Κ. Βορεινάκη: «Η Ρόδος άνοιξε από την πρώτη στιγμή την αγκαλιά της στην “Ανάδοχη Αγκαλιά”»

Συ­νέ­ντευ­ξη

στη Μαίρη Φώτη

Στον καιρό της οι­κο­νο­μι­κής και ηθι­κής κρί­σης υπάρ­χουν κι εκεί­νοι οι συ­νάν­θρω­ποί μας που κά­νουν την δια­φο­ρά, επι­λέ­γο­ντας να γί­νουν «γο­νείς της καρ­διάς», προ­σφέ­ρο­ντας ανι­διο­τε­λή αγάπη και στορ­γή στο παιδί ενός «ξένου».

Η «Ανά­δο­χη Αγκα­λιά» δη­μιουρ­γή­θη­κε στη Ρόδο το 2010 με στόχο την προ­ώ­θη­ση του θε­σμού της ανα­δο­χής, την υπoστή­ρι­ξη των ανά­δο­χων οι­κο­γε­νειών αλλά και την υπο­στή­ρι­ξη των παι­διών που ζουν στους χώ­ρους των ιδρυ­μά­των.

Σή­με­ρα, μιλά στην «δη­μο­κρα­τι­κή» η «ψυχή» της “Ανά­δο­χης Αγκα­λιάς”, η κοι­νω­νι­κή λει­τουρ­γός κ. Κα­τε­ρί­να Βο­ρει­νά­κη, υπε­ρή­φα­νη «μαμά της καρ­διάς» και η ίδια, μας συ­στή­νει τον «γιο της καρ­διάς της» τον Μα­νώ­λη, που πο­ρεύ­ο­νται μαζί εδώ και 20 χρό­νια και είναι η ζωή της όλη, όπως λέει. Η “Ανά­δο­χη Αγκα­λιά” ξε­κί­νη­σε από τη Ρόδο και σή­με­ρα απο­τε­λεί πρό­τυ­πο για πολ­λές κοι­νω­νι­κές δομές σε όλη τη χώρα, που θέ­λουν να δη­μιουρ­γή­σουν την δική τους «Ανά­δο­χη Αγκα­λιά», για να στη­ρί­ξουν τα παι­διά των ιδρυ­μά­των και κυ­ρί­ως εκεί­να που βί­ω­σαν την κα­κο­ποί­η­ση από το γο­νεϊ­κό τους πε­ρι­βάλ­λον ή την εγκα­τά­λει­ψη από τους γο­νείς τους επει­δή είναι ανά­πη­ρα. Η Ρόδος άνοι­ξε από την πρώτη στιγ­μή την αγκα­λιά της στην «Ανά­δο­χη Αγκα­λιά» και σή­με­ρα πολλά παι­διά έχουν βρει «γο­νείς της καρ­διάς» ανοί­γο­ντας ένα νέο κε­φά­λαιο στη ζωή τους, χάρις… στον Μα­νώ­λη!

• Να ξε­κι­νή­σου­με την συ­νέ­ντευ­ξη από την «Ανά­δο­χη Αγκα­λιά», πόσα χρό­νια λει­τουρ­γί­ας με­τρά­ει και ποιος είναι ο σκο­πός της;

