Ατυπη Σύνοδος «27»: Αναζητώντας προσανατολισμό

Προ­σφυ­γι­κό, ασφά­λεια και Brexit στην Μπρα­τι­σλά­βα

Σε μια κοινή… ια­τρι­κή διά­γνω­ση, χωρίς προσ­δο­κί­ες ότι θα βρε­θεί και το θε­ρα­πευ­τι­κό σχήμα, για την ψήφο-σοκ του Brexit και τη στρο­φή των Ευ­ρω­παί­ων στον ευ­ρω­σκε­πτι­κι­σμό μπο­ρεί να ελ­πί­ζει στην κα­λύ­τε­ρη πε­ρί­πτω­ση η άτυπη Σύ­νο­δος των «27» στην Μπρα­τι­σλά­βα ως προς τα βή­μα­τα προς την επό­με­νη ημέρα χωρίς το Λον­δί­νο.

Ενί­σχυ­ση των εξω­τε­ρι­κών συ­νό­ρων, προ­σφυ­γι­κό-με­τα­να­στευ­τι­κό με «σφήνα» την ομάδα Βί­ζε­γκραντ και οι­κο­νο­μία επί τά­πη­τος, με τις κυ­βερ­νή­σεις βαθιά δι­χα­σμέ­νες με­τα­ξύ ανα­το­λής και δύσης, βορρά και νότου, και στο φόντο τις κάλ­πες του 2017 σε Γαλ­λία και Γερ­μα­νία που βά­ζουν ανα­πό­φευ­κτα με­γά­λες αλ­λα­γές και νέες στρα­τη­γι­κές στον πάγο.

Χωρίς τη Βρε­τα­νία πλέον στο τρα­πέ­ζι οι «27» επι­διώ­κουν να απο­τε­λέ­σει η Μπρα­τι­σλά­βα εφαλ­τή­ριο για μία δια­πραγ­μα­τευ­τι­κή δια­δι­κα­σία με την ελ­πί­δα ότι θα συμ­φω­νη­θούν πε­ραι­τέ­ρω στρα­τη­γι­κές όταν οι ηγέ­τες συ­να­ντη­θούν ξανά τον Μάρ­τιο στην ιτα­λι­κή πρω­τεύ­ου­σα για την 60ή επέ­τειο της Ιδρυ­τι­κής Δια­κή­ρυ­ξης της Ρώμης.

Ωστό­σο, η πο­λι­τι­κή πραγ­μα­τι­κό­τη­τα δεί­χνει πως είναι ελά­χι­στες οι δυ­να­τό­τη­τες «επι­διόρ­θω­σης» της ΕΕ και συμ­φω­νί­ας σε ου­σιώ­δεις νέες πο­λι­τι­κές ως προς την με­ταρ­ρύθ­μι­ση της ζώνης του ευρώ και των κα­νό­νων για το άσυλο, με τη Γαλ­λία και τη Γερ­μα­νία απα­σχο­λη­μέ­νες με τις κάλ­πες που στή­νουν αμ­φό­τε­ρες το 2017.

Ο πρό­ε­δρος του Ευ­ρω­παϊ­κού Συμ­βου­λί­ου Ντό­ναλντ Τουσκ κά­λε­σε τους ηγέ­τες  να προ­χω­ρή­σουν στη Μπρα­τι­σλά­βα σε μία «βά­ναυ­σα ει­λι­κρι­νή» απο­τί­μη­ση των προ­βλη­μά­των με τα οποία βρί­σκε­ται αντι­μέ­τω­πη η ΕΕ. Δεν πρέ­πει να αφή­σου­με αυτή την κρίση να πάει χα­μέ­νη ως ευ­και­ρία για βελ­τί­ω­ση, είπε στους δη­μο­σιο­γρά­φους κατά την άφιξή του το βράδυ της Πέμ­πτης στην σλο­βα­κι­κή πρω­τεύ­ου­σα.

