Εξαντλείται και ο «κρυμμένος θησαυρός» σε στρώματα και θυρίδες

Η συνεχής αύξηση των φορο­λο­γι­κών συντε­λε­στών και η ανεργία –οικο­νο­μικά δεδο­μένα στα οποία η Ελλάδα κάνει πρω­τα­θλη­τι­σμό σε πανευ­ρω­παϊκό επίπεδο- απο­τε­λούν τις δύο κυριό­τε­ρες πηγές ενί­σχυ­σης της παρα­οι­κο­νο­μίας.

Και μπορεί η έλλειψη ρευ­στό­τη­τας να έχει πλήξει τα τελευ­ταία χρόνια και τις «μαύρες δου­λειές» ωστόσο, αυτό δεν σημαί­νει ότι εξα­κο­λου­θούμε να συντη­ρούμε μια δεύτερη «σκιώδη» οικο­νο­μία της τάξεως των 40 δις. ευρώ παράλ­ληλα με τη φανερή. Όσο για τις απώ­λειες του κράτους από  φόρους και ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές, φτάνουν στα 16 δις. ευρώ ετησίως, ποσό που ισο­δυ­να­μεί με το άθροι­σμα του ΕΝΦΙΑ και του φόρου εισο­δή­μα­τος.

Με ολοένα και μειού­μενη μείωση της ρευ­στό­τη­τας και τα capital controls εκτι­μά­ται ότι έμεινε από… καύσιμα και η μαύρη οικο­νο­μία. Δια­θέ­σιμα στοι­χεία από έρευνες, υπάρ­χουν μέχρι και το 2013 και δεί­χνουν ότι η σκιώδης οικο­νο­μία αντι­στοι­χεί πλέον στο 23,6% του ΑΕΠ ή 40 δις. ευρώ τον χρόνο όταν στις αρχές των μνη­μο­νίων ήταν περίπου 20 δις. ευρώ μεγα­λύ­τερη.

Σε κάθε περί­πτωση, τα νέα μέτρα στα οποία έχει κατα­φύ­γει η κυβέρ­νηση (σύνδεση ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών με το εισό­δημα, φορο­λό­γηση των ελεύ­θε­ρων επαγ­γελ­μα­τιών και των μισθω­τών με συντε­λε­στές που φτάνουν και στο 50% ή και στο 55%, αύξηση φόρου στα ενοίκια όπου είναι δύσκολο να εντο­πι­στούν «μαύρες πλη­ρω­μές» κλπ η μαύρη οικο­νο­μία θα πάρει και πάλι τα πάνω της.

Η ακτι­νο­γρα­φία της παρα­οι­κο­νο­μίας

Κάθε πολίτης δαπανά –κατά μέσο όρο- περίπου 748 ευρώ για την αγορά αδή­λω­των αγαθών και υπη­ρε­σιών. Εμπε­ριέ­χο­νται επίσης στοι­χεία για το μέσο εισό­δημα που εισπράτ­τε­ται με τη μορφή των «μαύρων». Ο μέσος όρος, δια­μορ­φώ­νε­ται στα 1268 ευρώ. Περισ­σό­τερα «μαύρα» εισπράτ­τουν οι άνδρες (1941 ευρώ) παρά οι γυναί­κες (778 ευρώ). Για τους αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νους, το αδήλωτο εισό­δημα εκτι­νάσ­σε­ται στα 5000 ευρώ ενώ για τους μισθω­τούς, ο μέσος όρος πέφτει στα 1000 ευρώ. Με βάση δε το ηλι­κιακό κρι­τή­ριο, μεγα­λύ­τερη ροπή στα αδήλωτα εισο­δή­ματα, εμφα­νί­ζουν οι άνω των 55 ετών (με περίπου 2909 ευρώ) όταν για τους νέους κάτω των 24 ετών, το αντί­στοιχο ποσό πέφτει στα 754 ευρώ.