Η “Ανά­δο­χη Αγκα­λιά” ξε­κί­νη­σε τον Φε­βρουά­ριο του 2010, όταν μια ομάδα αν­θρώ­πων απο­φα­σί­σα­με να προ­ω­θή­σου­με τον θεσμό της ανα­δο­χής. Εγώ ήμουν κοι­νω­νι­κή λει­τουρ­γός στον Αγιο Αν­δρέα, είχα βιώ­σει τι ση­μαί­νει να αγα­πάς ένα παιδί με ανα­πη­ρία, τέσ­σε­ρις οι­κο­γέ­νειες ήταν ήδη ανά­δο­χες παι­διών από το Ιδρυ­μα και τα υπό­λοι­πα ιδρυ­τι­κά μέλη είχαν την αντί­στοι­χη εμπει­ρία από άλλα παι­διά. Ετσι απο­φα­σί­σα­με να ρί­ξου­με τον σπόρο… Ξέ­ρα­με ότι η ρο­δια­κή κοι­νω­νία απο­τε­λεί­ται από κόσμο ευαι­σθη­το­ποι­η­μέ­νο και ευαί­σθη­το. Ημουν σί­γου­ρη για την αντα­πό­κρι­ση της ρο­δια­κής κοι­νω­νί­ας κι αυτό φά­νη­κε το 2010, όταν με την συ­νερ­γα­σία του αεί­μνη­στου ει­σαγ­γε­λέα Κων­στα­ντί­νου Μπού­τσι­κου εξη­γή­σα­με τι είναι η ανα­δο­χή και τότε κα­τα­τέ­θη­καν αι­τή­σεις στο Κέ­ντρο Παι­δι­κής Μέ­ρι­μνας Θη­λέ­ων και πολλά παι­διά βρή­καν σπίτι. Στην πο­ρεία τρο­πο­ποι­ή­σα­με το κα­τα­στα­τι­κό ώστε να μπο­ρού­με να βοη­θά­με και παι­διά οι οι­κο­γέ­νειες των οποί­ων είναι σε κρίση. Κρίση έχει μια οι­κο­γέ­νεια όταν δια­τα­ράσ­σε­ται η κα­θη­με­ρι­νό­τη­τά της. Πέ­ρυ­σι για πα­ρά­δειγ­μα, εί­χα­με μια οι­κο­γέ­νεια, που είχε υπο­στεί έξωση και έμενε στο αυ­το­κί­νη­τό της. Εμείς δώ­σα­με στον πα­τέ­ρα τα ενοί­κια που χρεια­ζό­ταν για να ενοι­κιά­σει νέο σπίτι, από τα χρή­μα­τα που συ­γκε­ντρώ­σα­με από το Bazaar μας, με την προ­ϋ­πό­θε­ση να μας βάψει το ίδρυ­μα του Αγίου Αν­δρέα, διότι θέ­λου­με να δί­νου­με ευ­και­ρί­ες στους αν­θρώ­πους, να αι­σθά­νο­νται ισό­τι­μοι και όχι υπο­τε­λείς απέ­να­ντι σε εμάς. Θελω να ευ­χα­ρι­στή­σω τον αντι­πρό­ε­δρο του Ιδρύ­μα­τος κ. Κ. Κα­σά­πη που μας βο­ή­θη­σε και μας βοη­θά­ει, όπως και το προ­σω­πι­κό του Ιδρύ­μα­τος που στή­ρι­ξαν αυτήν την προ­σπά­θεια. Ο άν­θρω­πος αυτός σή­με­ρα επα­νήλ­θε στους κα­νο­νι­κούς ρυθ­μούς της ζωής του.

• Κά­νε­τε όμως κι άλλες δρά­σεις και μά­λι­στα επι­τυ­χη­μέ­νες.

Σε συ­νερ­γα­σία  με το Πα­νε­πι­στή­μιο Αι­γαί­ου ορ­γα­νώ­νου­με φρο­ντι­στη­ρια­κά μα­θή­μα­τα σε παι­διά που οι γο­νείς αδυ­να­τούν οι­κο­νο­μι­κά, όπως και προ­γράμ­μα­τα δη­μιουρ­γι­κής απα­σχό­λη­σης και να ευ­χα­ρι­στή­σω θερμά την Αση­μί­να Τσι­μπι­δά­κη και τις φοι­τή­τριες που μας στή­ρι­ξαν. Αυτή την πε­ρί­ο­δο, έχου­με πρό­βλη­μα καθώς το κτή­ριο που στε­γα­ζό­μα­στε στο Παλιό Νο­σο­κο­μείο δεν έχει ρεύμα, αλλά πλέον έχει ανα­λά­βει ο δή­μαρ­χος και εκτι­μού­με ότι θα λυθεί σύ­ντο­μα, ώστε να ξε­κι­νή­σου­με και πάλι τα φρο­ντι­στή­ρια. Ο δή­μαρ­χος είναι ένας άν­θρω­πος που έχε στη­ρί­ξει πολύ την “Ανά­δο­χη Αγκα­λιά”, είναι δίπλα μας από την πρώτη στιγ­μή μιας και είναι εκεί­νος που συ­νέ­τα­ξε το κα­τα­στα­τι­κό μας.

• Ποιες προ­ϋ­πο­θέ­σεις πρέ­πει να πλη­ροί μια οι­κο­γέ­νεια για να γίνει ανά­δο­χη;

Αγάπη, εν­δια­φέ­ρον και προ­σω­πι­κή θυσία για να με­γα­λώ­σεις το παιδί ενός ξένου. Χρειά­ζε­ται πολύ υπο­μο­νή να μά­θεις το παιδί να ζει φυ­σιο­λο­γι­κά, όπως όλα τα υπό­λοι­πα παι­διά. Το παίρ­νεις από ένα ίδρυ­μα ή από την αγκα­λιά μίας μη­τέ­ρας κι ενός πα­τέ­ρα που είναι ανε­παρ­κείς.  Στο παιδί αυτό θα πρέ­πει να δώ­σεις την δυ­να­τό­τη­τα να ζήσει ισό­τι­μα.