«Δεν έχου­με έρθει στην Μπρα­τι­σλά­βα για να πα­ρη­γο­ρή­σου­με ο ένας τον άλλον. Ή ακόμα χει­ρό­τε­ρα, για να αρ­νη­θού­με τις πραγ­μα­τι­κές προ­κλή­σεις που αντι­με­τω­πί­ζου­με. Σε αυτήν την συ­γκε­κρι­μέ­νη στιγ­μή στην ιστο­ρία της κοι­νό­τη­τας μας, μετά την ψη­φο­φο­ρία στο Ηνω­μέ­νο Βα­σί­λειο, το μόνο πράγ­μα που έχει νόημα είναι να έχου­με μία νη­φά­λια και βά­ναυ­σα ει­λι­κρι­νή αξιο­λό­γη­ση της κα­τά­στα­σης» υπο­γράμ­μι­σε.

Πρέ­πει να πει­στούν οι Ευ­ρω­παί­οι πο­λί­τες πως η ΕΕ των 27 -πλέον- μελών πήρε το «μά­θη­μά» της από το Brexit και πως είναι σε θέση «να φέρει πίσω τη στα­θε­ρό­τη­τα, όπως και την αί­σθη­ση της ασφά­λειας και της απο­τε­λε­σμα­τι­κής προ­στα­σί­ας», κατά τον Τουσκ.

«Ένα πράγ­μα πρέ­πει να γίνει απο­λύ­τως σαφές εδώ στην Μπρα­τι­σλά­βα: Δεν μπο­ρού­με να ξε­κι­νή­σου­με τις συ­ζη­τή­σεις με μια μα­κά­ρια πε­ποί­θη­ση ότι τί­πο­τα δεν είναι λάθος, ότι τα πάντα ήταν και είναι εντά­ξει» συ­νέ­χι­σε ο Πο­λω­νός πρώην πρω­θυ­πουρ­γός, ο οποί­ος θα προ­ε­δρεύ­σει της Συ­νό­δου.

Με τις κυ­βερ­νή­σεις βαθιά δι­χα­σμέ­νες με­τα­ξύ ανα­το­λής και δύσης, βορρά και νότου, για το πώς θα ενι­σχυ­θεί η οι­κο­νο­μία και η ευ­ρω­ζώ­νη και ποια θα είναι η δια­χεί­ρι­ση-απά­ντη­ση στο προ­σφυ­γι­κό, ο Ντό­ναλντ Τουσκ έχει θέσει τρεις προ­τε­ραιό­τη­τες για συμ­φω­νία -ενί­σχυ­ση των ελέγ­χων στα εξω­τε­ρι­κά σύ­νο­ρα, κα­τα­πο­λέ­μη­ση της τρο­μο­κρα­τί­ας και κι­νή­σεις για «να ανα­κτη­θεί ο έλεγ­χος της πα­γκο­σμιο­ποί­η­σης».

Οι προσ­δο­κί­ες έχουν συ­νο­λι­κά με­τρια­στεί για την έκ­βα­ση της συ­νό­δου σε όλα τα επί­πε­δα, και αξιω­μα­τού­χοι κοντά στον Τουσκ δεί­χνουν να ελ­πί­ζουν σε μικρά, αλλά έστω συμ­βο­λι­κά δείγ­μα­τα προ­ό­δου, κυ­ρί­ως μία συμ­φω­νία για την απο­στο­λή άλλων 200 συ­νο­ριο­φυ­λά­κων και 50 οχη­μά­των στα στα σύ­νο­ρα της Βουλ­γα­ρί­ας έως τον επό­με­νο μήνα.

Το θέμα της προ­στα­σί­ας των συ­νό­ρων της σε πε­ρί­πτω­ση κα­τάρ­ρευ­σης της συμ­φω­νί­ας με την Τουρ­κία ανα­μέ­νε­ται να θέσει επι­τα­κτι­κά η Βουλ­γα­ρία στη Σύ­νο­δο από κοντά με τις χώρες του Βί­ζε­γκραντ. Για να προ­κα­τα­λά­βει σχε­τι­κές κι­νή­σεις, ο Ζαν-Κλοντ Γιούν­κερ έχει ήδη εκ­φρά­σει την πρό­θε­ση της Κο­μι­σιόν να πα­ρά­σχει ση­μα­ντι­κή στή­ρι­ξη στη Βουλ­γα­ρία για τη δια­σφά­λι­ση των συ­νό­ρων της με την Τουρ­κία.

