο ίδιος προσέθεσε, τον προβλημάτισε το γεγονός ότι όλος ο φάκελος της επικείμενης σύμβασης ευρίσκεται στο γραφείο του αρμόδιου Υπουργού για έγκριση όπως είπε (προφανώς του διέφυγε ότι ο εν λόγω Υπουργός ενεργεί για όλες τις συμβάσεις της ΚΕΔ από το 2007 και μετά σύμφωνα με την παρ.2 άρθρ. 1 Ν.3581/2007, ως εποπτεύων υπουργός (κατά την έννοια της παραγράφου 1 του άρθρου 3 του ν. 3049/2002) , για να εισηγηθεί και να αποφασίσει πλέον η Διυπουργική Επιτροπή Αποκρατικοποιήσεων (Δ.Ε.Α.) του άρθρου 3 του ν. 3049/2002, όπως αυτή ήδη επονομάσθηκε τελευταία σε Διυπουργική Επιτροπή Αναδιαρθρώσεων και Αποκρατικοποιήσεων (Δ.Ε.Α.Α.), δεδομένου ότι αυτή μόνον αποφασίζει πλέον για τη σύναψη των συμβάσεων , εφόσον το αντικείμενο τους περιλαμβάνει μεταβίβαση ή παραχώρηση δικαιώματος του Δημοσίου επί ακινήτου.
Γι’ αυτό κρίνω σκόπιμο να παραθέσω το θεσμικό πλαίσιο , που αφορά ή σχετίζεται απευθείας ή εκ πλαγίου με την εν λόγω ειδική ρύθμιση για τη Δωδεκάνησο και στη συνέχεια θα επιχειρήσω να συμβάλω στη νομική ερμηνεία της επίμαχης διάταξης , η οποία έχει αναστατώσει κάθε Δωδεκανήσιο, αφού μόνον αυτόν θίγει η νέα περιβόητη πλέον διάταξη, με την οποία κινδυνεύουμε να στερηθούμε θεσμοθετημένα έσοδα για την Δωδεκάνησο.
Το νομικό πλαίσιο από της έναρξης ισχύος της εξαιρετικής διάταξης του άρθρου 7 παρ.9 του Ν 973/197 και μέχρι τη ψήφιση της επίμαχης νέας διάταξης ( άρθρο 23 του νόμου 3965/2011) έχει, εν τάχει, ως εξής:
Α.- Η ειδική ρύθμιση για τη Δωδεκάνησο προβλέπεται στον ιδρυτικό νόμο 973/1979: Περί συστάσεως Κτηματικής Εταιρίας του Δημοσίου. (Α` 226), ο οποίος στο Αρθρο 7 με τον τίτλο: Κατάθεσις προϊόντος διαθέσεως – Ανάληψις, στη παράγραφο 9 ορίζει ότι:
2. Κατ` εξαίρεσιν, το προϊόν εκ της εκποιήσεως και διαχειρίσεως εν γένει ακινήτων του Δημοσίου κειμένων εν Δωδεκανήσω κατατίθεται εις ειδικόν λογαριασμόν παρά τη Τραπέζη Ελλάδος και διατίθεται δι`εκτέλεσιν έργων εις Δωδεκάνησον. Το πρόγραμμα των εκτελεστέων κοινωφελών έργων προτείνει, προ του τέλους εκάστου έτους, “Γνωμοδοτική Επιτροπή”, εδρεύουσα εις Δωδεκάνησα, προεδρευομένη υπό του Νομάρχου και έχουσα ως μέλη εκπροσώπους των παραγωγικών τάξεων. Τα της επακριβούς συνθέσεως της επιτροπής καθορισθήσονται δι` αποφάσεως του Υπουργού Οικονομικών άπαξ εκδοθησομένης μετά την ψήφισιν του παρόντος νόμου.
Με την ως άνω εξαιρετική διάταξη δεν μας έκαμε καμιά χάρη η πολιτεία. Απλά συμμορφώθηκε με προηγηθείσα σχετική διάταξη του Ν.Δ. 195 της 3/4.10.1973 , με το οποίο αποφασίστηκε η κατάργηση του Οργανισμού Ακινήτου Περιουσίας του Δημοσίου εν Δωδεκανήσω και ρυθμίστηκαν τα εκ της καταργήσεως αυτής προκύπτοντα ζητήματα.