• Η δια­φο­ρά της ανα­δο­χής από την υιο­θε­σία ποια είναι;

Η υιο­θε­σία είναι νο­μι­κή πράξη, το παιδί είναι δικό σου, παίρ­νει το επί­θε­τό σου. Στην ανα­δο­χή, το παιδί δια­τη­ρεί το επί­θε­το της πα­τρι­κής οι­κο­γέ­νειας και έχει την δυ­να­τό­τη­τα να βλέ­πει την φυ­σι­κή του οι­κο­γέ­νεια. Υπάρ­χουν βέ­βαια οι­κο­γέ­νειες που είναι μπλεγ­μέ­νες σε εμπο­ρία ναρ­κω­τι­κών ή όπλων, ή πορ­νεία. Εκεί θα πρέ­πει να επι­δε­χθεί ει­δι­κή μέ­ρι­μνα ώστε να προ­στα­τευ­θεί το παιδί από τις τραυ­μα­τι­κές εμπει­ρί­ες που έχει βιώ­σει.

• Εχου­με τέ­τοιες πε­ρι­πτώ­σεις στη Ρόδο;

Όχι μόνο στη Ρόδο, σε όλη την Ελ­λά­δα. Σε τέ­τοιο πε­ρι­βάλ­λον το παιδί δεν μπο­ρεί να αντλή­σει αρχές και αξίες. Εμείς οφεί­λου­με να γλυ­κά­νου­με τον πόνο του παι­διού που μπο­ρεί να είναι υπο­σι­τι­σμέ­νο, πα­ρα­με­λη­μέ­νο, απρο­στά­τευ­το ώστε να μην μι­σή­σει ποτέ τους γο­νείς του. Το αίμα νερό δεν γί­νε­ται… Από την άλλη, θα πρέ­πει να δώ­σου­με στο παιδί να κα­τα­λά­βει ότι η οι­κο­γέ­νεια στην οποία θα μπει, θα είναι οι­κο­γέ­νεια της καρ­διάς. Οι άν­θρω­ποι αυτοί δεν είναι φυ­σι­κοί του γο­νείς, αλλά θα του δώ­σουν την ευ­και­ρία να ζήσει ισό­τι­μα με τα άλλα παι­διά, με αρχές και αξίες και θα το αγα­πή­σουν. Επί­σης πρέ­πει  να γλυ­κά­νου­με τη σχέση του με τους φυ­σι­κούς του γο­νείς. Υπάρ­χουν κά­ποιες πε­ρι­πτώ­σεις όμως, που δεν κάνει καλό στο παιδί να συ­νε­χί­σει τις επα­φές με τους φυ­σι­κούς του γο­νείς. Δεν είναι δυ­να­τόν να έχει ασελ­γή­σει ο πα­τέ­ρας στο παιδί και να μπο­ρεί να το βλέ­πει…  Κάθε πε­ρί­πτω­ση είναι δια­φο­ρε­τι­κή και οφεί­λου­με, πέρα από τις επι­θυ­μί­ες του παι­διού, να δούμε και το συμ­φέ­ρον του.

• Στον καιρό της κρί­σης, υπάρ­χει εν­δια­φέ­ρον για ανα­δο­χή;

Η κρίση μάς έφερε πιο κοντά, μας ευαι­σθη­το­ποί­η­σε. Το ζω κα­θη­με­ρι­νά και μέσα από τη δου­λειά μου αλλά και μέσα από τις συ­ναλ­λα­γές μου με τους συ­ναν­θρώ­πους μου. Υπάρ­χει με­γά­λη διά­θε­ση από οι­κο­γέ­νειες να γί­νουν ανά­δο­χες.

• Οι οι­κο­γέ­νειες αυτές που επι­θυ­μούν να γί­νουν γο­νείς της καρ­διάς, έχουν δικά τους παι­διά;

Και δύο και τρία παι­διά!