Το ελλη­νικό 24-25% του ΑΕΠ είναι ένα από τα υψη­λό­τερα ποσοστά στον κόσμο. Μας ξεπερ­νούν μόνο η Βουλ­γα­ρία (31%), Κροατία, Ρου­μα­νία, Λιθουα­νία και Εσθονία με 28%, η Τουρκία με 27% και η Λετονία με 26%. Όσον αφορά στους λόγους για τους οποίους το ποσοστό δια­τη­ρεί­ται σε τόσο υψηλά επίπεδα, κατα­γρά­φο­νται ανα­λυ­τικά στην έρευνα για τη σκιώδη οικο­νο­μία που διε­νερ­γή­θηκε στο πλαίσιο του προ­γράμ­μα­τος «Θαλής».

Σημα­ντι­κό­τε­ροι παρά­γο­ντες για να φου­ντώ­σει η μαύρη οικο­νο­μία είναι οι εξής:

1.      Η εκρη­κτική αύξηση της άμεσης και έμμεσης φορο­λο­γίαςαλλά και του συντε­λε­στή υπο­λο­γι­σμού των ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών. Ο ΦΠΑ του 24% συγκα­τα­λέ­γε­ται στους τρεις υψη­λό­τε­ρους στην Ευρώπη, σε καμία άλλη ευρω­παϊκή χώρα ο ανώ­τα­τος συντε­λε­στής (έως και 55% μαζί με την εισφορά αλλη­λεγ­γύης) δεν ενερ­γο­ποιεί­ται από τόσο χαμηλό επίπεδο εισο­δή­μα­τος (45.000 ευρώ) ενώ και ο συντε­λε­στής υπο­λο­γι­σμού των εισφο­ρών (εργο­δο­τι­κές και εργα­ζό­με­νου) είναι στις τρεις υψη­λό­τε­ρες στην Ευρώπη.

2.      Η ανεργία. Οι μελέτες απο­τυ­πώ­νουν ευθεία συσχέ­τιση της ανερ­γίας με την αύξηση της σκιώ­δους οικο­νο­μίας και η Ελλάδα βρί­σκε­ται αυτή τη στιγμή στην κορυφή της Ευρώπης όσον αφορά στο ποσοστό της ανερ­γίας. Από την επε­ξερ­γα­σία των στοι­χείων του Ευρω­βα­ρό­με­τρου, προ­κύ­πτει ότι οι άνεργοι, δαπα­νούν 789 ευρώ (κατά μέσο όρο) σε αδήλωτα προ­ϊ­ό­ντα και υπη­ρε­σίες σε αντί­θεση με τους μισθω­τούς οι οποίοι ρίχνουν τη «μαύρη» δαπάνη στα 493 ευρώ.

3.      Το μερίδιο της αυτο­α­πα­σχό­λη­σης στη συνο­λική απα­σχό­ληση. Οι εται­ρείες που απα­σχο­λούν έως 9 άτομα προ­σω­πικό, αντι­προ­σω­πεύ­ουν στην Ελλάδα το 96% του συνο­λι­κού αριθμού των επι­χει­ρή­σεων και απα­σχο­λούν το 55% του προ­σω­πι­κού όταν στην Ευρώπη, ο μέσος όρος δια­μορ­φώ­νε­ται κάτω από το 30%. Οι αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νοι στην Ελλάδα αντι­στοι­χούν στο 32% του συνόλου των εργα­ζο­μέ­νων όταν ο μέσος όρος για την Ευρω­παϊκή Ένωση των 28, δια­μορ­φώ­νο­νται στο 14%. Η δαπάνη των αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νων στα αδήλωτα προ­ϊ­ό­ντα και υπη­ρε­σίες, εκτι­νάσ­σε­ται στα 950 ευρώ, πολύ πάνω από τον μέσο όρο των 750 ευρώ.

4.      Η γρα­φειο­κρα­τία

thetoc.gr