Χτύπησαν “κόκκινο” τα δάνεια των ξενοδοχείων

Νέο καμπα­νάκι στην ξενο­δο­χειακή αγορά χτυπά ο υψηλός δανει­σμός των επι­χει­ρή­σεων, σε μια χρονιά που ναι μεν οι αφίξεις ξένων του­ρι­στών κινού­νται ανοδικά, εντού­τοις από τη μια τα του­ρι­στικά έσοδα παρα­μέ­νουν καθη­λω­μένα και από την άλλη η υψηλή φορο­λό­γηση στον του­ρι­στικό κλάδο εξα­ντλεί τις όποιες προ­ο­πτι­κές κερ­δο­φο­ρίας.

Τα νούμερα μιλούν από μόνα τους: Φορείς του ξενο­δο­χεια­κού κλάδου ανα­φέ­ρουν πως το ύψος των δανείων που έχουν λάβει του­ρι­στι­κές μονάδες ανέρ­χε­ται στα7 δισ. ευρώ, εκ των οποίων το 40% χαρα­κτη­ρί­ζο­νται “κόκκινα” και με δυσκο­λία δια­χει­ρί­σιμα. Ωστόσο, τον μεγα­λύ­τερο προ­βλη­μα­τι­σμό στην αγορά προ­κα­λούν οι πλη­ρο­φο­ρίες πως δάνεια ύψους 800 εκατ. ευρώ θεω­ρεί­ται απίθανο να απο­πλη­ρω­θούν από τις επι­χει­ρή­σεις (αβέβαιη είσπραξη), γεγονός που αυξάνει κατα­κό­ρυφα τον κίνδυνο για νέα λουκέτα στον χώρο. Την ίδια στιγμή, στελέχη του του­ρι­σμού προ­βλέ­πουν πως εννιά στις δέκα επι­χει­ρή­σεις θα έχουν χει­ρό­τερα απο­τε­λέ­σματα το 2016, ενώ αρνη­τι­κοί θα γίνουν οι ισο­λο­γι­σμοί για τα 2/3 από αυτές, γεγονός που τορ­πι­λί­ζει τις προ­σπά­θειες για την εξεύ­ρεση λύσεων σε όσα ξενο­δο­χεία έχουν “κόκκινα” δάνεια.

Όπως ανα­φέ­ρουν, μάλιστα, παρά­γο­ντες της εγχώ­ριας ξενο­δο­χίας, ακόμα κι όσες μονάδες κατα­φέρ­νουν να κατα­γρά­ψουν αύξηση τζίρου, αυτή δεν θα είναι ικανή να υπερ­κα­λύ­ψει τις φορο­λο­γι­κές επι­βα­ρύν­σεις που έχουν επι­βλη­θεί, ούτε, φυσικά, να βελ­τιώ­σει την κάλυψη των δανεια­κών υπο­χρε­ώ­σεων προς τις τρά­πε­ζες και όλα δεί­χνουν πως μετά τη φετινή χρονιά η κατά­σταση θα επι­δει­νω­θεί περαι­τέρω για τον ξενο­δο­χειακό κλάδο.

Η ανα­τροπή στα επεν­δυ­τικά σχέδια πολλών μονάδων είναι αισθητή. Η αύξηση στα του­ρι­στικά νούμερα των προη­γού­με­νων του­ρι­στι­κών σεζόν είχε δώσει το έναυσμα για επε­κτά­σεις και ανα­και­νί­σεις κατα­λυ­μά­των, αλλά και για τη δημιουρ­γία νέων ξενο­δο­χείων, κινή­σεις που ανέ­βα­σαν το ύψος του τρα­πε­ζι­κού δανει­σμού. Πλέον, με τη φορο­λό­γηση των επι­χει­ρή­σεων να είναι στα ύψη (από το 2018, εξάλλου, θα επι­βλη­θεί και τέλος δια­νυ­κτέ­ρευ­σης σε ξενο­δο­χεία και ενοι­κια­ζό­μενα δωμάτια), η δυνα­τό­τητα εξυ­πη­ρέ­τη­σης των δανείων γίνεται όλο και πιο δύσκολη.

Κατα­κό­ρυφη πτώση εσόδων

Οι προ­ο­πτι­κές για νέες επεν­δύ­σεις στον ξενο­δο­χειακό χώρο παρα­μέ­νουν χαμηλές, καθώς, μετά τα τελευ­ταία φορο­λο­γικά μέτρα της κυβέρ­νη­σης (αύξηση ΦΠΑ σε εστίαση και δια­νυ­κτέ­ρευση και κατάρ­γηση των μειω­μέ­νων συντε­λε­στών στα νησιά του Αιγαίου), η Ελλάδα έχει τις μεγα­λύ­τε­ρες φορο­λο­γι­κές επι­βα­ρύν­σεις και, κατά συνέ­πεια, έχει τα περισ­σό­τερα φορο­λο­γικά αντι­κί­νη­τρα για την ανά­πτυξη του του­ρι­σμού σε σχέση με τις λοιπές αντα­γω­νί­στριες χώρες. Ειδι­κό­τερα, η μεγάλη αύξηση των φορο­λο­γι­κών συντε­λε­στών στον ΦΠΑ, ιδιαί­τερα στα προ­ϊ­ό­ντα κατα­λύ­μα­τος και εστί­α­σης από τον Σεπτέμ­βριο του 2015, καθώς και η αύξηση στον φόρο νομικών προ­σώ­πων επέ­φε­ραν ξαφνική πτώση του Δείκτη Κύκλου Εργα­σιών στον κλάδο των ξενο­δο­χείων κατά 8,0% στο δ’ τρίμηνο του 2015, έναντι της αύξησής του κατά 3,4%, 8,7% και 5,2%, αντί­στοιχα, στο α’, β’ και γ’ τρίμηνο της περ­σι­νής χρονιάς.