Β.- Στο νέο νόμο 3965/2011 με τίτλο: Θέματα Ταμ.Παρακαταθηκών-Δανείων, ΟΔΔΗΧ, ΔΕΚΟ, ΝΑΤ, Γεν.Γραμματεία Δημ. Περιουσίας κλπ (542047) στο περιβόητο πλέον αρθρο 23 ορίζεται ότι:
1. Στο τέλος της παρ. 2 του άρθρου 1 του ν. 3049/2002 (Α` 212) προστίθενται οι λέξεις: “καθώς και εταιρείες που συστάθηκαν ή συστήνονται για την αξιοποίηση ενός ή περισσότερων περιουσιακών στοιχείων του Δημοσίου, τα οποία εισφέρονται σε αυτές ή μειοψηφικές μετοχικές συμμετοχές του Δημοσίου σε επιχειρήσεις.”
2. Στο άρθρο 1 του ν. 3049/2002 προστίθεται παράγραφος 3 ως εξής:
“3. Τα έσοδα από την αποκρατικοποίηση και αξιοποίηση των επιχειρήσεων και των λοιπών περιουσιακών στοιχείων των προηγούμενων παραγράφων και του άρθρου 48 του ν. 3871/2010 (Α` 141) προορίζονται αποκλειστικά για τη μείωση του δημόσιου χρέους.”
3. Η παρ. 1 του άρθρου 3 του ν. 3049/2002 αντικαθίσταται ως εξής:
“1. Συνιστάται Διυπουργική Επιτροπή Αναδιαρθρώσεων και Αποκρατικοποιήσεων (Δ.Ε.Α.Α.). Η Δ.Ε.Α.Α. αποτελείται από τον Υπουργό Οικονομικών, ως Πρόεδρο και τους Υπουργούς Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας, Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και κατά περίπτωση από τον Υπουργό που εποπτεύει την επιχείρηση του Δημοσίου που υπάγεται στις διατάξεις του νόμου αυτού.”
Γ.- Οι Δημόσιες Επιχειρήσεις και Οργανισμοί οι οποίοι υπάγονται στις διατάξεις του προαναφερομένου νόμου 3049/2010 είναι αυτές οι οποίες αναφέρονται στην παρ. 1 του άρθρου 1 του ν. 2414/1996 (ΦΕΚ 135 Α΄), όπως αρχικά ίσχυσε , μεταξύ δε αυτών συμπεριλαμβάνεται η KΤΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΔΗΜΟΣΙΟΥ (K.Ε.Δ.Α.Ε
Δ.-Με το νόμο 3871/2010: Δημοσιονομική Διαχείριση και Ευθύνη (Τροποπ/ση ΔΗΜΟΣ. ΛΟΓΙΣΤΙΚΟΥ) (519683) στο άρθρο 48 ορίζεται ότι:
1. Η Διυπουργική Επιτροπή Αποκρατικοποιήσεων (Δ.Ε.Α.) δύναται να αποφασίζει την αξιοποίηση, συμπεριλαμβανομένης και της μεταβίβασης, περιουσιακών στοιχείων του Δημοσίου, εφαρμοζομένων αναλογικά των διατάξεων του ν. 3049/2002. Επίσης, το Δημόσιο, μετά από σχετική απόφαση της Δ.Ε.Α., δύναται να ιδρύει ημεδαπές εταιρίες είτε ως μόνος μέτοχος ή εταίρος είτε από κοινού με οποιαδήποτε νομικά πρόσωπα, οι οποίες θα δύνανται να προβαίνουν στην απόκτηση περιουσιακών στοιχείων του Δημοσίου. Στην έννοια του περιουσιακού στοιχείου περιλαμβάνονται ιδίως κινητά ή ακίνητα πράγματα, κάθε είδους εμπράγματα, ενοχικά ή εν γένει περιουσιακής φύσεως δικαιώματα, δικαιώματα διαχείρισης και εκμετάλλευσης, κεκτημένα οικονομικά συμφέροντα, άυλα δικαιώματα, όπως ενδεικτικά βιομηχανικής ιδιοκτησίας και πνευματικά δικαιώματα “καθώς και δικαιώματα παραγωγής, διαχείρισης, λειτουργίας και προβολής κρατικών λαχείων.”
ΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΓΝΩΜΗ
Το «κλειδί» στο υπό εξέταση θέμα είναι οι λέξεις αποκρατικοποίηση και αξιοποίηση (φυσικά διευκρινίζεται ότι αφορούν τις επιχειρήσεις και τα λοιπά περιουσιακά στοιχεία των προηγούμενων παραγράφων και του άρθρου 48 του ν. 3871/2010), δηλαδή τις επιχειρήσεις του Δημοσίου , οι οποίες νοούνται αυτές οι οποίες αναφέρονται στην παρ. 1 του άρθρου 1 του ν. 2414/1996, όπως αρχικά ίσχυσε και αυτές που έχουν υπαχθεί ή θα υπαχθούν στις διατάξεις του ίδιου νόμου και τα πιστωτικά ιδρύματα των οποίων η απόλυτη πλειοψηφία του μετοχικού κεφαλαίου ανήκει άμεσα στο Δημόσιο. Επίσης με απόφαση της Διυπουργικής Επιτροπής Αποκρατικοποιήσεων μπορεί να υπάγονται και θυγατρικές των επιχειρήσεων του Δημοσίου, και άλλοι φορείς του δημόσιου τομέα.