• Εχουν γίνει στη Ρόδο ανα­δο­χές παι­διών με ανα­πη­ρία;

Εχουν γίνει τέσ­σε­ρις εκ των οποί­ων οι δύο προ­χώ­ρη­σαν και σε υιο­θε­σία. Εμείς ως «Ανά­δο­χη Αγκα­λιά» δί­νου­με ιδιαί­τε­ρο βάρος στα παι­διά με ανα­πη­ρία. Θέ­λου­με να ρί­ξου­με τον σπόρο έτσι ώστε η νέα γενιά να με­γα­λώ­σει με την διεκ­δί­κη­ση των δι­καιω­μά­των των παι­διών με ανα­πη­ρία για αξιο­πρέ­πεια, για ζωή, για αγκα­λιά, για οι­κο­γέ­νεια, έτσι ώστε τα παι­διά αυτά να μην ζή­σουν σε ιδρύ­μα­τα όταν με­γα­λώ­σουν.

• Ο Μα­νώ­λης πώς μπήκε στη ζωή σας;

Μια Πέμ­πτη του 1995 ήρθε στο Ιδρυ­μα του Αγίου Αν­δρέα, ένα ζευ­γά­ρι από την Κάρ­πα­θο και έφερε ένα μικρό παι­δά­κι με ένα τε­ρά­στιο κε­φά­λι. Το παιδί σε κοί­τα­ζε στα μάτια και κα­τα­λά­βαι­νες ότι διεκ­δι­κού­σε το δι­καί­ω­μά του στη ζωή, ήθελε να ζήσει. Εκεί­νο το από­γευ­μα, το παιδί αυτό έκλα­ψε στον απο­χω­ρι­σμό με τους γο­νείς του. Κα­τά­λα­βε ότι άλ­λα­ξε πε­ρι­βάλ­λον. Ο νε­α­ρός ήταν δύ­σκο­λος, τσι­μπού­σε, χτυ­πού­σε, τρα­βού­σε αυτιά, δυ­σκο­λευό­ταν το προ­σω­πι­κό μαζί του. Ενιω­σα ότι αυτό το παιδί ήθελε να ζήσει αλλά δεν ήξερε τον τρόπο. Από τότε μέχρι σή­με­ρα εί­μα­στε μαζί. Σή­με­ρα ο Μάνος, ντύ­νε­ται και τρώει μόνος του, λέει λε­ξού­λες δι­σύλ­λα­βες. Αυτό είναι απο­τέ­λε­σμα της σχέ­σης εμπι­στο­σύ­νης που χτί­σα­με μέρα με την ημέρα επί 20 χρό­νια τώρα. Ο Μάνος είναι όλη μου η ζωή… Η αγάπη του προ­σω­πι­κού στον Αγιο Αν­δρέα τα τε­λευ­ταία δύο χρό­νια τον έχουν κάνει άλλο άν­θρω­πο, είναι ένας άλλος Μάνος. Είναι άψο­γος συ­νο­δός στο εστια­τό­ριο, είναι ένα παιδί που σε κοι­τά­ει στα μάτια γιατί θέλει να κα­τα­λά­βει τι του λες, είναι ένα παιδί που θέλει να επι­κοι­νω­νή­σει…

• Πόσον χρο­νών είναι σή­με­ρα το «παιδί της καρ­διάς» σας;

Είναι 25 ετών. Ο Μα­νώ­λης ήταν η αφορ­μή για να συ­στή­σου­με την Ανά­δο­χη Αγκα­λιά… Αυτό που θέλω να πω στους γο­νείς των παι­διών με ανα­πη­ρία είναι ότι τα παι­διά τους κα­τα­λα­βαί­νουν τα πάντα. Αν το συ­νει­δη­το­ποι­ή­σουν αυτό να ξέ­ρουν ότι  θα πά­ρουν και με­γά­λες χαρές και θα μπο­ρούν να έχουν το παιδί τους στο σπίτι τους γιατί θα έχουν κώ­δι­κα επι­κοι­νω­νί­ας.

• Υπάρ­χουν γο­νείς που έχουν εγκα­τα­λεί­ψει τα παι­διά τους λόγω της ανα­πη­ρί­ας τους;

Ναι, βέ­βαια. Δεν μιλώ για τους Ρο­δί­τες, οι Ρο­δί­τες είναι ευαι­σθη­το­ποι­η­μέ­νοι. Μιλώ για γο­νείς εκτός Ρόδου, εξάλ­λου τα πε­ρισ­σό­τε­ρα παι­διά που φι­λο­ξε­νού­με στα Ιδρύ­μα­τα είναι από άλλες πε­ριο­χές της Ελ­λά­δας.