Πιο συγκε­κρι­μένα, όπως ανα­φέ­ρουν επι­χει­ρη­μα­τίες του του­ρι­στι­κού κλάδου, η πρό­σθετη επι­βά­ρυνση από την αύξηση του ΦΠΑ στην εστίαση από το 13% στο 23% και εν συνε­χεία στο 24% υπο­λο­γί­ζε­ται σε 250 εκατ. ευρώ, ενώ άλλες τόσες ήταν οι απώ­λειες για τα ξενο­δο­χεία από τη μετά­ταξη του συντε­λε­στή στη διαμονή στο 23%. Περίπου 200 εκατ. ευρώ είναι ο “λογα­ρια­σμός” από την κατάρ­γηση των μειω­μέ­νων φορο­λο­γι­κών συντε­λε­στών στα νησιά του Αιγαίου (πέρσι τον Οκτώ­βριο έγινε εξο­μοί­ωση των συντε­λε­στών σε Σαντο­ρίνη, Μύκονο, Νάξο, Πάρο, Ρόδο και Σκιάθο, ενώ ακο­λού­θησε φέτος η δεύτερη “δόση” για τα υπό­λοιπα νησιά, πλην αυτών της άγονης γραμμής).

“Καίει” η φορο­λό­γηση

Ενδει­κτική είναι πρό­σφατη μελέτη που διε­νήρ­γησε το Ινστι­τούτο του Συν­δέ­σμου Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων με θέμα “Ελλη­νι­κός Του­ρι­σμός – Εξε­λί­ξεις & Προ­ο­πτι­κές”, σύμφωνα με την οποία τα σημα­ντικά κέρδη αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας που κέρδισε ο του­ρι­σμός τα προη­γού­μενα τρία χρόνια, εξαι­τίας των απα­νω­τών ρεκόρ σε αριθμό του­ρι­στών και έσοδα, αντι­σταθ­μί­ζο­νται τώρα σε σημα­ντικό βαθμό από την υπέρ­με­τρη φορο­λο­γική επι­βά­ρυνση του κλάδου. Όπως εκτι­μούν παρά­γο­ντες του χώρου, οι πρό­σθε­τες φορο­λο­γι­κές επι­βα­ρύν­σεις του τελευ­ταίου 12μήνου έχουν επι­φέ­ρει απώλεια αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας του ελλη­νι­κού του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος μεγα­λύ­τερη του 10%, εξα­νε­μί­ζο­ντας ουσια­στικά το 50% της ανά­κτη­σης της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας της χώρας, που επι­τεύ­χθηκε από την αρχή εφαρ­μο­γής των Μνη­μο­νίων με την οικο­νο­μικά εσω­τε­ρική υπο­τί­μηση.

Στη μελέτη επι­ση­μαί­νε­ται, ακόμα, ότι στην Ελλάδα οι πιθανοί επεν­δυ­τές θα πρέπει, επι­πρό­σθετα, να συνυ­πο­λο­γί­σουν και τις αστά­θειες στο φορο­λο­γικό και οικο­νο­μικό περι­βάλ­λον, καθώς και την πολυ­πλο­κό­τητα της φορο­λο­γι­κής νομο­θε­σίας, σε αντί­θεση με τις λοιπές υπό εξέταση χώρες (Ισπανία, Τουρκία, Κροατία, Κύπρος), οι οποίες παρου­σιά­ζουν ένα σχετικά στα­θε­ρό­τερο φορο­λο­γικό πλαίσιο.

Χαμηλές προσ­δο­κίες

Σύμφωνα με στοι­χεία της ΕΛΣΤΑΤ ανα­φο­ρικά με τον δείκτη κύκλου εργα­σιών στον τομέα υπη­ρε­σιών κατα­λύ­μα­τος και εστί­α­σης, λόγω της μεγάλης ανόδου του του­ρι­σμού στη χώρα μας, κατα­γρά­φηκε ανά­καμψη του κύκλου εργα­σιών του κλάδου κατά 4,9% το 2013 και 11,8% το 2014. Η περσινή χρονιά έκλεισε μεν με αύξηση, μικρό­τερη ωστόσο, φτά­νο­ντας 3,5%, παρά τη σημα­ντική πτώση του δείκτη κατά 8,0% στο τέταρτο τρίμηνο του 2015. Ταυ­τό­χρονα, η δαπάνη ανά ταξίδι μειώ­θηκε στα 580 ευρώ το 2015, από 590 ευρώ το 2014 και 653 ευρώ το 2013.

Οι πρώτες ενδεί­ξεις, πάντως, λένε πως την παρούσα σεζόν ανα­μέ­νε­ται μικρή μόνο μείωση στα έσοδα, το πολύ 2%, σε σύγκριση με πέρσι, αντί για 6% που αρχικά είχαν προ­βλέ­ψει οι επι­χει­ρη­μα­τίες του κλάδου. Έτσι, αν και στην αρχή της σεζόν οι επι­χει­ρή­σεις προ­έ­βλε­παν πως τα του­ρι­στικά έσοδα θα έφταναν τα 15 δισ. ευρώ, από 14,2 δισ. το 2015, ο πήχης δείχνει να κατε­βαί­νει, παρά το γεγονός πως ο αριθμός των του­ρι­στών αυξά­νε­ται και μάλλον θα επι­τευ­χθεί ο στόχος των 25 εκατ. αφίξεων.

*Ανα­δη­μο­σί­ευση από το Κεφά­λαιο