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ: στη παρ.9 άρθρ.4 Ν.3270/2004,ΦΕΚ Α 187,σχετικά με την διάθεση των ακινήτων και επιχειρηματικών μονάδων του Ε.Ο.Τ. των οποίων τη διοίκηση, διαχείριση και εκμετάλλευση ασκεί η “ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Α.Ε. ορίζεται ότι: με απόφαση της Διυπουργικής Επιτροπής Αποκρατικοποιήσεων δύναται να υπάγεται στις διατάξεις του ν. 3049/2002 η διάθεση, συμπεριλαμβανομένης της εκμίσθωσης, ακινήτων και επιχειρηματικών μονάδων του Ε.Ο.Τ., των οποίων τη διοίκηση, διαχείριση και εκμετάλλευση ασκεί η “Εταιρεία Τουριστικής Ανάπτυξης Α.Ε.” (Ε.Τ.Α. Α.Ε.), σύμφωνα με το άρθρο 9 παρ. 6 του ν. 2837/2000, για την εκτέλεση έργων τουριστικής ανάπτυξης και τουριστικών υποδομών που κρίνεται ότι συμβάλλουν στην προώθηση της τουριστικής ανάπτυξης της χώρας.
Ως Αποκρατικοποίηση ορίζεται στο άρθρο 2 του ν.3049/2010: η εφάπαξ ή σταδιακή έξοδος επιχειρήσεων του Δημοσίου από τον έλεγχό του.
Στη έννοια δε της αξιοποίησης, συμπεριλαμβανεται σ.υμφωνα με ρητή διάταξη νόμου και η μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων του Δημοσίου, εφαρμοζομένων αναλογικά των διατάξεων του ν. 3049/2002. Επίσης, το Δημόσιο, μετά από σχετική απόφαση της Δ.Ε.Α., δύναται να ιδρύει ημεδαπές εταιρίες είτε ως μόνος μέτοχος ή εταίρος είτε από κοινού με οποιαδήποτε νομικά πρόσωπα, οι οποίες θα δύνανται να προβαίνουν στην απόκτηση περιουσιακών στοιχείων του Δημοσίου. Στην έννοια δε του περιουσιακού στοιχείου περιλαμβάνονται ιδίως κινητά ή ακίνητα πράγματα, κάθε είδους εμπράγματα, ενοχικά ή εν γένει περιουσιακής φύσεως δικαιώματα, δικαιώματα διαχείρισης και εκμετάλλευσης, κεκτημένα οικονομικά συμφέροντα, άυλα δικαιώματα, όπως ενδεικτικά βιομηχανικής ιδιοκτησίας και πνευματικά δικαιώματα “καθώς και δικαιώματα παραγωγής, διαχείρισης, λειτουργίας και προβολής κρατικών λαχείων.”
Εν τέλει, από τη στιγμή που τόσον τα ονομαζόμενα τουριστικά ακίνητα, όσον και γενικά τα ακίνητα του Δημοσίου τελούν πλέον υπό την απόλυτη επιτήρηση της ως άνω ΔΙΥΠΟΥΡΓΙΚΉΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ (τηρουμένων δε συνακόλουθα κατά παρέκκλιση των ψηφισθεισών ταχυτάτων διαδικασιών γνωστών και ως fast track), η νέα επίμαχη και περιβόητη πλέον διάταξη, η οποία προφανώς ψηφίστηκε κατ΄επιταγή της ΤΡΟΙΚΑ είναι πολύ φοβούμαι ένα τελικό κτύπημα, αφού με τόσο λίγες λέξεις διατυπωμένη η διάταξη αυτή δεν αφήνει τίποτα απέξω, δηλαδή είτε πρόκειται για αποκρατικοποίηση είτε πρόκειται για αξιοποίηση, συμπεριλαμβανομένων δε στην έννοια αυτής και όλων των περιουσιακών στοιχείων (κινητά και ακίνητα ), τα εξ αυτών προκύπτοντα έσοδα πηγαίνουν πλέον κατευθείαν όλα δυστυχώς στο ίδιο «κουβά» δηλ. στον Καιάδα του χρέους και αυτό θεωρώ ότι οι Δωδεκανήσιοι πρέπει να το εμποδίσουμε νομοθετικά.