• Ποια ήταν η πιο ευ­χά­ρι­στη και η ποιο δυ­σά­ρε­στη στιγ­μή που βιώ­σα­τε μέχρι σή­με­ρα;

Με­θο­δεύ­τη­καν κά­ποια πράγ­μα­τα και το παιδί πέ­ρα­σε πολύ δύ­σκο­λα για ένα διά­στη­μα χωρίς λόγο. Αυτή ήταν η πιο δυ­σά­ρε­στη στιγ­μή. Η πιο ευ­χά­ρι­στη ήταν όταν όλοι οι συ­νά­δελ­φοι στον Αγιο Αν­δρέα, ιδιαί­τε­ρα η Ει­ρή­νη Ρε­πα­νά και η Μαρία Πα­ντε­λί­δη, με την βο­ή­θεια του κ. Κ. Κα­σά­πη συ­σπει­ρώ­θη­καν γύρω από τις ανά­γκες του Μα­νώ­λη και τον βο­ή­θη­σαν να προ­σαρ­μο­στεί και να επι­κοι­νω­νή­σει. Χαρά με­γά­λη παίρ­νω επί­σης όταν μας κα­λούν από διά­φο­ρες πε­ριο­χές της Ελ­λά­δας για να ιδρύ­σουν αντί­στοι­χα, «Ανά­δο­χες Αγκα­λιές».

• Τι θα θέ­λα­τε να πείτε στους υπο­ψή­φιους ανά­δο­χους γο­νείς;

Να μην είναι δι­στα­κτι­κοί και να μην είναι επι­λε­κτι­κοί. Κάθε παιδί έχει δι­καί­ω­μα στην αγκα­λιά και στην αγάπη. Δεν δια­λέ­γου­με το παιδί ανά­λο­γα με τις επι­θυ­μί­ες μας αλλά επει­δή εί­μα­στε δια­τε­θει­μέ­νοι να δώ­σου­με αγάπη σε ένα παιδί. Θυ­μά­μαι κά­πο­τε στο «Μη­τέ­ρα», ψά­χνα­με οι­κο­γέ­νεια για ένα 8χρονο παιδί, τον Μα­νώ­λη, ένα πα­νέ­μορ­φο αγο­ρά­κι, το οποίο οι γο­νείς του κα­κο­ποιού­σαν συ­στη­μα­τι­κά, το έδε­ναν πάνω στην σόμπα και το χτυ­πού­σαν. Τε­λι­κά βρέ­θη­κε ένα ζευ­γά­ρι δύο ια­τρών που πήραν τον Μα­νώ­λη και σή­με­ρα είναι ένα ευ­τυ­χι­σμέ­νο παιδί, πρώτο στο σχο­λείο, έχει δια­γρά­ψει το πα­ρελ­θόν αν εξαι­ρέ­σει κα­νείς τους εφιάλ­τες που βλέ­πει κά­ποια βρά­δια. Οι άν­θρω­ποι αυτοί κοί­τα­ξαν απο­κλει­στι­κά τις ανά­γκες του παι­διού, το οποίο είναι μά­λι­στα είναι ΡΟΜΑ και όχι τις δικές τους επι­θυ­μί­ες. Οι υπο­ψή­φιοι ανά­δο­χοι και θετοί γο­νείς, προ­τι­μούν βρέφη για να μην έχουν μνή­μες από το οι­κο­γε­νεια­κό πε­ρι­βάλ­λον κι αυτό απο­τε­λεί ανά­χω­μα για να επι­λέ­ξουν παιδί άνω των δύο ετών αλλά θεωρώ ότι είναι ένας φόβος που πρέ­πει να τον πα­ρα­κάμ­ψουν.  Τα παι­διά της καρ­διάς άνω των 6 ετών, νιώ­θουν τε­ρά­στια ευ­γνω­μο­σύ­νη για τους ανά­δο­χους και δεν επι­στρέ­φουν στους φυ­σι­κούς τους γο­νείς.

• Τε­λι­κά κ. Βο­ρει­νά­κη τα «παι­διά της καρ­διάς» δια­λέ­γουν τους γο­νείς ή οι γο­νείς τα παι­διά;

Τα «παι­διά της καρ­διάς» δια­λέ­γουν τους γο­νείς. Αυτό πι­στεύω και το βιώνω προ­σω­πι­κά, το έχου­με ζήσει και το ζούμε κα­θη­με­ρι­νά…