Εν­δει­κτι­κή της «πο­λε­μι­κής» διά­θε­σης με την οποία προ­σέρ­χε­ται για το όλο ζή­τη­μα του προ­σφυ­γι­κού η Ουγ­γα­ρία είναι δή­λω­ση που έκανε ο Ζάνος Λαζάρ, προ­σω­πάρ­χης του πρω­θυ­πουρ­γού Βί­κτορ Όρ­μπαν, ότι οι χώρες του Βί­ζε­γκραντ θα προ­σέλ­θουν με κοι­νές προ­τά­σεις και το «μέλ­λον της ΕΕ» θα απο­φα­σι­στεί στα σύ­νο­ρα Βουλ­γα­ρί­ας-Τουρ­κί­ας.

Η συ­ναί­νε­ση σε ενι­σχυ­μέ­νους ελέγ­χους πά­ντως είναι το εύ­κο­λο κομ­μά­τι. Το με­γά­λο εμπό­διο είναι η υπο­δο­χή προ­σφύ­γων με την Ομάδα του Βί­ζε­γκραντ να συ­νε­χί­ζει τον ανέν­δο­το. Ο Ούγ­γρος πρω­θυ­πουρ­γός Βί­κτορ Όρ­μπαν επι­μέ­νει στο δη­μο­ψή­φι­σμα της 2ας Οκτω­βρί­ου για το σχέ­διο πο­σο­στώ­σε­ων της Κο­μι­σιόν, βάσει του οποί­ου θα δε­χό­ταν στη χώρα 1.294 αι­τού­ντες άσυλο.

Εν όψει της Συ­νό­δου, ο Ζαν-Κλοντ Γιούν­κερ φά­νη­κε να τεί­νει κλάδο ελαί­ας στους αντι­πά­λους του. Στην ετή­σια ομι­λία του για την Κα­τά­στα­ση της Ένω­σης, ο Γιούν­κερ δή­λω­σε ότι η αλ­λη­λεγ­γύη «πρέ­πει να είναι πη­γαία» και όχι επι­βε­βλη­μέ­νη. Ευ­ρω­παϊ­κή πηγή που επι­κα­λεί­ται ο Guardian ση­μειώ­νει πως είναι πολύ πρώ­ι­μο να επι­χει­ρη­θεί «με­τά­φρα­ση» της δή­λω­σης, αλλά πρό­κει­ται για ένα «μικρό βήμα πίσω από την Κο­μι­σιόν που μπο­ρεί να είναι μία χρή­σι­μη διέ­ξο­δος». Άλλη ευ­ρω­παϊ­κή πηγή δή­λω­σε ότι η δια­μά­χη αυτή «είναι ένας καρ­κί­νος και πρέ­πει να τον θε­ρα­πεύ­σου­με».

Στο σκέ­λος που αφορά το δια­δι­κα­στι­κό κομ­μά­τι του Brexit, ο Ντό­ναλντ Τουσκ θα ενη­με­ρώ­σει τους ηγέ­τες για τις επα­φές που είχε πρό­σφα­τα με την πρω­θυ­πουρ­γό Τε­ρέ­ζα Μέι, αν και αξιω­μα­τού­χοι ση­μειώ­νουν πως είναι ελά­χι­στα όσα έχει να πει. Η Βρε­τα­νία δεν μιλά και δεν βιά­ζε­ται, και η ΕΕ αρ­νεί­ται να μπει στην όποια δια­πραγ­μά­τευ­ση πριν την επί­ση­μη ενερ­γο­ποί­η­ση του Άρ­θρου 50 -θέση την οποία ανα­μέ­νε­ται να επα­να­λά­βουν οι «27» στη Σύ­νο­δο, μαζί με το μή­νυ­μα ότι ενιαία αγορά χωρίς απο­δο­χή της αρχής της ελεύ­θε­ρης με­τα­κί­νη­σης προ­σώ­πων δεν έχει.

ΒΗΜΑ